Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ANTYPOD, ANTYPODA

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (antypod; XVI), SWil (antypoda, antypody), SW (antypoda, antypod), SJP (antypod, antypoda)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1624-1639
Formy gramatyczne
lp M. antypoda  
D. antypodu  
lm M. antypody  
antypodzi  
antypodowie  
D. antypodów  
C. antypodom  
B. uż. nosob. antypody  
uż. osob. antypodów  
Ms. antypodach  
Etymologia
łac. lm antipodes, z gr.
Znaczenia
1. »człowiek żyjący na drugiej stronie kuli ziemskiej; odmieniec«
  • – Między końcami pendykułów i równością od horyzontu są te linije VX, które są pod nogami antypodów, a z horyzontem idą równo. AquaPrax 172.
  • – Ieszcze swiecieł [Febus, słońce] pod ziemią: kędy Antipodzi Narod Człeczy: piętami w nasze pięty godzi. PotWoj 173.
  • – Pokazałeś [o stolniku Kłokockim] to przy Kamemetmecie, Na szumnym, ktory dałeś mu bankiecie, że wielki Mogol, ba i antipody Miałyby swoje u ciebie wygody. MorszZWierszeWir I 504.
  • – Raz nam świeci [słońce] drugi kroć zaś Antypodom. DamKuligKról 200.
  • – Na ospałego we dnie. W nocy czujesz, we dnie spisz, a to co za zgoda? Nie jesteś ty naszyniec, ale antypoda. ZbierDrużWir I 34.
  • – Czemu lubo Antypodowie [...] alboli same rzeki y morza około ziemi krążące, w Niebo nie spadaią. BystrzInfGeogr A1v.
  • – ANTIPODES [...] ANTYPODY, ci co nogi maią do nas obrocone ktorzy nogami do nas chodzą pod połokrągiem świata na ktorym my zostaiemy. DanKolaDyk I, 106.
2. w lm, wyjątkowo w lp »druga strona kuli ziemskiej; krańce świata«
  • – Wtesz y ty rozsypiesz się Prochy Bo zes Człekiem Cesarzu, chocbys Antipody W ręku miał wzdy smiertelney, nie uydziesz przygody. PotWoj 66.
  • – Phebus ku Antypodom zapad w swey karocy. DrobOpow 28.
  • – Bracia się weselą [...] miło przebywszy złe chwile, iakby naserce plastr przywinął miodu, ZaOycem iadą y do Antipodu. PotSyl 112-113.
  • – Pokazany idąc w gorę Tytan złoty Od ciemnych Antypodow. DamKuligKról 131.
  • – Słonce [...] w podziemne Antypody spieszy. OvChrośRoz 399.
  • – akże maią Prowincye pod swoim Znakiem leżeć? gdy naprzykład Polska pod Marsa znakiem pierwszym zostaiąca według Simpatyi na swoim mieyscu iest localiter, a ten że sam znak będzie w Antipodach? DuńKal L1v.