Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BENEDYKTYN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   benedyktyn
B. uż. żyw.   benedyktyna
N.   benedyktynem
Ms.   benedyktynie
liczba mnoga
D.   benedyktynów
N.   benedyktynami
Znaczenia
»zakonnik reguły św. Benedykta«
  • Koscioł ieden był Katolicki w ktorym ieden Benedyktyn mieszka. SobTDzien 25v.
  • O Tytuł Heretykow, włáśnie wam przyzwoity, dármo śię gniewáćie. A ráczey wásze ták ćięszkie błędy, y krzywdy, ktore Wierze Swiętey, Kośćiołom Swiętym Kátholickim, y ich Kápłánom, częstokroć ich znieważáiąc, zábijáiąc, (co śię y tego Roku 1719. w Polszcze ná pewnym Benedyktynie stáło) Práwowiernych Kátholikow do błędow wászych námawiáiąc, y poćiągáiąc, przystępu im do godnośći po Miástách Dissydentskich broniąc, zbory nowe wystáwuiąc [...]. RespKor 58.
  • [...] powiada, że ten Meinard tylko był Kápłánem w Lubece, o professyi zaś iego milczy. Arnoldus zaś raczey go Benedyktynem chce mieć, ale nie pisze ktorey reguły. NiesKor II 65.
  • BENEDYKT IX [...] Kazimierza Mnicha Kluniackiego Benedyktyna, od Wotow absolwował Zakonnych, aby był Krolem Polskim. ChmielAteny II 153.
  • Benedyktyn, Benedictin. KulUszDyk 5.
  • Pod ten czás w Roku 1532, ANNA Bartona Swiętobliwa Zakonnicá mawiała: że HENRYk Krolem bydź przestał, że nie wedle BOGA krolował: że MARYA Tron osiędzie Corka z Katarzyny, iakoż pierwey niż Elżbieta, panowała. Za to pozwana, potym z dwiema Benedyktynámi y dwoma Franciszkanámi dowodzącemi, iż z Ducha Boskiego mowiła, ścięta iest. ChmielAteny IV 96.
  • Benedyktyn. Benedictiner. Benedictin; blanc-manteau. T III 32.
  • [...] kończąc te słowa zobaczyli iadących przeciwko nim dwoch Benedyktynow na Mułach dużych, iak Dromaderach, zasłonki od Słonka maiąc, i szkła na oczach od kurzawy: za niemi szła Kareta podrożna z kilką Męszczyznami [...]. CervPodosDonQuischott 91.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • benedyktyn diakon:
    • KAZIMIERZ I [...] w Kluniaku Benedyktyn Diakon, zá dyspensą Benedykta IX Papieża z Mnicha Krol Polski. ChmielAteny II 339.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

BENEDYKTYNI
rzecz
mos
blp

Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON

Formy gramatyczne
liczba mnoga
M. mos   benedyktyni
D. mos   benedyktynów
C. mos   benedyktynom
B. mos   benedyktynów
(n)mos   benedyktyny
N. mos   benedyktynami
Ms. mos   benedyktynach
Najwcześniejsze poświadczenie:
1627
Znaczenia
»zakon reguły św. Benedykta; także klasztor tego zakonu albo kościół przy tym klasztorze«
  • Oboie księgi Historyey Societatis Iesv wyzey pomienionych Autorow/ w ktorych wszytkiemu swiatu wiadomo czynią chęci pokazane sobie/ od dawnieyszych zakonow rozmaitych/ a zwłaszczá od Kártuziánskiego/ y Reformatorow, Benedyktynow Klasztoru Montis Serrati po wszystkim swiecie sławnego. SzemGrat 63.
  • My tego dnia bylismy w Kosciele Katolickim gdzie Benedyktyni mieszkaią Koscioł wielka Machina ale nic w nim splendidi nie masz. SobTDzien 24.
  • Rano mszy wysłuchawszy u Benedyktynow w Kosciele nie było nic raritatis. SobTDzien 40.
  • Kościół i klasztor benedyktynów na wyspie bardzo wspaniały i piekny, z perspektywami na morze. ZawiszaPam 81.
  • Wysłuchawszy chętnie Dąmbrowká, á taką świętą prośbę zrozumiawszy, o to się prętko postáráłá u Xiążęćia Mężá swego że otrzymáli wolność ná opowiádánie Wiáry S. y Przywiley Xiążęćiá y Pánow iego, w ktorym gorę Łyśiec názwáną wiecznie oddáie, báłwány wyrzucáć rozkázuie z ich Kápłánámi, á ná mieyscu ich władzą swą osadza Zakonniki Benedyktyny w roku ieszcze 966. JabłońDrzewo 24.
  • To wszytko potwierdza Helmodus nie kłádąc pewnego roku, opisuiąc náwrocenie Skláwow álbo Sármátow, o Benedyktynách w te słowá [...]. JabłońDrzewo 25.
  • Benedyktynami mieysce osadził Wacław [Jazłowiecki] [...] na pustyni [...] przy kaplicy S. Katarzyny, ktora był uprosił u Biskupa Krakowskiego, przy ktorey twierdzą był wystawił. NiesKor II II, 421.
  • Od Chrobrego w roku 1006. Kościół tam wystawiony [na Łysej Górze] Potym i klasztor WW. OO. Benedyktynow. BystrzInfGeogr K3v.
  • Rozumiem, żem dość dobry opiekun dzieciom księcia aresztanta, kiedy za pół prawie, co winien był, godzę dłużników, jako to i teraz wielebnych ojców benedyktynów. RadziwHDiar 96.
  • W Wilnie [Jagiełło] fundował Biskupstwo Wileńskie, dawszy go Andrzeiowi Waszlonowi Iastrzębcowi; na Kleparzu w Krakowie OO. Benedyktynom z Pragi sprowadzonym, wystowił Kościoł, ktorzy Słowieńskim ięzykiem Msze S. miewali. ChmielAteny IV 92<9> .
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2026
Odsyłacze
Patrz: BENEDYKTYNKA.
Autorzy: DL , DA
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2026