Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GORĄCY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1620
Formy gramatyczne
lp M. m gorący  
ż gorąca  
n gorące  
B. ż gorącą  
N. ż gorącą  
n gorącym  
lm D. gorących  
B. nmos gorące  
Znaczenia
1. »mający wysoką temperaturę; bardzo ciepły; rozpalony; prażący; upalny«
  • Gorący/ propriè. Ferudis aestus, feruida flamma [...]. Feruens aqua [...]. Flagrans, flagrantissimus sol [...]. Torridus àér [...]. Torrida aesta. Kn 202.
  • – Nie było by tak powabne y oko ludzkie delektuiące złoto gdy by go potencyia gorących nie wybrantowała ogniow. PasPam 149av.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • gorąca cholera:
    • – Tak rzekł [Mandrykard], gorącą wewnątrz kolerą ruszony, A potem Gradasowi pięścią wymierzony Zadał ciężki policzek [...] Ten, co się nie spodziewał i nie wierzył temu, By tak głupio miał się dać uwieść swemu Gniewowi, stał. ArKochOrlCz II 336.
2. »pełen uczucia; żarliwy; gwałtowny; usilny«
  • – Tam na tym od puscie iak się poczęli ofiarować tak Litwa nieborzęta tak się w gorące wdali kontemplacyie az się krwawym potem pocili. PasPam 199v.
  • – Przysyłaią uniwersały iuż nie zgorącym roskazanięm ale zgorącą prozbą. PasPam 78v.
  • – Niechciałem się bawić koło niego zabiiac mi tez zalgo było na owę iego gorącą rospamietywaiąc modlitwę. PasPam 95v.
Przenośnie
  • Tak to u mnie fortuna była iakas chwytliwa, gorąca.PasPam 221
3. o smaku »pikantny, ostry, piekący«
  • Gorący/ aliter. piéprz/ imbier etc. Feruens gustu radix. Kn 202.
  • Gorący. [...] 3) scharf, beissend als Pfeffer. [...] piquant, acre; qui pique la langue. [...] pieprz, imbier gorący. T III 402.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • rubin gorący:
    • – Rozmyslay boleść Matki nad Synęm w grob złozonym. [...] Te dźieie widáć było z roznych ćięni Z farbistych Krusczow, z złota, y z promięni Iusz y znich y Koral, y Rubin gorący Iusz y Alabastr y Smaragd smieiący Patrzał á tęn cud nad to bił w powieki Ze nie znác Misterstw, w tych Subtelney ręki. OblJasGór 142 (marg.).