Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Charles Rollin
RolJabłJADziej 1743 oryginał
Na Większą Chwałę Boga, Synom Oyczyzny Na Pożytek Dzieiopis Starozytny Egipcyanow, Kartaincow, Assyryiczykow, Babiloncow, Medow, Persow, Macedończykow y Grekow [...]

http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=12542&from=FBC
Odnotowano 53 cytatów z tego źródła
– Caius Cesarz sprowádził go [obelisk] z Egiptu ná Okręćiku osobliwego budownictwá, że według Pliniuszowych czásow podobnego niewidźiáno. RolJabłJADziej 62.
patrz: BUDOWNICTWO
– Co się mowiło o Piramidach Labiryntowych, o tey liczbie niezamierzoney Obeliskow, Kościołow, Pałacow, ktorych ieszcze nieprzepłáconym świat się dziwuie w całym Egypcie obalinom, y w ktorych iaśniáła w zawody wspániáłość Krolow ich budownikow, umieiętność rzemieślniká, bogactwo ozdob tam obficie rozsianych, wymiar y układność ku piękności ich zażyłá, w ktorych ieszcze aż do nászych wiekow żywość farb nie zatarta walczy z czasem, wszystko ná koniec pożeraiącym, wszystko to dowodzi w iákim stopniu u Egypcyánow stáneła Architekturá, Malarstwo, Snycerstwo, y wszystkie insze konsztá. RolJabłJADziej 136-137.
patrz: BUDOWNIK
– W kráiu mowię tákim, gdzie prożnowanie w pogardzie, roskoszy, nieumiętność rzeczy pożytecznych, y potrzebnych do żyćiá w ochydzie, gdzie przekładano zdrowie y czerstwość ciáła nad żądze iego, chwalebnieyszá tam oráć, albo pilnować trzody, niżeli gráć, álbo się przechadzać całe życie," RolJabłJADziej 144.
patrz: CHWALEBNA
– BOG sam chwalebnym świádectwem tey sławy popierá, kiedy Moyżeszá chwali, że się wyuczył wszystkiey Egypcyánow mądrośći. RolJabłJADziej 99.
patrz: CHWALEBNY
– Zamek Kairski, usiadł zá Miástem, y iest iednym z nayciekawszych Egiptu widowisk, ná skále wysokiey leży, ktorá mu za grunt służy, w koło murem wysokim y grubym opasaney. RolJabłJADziej 58.
patrz: CIEKAWY
– A co iest naycudownieyszá to, że dawni Egipcyanie umieli kopać y w gorach kanáły, gdzie wodę z Nilu sprowadzali w czasie roźlaniá y powodźi, zkąd potym spuszczáli kolumny, Obeliski, Statuy, ná tratwach wielkich do miary ciężaru, áby ie do dolnego sprowadzić Egyptu. RolJabłJADziej 62.
patrz: CUDOWNA
– Pod czas woyny ktorą Iuliusz Cezar miał z Alexandryiczykámi, pożar ogniowy spalił wielką część, y w peł obroćił, tey Biblioteki założoney ná Bruchium, y w ktorey się czterykroć sto tyśięcy Xiąg ieszcze znaydowáło. RolJabłJADziej 98.
patrz: CZTERYKROĆ, CZTERYKROĆ, CZTYRYKROĆ
– Miára, ktorą dał de Chazelles Akádemii Nauk w Páryżu, y ktory był umyślnie ná mieyscu, Roku 1693. wyraża, że. Stroná dolná czworogranná, miała 110. prętow. Strony były z klinow rownobocznych, więc płaskość dołu miáłá w sobie czworograniástych prętow 12100. RolJabłJADziej 64.
patrz: CZWOROGRANNY
– „Potym BOG obowięzuie się dawać temu ludowi, (poki mu wierny będzie we dwoch porach) deszcze, temporaneam et serotinam: pierwszy w Jesieni potrzebny, na wzniesienie zboż, drugi ná wiosnę, y lecie wygodny, ná wzroście, y doyrzáłośći kłosa. 8. Dwoiakie widowisko przez Nil sprawione. RolJabłJADziej 87.
