Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MĘKA

rzecz.
ż
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Warianty fonetyczne: MĘKA, MEJKA, MEKA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1644
Formy gramatyczne
lp M.   męka ||   mejka ||   meka
B.   mękę
W.   męka
lm Ms.   mękach
Znaczenia
»wielkie cierpienia fizyczne, tortura, katusza«
  • – Záraz w rozmyślánie wszedszy mowiłá: O iák ćiężka y okrutna meká/ iáki bol wielki y nieznośny Zbáwićielu moy znośiłeś: y wstawszy z modlitwy zdrową zostáłá od choroby. OkolNiebo 95.
  • – Zdało się to zrazu że to niewielkie rzeczy [u konia uwiązawszy włoczyć kogo po majdanie] ale okrutna iest męka bo nietylko suknia ale y ciało tak opada ze same tylko zostaną kości. PasPam 54.
  • – [...] według prawa na tym urzędzie, sprawowac powinien będę, na czym jako sprawedliwie przysięgam, tak mi Panie Boze dopomoz y niewinna mejka Chrystusa Pana, ktory jurament za wykonaniem wysz mianowanego comparęta do act przyięty ÿ zapisany iest. KsOw 1v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • tak mi (nam) Panie Boże dopomóż i jego niewinna męka:
  • »BÓG«
  • boża męka:
Związki frazeologiczne

  • prawić jak na mękach:
  • »mówić od rzeczy«
    • – Czyni tedy kalinowski Rellacyią prawi iak na Mękach koloryzuie. PasPam 240.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • tak nam Panie Boże dopomóż i jego niewinna męka:
  • »formuła przysięgi«
    • – Tego wszystkiego Io kMSCi P.N.M. dotrzyma y my dotrzymamy. Tak nam Panie Boze dopomoz y iego niewinna Męka. PasPam 213.
  • prawić jak na mękach:
  • boża męka:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Więm że mi przy niewinnosci zadne niezaszkodzą Impostury Iuzem to powiedział przypierwszey Audyencyiey że wolno kurcie y Na Bożą mękę szczekać. PasPam 144v-145.