Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Odnotowano 42 cytatów z tego źródła
– Bo iesli szkápá łep pod niebiosá wzdźiera/ wárcabnicę z łyśiny czyniąc/ tego zákrzywionemi Czánkámi oduczáć tey wády á nie prostemi przychodźi/ tákże opák tego co łep ponurza oduczáć potrzebá/ co nayprostszemi ábo y nieco w przod podánemi ktore ku górze dźwigáią. DorHip II Av.
– Ná Strupy. Strupy nie ták się szerzą iáko párchy/ przeto też mniey są záráźliwe y łácnieysze do leczenia. Te másłem świeżym niepłokánym námázuy áby odmiękły/ warzże Rzepik w occie/ á tym one strupy zmyway: ábo dębnice wziąwszy od Gárbárzá/ ábo też czerwoney fárby skorney/ warz z octem á przemyway. DorHip II Pij.
patrz: DĘBNICA
– Weźmi miodu iárzęcego/ łoiu kozłowego/ ábo Ieleniego szpiku/ sádłá przepiorczego ábo káczego/ szpiku z goleni wołowych/ wszytkiego zárowno/ spuść to wespoł/ tymże rog pomázuy ciepło/ nie tykáiąc nic sierści po dwá rázy ná dzień. DorHip II Piv.
patrz: KACZY
– Iászczurkę zieloną w gárncu nowym polewánym spal/ á stárszy ią ná proch/ z kádzidłowym zmieszay prochem/ á z koprowym rostworzywszy oleykiem tym bielmo pomázuy. DorHip II Miij.
– Weźmi korzenia ślazu leśnego y łopianowego/ warz w brzeczce piwney práwie dobrze/ á tym zámaczay włosy y mieysce gołe. DorHip II Qijv.
– Zadzierżenie moczu przypada/ abo z kamienia poruszonego/ bądź w nerkach/ bądź w mecherzynie/ abo z śliskiej materii napełniającej naczynie/ przechodzącej wody w pęcherz i w korzeń. DorHip II Oij.
– Pieprzu źiarn trzydźieśći/ Mirrhy łot ieden ná proch zbiwszy/ z winem dáć ćiepło wypić ábo z máłmázyą. DorHip II Nij.
patrz: MAŁMAZJA
– Weźmi z Apteki/ co zową Litargirium aeris, Mirrhy, Aloe, kożdego puł łotá/ máśći Bobkowey łotow ośm/ śrebrá żywego śliną człowieczą vmorzonego dráchmę 1. vczyń máść/ á we dwudźiestu czterech godźinách námaż po rázu w ćiepłym ábo w ćichym mieyscu/ iżeby się koń nie skrobał/ dawáiąc mu mącznicę pić przez wszytek czás mázánia/ á przed kożdym námázaniem trzebá koniá przemywáć ługiem/ iáko wyższey. DorHip II Pij.
patrz: MĄCZNICA
– Postaw go w ćichym/ suchym y ćiepłym mieyscu/ á vpuść krwie z żył policzkowych z obu stron w miárę/ ábo z szyie/ nie daway mu pić/ tylko wodę z mąką zmieszáną (ktorą záwsze nápotym iuż iednym słowem/ mączną wodą zwáć będę/ we wszech chorobách wnętrznych wielce potrzebną) iedło niech będźie ięczmień suchy przetłukány/ iáko krupy hrube/ ábo owies stáry niecuchniący tákże otłukány/ po parze przygárśći ná obrok/ nie więcey/ źimie śiáná potrosze/ á lećie źiołá z trawą pomieszáne chłodzące dáwáć/ iáko Szczaw/ Sáłatę/ Podrożnik/ Tłustosz ogrodny. DorHip II Nijv.
patrz: MĄCZNY
– Waláć go piątnuiąc bárzo rzecz niebespieczna/ bo młody iáko dźiki/ miecąc się y mocuiąc/ może ábo członká ktorego nádráźić/ ábo żyłę nádtárgnąć/ á przynamniey nogi od stryczkow tárgáiąc nádrzezáć się muśi/ co sámo szkodliwa dla żył suchych. DorHip II Eijv.
