Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Onufry Kopczyński
KopczUkład 1785 oryginał
Układ grammatyki dla szkół narodowych z dzieła iuż skończonego wyciągniony

http://pbc.up.krakow.pl/dlibra/doccontent?id=1496, https://books.google.pl/books?id=8G5VAAAAcAAJ&pg=PA1&hl=pl&source=gbs_selected_pages&cad=2#v=onepage&q&f=false
Odnotowano 31 cytatów z tego źródła
– Podzieliliśmy Przypádkowaniá czyli Deklinacye Polskié na forémné i nieforémné: mówimy w széściu paragrafach o sześciu Formach, wyszczególniaiąc w każdéy Formie, któré Imiona do niéy należą, i iak każdy z osobna Przypádek maią. KopczUkład 107.
patrz:
– Jak toż przyrodzoné prawo zachowywali daleko lepiéy Przodkowie nasi: iak, kiedy, i od kogo przeięli Abecadło; z dzieiów narodowych dowodzę, mianuiąc któré Głoski Łacińskié przyięli, a któré porzucili: tudziéż, iak, przykładém pobratynów swoich Czechów, wprowadzili do pisma swégo Przygłoski czyli Akcénty albo Znamiona, poniewáż w głosach oyczystych iednychże różné Przygłosy, czyli odmiénné nieco brzmiénié czuli. KopczUkład 137.
patrz: ABECADŁO, ABECADŁO, ABĘCADŁO, ABIECADŁO, OBIECADŁO
– Sposoby ustanowiéniá w kraiu statecznieyszégo i do natury stósownieyszégo zwyczaiu podaię dwa: piérwszy, xiążki dobrze drukowané, a náybardziéy Słownik narodowy, w którym wszystkié wyrazy dobrze pisané w porządku abecadłowym łatwo się znależć i obáczyć dadzą, przynáymniéy w swoiém Zrzódle czyli Temacie. KopczUkład 117.
patrz: ABECADŁOWY, ABECADŁOWY, OBIECADŁOWY
– Stosuiąc daléy dlá Nauczycielów naukę tę do praktyki, iak maią uczyć dzieci znaczéniá szczególnych wyrazów; pokazuię im źrzódło téy nauki w Słownikach czyli Dykcyonarzach narodowych. KopczUkład 144.
patrz: DYKCJONARZ
– Prawidła Stopniowaniá Imión Łacińskich, tak forémnych iako nieforémnych, wyciągaią się z przykładów uszykowanych podług różnégo ich zakończéniá. KopczUkład 107.
patrz: FOREMNY
– Wyszczególniá się zwyczáy Polski Stopniowaniá Przymiotników, tak forémnych, iak nieforémnych, tak przez trzy zwyczayné Stopnie, iak przez inszé sposoby: a stąd wyciągaią się krótkié Prawidłá Stopniowaniá. KopczUkład 105.
patrz: FOREMNY
– Podzieliliśmy Przypádkowaniá czyli Deklinacye Polskié na forémné i nieforémné: mówimy w széściu paragrafach o sześciu Formach, wyszczególniaiąc w każdéy Formie, któré Imiona do niéy należą, i iak każdy z osobna Przypádek maią. KopczUkład 107.
patrz: FOREMNY
– Pisma uczéńszych w Polsce wieków, są iawném świadectwém dáwaniá Znamión Pisarskich (Notae Orthographicae) tam, gdzie odmiana iaká w Wymáwianiu zachodziła: a na wprowadzénié práwdziwégo i harmonicznégo Polszczyzny wymáwianiá w cały Naród, nié masz innégo sposobu, nad iednostayné pism kréskowanié, iakié było u dáwnych Polaków. KopczUkład 41.
patrz: HARMONICZNY
– Uwáżaiąc Iloczas w powszechności z przystósowaniém onegoż do natury człowieka; iednę z Muzyką daię mu zasadę na wdzięku dlá uszu, drugą (ale tylko względém ostatniéy zgłoski przedłużanéy) na odległości między mówiącym a słuchaiącym. KopczUkład 174.
