Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRÓDKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   bródka
D.   bródki
B.   bródkę
N.   bródką
liczba mnoga
D.   bródek
B.   bródki
liczba podwójna
B.   bródce
Znaczenia
1. »dolna część twarzy, poniżej dolnej wargi«
  • – [U panny Krystyny] Pyszczaszek krolikowy; załamana brodka; Dołek w niej na poł palca; ostra starczy kłodka Z brudnej i chudej szyje. PotFraszBrück II 392.
2. »niewielkich rozmiarów zarost na twarzy poniżej ust, na szczękach i podbródku; u niektórych zwierząt pęk włosów pod pyskiem na podgardlu«
  • Brodká/ Barbula, [...]. Kn 45.
  • – Mowiono [...] że się niektorey białey głowie Anioł był ukazał álbo widzieć dał w osobie jákiegoś máłego pácholęciá z máłą brodką/ w białey koszulce. GdacPrzyd 22.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • kozia bródka I:
    • – Brodá kozia/ proprie Aruncus [...] vide Kozia brodká. Kn 45.
    • Aruncus. Ziegenbart. Koża brodká. GuldOn 64.
Związki frazeologiczne

  • bródkę z krymska zapuścić:
  • »nie golić się, aby doprowadzić zarost do pożądanej długości na wzór mieszkańców Krymu«
    • – "Z niewoli idę" - potym rzecze. Bródkę z krymska zapuści, burkę włoży na się [udany żołnierz]. KorczFrasz 40.
3.  ekspr.  »o czymś, co przypomina wyglądem zarost mężczyzny«
  • – Ma [ziele tobołki] liście wązkie [...] przy samym kłączu rozdzielone/ iáko ná dwie brodce. SyrZiel 1210.
  • – Drugie [ziele tobołki] [...] także przy kłączu rozdzielone [ma liście]. SyrZiel 1211.
  • – Z tych [kwiatów] potym bywáią głowki obdłużne/ kosmáte/ á brodkę ná wierzchu máiące/ w ktorych nasienie podobne Czárnusze/ ieno więtsze [ziele kąkolnica]. SyrZiel 462.
  • – Wziąć Záwiłkowego kwiecia sámych listeczkow bez głowek y bez brodek pod nim będących. SyrZiel 878.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bot. kozia bródka II:
    • Kozią brodką/ dla tego [nazwano to ziele]/ że gdy zwiędnieie kwiát/ y záwrze się iákoby w pąpie: w wierzchu wydaie z siebie/ iáko iáką szedziwą brodkę. SyrZiel 1240.
    • Kozia brodká/ ziéle/ Wliśnik/ Słonécznik mleczny. Tragopogon [...]. Kn 311.
  • bot. bródka Aaronowa (sz. zm.):
  • »obrazki, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych«
    • – Weźmi Brodki Aronowey alias Radices Aronis [...] 2 Łoty. BeimJelMed 558.
    • – Weźmi [...] Lukrecyi, Łot 1. Korzenia Aronowey Brodki Połłota. BeimJelMed 575.