– [...] miásto Gorczyce możesz vżywáć rzeczy mocnieyszych/ iáko wapná niegászonego z miodem zmieszánego/ ábo soli z miodem zmieszáney iáko ćiásto/ á w nowym gárncu vpaloney/ tákże y Grynszpanu/ ktore wszytkie máią moc przegryzywáiącą/ y trawiącą nieczyste mięśisko. DorHip II Oivv.
patrz: MIĘSISKO
– Wędzidło proste z knáflámi spiczástemi/ ze cztermá kołkámi z nadworza/ á z dwiemá tylko wewnątrz/ wárgi y mięśistość ich odwraca/ wznośi głowę/ mierną wolność ięzykowi dáie/ y lekkie dzierżenie czyni/ zeydzie się to wędzidło ná káżdego koniá gęby dobrey. DorHip II Iv.
– Pomaż wędźidłá łaynem człowieczym/ á włoż w vstá koniowi/ záćiśnisz mu dobrze nozdrzá/ áże prysnie/ potym mu day owsá z niedospiałkiem świeżym. DorHip II Niv.
– Warz Iodłowe szyszki w wodzie/ á komu się zeydzie nápuł z winem/ náparzay mieyscá/ ktorych się suchoty dzirżą: co vczyniwszy kilká kroć/ rosporz ná dwuch ábo trzech mieyscách skorę/ y odporz ią ná plecu/ żeby się nádęłá iáko tobołá. DorHip II Ov.
– Munsztuk z oliwkámi otworzony/ z drążęczkámi dwiemá pobok y z trzećim ná wierzchu płáskim kolczástym/ wzdziera głowę/ lekkie dzierżenie czyni/ należy koniowi płytkiey máłey gęby y ięzyká subtelnego. DorHip II Giv.
patrz: POBOK
– Weźmisz żelázo rospalone/ á przepaliwszy one guzy/ zásyp Grynszpanem odwiązawszy/ y przywiń chustą/ żeby podeschło: potym przemywszy/ iáko wyższey/ zásypuy prochem pomienionym. DorHip II Pij.
– Ná sámey rospádlinie iesli iest w pośrzodku ábo z dołu/ rozbierz mu rog iáko nayszerzey z boku obudwuch áż do żywego/ á zmieszawszy śiárkę z kozłowym łoiem záskwarz/ y day go podkowáć/ bo lepiey rog ná podkowie odrasta/ á pod podkowę nábiy vwierćiánego naśienia konopnego zmieszánego z białkiem iáiowym. DorHip II Piij.
patrz: PODKOWAĆ
– Weźmi liśćia bań wielkich/ vtłucz á wyćiśni z nich sok/ tym pomaczay koniá/ á owad nań nie pádnie/ Cardanus pisze. Koń żeby nie iadł. DorHip II Rij .
patrz: POMACZAĆ
– Krew też vpuszczona z żył wielkich głownych wzwysz vchá ku szyiey idących temu zábiega/ ábo też y z poprężnic/ gdyby támte żyły nie bárzo znáczne były: lecz pomni krew w ten czás ábo tegoż dniá zárázem nie pátrząc czásu puszczáć/ kiedy go to złe nápádnie napadnie DorHip II Miijv.
patrz: POMNY
– Weźmi prochu źiela suchego/ ktore w Aptekách zową Santonicum, pułtorá łotá/ vwarz to z mlekiem/ á trochę ochłodźiwszy/ wley w gárdło/ ábo przez lewą nozdrzę: to czyń raz/ ábo kilká. nie tylko koniom/ ále y ludźiom/ y dźiećiom bárzo pomocno/ ále ludźiom bárzo máło tego prochu ná ieden raz dawáią dawają. DorHip II Oij.