patrz: ILOCZAS
– Jak Rzymanie wydáwali Iloczas we wszystkich zgłoskach náydłuższégo wyrazu; trudno nám dzisiáy poznać: pewná iednak, że go i zachowywali i aż do nás przesłali w miarowéy czyli w metrycznéy Poezyi. KopczUkład 176.
patrz: ILOCZAS
– Braknie ięzykowi naszému zupełnégo Iloczasu, gdyż go w jednéy tylko przedostatniéy zgłosce mámy: ale go nagradzámy sowicie harmoniczném szykowaniém wyrazów, których tony samogłosek ściśnionych, otwartych, nosowych, tudziéż spółgłosek miękkich, twardych, dobrze układané, náypięknieyszą i do Muzyki przystępuiącą mowę uczynić zdołaią. KopczUkład 175.
patrz: ILOCZAS
– Pokázáwszy podobność; wytykám w szczególności wszystkié różnice, któré tak względém Głosek, iak względém Znamión Pisarskich, tudzież względém skrócéń, a nakoniec względem Iloczasu czyli Prozodyi, zachodzą między Łaciną a Polszczyzną. KopczUkład 44.
patrz: ILOCZAS
– Roztrząsaiąc iuż inszé Dyalekty Słowiańskié, mianowicie Czeski i Rossyyski, więcéy w nich Iloczasu upatruię, który iednak Cyrkiewnym raczéy niżeli narodowym nazywám. KopczUkład 175.
patrz: ILOCZAS
– Powiadám, że Iloczas Łaciński trudnieyszy iest od Polskiégo, bo się rozciągá na wszystkié zgłoski. Ale poniewáż teráz w pospolitém wymáwianiu nie zachowuie się Iloczas Łaciński tylko w przedostatniéy zgłosce; o téy więc zgłosce dáwszy dziecióm Prawidłá, pokazuię im źrzódło na Iloczas wszystkich zgłosek, náprzód w Przypisach do Grammatyki, powtóré, w Poetycznych Słownikach. KopczUkład 174.
patrz: ILOCZAS
– KLASSA III. Zamykaiącá Naukę o znaczéniu Głosu, o Zrzódłosłowie, o Słoworodzie, o Składni, o Iloczasie, o Wiérszopistwie i o Czytaniu xiążek. KopczUkład 122.
patrz: ILOCZAS
– Dopełniaiąc nauki o powiérzchownym Wiérszów Łacińskich składzie; bawię się obszérniéy nad opisaniém: 1. miár Wiérszowych, i nad Iloczasém w nié wchodzącym. KopczUkład 178.
patrz: ILOCZAS
– Opisáwszy krótko, co iest Iloczas czyli Prozodyá, albo Quantitas syllabarum; powiadám, że w Polskim ięzyku nauka tá bardzo iest łatwá, poniewáż ze zwyczaiu narodowégo iedno tylko Iloczasowé mámy Prawidło: że przedostatnią w wyrazach zgłoskę, przedłużamy. KopczUkład 173.
patrz: ILOCZASOWY
– Námiéniwszy, iak ludzie, przez uwáżanié, naśladowanié, i przetwárzanié na nowo usłyszanych głosów, mianowicie zaś przez postrzéganié co w głosie mogło bydź miłégo a co przykrégo, przyśli do zrobiéniá Muzyki tak głosowéy iak narzędziowéy (vocalem et instrumentalem:) powiedziáwszy co są, i ilorakié w Muzyce tony czyli odmiany głosu, z których dobrégo ułożéniá Harmoniia i Mélodyá wypływá, przytoczywszy postrzeżénié Kwintyliiana, iak znaiomość Muzyki potrzebná iest Mówcy; uwáżám w człowieku głos, ilé miłé uszóm sprawuie uczucié, toiest głosowé tony, mianowicie w poruszéniach żywszych, namiętnościami czyli passyami zwanych. KopczUkład 133.
patrz: ILORAKI
– Pokazuię, ilorako sie u nás pisze iedna Głoska w różnéy okoliczności. KopczUkład 118.
