Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRÓDKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. bródka  
D. bródki  
B. bródkę  
N. bródką  
lm D. bródek  
B. bródki  
lpdw B. bródce  
Znaczenia
1. »dolna część twarzy, poniżej dolnej wargi«
  • – [U panny Krystyny] Pyszczaszek krolikowy; załamana brodka; Dołek w niej na poł palca; ostra starczy kłodka Z brudnej i chudej szyje. PotFraszBrück II 392.
2. »niewielkich rozmiarów zarost na twarzy poniżej ust, na szczękach i podbródku; u niektórych zwierząt pęk włosów pod pyskiem na podgardlu«
  • Brodká/ Barbula, [...]. Kn 45.
  • – Mowiono [...] że się niektorey białey głowie Anioł był ukazał álbo widzieć dał w osobie jákiegoś máłego pácholęciá z máłą brodką/ w białey koszulce. GdacPrzyd 22.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • kozia bródka I:
    • – Brodá kozia/ proprie Aruncus [...] vide Kozia brodká. Kn 45.
    • Aruncus. Ziegenbart. Koża brodká. GuldOn 64.
Związki frazeologiczne

  • bródkę z krymska zapuścić:
  • »nie golić się, aby doprowadzić zarost do pożądanej długości na wzór mieszkańców Krymu«
    • – "Z niewoli idę" - potym rzecze. Bródkę z krymska zapuści, burkę włoży na się [udany żołnierz]. KorczFrasz 40.
3. ekspr.  »o czymś, co przypomina wyglądem zarost mężczyzny«
  • – Ma [ziele tobołki] liście wązkie [...] przy samym kłączu rozdzielone/ iáko ná dwie brodce. SyrZiel 1210.
  • – Drugie [ziele tobołki] [...] także przy kłączu rozdzielone [ma liście]. SyrZiel 1211.
  • – Z tych [kwiatów] potym bywáią głowki obdłużne/ kosmáte/ á brodkę ná wierzchu máiące/ w ktorych nasienie podobne Czárnusze/ ieno więtsze [ziele kąkolnica]. SyrZiel 462.
  • – Wziąć Záwiłkowego kwiecia sámych listeczkow bez głowek y bez brodek pod nim będących. SyrZiel 878.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bot. kozia bródka II:
    • Kozią brodką/ dla tego [nazwano to ziele]/ że gdy zwiędnieie kwiát/ y záwrze się iákoby w pąpie: w wierzchu wydaie z siebie/ iáko iáką szedziwą brodkę. SyrZiel 1240.
    • Kozia brodká/ ziéle/ Wliśnik/ Słonécznik mleczny. Tragopogon [...]. Kn 311.
  • bot. bródka Aaronowa (sz. zm.):
  • »obrazki, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych«
    • – Weźmi Brodki Aronowey alias Radices Aronis [...] 2 Łoty. BeimJelMed 558.
    • – Weźmi [...] Lukrecyi, Łot 1. Korzenia Aronowey Brodki Połłota. BeimJelMed 575.