Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PAPIEROWY

przym. od
  *PAPIER
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: PAPIEROWY, PAPIROWY, *PAPIOROWY
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (papierowy, papirowy), Kn (papierowy), T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m papierowy   || papirowy  
ż papierowa  
n papierowe  
D. ż papierowej  
B. ż papirową   || papierową  
N. ż papiorową  
Ms. n papierowym  
lm M. nmos papierowe   || papirowe  
D. papierowych  
B. nmos papierowe  
N. papierowemi  
Ms. papierowych  
Znaczenia
1. »z papieru; na papierze«
  • – Kołdra stara, płocienna, długa, a papierowych 3. InwOlszBęt 92.
  • – Ramá/ ábo ramy béz tablicé iákoby krosnká: ábo listwi drzéwiáne do obrázow pápierowych/ płociennych. Kn 909.
  • – Trąbká/ papierowa trąbka ná korzenie. Kn .
  • – W tej izdebce [...] Na scienie kołderki papirowe. InwSzymBęt 93.
  • – W teyze szkatule [...] Olsterek trzy spieczęciami Papierowemi. ArchRadziw 1638 1650/ 68, 6.
  • – Co szkolne pioro/ ná papierowym polu átramentem vszykowáło: to on krwią y pałászem ná nieprzyiacielskich karkách wyrázić zámyślał. WojszOr 78.
  • Cartaceus Papierowÿ. SłowPolŁac 30.
  • – Zmysłom grzechem zaćmionym, chcąli gorne kręgi Zrozumieć, trzeba na to papierowej księgi. PotFrasz2Kuk II 338.
  • – Według miąższości zębów skosistych koła oderżniej pas papierowy albo drewniany z tak cienkiej deszczułki, z jakich pudełka bywają, i opasz go przy liniji odrysowanej na wałku, a po wierzchu tego pasa, to jest po drugim kraju szerokości jego zrysuj drugą liniją po wałku, równoodległo idącą od pierwszej. SolArch 91.
  • – Listki papierowe nożykiem podskrob [...] A zaraz się pięknie zawiną wzgorę, albo na na dół. AlbSekr 107-108.
  • – Iezeli listek iest papierowy, albo pargamenowy, nasmaruy go wprzod gummą git. AlbSekr 111.
  • – WEs papieru iakiegokolwiek, lub obrzynkow papierowych niemało. AlbSekr 89.
  • – Kałamarzyk w tejże szafie z piórem stoi, malowany jakby prawdziwy: karty z napisami nad szafami jakby papierowe it. d. ZawiszaPam 82.
  • – AUGUST II [...] srebrne pułmiski iák papierowe rozdzieráiący. ChmielAteny II 368.
  • – Wprzod sam papier we dwoie klaystrem zkleiwszy wformie swoiey wytłocz, oberzniy i zgotuy. Potym miazgą wzwyz pomienioną papiorową podłoż. Niepoprawne zródło .
Związki frazeologiczne

  • chodzić w papierowych trzewikach || o papierowych botach co robić:
  • »robić co na pokaz ale tak, żeby się nie zmęczyć ani nie pobrudzić«
    • – Zostawmyż [białego konia] tedy tym, którzy w papierowych trzewiczkach chodzą, a pracy nie podnosząc, dostatki mają: jako królom i książętom; żołnierzowi lepszy gniady. DorHipTur 20.
    • – Chcielibyście ieść ryby/ ále żeby rąk nie umaczáć [...] dla wás co to o pápierowych botách stáránie chcecie odpráwić/ są pápierowe Pánny w Krákowie w kramach/ tám was do nich z stárániem wászym odsyłam. GorzWol 70.
  • nie zedrzeć papierowych trzewików:
  • »nie napracować się«
    • Nie zedrzesz zemną pápierowych trzewików. RysProv XI, 1-2.
Przenośnie
  • Po dwa kroc z Turczynem pokoy zwał [król] gwoli dotrzymania przyiazni Carowi, Imc maiąc nadzieię posiłkow ktore papierowe były, bo hramotami Car Imc chciał zatrzymać potencyą Turecką.CzartListy 105-106
  • Wszak daliśmy przystępując do ugody nie papierową, ale serdeczną deklaracyją, że ją podpiszemy zaraz za przybyciem ichmpp Sapiehów.DiarSejm 277
2. »papirusowy, odnoszący się, pochodzący z tego drzewa«
  • – O Moyzeszu czytamy iż go rodzice w skrzynkę pápirową/ ábo sitowiáną włożywszy/ ná rzekę wyrzucili. BirkNiedz 384.
  • Pápierowy/ Papyraceus [...] Chartaceus [...] Papyrinus [...] qui papyrum fruticem fert. Kn 668.
  • Pápierowe drzewko/ Papyrus [...] Papyrum [...] Frutex [...] est in Aegypto, decem cubitos altus, cuius libro prisci in scribendo vtebantur. Kn 668.
  • Papierowe drzewo/ Papyrus. SzyrDict 284.
  • – Papirowÿ Papiraceus. SłowPolŁac 50.
Podhasła

PAPIEROWE


w funkcji rzeczownika

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1745
Znaczenia
»podatek, opłata urzędowa za wystawienie dokumentu«
  • Omnia genera podatkow [...] y Prowentow Starościńskich partis quartae, pápierowego, Minnicy, Aukcyi Skarbu WXL y inne wszelkie media, ktore się obmyślić mogą, wynaydzie. DanOstSwada III, 9.
Odsyłacze