Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZIMNO I

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612-1614
Formy gramatyczne
lp M. zimno  
lm M. zimna  
B. zimno  
Znaczenia
»niska temperatura«
  • – Żeby kto nie bał się w takie zimno do pczoł otwierać, niech to wie każdy, że [...] w kupie roy ściśniony, żadney zimy [...] nic się nie boi. OstrorNauka Dv.
  • – Nagorsze zimno, ba i mrozy na tych [ubogą szlachtę] co ich to zową animuszowatych. Bo nie chcą służyć, ani robić zgoła, Choć mu nawiętsza byłaby niewola. NiebAnBad 260.
  • – Iuz były wielkie zimna naco konie ubogie narzekały y nie iedęn zęby wyszczerzył. PasPam 111v.
  • – Czemu wodá zágrzana sámá przez się chłodnie? Zadna rzecz gwałtowna nie bywa trwáła, zimno záś wodzie iest przyrodzone, á ciepło chybá przez gwałt; dla tego wodá zimno swoie iáko może nápráwuie, á ciepło gubi. TylkRoz 60. TylkRoz 60.
  • – W wielu rzeczach, antyperystatycznie ciepło się natęża y pomnaża przez zimno. BystrzInfElem S2v.

ZIMNO II

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1596
Formy gramatyczne
zimno  
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – Piec stłuczony/ drzwi spádły/ podrápane błony/ Z ściąn lepienie opádło/ zimno z kázdey strony. NowSow 30 nlb..
  • – Chmurno, wilgotno, czasem deżdż, zimno, od wieczora wypogodziło się. ChrapDiar I 429.
  • – Było nie bardzo zimno y pogody były piękne. PasPam 61v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • na zimno:
    • – Rozne potrawy wkupie uwarzywszy tak nazimno, tego pokesu zazywaią a czesto. PasPam 55v.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Buczno/ á w pięty zimno. KnAd 49.
  • (wariant II):
    – Przypowieść Polaka: buczno, szumno, á w pięty zimno, Apárencyia wielka, wątek szczupły, á przedcię wesoł, muzyká grá, dodáią łásztem. MłodzKaz I, 143.