Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BAZA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (supl.), T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. baza  
D. bazy  
C. bazie  
B. bazę  
N. bazą  
Ms. bazie  
lm D. bazów  
B. bazy  
N. bazami  
Etymologia
gr. básis
Znaczenia
1. mat.  »podstawa figury geometrycznej lub bryły«
  • Bazá. Basis. liniia w tryángule, ná ktorey dwá boki stoią: służy toż názwisko, y spodom figur pełnych. SolGeom I 2.
  • – Pole iákieykolwiek części [...] sfery [...] iest rowne cyrkułowi, ktorego połdyámeter iest liniia [...] od wierzchu [...] pzeciągniona do obwodu cyrkułu [...] ktory iest wárgą, álbo Bázą tákowey części Sfery. SolGeom I 279.
  • – Pryzma: Prisma: Bryłá z wielu pol złożona; ktorych dwá ná końcách (bázámi názwáne) są y rowne, y podobne, y rowno odległe oraz; insze záś (które bokámi zowią) są podłużne kwádraty. SolGeom I 6.
  • Baza, podstawek. Mathem. Die Grund-Linie. matém. basse. § w trzykącie na bazie stoią dwa boki. T III 29.
2. »podstawa kolumny, filaru, na której spoczywa trzon«
  • – Postument ma [...] bazę, kloc, y koronowanie. BystrzInfArch B3v.
  • – Pilastry [...] Miasto Postumentu, miewaią tylko bazy, lub iednostayne podstawki. BystrzInfArch B3v.
  • – Kolumna ma bazę, słup, y kapitel. BystrzInfArch B3v.
3. »powierzchnia, linia lub punkt przedmiotu, względem których określa się położenie innych powierzchni, linii lub punktów tego przedmiotu«
  • – Szroba iest pochylność albo gorzystość ustawiczna [...] ktorey gorzystości długość iest obwod iednego gwintu, a wysokośc odstąpienie końca gwintu iednego od bazy, na ktorey Szroba do pianu stoi. SolArch 12.