patrz: DOJRZAŁOŚĆ, DOJRZAŁOŚĆ, DOJZRZAŁOŚĆ, DOJZRŻAŁOŚĆ, DOJŹRZAŁOŚĆ, DOŹRZAŁOŚĆ
– Nil mogł w inszych czasiech zalać obszerniey, y dostátnieyszą powodzią pola, y niwy Egypskie zrośić, ále nigdy chwálebnieyszym dlá Rzymián nie płynął strumieniem. RolJabłJADziej 154.
patrz: DOSTATNI, DOSTATNY
– Zołnierzowi wyznaczáno dwanáśćie łánow, co na ksztáłt puł łankow naszych wychodzi, oprocz tego Przywileiu, każdy miáł ná dzień pięć funtow chlebá, dwa funty mięsá, y pułgarca winá, wystarczáło to ná wyżywienie po częśći iego gospodarstwá. RolJabłJADziej 132.
patrz: FUNT
– Kartarakty[!] albo Porohy Nilu. TAk się zowią niektore mieysca, w ktore Nil spadá ze skał záwieśistych. Ta rzeká, ktorá spokoynym zrazu płynęłá łożem, w pustyniách Etiopeyskich, przed weyśćiem do Egyptu przebywá Katárakty, w raz potym przećiwko swoiey naturze gwałtowná stáie, y spienioná, gdzie śćiśnioná y wstrzymaná, przebywszy zastępy y záwalikámienie, spadá w przepaść ze skał w doł, z tákim szumem, ktory słycháć o dwie mili. RolJabłJADziej 75.
patrz: KATARAKT, KATARAKTA
– Z wielorakich przyczyn, kilkorákie wynikneły práwa. RolJabłJADziej 47.
patrz: KILKORAKI
– Tá dobroczynná niemi mnożyła się rzeká, y wszędzie swoim żywym y zbawiennym zrzodłem buynośći miáła, łączyła Miásta, y morze międzyziemne z czerwonym spaiáła, utrzymywáłá kupie wewnątrz, y zewnątrz Krolestwá, y wzmácniáła ie przećiwko nieprzyiácielowi. RolJabłJADziej 73.
patrz: KUPIA
– Przez co by zaś nowe ich wyniesienie miało więcey zaszczytu y powagi do utrzymania Praw, y żeby zupełnie dobru pospolitemu się poświęćili, bronili w kroczeniá w Państwo nienáwisnym Sąśiádom, samychże lewowiernych, y niespokoynych ukracali Obywatelow, Trony im wystáwiáno, berło w rękę dáno, hołd oddáwáć kazáno, woyskiem otoczono, dániny náznáczono, Pełnomocnemi do czynieniá sprawiedliwośći uczyniono, uzbroiono mieczem ná odsiecz niesłusznośći y zgromienie zbrodni. RolJabłJADziej 48.
patrz: LEWOWIERNY
– To rzecz osobliwá widzieć, iák nasz papier, ták przedni y biáły, robią z starych y brudnych chust, y łachow, ktore na ulicę wyrzucaią. RolJabłJADziej 148.
patrz: ŁACH
– Sálomon posyłáł okręty do Osiru, y Tarsis, zkąd zawsze powracały łádowáne niezmiernym bogactwem. RolJabłJADziej 94.
patrz: ŁADOWANY
– [...] iák ná gorę wnidziesz, albo na wielkie Piramidy Kairu w Lipcu, álbo Sierpniu, szerokie odkrywasz Morze, nad ktorym moc niezliczoná Miast, y wiosek, y groble z iednego ná drugie odprowadzaiące mieysca, przytym położyste láski, krzewiny, y owocowe drzewa, ktorych tylko wierzchołki widzieć, z wielką oczu przyiemnośćią, y łagodą. RolJabłJADziej 87.
patrz: ŁAGODA
– Diodorus wspominá o pewney machynie wynáleźioney od Archimedesa, pod czas iego w Egipcie podroży, ktorą náżywaią Cochlea Egyptia. RolJabłJADziej 83.
