Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*MANELA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: MANELA, MANELLA, MANNELA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, T (?)

Formy gramatyczne
lm D. manelów  
B. manele   || mannele  
Etymologia
wł. maniglia
Znaczenia
»ozdoba na ramię, bransoleta; tu iron: kajdany, łańcuchy«
  • – Nie ná toć Oćiec skárbił/ ábyś zápámietawszy pierwszey Mátki swey y Dobrodźieyki/ to iest Oyczyzny: Złoto/ srebro/ ktore po nim pozostało w ogniwá w łáńcuchách w pętá niepotrzebne/ ręku mánnele/ w kánaki y kámienie/ ktore tylko sámym oczom/ á nie rozumowi świecą/ ná robaki tkáne/ bez ktorych nie te simulachta animata niewiásty/ ále y Monárchowie świátá przed tym świetni/ y w powadze byli/ zlał/ zrzućił/ y obroćił. ZłoteJarzmo 5.
  • – W Manelli jednej kamjenie stoią zloty Pol. 70. ArchRadziw 1637 46/1.
  • – Kazałęm Burmistrza zowych manelów rozstroić. PasPam 169v.
  • – Tey się tedy trzymáiąc Reguły/ nie opuszczáią żadney okáziey vćiech y zábaw wesołych/ wszytek czas tráwią ná iedzeniu y pićiu; A żeby násyćić obżarstwo swoie/ przedáią kámienie odpásow/ mánelle/ y záusznice. RicKłokMon 179.
Związki frazeologiczne

  • wziąć manele:
  • »zostać skutym w kajdany«
    • – Deklarowałęm ze go wten czas wypuszczę kiedy będę in toto Satis factus [zadowolony w zupełności] y wprowiancie y w podwodach. Iezeli mi zas wczymkolwiek niebędzie wygoda pewnie poiedzie zęmną do Warszawy. Wziąwszy manele na nogi. PasPam 168v.