Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BŁĘKITNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. m błękitny  
ż błękitna  
n błękitne  
D. m błękitnego  
ż błękitnej  
n błękitnego  
B. m nżyw błękitny  
ż błękitną  
n błękitne  
N. m błękitnem   || błękitnym  
ż błękitną  
Ms. m błękitnym  
ż błękitnej  
n błękitnem   || błękitnym  
lm M. nmos błękitne  
D. błękitnych  
B. nmos błękitne  
N. błękitnemi  
Ms. błękitnych  
lpdw B. nmos błękitne  
Znaczenia
»niebieski, modry«
  • Błękitny/ v. Modry. Kn 35.
  • – Modry/ błáwatny/ błękitny zupéłnié. Cyaneus [...] de colore. [...] Caeruleus anguis, color, pontus. [...] Cumatilis, vel Cymatilis [...] Thalassicus [...] Ferrugineus [...] Venetus. Kn 422.
  • – Morzá zdáleká zdádzą się być błękitne. OvOtwWPrzem 516.
  • – Czorcze swey [...] delyą swoię falendisowe bronatną kieręm blękithnem podsithą [...] darowal. KsPtaszUl I, 551.
  • – [O herbie rodu Masalskich] Ma bydz litera Wielka M, a krzys Wpoyszrotku wpolu blekitnim, krzys złoty sama litera srebrna. HerbOr 320.
  • – [O herbie Wierzbna] Maią bydz Szesc Liliey złotych ale gwiazd 8 na wierzchu a 3 na spotku w polu błekitnem. HerbOr 328.
  • – Mysznenscy w znaku maiąc dwie pola błękitne Dwie czerwone stanowią roty męzow bitne. DrobOpow 105.
  • – Napatrzysz się [...] [w zwierciadło] Jeśli cię rzadkie zębow błękitnych szeregi Albo po ospowatej twarzy cieszą piegi. PotFraszBrück II 392.
  • – Iuż błękitnemi po morzu dziánety Obiedzie Tryton granice y mety. OvChrośRoz 87.
  • – Im [panu Jerzemu Sambachowi i małżonce] zabrano [...] katance dwie błękitne kromraszowe. AktaMusz 49.
  • – DĄbrowa Herb W Polu błękitnym podkowa biáłá polerowna. NiesKor II 2.
  • – BRYTANNIA názwána od słowka Britt, to iest od koloru błękitnego, ktorym sobie tameczni Obywátele twárzy farbowáli. ChmielAteny II 270.
  • – O złych znakach, to iest o [...] błękitnych y czarnych kolorach ospy et cc, daley w kuracyi rzecz opiszę. BeimJelMed 63.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • błękitny aspis:
  • fijołek błękitny:
  • kamyk błękitny:
  • błękitny koperwas:
  • lilia błękitna:
  • błękitna perła:
  • rumienek błękitny:
    • – Piszą o tym zielu [odmienniku] że trzykroć przez dzien kwiát swoy odmienia/ poránu biały/ w południe szárłatney fárby/ wieczor z czerwonábronatney: wszystek kształt iego do kwiátu Rumienku błękitnego podobny. SyrZiel 584.
  • błękitne sfery:
  • wstęga błękitna:
  • znaczno błękitny:
    • – Obłoki także białym i błękitnym, wysoko, znaczno błękitne ku zięmi szarawo [pomalujesz]. SekrWyj 45.
  • [Hiacynt] błękitny:
Podhasła

Z BŁĘKITNA


w funkcji przysłówka

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1613
Znaczenia
»o kolorze z odcieniem niebieskiego«
  • – [U dyptanu] Pręt ná pułtorá łokciá/ podczás y ná dwá wzwysz/ obli. Ná wierzchu ktorego kwiecie ozdobne/ woniey przyiemney y porney/ ku Cytrynowemu podobney/ białobrónatne/ iáko w prostym Slazu być baczemy/ álbo z błękitná biáłáwe. SyrZiel 106.
  • – Z tych [główek kłącza driakwi polnej] potym kwiat wychodzi z błękitná rumieniáwy. SyrZiel 1263.
  • – Vpłáwy białe pániom/ záwściąga y leczy/ zwłasczá Koniczyná kwiátu z błękitná czerwonego/ ze wszystkim wárzona/ z liściem/ z nasieniem y z korzeniem/ á ná czczo y ná noc trunkiem vżywány. SyrZiel 698.