Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MIARA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp M. miara  
D. miary  
B. miarę  
N. miarą  
Ms. mierze  
Znaczenia
»wielkość przyjęta za jednostkę dla oceny innych wielkości tego samego rodzaju; przen.: strona, wzgląd«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w tej mierze:
  • »w tym wypadku,w tej sprawie«
    • – Kontent Mars że ma Syna Godnego wtey mierze ktory Męstwa Dzielności znaczny assumpt bierze. PasPam 271v.
    • – A Rzucił ze tez Marsa? obłatawszy zdrowie Nie [...] Perseweruie w Szarzey przyznać mu wtey mierze: Piłka, A Męstwo bite większy Impet bierze. PasPam 274v.
  • żadną miarą:
  • »w żaden sposób«
    • – Powieda, na ostatku zes my się dusznie starali o ięzyka ale dostać zadną miarą nie mogli bo iuz były zaciekłe Czambuły do kosza poschodziły. PasPam 240.
    • – Mysię tu ruszamy prosięmy wyzey. Zona mowi daręmna turbacyia bo tego zadną miarą nieuczyni y poiedzie. PasPam 83v.
  • bez miary:
  • »niezmiernie, nadzwyczaj«
    • – Wielu inszych [bohaterów] Pisma wynoszą bez miary. PasPam 274.
  • co niemiara:
  • »bardzo dużo, mnóstwo«
    • – Nacisnęło się tedy pod Owe Czosnki Co niemiara tego chcąc Zeby Ich Odstrzeliwano. PasPam 107v.
Związki frazeologiczne

  • brać miarę:
  • »wnioskować, porównywać«
    • ~ Na woynę wołasz a nie wiesz co to woyna Przy naymniey ztąd mogł bys brac miarę że to choc Palcem oko wykolą to postaremu Łechciwo [...] Apogotowiusz kiedy ie z Polnego Działka zapruszą. PasPam 192v-193.
    • ~ Na te działa utopione mowił że wszystkie moie będą ale mi się to rzecz niepodobna widziała biorąc miarę iaka bieda kiedy działo w błocie uwięznie a coz kiedy w Morzu. PasPam 70.
    • ~ Oni tez biorąc miarę z Pięknego Bultynka [!] spodziewali się że to tam cos dziwnego y drogiego obaczą. PasPam 80.
  • brać miarę i podobieństwo:
  • »wnioskować, porównywać«
    • – Lanckoronski trochę się w[y]gadał przed Chorązym naszym o tych affektach ale y on poufale niewiedział choc tam zęmną bywał, komplement tylko widząc ztego brał miarę y podobienstwo. PasPam 73v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • chodzić w swej mierze:
    • – Rdza je żelazo, woda głaz dziurawi, Sen straszny prawda rozwieje na jawi, żadna rzecz wiecznie nie chodzi w swej mierze, Już i ta książka moja koniec bierze. MorszAUtwKuk 267.
  • stoi cena w mierze:
  • »coś nie zmienia wartości«
    • Stoi cená w-miérzé/ v. Cená. Kn 1069.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Iéden chodzi w miérzé/ drugi suknią dziérzé. KnAd 509.
  • Ceń słusznie a w miaręć zapłacą. T III 103.
  • Drożey cęń/ á w miáręć zápłácą. KnAd 211.