Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Odnotowano 71 cytatów z tego źródła
– Abysini rozumieią iákby krolowa Sábbá miáłá bydź pánią tey Insuły. BotŁęczRel I 224.
– Abyssinowie nie bárzo świádomi Nilu/ dla gor/ ktore go od nich przedźieliły: dla czego też oni názywáią rzekę Abágni oycem wod. BotŁęczRel I 225.
– W roku 1541. Grádáámet krol tego páństwá/ gdy był po długich woynách/ ktore wiodł z Claudiusem krolem Abissińskim/ poráżony przez Chrystophorá Gámę/ hetmáná Krolá Ianá III. Portogálskiego; z ludem záś y z ármatą/ ktorego był dostał od Seque z Zebir/ pokonał Portogálczyki y Abissiny. BotŁęczRel I 231.
– W roku 1541. Grádáámet krol tego páństwá/ gdy był po długich woynách/ ktore wiodł z Claudiusem krolem Abissińskim/ poráżony przez Chrystophorá Gámę/ hetmáná Krolá Ianá III. Portogálskiego; z ludem záś y z ármatą/ ktorego był dostał od Seque z Zebir/ pokonał Portogálczyki y Abissiny. BotŁęczRel I 231.
patrz: ABISYŃSKI
– ALBANIA. Iest ta Provincia część Mácedoniey: ma nazwisko wedle niektorych od Albanow/ ludzi Asiátyckich/ ktorzy tám przyszli/ wygnáni z oyczyzny swoyey przez Tártáry. BotŁęczRel I 136.
patrz: ALBAN
– Znáyduie się tám więcey Doktorow w Alkoranie biegłych/ á niż indźiey w Arábiey. BotŁęczRel I 200.
patrz: ALKORAN
– Tám Angielczycy y Fráncuzowie frymárczą oręża y kruszce zá cukry: z czego wielka idźie szkodá Chrześćiánom. BotŁęczRel I 254.
patrz: ANGIELCZYK
– Przyieżdżáią tám Angielczykowie ná hándle: á dla wielkich pożytkow/ ktore stámtąd odnośili lat przeszłych/ kupcy z Londry wybráli się tám byli w niemáłey Compániey/ chcąc się ochotnie iąć hándlow z Moskwą. BotŁęczRel I 161.
patrz: ANGIELCZYK
– Prouincia bogáta w bydło/ w másło/ sery/ wełny/ ryby/ y we lny. Dźieli się ná gorną/ y dolną. gorna bárźiey się przybliża do Ligery: dolna do Kánału Angielskiego. BotŁęczRel I 38.
patrz: ANGIELSKI
– Iest to miást skłádem wolnym wszelákim narodom: kupczą tám wszyscy práwie ludźie z Asiey/ z Afriki/ y z Europy/ á zwłasczá Weneciani/ Fráncuzowie/ y Anglicy. BotŁęczRel I 217.
patrz: ANGLIK
– Insze mieyscá znácznieysze są/ Lordá/ miásto to ábo posádá iest nieywmownie mocna (á pospolita iest więtszey częśći miast Bigorriey y innych kráin sąśiednich/ iż ie mocno ku obronie pobudowano/ dla mieysc przykrych/ y położenia wyniosłego/ więc y dla woien/ ktore bywáły przez długi czás nmiedzy Anglikámi y Fráncuzámi/ miedz Albingensámi heretykámi/ y Kátholikámi/ miedzy Comesámi z Tolosy y inszemi Kśiążęty: á nákoniec dla okrućieństwá/ y zápálczywego iádu Hugonotow) iest też Bániers/ názwáne ták od ćieplic/ ábo od bań z Włoská/ to iest ciepłych wod/ ktore tám są. BotŁęczRel I 30.
patrz: ANGLIK
– Idźie Grábstwo di Oia, ktore ma Guines/ Ardres/ Sames/ Blarnes/ y Cales: to ostátnie miásto/ rozumiano przedtym zá namocnieyszy zamek w Europie: odiął ie iednák był Anglikom Fránćiszek Guisá kśiążę zá kilká dni: iest czworográniste/ wokoło/ śiebie wszędźie máiąc błotá y morze. BotŁęczRel I 44.