patrz: POMOCNO
– TRáfia się często/ że w trawie chodząc po polu/ ábo y w iezdżeniu/ z tráfunku koń wężá ábo iáką iną gádźinę nádepce/ bądź też trawę gryząc ná nię nátráfi nieostrożnie/ od ktorey vkąszony będąc/ wnet puchnąć pocznie/ oczy się mu wypukną y záczerwienią/ czásem wszytek źimno potnieie/ y smutno bárzo stoi: temu zábiegay prędko/ bo są tákie gádźiny/ ktore we dwunastu godźinách iádem swym szkápę vmorzą. DorHip II Oiijv.
patrz: POTNIEĆ
– Miewa też koń ochwátne trzy prążki ná nosie: w tey śrzedniey námácawszy goreczkę przekol ią puszczádłem á day krwi iść. DorHip II Niiiiv.
– Obáliwszy ábo duże vwiązawszy koniá/ żeby głowa nie ruszał/ przyciśni pálcem w końcu oká dolną powiekę/ á skoro się tá błonká z mięsiskiem nárosłym pokaże/ żelazkiem subtelnym kończástym zákrzywionym ná kształt kruczká/ od sámey źrzenice/ podeymi/ y przekłowszy wyciągni onę dobrze [...]. DorHip II Miiiv.
– IAko by namędrszy Lekarz nie zrozumiawszy bolu/ choroby y przyczyny oney/ strudná przynależnemi lekárstwy száfowáć y przystoynego rátunku choremu sposob tráfić może: ták też by się nadłużey báiáło y nawięcey málowáło/ niewiedząc ktora przyczyná w istnośći wnętrzney gęby końskiey/ złość/ upor/ dobroć ábo powolność spráwuie/ żadną miárą przynależnego Munsztuká/ wádę odeymuiącego prawdźiwie y własnie przybráć nikt nie może/ zá czym ácz w tym Káwálkatorowie w obiáwieniu ludźiom zazdrośćiwemi są/ chlubie y pożytkowi swemu dogadzáią. DorHip II Aiij .
– Woł gdy w przypołudnie ábo w odwieczor bywa przypędzony/ przeżuwa znowu leżąc/ co gdy obaczysz/ wetkni mu w gębę ku gárdłu rękę/ á vchwyć tey trawney źielonośći/ á przykłáday ćiepło do rány/ wyćiąga to y drzewo y żelázo powoli. DorHip II Rv.
– Wtora powierzchna/ gdy páry smrodliwe y záráźliwe wćiągnione przez oddech w ćiáło bywáią/ bądź to ze złego powietrza/ bądź z przyrzucenia od drugiegoż bydlęćiá tákże chorzeiącego. DorHip II Nijv .
– A iesliby żyły zábicie ták wielkie było/ iżby mu ku gorze idąc puchnęłá/ tedy mu skorę ná oney żyle rosporz/ á to rosprocie vczyń miánowicie tám gdzie guzik námácasz. DorHip II Qii.
– Warz Iodłowe szyszki w wodzie/ á komu się zeydzie nápuł z winem/ náparzay mieyscá/ ktorych się suchoty dzirżą: co vczyniwszy kilká kroć/ rosporz ná dwuch ábo trzech mieyscách skorę/ y odporz ią ná plecu/ żeby się nádęłá iáko tobołá. DorHip II Ov.
– Weźmi źiela ktore zową po Polsku Sklenicznik/ á po Láćinie Parietaria ábo Vitriola, funt 1. DorHip II Oijv.
– Prośiątko młode/ ktore ieszcze śie świnię/ opárzywszy z ięczmienną mąką/ warz w wodźie ták długo áż mięso od kośći odewre/ á tę iuchę daway koniowi pić po trzy dni. DorHip II Qiijv.
patrz: SSAĆ
– Weźmi korzenia ślazu leśnego/ Althea zową/ vwarz w wodźie/ żeby był miękki/ potym rostłucz go z sádłem wieprzowym świeżym niesłonym/ á nápychay w onę rospádlinę y przywiiay zwierzchu. Iákoż w niedostátku ślazu leśnego/ ślazu polnego ábo ogrodnego ná mieysce tego wźiąć możesz. DorHip II Piij.
patrz: ŚLAZ
– Proch stłuczony z skorupek ślimakow polnych/ z winem dány/ pewnym iest lekárstwem [na kamienie nerkowe]/ toż czyni y proch z kostki dáktylowey. DorHip II Oijv.
