Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

TRWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
trwać  
lp m 3. os. trwał  
lm mos 3. os. trwali  
lp zneut 3. os. będzie trwać  
trwając  
Znaczenia
»nie przestawać istnieć«
  • – Związek az do trzeciego Roku trwał. PasPam 119.
  • – Pokazał się na Niebie Straszny y wielki [kometa] ktory przez kilka miesiecy trwaiąc swoią oczom Ludzkim groził srogością y nim bardziey trwał tym bardziey serca truchlałe trworzył [kometa] ominuiąc niedobre affekty ktore potym nastąpiły. PasPam 188v.
  • – Iak wiele inszych Herbow w Polszcze poginęło I Starewnych Familiy siła poschodziło A Rawicz z długą liczbą rachuie swe lata I podobno trwac będzie do skonczenia Swiata. PasPam 272v.
  • – Kto chce na znaczny czas bez przestanku palić lampę, niech dostanie knota azbestowego, albowiem taki za doświadczeniem do wielu lat trwać może. SolArchB 386.
  • – Czyli życzliwe Szczęścia zawieią Zefiry, czyli surowsze przeciwney fortuny Akwilony, w swym wigorze aż do kupressu trwać będzie fatalnego [przyjaźń ofiarodawcy kwiatów dla panny]. DanOstSwada II, 75.
Związki frazeologiczne

  • w stateczności trwać:
  • »być wytrwałym«
    • ~ Zeby się ognia, nigdy niewzdragali I w Męzney Stateczności powszystek czas trwali. PasPam 270.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Węgrowie szabeltasy swe pogubić mieli, na dawnym fundując się przysłowiu: babi taniec, węgierska wojna niedługo trwać zwykła. JemPam 250.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • trwać w jednej porze:
    • – Kto chce być, nie odmieniáć z Miesiącem się na ni, Stać y trwáć w iedney porze, w iedney trzebá gráni. PotPocz 71.
    • – [...] wielu poważnych Swiętych Oycow domniemywa się, iż ten świat od stworzenia świata do skończenia swego, w iedneyże porze trwáć bedzie tylko sześć tysięcy lat. BystrzInfCosm G4.
Związki frazeologiczne

  • w błędzie trwać II:
  • »nie przestawać głosić herezji, żyć jako odszczepieniec, odstępca od wiary«
    • – Kto Kácerzem zostáie/ sowitym bywa synem piekłá: naprzod dla tego/ iż prawdę ktorą trzymał/ opuszcza: potym iz sstał się ádwersarzem prawdy. Bo kto się w błędách vrodził/ y w błędách trwa/ ten tylo iest prostym synem piekłá. BirkRus 24.
  • trwać w błędzie I (sz. zm.):
  • »nie przestawać źle postępować, czynić, popełniać grzechów«
    • – Ludzka rzecz vpáść/ á diabelska w błędzie trwáć. RysProv VIII, 7.
    • – To tylko żeś nie długo trwáłá W tym swym błędzie/ y záraz w sumnienie się tknąwszy/ serdecznieś żałowáłá. TwarSPas 111.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Węgrowie szabeltasy swe pogubić mieli, na dawnym fundując się przysłowiu: babi taniec, węgierska wojna niedługo trwać zwykła. JemPam 250.
  • Ludzka rzecz vpáść/ á diabelska w błędzie trwáć. RysProv VIII, 7.
  • Długo trwáć nie możé/ co mus/ gwałt przemożé. KnAd 160.