patrz: ANGLIK
– Tám tedy pod iednymże czásem/ z tey strony gory/ poczyna się źimá około początku Aprilá/ á z drugiey támtey láto: z tey strony pánuią dżdże srogie y grády/ y wiátry źimne y niepogodne; á tám dni pogodne y wdźięczne: z tę stronę morze się przewráca/ y márinarze ledwie są bespieczni w portách; á z támtá stronebespiecznie náuiguią po golfie Bengálae/ y hándluią po wszystkim. BotŁęczRel I 262.
patrz: APRYL
– [W Santes] widziec znaki iednego Amphitheatrum y Aquaeductow y iednego arku tryumphalnego na moście Sciarantji. BotŁęczRel I 35.
patrz: ARKUS
– Wielcy Pánowie buduią tu [w Bengali] wielkie sepultury y Moszchie/ ábo Báłwáńskie kościoły nád brzegámi [Gangesu]. BotŁęczRel I 179.
– Iest też Bánieres [miejscowość we Francji u podnóża Pirenejów] názwáne ták od cieplic/ ábo od bań z Włoská/ to iest ciepłych wod/ ktore tám są. BotŁęczRel I 30.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– [Azja Mniejsza] zámyká práwie wszystek kray/ ktory iest miedzy Eufrátem/ y morzem AEgeum/ rozdzielony od Turkow ná cztery bászostwá/ to iest na Anátolskie/ Amásiyskie/ Cárámáńskie/ Anádulskie. BotŁęczRel I 207.
patrz: BASZOSTWO
– Trochę dáley z iedney studniey wykowáney w kámieniu/ iest weszcie do iedney strászney pieczáry/ w ktorey [...] się znáyduie bárzo wiele ciał ludzkich/ obwinione po wielekroć w báwełnianki. BotŁęczRel I 218.
– Są tám [w Antiochii] przécię iescze cáłe mury bárzo piękne z błánkowániem wokoło/ po ktorym mogą chodzić podle siebie trzy osoby/ y bárzo wiele wież. BotŁęczRel I 204.
– 21. rzemiosł: z ktorych/ przednieyszych iest siedm/ to iest/kupieckie/ tych co pieniądze odmieniáią/ [...] co złoto blászkowe biią... BotŁęczRel I 55.
patrz: BLASZKOWY
– Od gęby tey rzeki ná 80. mil wielkich/ Portogalczykowie máią iednę Faktorią názwáną Riscatto di Cantor tám ná frymárk zá rozmáite towáry/ dostawáia złotá z támtych kráiow. BotŁęczRel I 245.
patrz: FAKTORIA
– Pod gorą Apenninu/ leży kráiná di Mugello/ ktorą przechodźi Sieue bárzo wesoła y pożyteczna rzeká: á miedzy Arno y Aretino/ leży Casentino/ bogáte w winá/ w pszenice/ y w bydło: lecz w pszenicę na obfitsze iest Váldarno/ w wino Chánti/ á w frukty Mugello. BotŁęczRel I 57.
patrz: FRUKT
– To nie iest własna gadká o nowym swiećie/ ále pospolita wszytkim Prowinciom: á iużeśmy ią też rozwiązáli/ powiedźiawszy/ iż iednoż ćiepło słoneczne/ czyni skutki rozne/ zá roznym położeniem mieysc. BotŁęczRel I 267.
patrz: GADKA
– Idźie przez te kráie rzeká Aluárádo/ ktora potym wpada w morze trzemá gębámi. BotŁęczRel I 284.
patrz: GĘBA
– Nie legáią ná łożu/ áż kiedy się ożenią/ ále tylo ná kobiercách/ guniách/ y ná śienie: á iest to pospolita y inszym narodom onych bliskim po więtszey częśći. BotŁęczRel I 128.
patrz: GUNIA
– NAprzeciwko od południowey strony krolestwá Congo/ kędy grániczy z Angolą/ siedzi Loándá/ Insułeczká wzdłuż ná 20, á w szerz nawięcey ná milę. BotŁęczRel I 242.
– Iest tám niezliczona rzecz kárczmarzow/ y domow gościnnych/ tákże y furmánow. BotŁęczRel I 142.
