Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

TANIEC

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: TANIEC, TONIEC
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   toniec
D.   tańca ||   tońca
B. uż. nżyw.   taniec
Ms.   tańcu
liczba mnoga
D.   tańców
B. uż. nosob.   tańce
Etymologia
czes. tanec, z niem. Tanz
Znaczenia
»rytmiczne poruszanie sie w takt muzyki«
  • – Natey Wierzey albo raczey saley krolowie uciechy swoie miewali [...] tance y rozne odprawowalirekreacyie. PasPam 60v.
  • – Była to Pani zacna [...] na kozde Swięto kazała prosic kompaniey mnie inwitowała mowiła ze bym inwitował iako do swego przystastwa na karty, na taniec. PasPam 82-82v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • goniony taniec:
  • »rodzaj tańca«
    • – To nie Woyna była Ale własnie goniony Toniec. PasPam 198.
    • – Tak własnie należało zeby do goniono [gonionego] tonca Były pogotowiu y Damy. PasPam 198.
Związki frazeologiczne

  • w taniec obrócić:
  • »zatańczyć«
    • ~ Było z kim y wtaniec obrócić. PasPam 173.
  • w tańcu być:
  • »tańczyć«
    • W tańcu nie był y razu. PasPam 115.
  • pójść do tańca/ w taniec; wyjść na taniec:
  • »zacząć tańczyć«
    • – Wszak ja wąm pięknie grał a niewyszłyscie na taniec. (tu przen.) PasPam 200.
    • – Po tych mowach poszedłęm do tańca z nią PasPam 222.
    • – Powieczerzey poszedł w tanieć Szęmbek. PasPam 229.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • taniec angielski:
Związki frazeologiczne

  • do tańca chodzić:
    • – Jáko Diná y Bethsábá o cnotę przyszły y czystość utráciły, gdy były ná przechadzkę wyszły. Ták jeszcze podziśdzień drugá Pánná swowolnie pozbywa cnoty, kiedy lekkomyślne przechadzki stroi, y do táńcá chodzi. GdacPan 148.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Węgrowie szabeltasy swe pogubić mieli, na dawnym fundując się przysłowiu: babi taniec, węgierska wojna niedługo trwać zwykła. JemPam 250.
  • Ze psy w rząd/ z kotki w taniec. RysProv Ap 2-3.