patrz: MACHINA, MACHINA, MACHYNA
– Ten sam smak, i prostota w innych panowała zwyczajach, jako wyczytasz w Plutarchu, że w Kościele Tebajskim była Kolumna, na której wyryte przeklęstwa były na Króla, któryby wprowadził w Egipt zbytek, i marnotrawstwo. RolJabłJADziej 104.
patrz: MARNOTRACTWO, MARNOTRAWSTWO, MARNOTRAWSTWO
– Aby zaś poznać role zalane corocznie Nilem, Egypcyánie musieli się udać do mierzeniá gruntow, z czego się prędko nauczyli miernictwá. RolJabłJADziej 136.
patrz: MIERNICTWO
– Budynki, y publiczne Kośćioły bałwanom poświęcone, ná Klasztory obrocono, y więcey ich było, niżeli mieszkalnych domow. RolJabłJADziej 125.
patrz: MIESZKALNY
– Tá dobroczynná niemi mnożyła się rzeká, y wszędzie swoim żywym y zbawiennym zrzodłem buynośći miáłá, łączyła Miásta, y morze międzyziemne z czerwonym spaiáła, utrzymywáłá kupie wewnatrz, y zewnatrz Krolestwá, y wzmácniáła ie przećiwko nieprzyiácielowi. RolJabłJADziej 73.
patrz: MIĘDZYZIEMNY
– Dolny Egypt, podobny do wyspy, tá wychodzi zkąd Nil na dwie się dzieli odnogi, ktoremi w Morze międzyziemne w pada. RolJabłJADziej 89.
patrz: MIĘDZYZIEMNY
– Tá dobroczynná niemi mnożyła się rzeká, y wszędzie swoim żywym y zbawiennym zrzodłem buynośći miáłá, łączyła Miásta, y morze międzyziemne z czerwonym spaiáła, utrzymywáłá kupie wewnatrz, y zewnatrz Krolestwá, y wzmácniáła ie przećiwko nieprzyiácielowi. RolJabłJADziej 73.
patrz: MORZE
– Dolny Egypt, podobny do wyspy, tá wychodzi zkąd Nil na dwie się dzieli odnogi, ktoremi w Morze międzyziemne w pada. RolJabłJADziej 89.
patrz: MORZE
– Mięszkáńcy stron tamtych przyuczeni ustawiczną mozołą do tey zabawki, przeieżdżáiącym dáią bardziey straszne, niżli smieszne widowisko, wsiadáią po dwoch w małe łodki, ieden wodę wylewá, drugi wiosłem robi. RolJabłJADziej 76.
patrz: MOZOŁA, MOZÓŁ
– Zeby zaś zabraniáno pożyczek, zkąd się zwyczaynie rodzi gnusność, oszukánie, y przewroty prawne, Krol Asichis bárdzo rozumny wydał nákaz; Państwá nayprzezornieysze, y naypolerownieysze, prácowały nad tym, áby prawdziwy ználeść srzodek, nietylko dla dłużnikow do odbierániá długow, uchraniáiąc gwałtownego ich wyciąganiá, ále też ná poskromienie niesłownośći tych, ktorzy niedbaią, albo niechcą wypłácać się. RolJabłJADziej 108.
patrz: NIESŁOWNOŚĆ
– Przewoźnik po Egypsku zwał się Charon, y ztąd ći Grekowie nauczeni od Orfeuszá, ktory był zwiedziáł Egypt, wynálezli báykę łodki Charona. RolJabłJADziej 129.
patrz: PO EGIPSKU
– Wielkie to nieszczęśćie, że teraz ták upadły te sposoby, y w hańbę poszły, acz one ku potrzebom, y náwet roskoszom życiá, są udzielone dla wszystkich Stanow, ktore to za przednieysze poczytuiemy poczytujemy. RolJabłJADziej 142.
patrz: POCZYTYWAĆ
– Wchodzi się do tego Zamku po wschodach ciosanych w skale, ále tak położystych, że konie y muły ładowne, łatwo tam wniść mogą. RolJabłJADziej 59.
