Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BAGNO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   bagno
D.   bagna
B.   bagno
N.   bagnem
Ms.   bagnie
liczba mnoga
M.   bagna ||   bagny
D.   bagnów ||   bagien ||   bagn
C.   bagnom
B.   bagna
N.   bagnami
Ms.   bagnach ||   bagniech
Znaczenia
1. »teren podmokły, grzęzawisko, bajoro; błoto«
  • – Szlismy z Chorągwią przy Rotmistrzu do tego wielebnego Rosławia Lasami, bagnami gdzie ledwo kiedy ptak przeleciał. MasDiar 41.
  • – Chlebem choć bágno/ y trunkiem mi wodá/ Wiszowe wąsy/ y trzciniána broda. TwarSDaf 9.
  • – Ta Giendra [...] chcąc chusty po roznych Bagnach zakopane wyiąc y Diabłow zwoływac przy Ienerałach y stronie chodziła. DekrŻmud 41b.
  • – Po trzecie Wodá nayprzednieysza do złączenia, máteria z okolicznych Bagn, dostátnie może być wprowádzona. FredKon 112.
  • Bagny i błota południa mu bronią wschodu Sapaeyskie y Turpilskie skały. ChrośKon 245.
  • – Ciało zaś tegoz krola ledwo we dwa miesiące w bagnie Znaleziono. IntrHist 114.
  • – Rzeki [...] álbo z bagnow, álbo ze skał, máią swego duktu inceptę. BystrzInfGeogr B3.
2.  bot.  »roślina zielna z rodziny wrzosowatych; bagno zwyczajne; Ledum palustre«
  • Bágnem to ziele zowiemy/ przeto że ná Bágniskách przy Borách roście. SyrZiel 171.
  • – Modrzéwnicá ziéle/ bágno. Chamae paruae. Kn 423.
  • – Na Mole [...] Fiolkowy korzen klasc miedzy szaty ted[y] molow nie bendzie Tosz drudzy czynią bagnem albo Hmielem szaty przetrząsajanc. GrodzMisc 127.
  • – Potym chorego párzy nád párą ziela warzonego [...] to záś ziele názywa się Bágnem iákosz ná bágnách roście, wielkie, żołto kwitnące, y niewdzięcznie pachniące. CompMed 410-411.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • świnie bagno (sz. zm.):
    • – Rozmaryn plonny álbo dziki/ ktory drudzy zowią Rozmárynem Czeskim. Naszy go zowią Bágnem Swinim/ Czechowie Rozmárynkiem [...] Iest y drugie Bágno Swinie/ bárwy popielátey. SyrZiel 170.
    • – Szmer náski/ Rozmáryn Czéski/ Swinie bágno. Rosmarinum syluestre [...] Serpillum syluestre [...]. Kn 1118.
3.  bot.  »drzewo z rodziny wierzbowatych, wierzba; Salix«
  • Bágno/ drzewo/ łoża/ łożyna/ Siler [...] seu siler montanum [...]. Kn 12.
  • Bágno drzewo/ łoza łożyna. Siler. SzyrDict 5.
  • – Tam mam [...] Chrust dereniowy, więzy, rokicinę, Tawułę, bagno i złotą wierzbinę. MorszAUtwKuk 159.
4.  myśl.  »legowisko, kryjówka leśna dzika lub innego zwierzęcia«
  • BAUGE terme de chasse [...] Volutabrum [...] BAGNO Kałuza doł termin myśliwski mieysce gdzie Dzik Spoczywa y inne okrutne zwierze ktore zawsze iest nieczyste y bagniste. DanKolaDyk I, 183.
  • Bágno, smocze legowisko według báiek gdzie Herkules zábił Hudrę [!] o siedmiu głowach. DanKolaDyk II, 195.
Użycia metajęzykowe
  • - Bagno der Morast gesaget/ Bagien und nicht Bagen des Moraste. DobrGram 159