Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BENEDYKTYN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   benedyktyn
B. uż. żyw.   benedyktyna
N.   benedyktynem
Ms.   benedyktynie
liczba mnoga
D.   benedyktynów
N.   benedyktynami
Znaczenia
»zakonnik reguły św. Benedykta«
  • Koscioł ieden był Katolicki w ktorym ieden Benedyktyn mieszka. SobTDzien 25v.
  • O Tytuł Heretykow, włáśnie wam przyzwoity, dármo śię gniewáćie. A ráczey wásze ták ćięszkie błędy, y krzywdy, ktore Wierze Swiętey, Kośćiołom Swiętym Kátholickim, y ich Kápłánom, częstokroć ich znieważáiąc, zábijáiąc, (co śię y tego Roku 1719. w Polszcze ná pewnym Benedyktynie stáło) Práwowiernych Kátholikow do błędow wászych námawiáiąc, y poćiągáiąc, przystępu im do godnośći po Miástách Dissydentskich broniąc, zbory nowe wystáwuiąc [...]. RespKor 58.
  • [...] powiada, że ten Meinard tylko był Kápłánem w Lubece, o professyi zaś iego milczy. Arnoldus zaś raczey go Benedyktynem chce mieć, ale nie pisze ktorey reguły. NiesKor II 65.
  • BENEDYKT IX [...] Kazimierza Mnicha Kluniackiego Benedyktyna, od Wotow absolwował Zakonnych, aby był Krolem Polskim. ChmielAteny II 153.
  • Benedyktyn, Benedictin. KulUszDyk 5.
  • Pod ten czás w Roku 1532, ANNA Bartona Swiętobliwa Zakonnicá mawiała: że HENRYk Krolem bydź przestał, że nie wedle BOGA krolował: że MARYA Tron osiędzie Corka z Katarzyny, iakoż pierwey niż Elżbieta, panowała. Za to pozwana, potym z dwiema Benedyktynámi y dwoma Franciszkanámi dowodzącemi, iż z Ducha Boskiego mowiła, ścięta iest. ChmielAteny IV 96.
  • Benedyktyn. Benedictiner. Benedictin; blanc-manteau. T III 32.
  • [...] kończąc te słowa zobaczyli iadących przeciwko nim dwoch Benedyktynow na Mułach dużych, iak Dromaderach, zasłonki od Słonka maiąc, i szkła na oczach od kurzawy: za niemi szła Kareta podrożna z kilką Męszczyznami [...]. CervPodosDonQuischott 91.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • benedyktyn diakon:
    • KAZIMIERZ I [...] w Kluniaku Benedyktyn Diakon, zá dyspensą Benedykta IX Papieża z Mnicha Krol Polski. ChmielAteny II 339.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Podhasła

BENEDYKTYNI
rzecz
mos
blp

Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy

Formy gramatyczne
liczba mnoga
M. mos   benedyktyni
D. mos   benedyktynów
C. mos   benedyktynom
B. mos   benedyktynów
(n)mos   benedyktyny
N. mos   benedyktynami
Ms. mos   benedyktynach
Najwcześniejsze poświadczenie:
1627
Znaczenia
»zakon reguły św. Benedykta; także klasztor tego zakonu albo kościół przy tym klasztorze«
  • Oboie księgi Historyey Societatis Iesv wyzey pomienionych Autorow/ w ktorych wszytkiemu swiatu wiadomo czynią chęci pokazane sobie/ od dawnieyszych zakonow rozmaitych/ a zwłaszczá od Kártuziánskiego/ y Reformatorow, Benedyktynow Klasztoru Montis Serrati po wszystkim swiecie sławnego. SzemGrat 63.
  • My tego dnia bylismy w Kosciele Katolickim gdzie Benedyktyni mieszkaią Koscioł wielka Machina ale nic w nim splendidi nie masz. SobTDzien 24.
  • Rano mszy wysłuchawszy u Benedyktynow w Kosciele nie było nic raritatis. SobTDzien 40.
  • Kościół i klasztor benedyktynów na wyspie bardzo wspaniały i piekny, z perspektywami na morze. ZawiszaPam 81.
  • Wysłuchawszy chętnie Dąmbrowká, á taką świętą prośbę zrozumiawszy, o to się prętko postáráłá u Xiążęćia Mężá swego że otrzymáli wolność ná opowiádánie Wiáry S. y Przywiley Xiążęćiá y Pánow iego, w ktorym gorę Łyśiec názwáną wiecznie oddáie, báłwány wyrzucáć rozkázuie z ich Kápłánámi, á ná mieyscu ich władzą swą osadza Zakonniki Benedyktyny w roku ieszcze 966. JabłońDrzewo 24.
  • To wszytko potwierdza Helmodus nie kłádąc pewnego roku, opisuiąc náwrocenie Skláwow álbo Sármátow, o Benedyktynách w te słowá [...]. JabłońDrzewo 25.
  • Benedyktynami mieysce osadził Wacław [Jazłowiecki] [...] na pustyni [...] przy kaplicy S. Katarzyny, ktora był uprosił u Biskupa Krakowskiego, przy ktorey twierdzą był wystawił. NiesKor II II, 421.
  • Od Chrobrego w roku 1006. Kościół tam wystawiony [na Łysej Górze] Potym i klasztor WW. OO. Benedyktynow. BystrzInfGeogr K3v.
  • Rozumiem, żem dość dobry opiekun dzieciom księcia aresztanta, kiedy za pół prawie, co winien był, godzę dłużników, jako to i teraz wielebnych ojców benedyktynów. RadziwHDiar 96.
  • W Wilnie [Jagiełło] fundował Biskupstwo Wileńskie, dawszy go Andrzeiowi Waszlonowi Iastrzębcowi; na Kleparzu w Krakowie OO. Benedyktynom z Pragi sprowadzonym, wystowił Kościoł, ktorzy Słowieńskim ięzykiem Msze S. miewali. ChmielAteny IV 92<9> .
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2026
Odsyłacze
Patrz: BENEDYKTYNKA.
Autorzy: DL , DA
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2026