Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*SMACZNY

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
lp M. m   smaczny
ż   smaczna
n   smaczne
D. m   smacznego
B. m nżyw   smaczny
ż   smaczną
N. m   smacznym
Znaczenia
1. »o jedzeniu i piciu: dobre«
  • – Uczyniłęm się piianym Lubom ci był y trochę podpił bom wypił trzy kusztyki srebrne a było w iednym więcey niz kwarta Miod zas Smaczny. PasPam 163.
  • – To iest ryba ktora ktore ma w sobie iedno mieysce przy Skrzeli tak smaku dobrego iako zadna Ryba nie iest smaczna. PasPam 164.
  • – Ktore Ptactwo są smaczną ZWIERZYNĄ? Te Ptactwo między stołow policz specyały: Pierwszy DROZD, czyli Kwiczoł, Rzymian gust nie mały, KUROPATWA, JARZĄBEK, BEKAS y BAZANTY, CIETRZEW, nie zły Zwierz tłusty, co go noszą banty. ChmielAteny1755 I I, 522.
  • SMaczna y wdzięczna iest polewka Barscz/ iako go v nas abo w Rusi/ y w Litwie czynią. SyrZiel 673.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • smaczna potrawa:
    • – Przypomniał sobie król jm. chłopca onego jm. ks. Wyżyckiego podczas sejmu teraźniejszego, do którego strzelił góral jmp. posła cesarskiego na Zamku w okno, pytając się, jak też się sprawa ta skończyła. [...] Gdy relacyją czyniono rzetelniejszą, strasznie exarserat król jm. na tych, którzy się w to wdawali [...] Potem gdy królowa jm. nadeszła, strasznie sie skarżył, że mu tak smaczną potrawę, którą natenczas jadł, cholerą przyprawili. SarPam 308.
2.  przen.  »przyjemny«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • smaczny sen:
    • – Są niezbożni Chrześcianie, osobliwie puszczeni na wszystkie nefas, mianowicie na złodzieystwo; ktorzy maią dla siebie czarowniczy sposob, od diabła Autora wszelkiey złości inspirowany; że pewne nosząc signa, albo mowiąc słowa Swięte, ale non ad hunc finem ordynowane, w cięszkich mękach, torturach, w kręceniu w koła, nic boleści nie czuią, nie gadaią, snem smacznym wtedy złożeni bywaią, nic na kwestye nie odpowiadaiąc, á to słowa zawiesiwszy przy sobie owe bluźnierskie: [...]. ChmielAteny III 267.
    • – Nie bawiąc się wszyscyśmy posnęli, A sen na oczy barzo smaczny wzięli. BorzNaw 102.
  • smaczne spanie:
    • – Co mi potym robaki pchły brać z Sobą na nocleg do łoszka, y dać się im kąsać maiąc od nich w smacznym spaniu przeszkodę. PasPam 55v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Vbogi obiad i bogátemu podczás smáczniéyszy. KnAd 1186.
Użycia metajęzykowe
  • - SYntaxys z Greckiego, po Fr[ancusku] la Syntaxe iest część Grammatyki, która uczy terminy z terminami akkomodować, nap: nie mówić smaczna chleb. MalGram 174