– Philip Pigáfettá/ ktory opisywał niektore swe drogi/ ktorychem ia też vżywał do tego mego pismá/ rozumie/ iżby ná tym mieyscu/ gdźie teraz iest zamek Káirski/ miáłá być Bábilonia zbudowána od przychodniow z Assiriey BotŁęczRel I 218.
patrz: KAIRSKI
– Idzie przez powiát tych dwu miast Chiana rzeká kálista/ y bárzo szkodliwa mieszkáńcom támecznym. BotŁęczRel I 57.
patrz: KALISTY
– Abowiem iesliż ták bárzo dziwuiemy się owemu Káwálkátorowi/ álbo ieźdźcowi/ ktory vmie vkrocić źrzebcá/ y zá swą dzielnośćią rzeźwią/ może go y wzbudzić ku biegu/ y zástánowić: tákże náwodzić go/ y posłusznym czynić; iákoż nie więcey powáżáć mamy żeglarzá/ ktory ná pośrzodku wod burzliwych morzá niezmiernego/ zá pomocą iednego pewnego kámieniá/ może kierowáć niepewność wiátrow [...]. BotŁęczRel I 2.
– Prouincia bogáta w bydło/ w másło/ sery/ wełny/ ryby/ y we lny. Dźieli się ná gorną/ y dolną. gorna bárźiey się przybliża do Ligery: dolna do Kánału Angielskiego. BotŁęczRel I 38.
patrz: KANAŁ
– W roku 1541. Grádáámet krol tego páństwá/ gdy był po długich woynách/ ktore wiodł z Claudiusem krolem Abissińskim/ poráżony przez Chrystophorá Gámę/ hetmáná Krolá Ianá III. Portogálskiego; z ludem záś y z ármatą/ ktorego był dostał od Seque z Zebir/ pokonał Portogálczyki y Abissiny. BotŁęczRel I 231.
patrz: KRÓL
– Ku pułnocy od Muántái/ iest krolestwo Kaumá: á z obiemá tymi krolestwy grániczą ludźie rzeczeni Lai/ ktorzy się rośćiągáią áż do Chiny/ rozdźieleni ná troie Krolestw. BotŁęczRel I 174.
patrz: LAI
– Náchyższe y nalżeysze [konie] są Flánderskie/ gdzie też gdy przychodzą konie z inszych stron/ popráwuią się/ gdy ich tám chowáia. BotŁęczRel I 78-79.
– Są też tám węże bárzo wielkie/ lwi/ leopárdy/ słonie: ále nie máią inszych koni domowych oprocz wołow/ y to máłych/ á koz. BotŁęczRel I 246.
patrz: LEOPARD
– Należą do Brábántu niektore páństwá zá rzeką Mosą/ iáko kśięstwo Limburskie/ bogáte w żelázo/ y w ołow/ tákże y w kámień kádmia rzeczony. BotŁęczRel I 91.
patrz: LIMBURSKI
– Pomáráńcze/ cytryny/ y limonie/ sámy się tám rodzą. BotŁęczRel I 227.
– […] dla tejże przyczyny wina tamte rodzą kamień w macherzynie/ i w stawiech u rąk i nóg. BotŁęczRel I 130.
– Przychodźi też tám pod czás ieden Káráwan Arabow/ y ludźi Máhumetáńskich/ ktorzy mieszkáią po pustyniách Libiey/ y z kráiow Nigritow. BotŁęczRel I 201.
– […] popędliwość wiátrow bárźiey się iescze śili w dolinách/ á vmnieysza się iey w rowninie: y gorącość słońcá tákże kupi się/ y moc więtszą ma w máclochách wydrożonych; á záś w rowninách rozchodźi się y rozprasza. BotŁęczRel I 261.
patrz: MACLOCH
– NIe zgołá słudzy dobrzy/ Miłośćiwy Pánie Máłogoski/ zwykli się v Pánow swych nagrody vpomináć; ále też przy tym oświádczáią posługi swe życzliwe y ochotne/ względem ktorych winna im iest zapłátá. BotŁęczRel I 1.
– Ma ieden zamek osobliwy/ ktory zbudował ieden Florentczyk Mámáluch/ y zá sczęśćiem przyszedł do wielkich bogactw/ y dano mu było rząd w ręce miástá głownego Syriey. BotŁęczRel I 204.
– Iest też piękne bárzo y zacne miásto Parma/ ále nie ma ták wiele ludźi iáko pomienione: ábowiem pánowie Parmeńscy/ nie mieszkáią ták chętni y ták vstáwicznie w mieśćie/ iáko Ferárczycy y Mantuańczycy. BotŁęczRel I 72.
