Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*LEŻEĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1649
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  leżeć
czas teraźniejszy
lp 3. os.   leży
lm 3. os.   leżą
czas przeszły
lp m 3. os.   leżał
ż 3. os.   leżała
n 3. os.   leżało
lm mos 3. os.   leżeli
nmos 3. os.   leżały
imiesłów współczesny
  leżąc
Znaczenia
1. »być wyciągniętym poziomo, spoczywać na czymś«
  • – Owego zas brodę na zięmi lezącego bo ieszcze zyw był przebił Towarzysz sztychęm. PasPam 104v.
  • – Poscinąmy tych co Sam lezą związani. PasPam 156v.
  • – Wiezdzali [posłowie] na Saniach leząc wposcieli tak iako nałoszku bo u nich iest zwyczay taki ze Sani niewysciełaią do Siedzenia tak iako unas. y Niesiedzi na nich ale lezy wpiernatach iako długi. PasPam 165v.
  • – Przyidzie do zony ktora ieszcze Lezała powie iey to kiedy się to porwie złoszka. PasPam 225.
  • – Iam sobie pił na Fantazyią y czeladzi swoiey dawać kazałęm a potym z piianemi ich Pacholarzami Cuda robili w nos im papier zapalali, wąsy im roznemi rzeczami smarowali bo to Lezało iako drwa, po sięniach y Lada gdzie. PasPam 229v.
  • – To iey był naymilszy zwyczay wznak lezec. PasPam 253v.
  • – Kiedy iuz wowey cięszkiey Malignie leząc [...] w Wigilią Narodzenia Nayswiętszey Panny iak we Snie, wgorączce lezącego trzasnęło mię cos zaramię mowiąc te Słowa. PasPam 279v.
  • – Trupa lezy gwałt a nas tylko z piętnascie stoi Towarzystwa. PasPam 60.
  • – Ten chory lezał wiedney izbie pustey. PasPam 77.
  • – Leci trupow gęsto az kiedy ich chorągwi na Zięmi lezało za Sześć Trubeckiego Towarzystwa [...] iak ciąn w łeb az mu kołpak spadł. PasPam 94v.
Związki frazeologiczne

  • trup na trupie leży:
    • ~ Iuz tedy trup na trupie leży na kupie. PasPam 108.
2. »znajdować się«
  • – Zerosławski siedzi u mnie Talerow worek lezy przed nim. PasPam 163.
  • – Sniegi upadły po kolano koniowi kwiat powarzyły Sady y insze Fructifera [drzewa owocowe] popsowały bo lezały Tydzien. PasPam 178v.
  • – Zalecamy aby Io MSCi za Wsi y dobra [...] w Woiewodztwie Smolęnskiem Lezące [...] rekompensa uczyniona była. PasPam 219.
  • – W tym [...] poddanych przeciwko Panu Pokazała się Miłość że kto miał Lezące podepozytach piniądze w domu dobrowolnie z Swoią odzywali się ochotą. PasPam 242v.
  • – Turcy mieli wygody w tych swoich namiotach co to y wanny [...] Mydła perfumowane po lisztwach stosami Leżące. PasPam 261.
3. »próżnować«
  • – Widzieli w tym Constantissimum propositum [nieodmienne postanowienie] Woyska naszego, ze by ten Chleb Ieść pracuiąc nie powłosciach leząc. PasPam 116.
  • – Woysko stało Obozęm pod Trębowlą nie było in opere Belli [w działaniach wojennych] w tym Roku tylko lezeli iedli apili. PasPam 257v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • leżeć w boleściach:
    • – [Pewien młodzieniec] wciężką wpadł chorobę; y ták leżąc w boleściách/ zdáło mu się że był porwány ná sąd Páński [...]. StarKaz 622.
  • leżeć jako bydlę zarznięte:
    • Lezał iako bydlę iakie zarznięte wswoiey krwi. PasPam 244v.
Związki frazeologiczne

  • :
Podhasła

*LEŻĄCY

im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp B. m   leżącego
ż   leżącą
lm D.   leżących
B. nmos   leżące
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
1. hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – Owego zas brodę na zięmi lezącego bo ieszcze zyw był przebił Towarzysz sztychęm. PasPam 104v.
2. hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – Zalecamy aby Io MSCi za Wsi y dobra [...] w Woiewodztwie Smolęnskiem Lezące [...] rekompensa uczyniona była. PasPam 219.
  • – W tym [...] poddanych przeciwko Panu Pokazała się Miłość że kto miał Lezące podepozytach piniądze w domu dobrowolnie z Swoią odzywali się ochotą. PasPam 242v. PasPam 242v.
  • – Turcy mieli wygody w tych swoich namiotach co to y wanny [...] Mydła perfumowane po lisztwach stosami Leżące. PasPam 261.