Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KORD

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. kord  
D. korda  
kordu  
B. kord  
N. kordem  
lm M. kordy  
D. kordów  
B. kordy  
Etymologia
rus. kordъ
Znaczenia
»miecz, prosta szabla, broń powszechnie noszona«
  • – Czy-li jad tej ordy pominę i na zwierzchność dobyte ich kordy? MiasKZbiór 262.
  • – Nic inszego widáć nie było ná ten czás / iedno kátowanie / bicze / rozgi / wygnánia / śmierći / żelázá / ognie /łańcuchy /okowy / kordy / szubienice / krzyże. BirkNiedz 16.
  • – Aby się żaden nie ważył pozwać w szkole do broni, to jest szable, korda, szpady, noża i inszy broni. AquaPrax 460.
  • – A Cons[tytu]tią obwarowawszy okreslic iaką robotą Sukien maią zazywac, Miesczanie y czapki iakia y iakiey farby, y broniey nie Szabel alie kordow i to tylko w drodze. TrepNekLib 10.
  • – Druga Corke Halszkę murwę, dal za Soleckie[go] sluge p. Oleszynskie[go], ten Solecki zastal beł te zonę swą z chłopem na czunku y przebioł oboie kordęm y zabioł. TrepNekLib 61.
  • – Ná Cordy albo ná kluby dáć. FredPiech C7v (46).
  • – Charondas [...] wyszedł był na pole á wroćiwszy szedł prosto ná Ratusz kord przy boku májąc y uśiadł według zwyczáju ná mieyscu swoym. GdacPrzyd 36.
  • – Osobliwie ten Pan był zákazał żeby nikt z Raycow y Miesczánow ná Ratusz z kordem álbo z jaką inszą bronią nie przychodźił. GdacPrzyd 36.
  • – Słucham, kiedy u chłopa chłop pożycza kordu: Pożycz do Niegowici na Matkę mi Bożą, Bo się mnie tam bić, prawi, Cichowianie grożą. PotFraszBrück II 372.
  • Kord, fecten Gewehr. BierSłowa 42.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Nie do kordá Pánie Hordá RysProv Cent.X, Dec. 4.
  • (wariant II):
    – Nié do kordá Pánié Hordá KnAd 664-665.
  • (wariant I):
    Kord broń Száblá stroy RysProv Cent.VI, Dec.5.
  • (wariant II):
    Kord do boiu szablá do stroiu RysProv Cent.VI, Dec.5.
  • (wariant III):
    – Szábla stroy Kord broń ŻabEt C1.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Kord broń/ száblá stroy. RysProv VI, 5.
Użycia metajęzykowe
  • - kord kościoł kostur kożuch krucyfiks WojnaInst 28-29
  • - kord kordzik, pokoy pokoik WojnaInst 59