Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANTYDOT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne
lp M. antydot  
D. antydotu  
B. antydot  
N. antydotem  
Ms. antydocie  
lm M. antydoty  
N. antydotami  
Etymologia
łac. antidotum, z gr.
Znaczenia
1. med. »lekarstwo, zwłaszcza przeciw truciznom, jadom, odtrutka«
  • Antidot, to iest lekarstwo przeciw truciznom y zarazom. SyrZiel 399.
  • – Obrażonym od bestiy jadowitych, so1 ta, oleiek, sok, y Antydot, bywa wielkim ratunkiem, tym rany namazuiąc. SyrZiel 400.
  • – Więc iey [żonie] krew puszcza [doktor], więc robi klisztery, Plastrow y proszkow, zadaie dla potu, Lecz iey nie może trafic antidotu. PotSyl 11.
Przenośnie
  • Jeśli jednak ten sposób ma być pożyteczny, niech się fortel przemienia w antydot skuteczny.HugLacPrag 25
  • Precz precz wszyscy Lekarze precz Apteki bo tu, Tylko z Samego Nieba, trzeba Antidotu.PotPer 27v
  • To są zbawienne plastry, antydoty [o pokucie].ChrośZbiór C3
  • To przecie antidotem mają ludzie pewnym: Rzemieniem, albo twardym przycierać jej drewnem [o złej żonie].PotFraszBrück I I, 486
2. »dzieło wyrażające krytykę czego«
  • – Wydali na przeciw Apologiey [...] Script iadu Schismatyckiego y Heretyckiey trucizny pełny, a swym go Naśladowcom cukruiąc, Antidotem go otitułowali. SmotEx 3 nlb..
  • – On [autor] we wszytkim tym Antidocie nic inszego nie czyni/ tylko kłama/ potwarza/ bluźni. SmotEx 6 nlb..
  • – EXETHESIS [...] to iest ROSPRAWA MIEDZY Apologią y Antidotem o Ostatek błędow Haereziy. SmotEx k. tyt..
Odsyłacze