Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*GRANAT I

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), Kn, T, L (?), SWil (?), SW (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1643
Formy gramatyczne
lm B. granaty  
N. granatami  
Etymologia
niem. Granate
Znaczenia
»pocisk artyleryjski wypełniony materiałem wybuchowym«
  • – Y te [moździerze] są bárzo potrzebne, bo ponieważ ták rychtowáne bywáią, że ogniste przypráwy zgory nádoł iák deszcz spuszczáią, może z nich, lubo zdáleká, lubo zbliská, lub w wykopách, lub też w polu, kiedy nieprzyiaciel Przerwę uczyniwszy szturmowáć chce, wielkimi granatámi, ktore muszkietowemi ładunkámi, y inszym nieugászonym ogniem zewsząd ármowáne są, strzelá, rychtuiąc ie tám gdzie nawietsza kupá ludzi: ktore nie tylko stráchu, ále też yszkody wielkiey nábáwią. UffDekArch 62.
  • – Insza to bywało owych Lat że kamykami a Oszczepami do siebie ciskali Tarasnami mury tłukąc. A insza teraz kiedy to Granaty y Bonty [!], kartace wypuszczą kiedy z okrytnych kartanow iako Cebry kule wylecą kiedy uczynią deszcz ognisty y przez pancerz y przez Łosią skorę y przez wszystkie vestimenta Ciało az do kosci przenikaiące y iak swiderkiem wiercące. PasPam 258v.
  • – Leczą ogniste sztuki y granaty Na dach Kościelny z ognistey armaty: Wience z knotami, smołą y zywicą Obląne, lecąc płomieniami Swiecą. OblJasGór 34v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • burzący granat:
Przenośnie
  • Masz [Kasiu] też mocniejsze na obronę Cekauzy swe i armaty, Rzucając z oczu w każdą stronę kule ogniste, granaty.MorszAUtwKuk 301

*GRANAT II

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1677-1694
Formy gramatyczne
lm B. granaty  
Etymologia
z łac. grana ''ziarno''
Znaczenia
»kolor ciemnoniebieski«
  • – Wnidziesz w ogrod, aż stu farb w oczach staną kwiaty; To szarłat, to purpurę, te żywe granaty, Te wyrażają koral, te barwę perłową. PotFraszBrück II 374.