patrz: POŁOŻYSTY
– Powietrze wonieiące zapachem kwiátow pomáráńczowych, cytrynowych, y inszych drzewek, ták iest czyste, że nie możná tchnąć zdrowszym, áni przyiemnieyszym; owo zgołá nátura, ktorá się w ten czas zda obumarłą, dlá wielu inszych nie żyie, tylko dlá tamtego roskosznego, y ukochanego kraiu. RolJabłJADziej 88.
patrz: POMARAŃCZOWY, POMORAŃCZOWY
– Regum pecuniae otiosa ac stulta ostentatio, y dokłada, że to sprawiedliwa kara, ich pámięć zagrzebała, y Historykow powikłała, że się zgodzić niemogą o Imionách tych, ktorzy te budynki tak przepyszne wystawiáli. RolJabłJADziej 67.
patrz: POWIKŁAĆ
– Co zaś naybardziey wydaie grube ciemnośći, ktoremi też same Narody, ktore za oświeceńsze uchodziły, otoczone były, to, że w Egypcie Braciá z Siostrámi żenić się nietylko według Práwa mogli, ále ten zwyczay umacniáli, nie iáką własną Religią, y przykładámi Bogow naydawniey, y naypowszechniey czczonych w kraiu, to iest Osiris, y Isis. RolJabłJADziej 110.
patrz: POWSZECHNIE, POWSZECHNO
– Niezliczona moc wśi nad brzegiem Nilowym, bliżey ná págorkach leżących, máią swoie kanáły, ktore w przyzwoitym czasie otwieraią. Odlegleysze zaś, y te, ktore aż ku granicy, wiele podobnych rowow powyrabiáły, y ták wody by w naydalszych kątách, iedná ná drugiey nástępuie mieysce. RolJabłJADziej 82.
patrz: POWYRABIAĆ
– Należało mieć Osoby przedniejsze, i Urzędy, tak, jako oczy w ciele, ale tych oczu blask iskrzący, ramionom, rękom, nogom, i poziomym częściom nieodbiera swoich powinności. RolJabłJADziej 138.
patrz: POZIEMY, POZIOMY, POZIOMY
– Zołnierzowi wyznaczáno dwanáśćie łánow, co na ksztáłt puł łankow naszych wychodzi, oprocz tego Przywileiu, każdy miáł ná dzień pięć funtow chlebá, dwa funty mięsá, y pułgarca winá, wystarczáło to ná wyżywienie po częśći iego gospodarstwá. RolJabłJADziej 132.
patrz: PÓŁŁANEK
– Swidakiem przepyszná strukturá, nazwaná Musaeum, gdzie uczeni ludzie swoie schadzki mieli, y mieyskim kosztem utrzymowáni y żywieni, iáko y tá sławná Biblioteká, ktorą Ptolomeusz Philádelphus ták znacznie pomnożył, a iego nástępcy przyprowádzili do siedmkroć stutysięcy Xiąg. RolJabłJADziej 97-98.
patrz: SIEDMKROĆ
– Swidakiem przepyszná strukturá, nazwaná Musaeum, gdzie uczeni ludzie swoie schadzki mieli, y mieyskim kosztem utrzymowáni y żywieni, iáko y tá sławná Biblioteká, ktorą Ptolomeusz Philádelphus ták znacznie pomnożył, a iego nástępcy przyprowádzili do siedmkroć stutysięcy Xiąg. RolJabłJADziej 97-98.
patrz: STO
– Staroświeccy ludzie pisywali náprzod ná palmowym liśćiu, potym ná skurkách drzewowych, zkąd wzięto słowo Liber, potym ná deszczkách powleczonych woskiem, gdzie rysowáno pismá kończátym szydełkiem, záostrzonym do pisaniá, á płaskim do zagładzánia [...]. RolJabłJADziej 146.
patrz: SZYDEŁKO
– Woły nieprzestánnie ćiągną koło, gdźie iest liná kilka wiáder dźwigáiąca. Wodá ták wyciągnioná, wpádá małą wyrobioną rynną, w w drugą studnią, z ktorey tymże samym aż ná wierzch dostaie sie kształtem, á potym przez rożne ścieki dzieli ná kilká mieysc w Zamku. RolJabłJADziej 60.
