Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRANIEC

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. braniec  
D. brańca  
B. brańca  
N. brańcem  
lm M. brańce  
brańcy  
D. brańców  
B. brańców  
uż. nosob. brańce  
N. brańcami  
brańcy  
Znaczenia
1. »człowiek wzięty do niewoli, jeniec, niewolnik, więzień«
  • – Iáko sie ma obchodzić [pan] z niewolnikámi ábo z sługámi kupnem z bráńcami. PetrSEk Przedmowa a4v.
  • – By był pomyślił sobie/ że te pompy páńskie często się mienią/ że koła te szczęśliwe bywáią ná dole w nieszczęściu zánurzone; ták mi się zda/ żeby był ná bráńce swoie miłosiernieyszy [Adonibezek]. BirkNiedz 111.
  • – Widzisz te buczne Krole/ zdeymi z nich te márną mászkárę; obaczysz ich w łáńcuchách iáko bráńce. BirkOboz 79.
  • Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn .
  • – Gdy [...] obozy miiał Cieszki łupem Pogánin/ á niebo rozbiiał Bráńcow láment: gdy iedni okrutnie sieczeni/ Drudzy w trokách wisieli z koni przeszynieni. TwarSLeg 12.
  • – Szlachcica mścisławskiego Łozowskiego brańca przyprowadzono. ChrapDiar I 447.
  • – Nawet tak okrutnymi nad biednymi brańcy Nie byli i nie będą nigdy bisurmańcy, Jako nasi sąsiedzi i pobratymowie. ZimBSiel 147.
  • – Węgrowie [...] Trzech Turkow dwoch Arabow przywiedli w korzysci Kilkanascie tez brancow Polakow ubiegło z niewoli. DrobOpow 116.
  • – Poganin [...] Z męzow pobitych hoyne odziera wnet łupy Brancow piękney ozdoby postanowią kupy przed Baszą Kantymierem, w niewolą osadzą. DrobOpow 183.
  • – Czemu pioro w zdrygasz się, y muzy Kamienie Piersi z bolałe tłuką, gwalcąc przyrodzenie Polskiego animuszu, by niewolnikami Fogielfang y Dębowo funduią siłami Sawromatskiego branca. DrobOpow 81.
  • – [Eustachy] Z Rzymu był wygnáńcem [...] Uchodząc morzem, [...] ná ląd wyszedł, bydź niechcący bráńcem [w Rzymie]. ChrośZbiór Z2.
  • – CHIOURME [...] RUDELNICY, brańcy ktorych zábieraią do robienia wiośłami ná galerach, niewolnik wiosłowy. DanKolaDyk I, 305.
  • – PRISONNIER de guerre. Captivus, a, um. Cic. NIEWOLNIK braniec w niewolą ná woynie wzięty. DanKolaDyk II, 389.
2. »człowiek powołany do wojska, rekrut«
  • Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn 44.
  • Brancow teszdwudziestu chozyc [!] miec mogę nullo negotio a nad to przybyło mi kozakow chłopow arcy chozych koni 20. na ktorych barwę szyią, takze y na piechotę zgadzaiącą się z barwą WMMPana wcolorach. OpalKListy 134.
  • – Coloru barwy piechotney ia zadną miarą odmienic nie mogę idq[..] hac causa, ze słuzałych mąm o ma[le] y Brancami supplere przyidzie ktorzy maią Swoię barwę. OpalKListy 54.