patrz: ILORAKO
– W staréy Polszczyźnie, a dziś ieszcze w prostáctwie, wydaie się trzeciá Liczba, Podwóyną (Dualis), iaká téż iest u Greków, nazwaná. KopczUkład 77.
patrz: LICZBA, LICZBA, LIDZBA
– Prawidła Stopniowaniá Imión Łacińskich, tak forémnych iako nieforémnych, wyciągaią się z przykładów uszykowanych podług różnégo ich zakończéniá. KopczUkład 107.
patrz: NIEFOREMNY
– Język, który podobno nad wszystkié inszé, náybliżéy przystępuie do natury mowy ludzkiéy, maluiącéy iaśnie i zwięźle a krótko wszystkié wyobrażéniá myśli, i maiący w sobie náywiększą regularność; za nieforémny i grubiiański poczytuiémy. KopczUkład 22.
patrz: NIEFOREMNY
– W staréy Polszczyźnie, a dziś ieszcze w prostáctwie, wydaie się trzeciá Liczba, Podwóyną (Dualis), iaká téż iest u Greków, nazwaná. KopczUkład 77.
patrz: PODWÓJNY
– Nie zamilczám i o Dwugłoskach, lub Tróygłoskach, czyli Dyftongach Polskich: tudziéż o podwóynych spółgłoskach (de consonantibus duplicibus.) KopczUkład 42.
patrz: PODWÓJNY
– [...] 4. pokazáwszy Zrzódła, skąd gatunki Wiérszów Polskich wypływaią; donoszę, że tych gatunków iest iuż u nás przeszło półtorasta, a mogłoby ich bydź na kilka tysięcy [...]. KopczUkład 178.
patrz: PÓŁTORASTA
– Wyliczám lepszé Słowniki Łacińskié, i Polskié choć niezupełné ieszcze i niedokładné: o nowym, który się má robić, doskonałym Słowniku Polskim czynię wzmiankę, i ostrzegám Nauczycielów, iak maią dzieci ze Słownikami obeznać, żeby ié nauczyć znaczéniá wyrazów, tak włáściwie iak przenośnie wziętych. KopczUkład 144.
patrz: SŁOWNIK
– Język każdy skłádá się ze szczególnych słów, czyli wyrazów. Zbiorém tych wyrazów są Słowniki czyli Dykcyonarze: my Polácy nié mámy ieszcze zupełnégo i doskonałégo Słownika. Słownik Narodowy, iest zasadą Narodowéy Grammatyki. Kto nié má przed oczyma wszystkich wyrazów szczególnych; iak może odkrywać Prawidła ięzykowé, niewątpliwé i nieomylné? Między Słownikiém a Grammatyką, ta iest práwdziwá różnica, że w Słowniku są wszystkié wyrazy szczególné, a przy każdym z osobna wyrazie, są szczególné iego włásności. KopczUkład 28.
patrz: SŁOWNIK
– Wytykám także tráfiaiący się często Słownikarzóm błąd przeciwko przyrodzonému porządkowi, że nie kładą na piérwszém mieyscu znaczéniá włáściwégo: którégo błędu nowy Słownik Narodowy strzédz się będzie. KopczUkład 146.
patrz: SŁOWNIKARZ
– Dobrá Grammatyka, iest światłém i pomocą do zrobiéniá doskonałégo Słownika. Maiąc robić Grammatykę Polską, musiáłém wprzód czynić zbiór Słownikowy, i rozłożyć go na kilka tysięcy Táblic, szykuiąc słowa wszystkié, nie porządkiém piérwszych liter, ale porządkiém zakończéniá [...]. KopczUkład 29.
patrz: SŁOWNIKOWY
– Nie zamilczám i o Dwugłoskach, lub Tróygłoskach, czyli Dyftongach Polskich: tudziéż o podwóynych spółgłoskach (de consonantibus duplicibus.) KopczUkład 42.
patrz: SPÓŁGŁOSKA
– Człowiek sám, iako náyprzednieyszé podobno dziéło Natury, iuż pod tylą względami poznany, nie godziénże iest uwági pod tym względém, że mówi? KopczUkład 24.
patrz: TELA, TYLA, TYLA