Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BARON

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVIII, XIX), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. baron  
D. barona  
C. baronowi  
B. barona  
N. baronem  
lm M. baronowie   || baroni  
D. baronów  
B. baronów   || barony  
N. baronami  
Etymologia
fr. baron
Znaczenia
1. »człowiek posiadający tytuł arystokratyczny, często piastujący wysoki urząd, godność«
  • – Nie ma [car] pod sobą Panow z titułami/ iako są u nas Książęta/ Baronowie [...] ale wszystka szlachta abo Baronowie/ są chłopi Carscy. BotŁęczRel III 58.
  • – Nie było w tej mierze [w kwestii znajomości realiów życia w Ingolstadzie] bieglejszych i po blisku mięszkających niemieckich grafów baronów. ŁugowPodr 206.
  • – Wstąp oraz do Barona vciechy wszystkiey płci białey, oznaymuiąc, iż [...] poiedziem na łowy. AndPiekBoh 13.
  • – Zlecił [dwór] Comando Komesowi Montecuccolemu przydawszy do niego Barona de Suze, zá Genrałá Artilleriey. MerkPol 155.
  • – Zołnierzami Polakow mieniono ogułem, Lubo ziemiany, a kto; wyżey podniesionem Cnotą, męstwem, fortuną; zostawał Baronem. PotPocz 34.
  • – Jmć P. Baron de Wutgenau Generał y Kommendant Mantuy [...] podał Dworowi proiekt, iakimby sposobem przerzeczona Forteca Mantua mogła przez reparacyą niektorych fortyfikacyi y przysposobienie więcey takichże fortyfikacyi, reddi nie dobytą [...]. GazPol 1736/90, 11 nlb..
  • BARON [...] Baro, Baronis [...] stopień szlachectwa wyższy nad prostą szlachtę. DanKolaDyk I, 172.
Przenośnie
  • Ogłaszam dzieła Rycerskie nayprzednieyszego w zacności Barona z Troie [Bohatyra strasznego].AndPiekBoh 134
2. »nazwisko«
  • – Przed tymże sądem wielkim zagajonym sołtysim obecnie stanąwszy pracowity Seńko Baron ze wsi Unowice dobrowolnie zeznał, iż on dobra pozostałe po nieboszczyku [...] do siebie bierze [...] to jest ćwierć rolej i złotych dwanaście. KsKlim 93.
Użycia metajęzykowe
  • - Substantiva [...] Baron [...] Bisem [...] Blech. WojnaInst 166
  • - Baron Baronne Baronowa. MalGram 72