Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KLAWISZ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: KLAWISZ, KLAWIS
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1620
Formy gramatyczne
lp M. klawisz   || klawis  
N. klawiszem  
Ms. klawiszu  
lm M. klawise   || klawisze  
D. klawiszów  
B. klawisze  
Ms. klawisach   || klawiszach  
Etymologia
z łac. clāvis
Znaczenia
muz. »część instrumentu muzycznego; w niektórych instrumentach muzycznych przycisk, za pomocą którego wydobywa się odpowiedni ton«
  • – [...] a ta lira nakształt skrzypiec, ieno miasto smyczka kołko iest przyprawione we srzodku, że od spodu struny rznie, kręcąc iedną ręką a drugą klawiszow przyciska, ktorych przy szyice zdziesiątek jest. MasDiar 62v.
  • – [...] pámiętay to/ ábyś sie nie turbował z myślámi/ gdy w kláwikordzie obaczysz záraz z przodku/ ná białych clawisách od lewey ręki/ głosow cztery więcey [...] y ták wiele czarnych. GorMuz b2.
  • – Iákiesz to są te Clawise? Gdy podług dawnych á Stárożytnych Náuk/ są te/ vt, re, mi, fa, sol, la, podług nowszych iákich w Angielskiey ziemi záżywáią są/ Bo, ce, di, ga, lo, ma, ni. GorMuz B2.
  • – Dlaczegoż te Clawisse iedne więtszemi literámi, drugie mnieyszemi, inne z linieyką iedną, á drugie zaś ze dwiemá nápisáne, do tego że ich tylko siedmiu? GorMuz b4.
  • – [...] uderz w czarną kláwiáturę ná instrumencie náznáczoną tą literą cis á zrozumiesz/ bo te czarne clawise, semitonia znáczą. GorMuz b8v.
  • – Coż to iest Clawis u Muzykow? WEdług Łácińskie ná Polskie tłumácząc iest kluczem głosu ktory otwiera z ktorey miáry ma kto śpiewáć; lecz według nas iest znákiem głosu. GorMuz Bv.
  • – [...] czego oboygá [grania i śpiewania] żaden nie będzie umiał/ áż wprzod dobrze zrozumie noty y náuczy się znáć Clawise Muzyckie. GorMuz Bv.
  • – W káżdym [instrumencie] po miárách (klawiszách) przebieráją Lewą Ręką. KomDobrOrb 251.
  • – [...], widzieliśmy sam grający pozytyw, a klawisze przyprawione woda tak przebiera, jakby téż kto ręką owe przebierał. ZawiszaPam 94.
  • – Jáko pálcow uderzenie w kláwisze, rożność spráwuie głosu. BystrzInfCosm F1r.
  • Klawisze [...] Rury piszczałki organki u organ [...]. Miechy u organ. DanKolaDyk 318.
  • Kláwisze: les claviers. KulUszDyk 46.
  • Klawisz, g. a. Tangent in einen Spienet, Clavier. touche languette dans un clavier. T III 562.
  • – Klawiatura, klawisze, plur. das Clavier die Tangenten eines Claviers. le clavier; rang de touches ďun clavecin. T III 562..