Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*EGZAGEROWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Warianty fonetyczne: *EGZAGEROWAĆ, *EGZAGGEROWAĆ, EGZAGIEROWAĆ, *EKSAGEROWAĆ, *EKSAGGEROWAĆ, *EKSAGIEROWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (egzagierować), L (exagerować; bez cyt.), SWil (egzagierować), SW (egzagierować), SJP (egzagerować)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  egzagerować
czas teraźniejszy
lp 3. os.   egzageruje ǁ   egzaggeruje
lm 3. os.   egzagerują
czas przeszły
lp m 3. os.   egzagerował ǁ   egzaggerował ǁ   egzagierował
lm mos 3. os.   egzagerowali
tryb rozkazujący
lp 2. os.   egzageruj
lm 1. os.   egzagerujmy
imiesłów współczesny
  egzagerując ǁ   egzagierując
imiesłów uprzedni
  egzagerowawszy
nieosobowy czas przeszły
  egzagerowano
Etymologia
łac. exaggero
Znaczenia
»wyolbrzymiać«
  • Aże te Pánskie rescripta nie ktorzy z mieszćżan Wilenskich/ znieważyli: a do tego y ná Inquisiciy Wilenskiey/ pod ten cżas wlaśnie instituowaney/ o obrazę I. K. M. conuincowani byli/ to vćierpieli/ co Synopsis exageruie. JedCerk 48.
  • Niestáneło Pánu Instigatorowi Civiles rationes, do Theologicznych vdáie się, y exaggeruie. PersOb 6.
  • A co większa że Personas Infames, crimine Confoederationis damnatas, przećiwko ktorym ták zelosè niedawno P. Instigator nástępował Práwem, iże z niemi Iego Mość Pan Márszałek conversował, niewymownie exaggerował? PersOb 7.
  • Nie pádnie táka ná Dom IchMśćiow PP. FREDROW obelgá/ czego dla respektow exagerowáć niechcę/ tym tylko concluduię/ iż wiádoma ich świátu Polskiemu w káżdey publiczney vsłudze dla miłośći Oyczyzny/ á nie dla wźiątku Cnotá szczyra y stáropolska [...]. BonawPołów Bv.
  • Do tych grzmotów у hałasów na Wysockiego, przymieszał Pan Newelski gorącą swoię kwerimonią na wczorayszy swoy contempt, exaggieruiąc, że go у w nocy po gospodach szukano, chcąc mu na zdrowie nastąpić. DiarSejm1672 22.
  • I. P. Wolski Pisarz Grocki Wilen. o Konf spisániu y satisfákcyi honoru I. P. Marsz. mowiąc, przyznáwał wići ná Pospolite Ruszenie wolne Iemu; Item Elekcyą in Májo warował; przećiwko klątwie wielkiego Senátorá y Hetmaná w Litwie exágerował, áby ná potym tákowe nie dźiáły się. Warsz_1696_25IX 2 nlb.
  • Záczniy mowę o występkách, ktore śię naybárźiey podáią, y ktorym przyiaćiel osobliwie może podlegáć; tedy on przećiwko temu występkowi, ktoremu podlegáć będźie, nayzwáwiey stáwáć, y nim śię brzydźić będźie. Ják Kaznodźieie do tych występkow skłonność máią, ktore żárliwie exágeruią. MazarInstr 5.
  • Jeżeli komu u Pátroná łáskáwośći náruszyć zámyślász, wyrozumiey Pátroná przyiaćiela, ktorą rzeczą naybárźiey śię ćieszy, y żádnym sposobem dárowáćby iey nie chćiał: perswáduy temu, áby o nie prośił, á gdy wstręt otrzyma, że ták máłey rzeczy odmowiono mu, iákoby co inszego czyniąc, exágeruy. MazarInstr 90.
  • Exagerowano i insze przeszłe dzieje zabójstwa, najazdy przez Sasów wyrabiane, które tém bardziéj żal szerzą, im się być urażonym znowu czuje. OtwFDziejeCzech 227.
  • Potym y to sequeretur, że po tákiey intymacyi, y náuce náleżałoby Duchownym, zkąd wziąć ztąd wziąć choćby y z Oltarza, á ubostwo supplementować, Rodzicow, ktorzy zápewneby im zástępowali drogę, y innumerabilibus solicitationibus exagerowali im ubostwo, y wyżywienia Dzieci niepodobieństwo. GarczAnat 95.
  • Niech się skarżą po pamiętnym każdemu srebrnej i miedzianej monety u nas wyniszczeniu, iż tynfy i grosze, bez których kraj już się nie mógł obejść, bez sejmu wprowadzone, że interess Ordynacyi do sejmu należał; egzagerujmy, że skarb rujnujący się pałac królewski bez sejmu znacznym reparował kosztem, na Spiczę Montawską i na bruki, bez których Warszawa obejść się nie mogła, znaczne summy łożył, a my sejmy rwijmy. KonSSpos 169.
  • [...] usiłuje JMPan surogator orszański przemienić i przeobrazić nas w jedyne larwy i monstra niewdzięczności, a tak wiele przenikających o mniemaną niewdzięczność egzagerowawszy eksklamacji, wieży na nas in fundo doprasza się. MatDiar 588.
  • Na której [radzie] Massalski, kasztelan wileński, hetman polny lit., najprzód zagaił i miał głos przygotowany długi, egzagierując upadek wolności i swobód szlacheckich, gdy należycie obranych deputatów przez samą prepotencją chcą strącać. Egzagierował przeciwko sądom hetmańskim na początku trybunału i pod najwyższą jego jurysdykcją ogłoszonym na same szczególne potłumienie wolności i zastraszenie szlachty dystyngwowanej, w wojsku litewskim ojczyźnie, a nie hetmanom służącej, aby nie śmieli recte sentire et recte dicere, quae recte senserint. MatDiar 651.
  • [...] I. K. Mość concludował pro re et tempore in his arduis negotijs, ktore concernunt statum praesentem; ták w Pruśiech, iáko w Wielkim X. Lit. exageruiąc Máiestat Krolewski hunc casum expugnowánia Elbłąga [!] przez Xiążęćia Elektorá Brándeburskiego, podawszy ad trutinam, iáko sobie oto postąpić z nim. AwWarsz_1698_29XI 1.
  • [...] trudno to jednak pochwalić baczny może, bo ani przyczyny do tego tak wielkiej nie baczymy jeszcze, dopiero jej szukać się zdadzą i coś ludziom pokazując, deklamacyami raczej i nasadzonemi mowami, a kazaniom podobniejszymi, to coś rozszerzając i farbując słowy, a egzagerując niektóre wszem wiadome rzeczy, ludziom coś wielkiego ukazać usiłują. ZdanieSzlachCz II 415.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

EGZAGEROWANY

im. przym. bier.
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Wydano Nowiny o Toruniu/ w ktorych śię relátia záwiera przez Hyperbolen Rhetoricką exaggerowána od iákiegoś Swiádká ocżywistego, lecż nie szcżyrze áni prawdźiwie rzecż opisuiącego. NowinyPoz Av.
  • Abo chwal łáskáwego, iákoby wpoł boleiąc na iego áffektá głosem zwolnionym, dobrze exággerowáne proponuy, y ich sequele mow, że to wyborne, ále przytym występkiem szpecące śię, czego zámilcz. MazarInstr 88.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2026
Autorzy: DA , WM
Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2026