– Radzę tedy/ aby takowych pospolitych swych Munsztuków poprzestali/ a nie upodobywająli sobie owych śrzednie zakrzywionych/ co je Włoskiemi nazywają [...] DorHip II Av.
– SKąd sádná y przemulenia pochodzą/ głupiegoby rzecz o tym pisáć/ gdyż kożdemu y naygłupszemu to świádomo: ále iáko one goić/ sposoby się podádzą. DorHip II Oiij.
patrz: ŚWIADOMO
– [...] nie tylko rzecz dla zdrowia potrzebna niegdy vymowáć im karmi/ ábo cáły dźień od iedłá zádźierżywáć/ ále też y wielce pożyteczna dla nałogu/ czásu woyny y potrzeby tákiey/ gdźie ábo nie dostánie/ ábo dáć obroku nie może/ ták w straży/ w nástępowániu woysk nieprzyiaćielskich/ iáko też y w vchodzeniu gwałtownym dla inszych przyczyn przypadáiących. DorHip II Livv.
patrz: UCHODZENIE
– A naprzod wiedźieć to należy/ że generálne purgowánie ćiáłá wszytkiego czworákim tylko sposobem bywa/ przez dźiureczki skórne/ ktore Láćinnicy Poros zową/ to iest/ przez pot/ ábo przez zádźierżenie od karmi y napoiu/ to iest przez post/ ábo też przez krwie vpuszczánia/ ábo náostátek przez wnętrzne bránia/ bądź tránkow/ bądź to inszych lekarstw. DorHip II Livv.
– Głowę ćiepło przemywáć z źiołámi wzwysz pomienionemi/ vwárzywszy w ługu/ á po obmyćiu y vsuszeniu námázywáć oleykiem kopru pospolitego ogrodnego/ przeczyszczáiąc też onę rzeczámi wzwysz opisánemi o przeczyszczániu głowy. DorHip II Miv.
patrz: USUSZENIE
– O zárázeniu wąsátym. Rozd: 20. DorHip II O.
patrz: WĄSATY
– W niedostátku też inszych/ z gorzałką dobrą rospuść mydłá Barskiego/ á wćieray ćiepło. DorHip II Q.
patrz: WCIERAĆ
– Przerznąwszy tedy ostrym nożem obyczáynie skorę/ wyimi ábo wyporz całkiem te pęcherzyki/ á sol z miodem przasnym y z mąką pszenną zmieszawszy przykłáday/ áż się te ránki zágoią/ strzegąc od wszelákiey wilgotnośći. DorHip II Niv.
– W otworzoną ránkę przemywszy octem/ iáko pierwey z solą/ nátłucz żágáwić/ to iest pokrzywek z solą/ ábo źiela/ co ie zową Dźiewánná/ á nápchay w nię y odnawiay co raz. DorHip II Qij.
patrz: ŻAGAWICA
– Day koniowi plece puszczádłem pośiekáć/ związawszy y powáliwszy go: potym pálcatem iákim nátłucz mu z lekká/ żeby skorá nieco nábrzękłá/ á zárázem támże námaż iáko nayćiepley zetrwáć może oleiem lniánym/ á gdy nápuchnie/ náćieray máśćią ćiepłą po kilká kroć/ vczynioną z świeżych żagáwek y z stárego sádłá: dobry też ná to szpik z goleni Ielenich/ Lośich/ ábo y końskich/ máść też Bobkowa y słoniná przetapiána ná wodę/ lecz nayprzedniey oleiek z szczeniąt ślepych. DorHip II O.
patrz: ŻAGAWKA