– Márchia Trewiska/ ktorą stárzy názywáli Prouincią Wenecką/ leży miedzy rzekámi Menzo y Padusem. BotŁęczRel I 70.
patrz: MARCHIA
– Towáry przednie/ ktore ztámtąd wywożą/ są woski/ miody/ smołá/ łoy/ futrá drogie sobole y mármurkowe/ kunie/ popielicze/ y inszych źwierząt. BotŁęczRel I 158.
patrz: MARMURKOWY
– Ale wrácáiąc się do owocow tey źiemie/ ma też obfitość smoły/ márzány więtszey/ pomágránátá/ miniey/ spártow/ śitowia/ lnu/ konopi/ srebrá żywego/ mydłá z opoki/ termentyny/ háłunu/ y kruszcow wszelákich dostátek/ á zwłasczá złotá/ srebrá/ y żelázá. BotŁęczRel I 5.
– Pontiu názywáią dla wielkości mostow: bo gdyż w teyto kráinie pełno iest błot/ stáwow/ y iezierzysk/ nie możonoby tám ináczey przechodzić. BotŁęczRel I 44.
patrz: MÓC
– Iest też tám iedná iego odnogá názwána Brulle/ sławna/ nie iżby nią nawigowano/ ále iż oderwawszy się od támtey co idźie do Rosseto/ nie dáleko od morzá wpada w iedno wielkie ieźioro/ ktore czyni morzem/ rozchodząc się po źiemi [...]. BotŁęczRel I 213-214.
patrz: NAWIGOWAĆ
– Towáry przednie/ ktore ztámtąd wywożą/ są woski/ miody/ smołá/ łoy/ futrá drogie sobole y mármurkowe/ kunie/ popielicze/ y inszych źwierząt. BotŁęczRel I 158.
patrz: POPIELICZY
– POlská dźieli się ná máłą y wielką. Máłą przechodźi poprzecz/ może rzec śrzodkiem/ Wisłá rzeká/ ktora wynikáiąc z gor Węgierskich/ idźie ku zachodowi. BotŁęczRel I 148.
patrz: POPRZECZ
– BRáuá iest to iedno miásto ktore się rządźi ná kształt Rzeczyposp: záczęte z potomstwá 7. bráćiey/ ktorzy tám byli przybyli ná mieszkánie z iednego miástá Felicis Arabiae názwánego Lárách. A iest to rzadka w Afryce/ gdyż támći ludźie nie bárzo sobie smákuią wolnośći. BotŁęczRel I 232.
patrz: RZADKA
– Wyżywienie pospolite w peru iest Máhiz: ktory iednák nierodźi się dobrze w kráinách zimnych/ iákowa iest część kráiu Pásto/ y wszytko Collao: lecz miásto Máhizu máią rozmáite korzenie sytne. BotŁęczRel I 307.
patrz: SYTNY
– Perły rodzą się w mięśie Ostrig ábo ślimakow morskich [...]. BotŁęczRel I 297.
– Przedáią około tey Insuły bárzo wiele balen: łowią też tám pewne ślimaki/ ktore vdáią miásto pieniędzy w Congo/ y w pobliskich kráiách. BotŁęczRel I 242.
– [...] z południá ma [Alhambra] gory snieżyste/ ták názwáne/ gdyż nigdy práwie z nich nie schodzi śnieg/ (ztąd też tám powietrze záwsze chłodne/ y wody nieiáko surowe:) BotŁęczRel I 11.
– Tám widzieć dosyć roznych koszow z pálmy/ w ktorych bywa pełno rákow wielkich morskich/ świerczow/ y konikow/ ktore támci ludzie iedzą suche y słone. BotŁęczRel I 295.
– Sam Pop Ian/ od sákrámentow począwszy/ y od święcenia klerykow áż do kápłáństwá/ spráwuie wszytkie rzeczy absolutè. BotŁęczRel I 227.
– Widáć tám iescze mieczy inszemi ostátkámi spániáłośći Rzymskiey/ pewne rury ábo Aquaedukti sklepiste/ ták wielkie/ iż mogliby nimi iácháć trzey ná koniech. BotŁęczRel I 38.
patrz: TRZY
patrz: TRZY
– Y owszem niektore rzeki odpráwuią bieg swoy ták spokoynie y vćiesznie/ iż też trudno rozeznáć oczymá/ ná ktorą stronę płyną. BotŁęczRel I 28.