patrz: ŚCIEK
– Piesze śćigi, konne zawody, wozowe nawet gonitwy odprawowały się tam [w Egipcie] z cudną zręcznośćią, y nie było ná świećie głádszych Jezdcow nad Egypcow. RolJabłJADziej 133.
patrz: ŚCIG, ŚCIGA
– Wiele osob w Egypcie tkactwem się bawiło, mianowicie białychgłow. RolJabłJADziej 148.
patrz: TKACTWO
– Swidakiem przepyszná strukturá, nazwaná Musaeum, gdzie uczeni ludzie swoie schadzki mieli, y mieyskim kosztem utrzymowáni y żywieni, iáko y tá sławná Biblioteká, ktorą Ptolomeusz Philádelphus ták znacznie pomnożył, a iego nástępcy przyprowádzili do siedmkroć stutysięcy Xiąg. RolJabłJADziej 97-98.
patrz: TYSIĄC
– Tym sposobem całe ciáło, y wszystkie ná twarzy rysy, áż do włosow w brwiách, y powiekach doskonále się ucalić spodziewáli. RolJabłJADziej 127.
patrz: UCALIĆ
– Choćby tedy ná upięknienie tych posągow, na ieden stos wszystko srebro, złoto, y drogie kámienie złożyłbyś, nie dla tych postaći trzebá tę cześć rozumieć, bo Bostwo nie w tych farbach kosztownie rozrzuconych, nie w bryle ułomney bez duszy y myśli. RolJabłJADziej 122.
patrz: UPIĘKNIENIE
– Diodorus postrzegł błąd, ktory popełnili Prawodáwcy Greccy. Zabronili náprzykład, áby za długi nie zabierano oraczom koni, pługow, y inszego sprzętu do upráwianiá roli, bo to nie ludzká rzecz byłá, tych ubogich pracownikow wprawić w nędzę, w ktoreyby wyżywić się, dopieroż swoich długow wypłaćić nie mogli. Lecz w nadgrodę tey ochrony, samychże rolnikow więźić pozwolili [...]. RolJabłJADziej 109.
patrz: UPRAWIANIE
– Y dlá tego utaczá gałkę albo iáyko z mirrhy, y rożnych zápachow, iaką tylko wnieść może, dzwigá, y śiły swoiey docieka, potym wydrażá ie, y tam prochy Oyca swego składá, zakleiá, mirrhą oblewa, y inszemi wonnośćiámi. RolJabłJADziej 91.
patrz: UTACZAĆ
– Owo zgołá wszystkie warzywá, y owoce wyśmienite w Egypcie się rodziły, y same, iako Pliniusz twierdzi, wystarczyć by były mogły, ná wyżywienie ludu, táki smak w nich, y taká obfitość była RolJabłJADziej 150.
patrz: WARZYWO
– A iáko wszystkie Egyptu dostátki zawisły ná wodzie Nilowey, ták uczono się uśilnie wszystkich okolicznośći, y stopniow, po ktorych odkrywáno wezbranie iego. RolJabłJADziej 80.
patrz: WEZBRANIE
– Wynalazcowie potrzebnych dzieł za życiá, y po śmierći słuszne odbieráli nadgrody. RolJabłJADziej 135.
patrz: WYNALAZCA, WYNALAZCA, WYNALAŹCA, WYNALAŻCA
– Rozumiem przeto, że się trzymać potrzeba zdaniá Pomponiuszá Meli dawnego Ziemiopisza, tym bardziey, że się wspierá ná wielu swieższych powieśćiách. On uczy, że to Jezioro nie má w koło nad 20. krokow, ktore trzy albo cztery mil naszych wynoszą. RolJabłJADziej 71.
patrz: ZIEMIOPISZ
– Czterykroć sto tyśięcy woyská, ktore Egypt żołdował ustáwicznie, złożone były z Obywatelow naylepiey wyćwiczonych do nuży woiennych, przez wychowanie czerstwe, y męskie przyuczenie; iest sztuká, albowiem ták ciáła sposobić do pracy, iáko y myśli. RolJabłJADziej 132.
patrz: ŻOŁDOWAĆ