Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RADA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (reda), SXVI (?), Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. rada  
D. rady  
B. radę  
N. radą  
Ms. radzie  
lm N. radami  
Ms. radach  
Etymologia
niem. Rath
Znaczenia
1. »to, co się komuś radzi, porada, narada«
  • – Z konfudowało to Woiewodę bardzo bomu zal było [...] Polanowskiego naktorego tez on radzie siła polegał. PasPam 101.
  • – Siłasz się obrało tych Zelantow? Zeby mieli in necessitate [w potrzebie] radą y Substancyią podpierać iuz upadłą Oyczyznę? PasPam 133v.
  • – Iuz to ex ore Apollinis [z ust Apollina] zdrowa rada choc to miało bydz z zgubą Oyczyzny. PasPam 191.
  • – Ciebie potak zdradzieckich radach większe potykaią honory. PasPam 196v.
  • – Do tego cię swoięmi przyprowadzili [...] radami. PasPam 228.
  • – To to tak poiąc wdowę z Dziecmi [...] kto ma tak uczynic do mnie naradę. PasPam 283.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w radę:
  • »dalej radzić, nuż radzić«
    • – Zwąchał Czarniecki [...] ze Zołotarenko prowadzi 40 000 kozakow zadnieprowskich Dopieroz w radę. PasPam 102v.
    • – Posłałęm ia tedy po owych swoich Ludzi, przyszli tedy w Radę. PasPam 237.
Związki frazeologiczne

  • dać, dawać radę, dodać rady:
  • »poradzić«
    • – Pan Bóg Dobry kiedy chce pobłogosławi doda rady zdrowey Wodzowi. PasPam 109.
    • – Biegać oni gdzie stał Marszałek związkowy [...] ze by im w tym dał radę y pomoć. PasPam 170v.
2. »senatorowie«
Związki frazeologiczne

  • w radzie zasiadać:
  • »być członkim senatu«
    • – Z ktorego Prawa WMM Pan wziął tę posteritatem [ostateczność] Pisania tak uszczypliwego do Senatora? ktory iuz w radzie zasiadał kiedy WMM Pan Gałki ieszcze w piasku grawałes. PasPam 194.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • rada Achitofelowa:
    • – [Ksiądz Piotr Skarga] sercá dodawał boiáźliwym/ ánimuiąc ich/ áby się tych stráchow Heretyckich/ stárych tych mowię sprzysiężnikow ná złe/ nie bali/ ktorych rády Bog rozprasza iáko Achitofelowym [radom] niegdy vczynił. BirkSkar 13.
    • – Tedy dano znáć Dawidowi/ mowiąc: Achitofel jest z tymi/ ktorzy się zbuntowáli z Absálomem. Y rzekł Dawid: O Pánie/ proszę/ obroć w głupstwo rádę Achitofelowę. BG 2Sm 15, 31.
    • – Ale jesli się do miástá wrocisz/ á rzeczesz do Absálomá Krolu/ sługą twojim będę: bom był sługą Ojcá twego z dawná/ ále teraz jam sługą twojim: tedy mi obrocisz wniwecz rádę Achitofelowę. BG 2Sm 15,34.
    • A rádá Achitofelowá/ ktorą dawał byłá ná on czás w tákiey wadze, jákoby się kto rádził Bogá. Tákować byłá wszelka rádá Achitofelowá/ jáko u Dawidá/ ták u Absálomá. BG 2Sm 16, 23.
    • – Tedy rzekł Absálom/ y wszyscy mężowie Izráelscy; Lepsza jest rádá Chusájego Aráchity/ niż rádá Achitofelowá: Abowiem PAN był postánowił/ áby rozerwána byłá rádá Achitofelowá/ ktora byłá dobra; á ták áby przywiodł PAN złe ná Absálomá. BG 2Sm 17, 14.
  • dać radę:
Związki frazeologiczne

  • w radzie zasiadać:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Nié szukay zwády/ masz-li dość rády. KnAd 663.