– Potykáią się nágo/ bez káráceny/ y bez helmow: y dźiwną chyżośćią náćieráią ná nieprzyiaćielá/ y vskákuią mu. BotŁęczRel I 187.
– Z tychże idą Háyducy/ Vskoki/ Mártelossy/ y Morlácchi. Są to wieśniacy przyzwyczáieni do krádźieży/ mieszkáiący po leśiech y gorách Albáńskich/ Słowieńskich y Bosneńskich/ twárdźi/ y prędcy/ y nie vkroceni w robotách y trudách y w niewczásách: gotowi y ochotni do kożdey potrzeby żołnierskiey. BotŁęczRel I 137.
patrz: USKOK
– Krolowie Peru/ żeby byli nápełnili ludem y vszláchćili to miásto/ postánowili byli/ iż powinien był káżdy Káćiche (to iest szláchćic) zbudowáć tám sobie páłac/ y ná mieszkánie posłáć do nieo swe dźieći: á dla pokazánia szerokośći Páństwá/ y roznośći narodow poddánych sobie; chćiał áby káżdy vbierał się wedle zwyczáiu sweo kráiu: á przy tym áby nośił pewny znák ná głowie. BotŁęczRel I 312.
– [Gdańsk] leży podobno 5. mil od morzá y rzeki: iednák zá przekopániem rowu/ dogadza sobie y morzem y rzeką bárzo dobrze/ z tákim przybywániem bogátych kupcow/ iż tu skłádáią bogáctwá Hiszpáńskie y Portogálskie/ Fráncuskie/ Flánderskie/ y Angielskie/ á stámtąd nábieráią/ żytá/ pszenice/ woskow/ popiołow/ skor/ klepek/ konopi/ wanczosow/ bursztynu/ y inszych towárow/ ktorych Polska ma táki dostátek/ iż rzecz niepodobna ku wierzeniu. BotŁęczRel I 120.
– Są tám [w Antiochii] przécię iescze cáłe mury bárzo piękne z błánkowániem wokoło/ po ktorym mogą chodzić podle siebie trzy osoby/ y bárzo wiele wież. BotŁęczRel I 204.
patrz: WOKOŁO
– Wieprzow/ ktore się tám pásą żołędźiem/ nie tylko támtá kráiná ma dostátek; ále też z niey y insze kráie bliskie. BotŁęczRel I 103.
– W puszczach znajdują się żubry/ woły i konie dzikie. BotŁęczRel I 129.
patrz: ZUBR, ŻUBR, ŻUBR
– Nizsza Báuária przechodźi wysszą w żyznośći/ y w mieszkániách: ábowiem miedzy inszemi rzeczámi rodźi wiele win nád brzegámi Dunáyskimi/ y Isero/ y Láuáro rzek: á ma w sobie 34. miástá przednie/ y 46. inszych murowánych podleyszych: 72. klasztorow/ oprocz wiela inszych miásteczek y wśi/ y dworow szlácheckich. BotŁęczRel I 111.
– Zyiąc pod kuczkámi/ odmieniáią mieyscá wedle paszey: są fárby żołtáwey/ osoby siádłey: pokarm ich są podpłomyki pieczone pod żarem/ zapráwy mleko świeże ábo kisłe: roskoszy ich oliwá. BotŁęczRel I 198.
patrz: ŻAR
– Ma też wielki pożytek z towarów/ ale nawiętszy z łowu ryb (o czymesmy mówili trochę indziej) także i z żeglarstwa/ które są własne rzemiosła Holandów. i udają/ iż Holandia sama wysłać może więcej niż 800. statków wielkich: szacując je od 3. aż do 5. masztów: a jeszcze więcej niż 600. inszych drugich mniejszych/ na których po stu/ i po dwu set beczek może nakładać. BotŁęczRel I 92.
– Lecz znáć/ iż się y náturá sprzećiwia haeretykom/ y ich zámysłom: bo oprocz srogiego źimná/ y przykrych wiátrow/ ktore sie tám dáią czuć/ spada też tám pewny żłod tak przerażáiący/ iż iáko srebro żywe/ psuie to wszystko czego się dotyka/ y morze też niepuscza się ztámtąd ku wschodowi/ ále wszytko idźie ku polusowi. BotŁęczRel I 275.