Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Nazwa utworzona prawdopodobnie przez Sebastiana Klonowica i zastosowana przez niego w poemacie "Flis", na oznaczenie jakiegoś gatunku ryby, której płetwa grzbietowa wystawiona nad powierzchnię wody podobna jest do żagla.
patrz: ŻEGLARZYK 
def. za K. Badeckim
patrz: PENNAL, PENAL, PENAL 
forma niesprawdzona!
patrz: PENSACYJA 
Pierwszy List do Koryntian 1: 12. 1 A ja nie mogłem, bracia, przemawiać do was jako do ludzi duchowych, lecz jako do cielesnych, jak do niemowląt w Chrystusie. 2 Mleko wam dałem, a nie pokarm stały, boście byli niemocni; zresztą i nadal nie jesteście mocni. 3 Ciągle przecież jeszcze jesteście cieleśni. Jeżeli bowiem jest między wami zawiść i niezgoda, to czyż nie jesteście cieleśni i nie postępujecie tylko po ludzku? 4 Skoro jeden mówi: "Ja jestem Pawła", a drugi: "Ja jestem Apollosa", to czyż nie postępujecie tylko po ludzku? 5 Kimże jest Apollos? Albo kim jest Paweł? Sługami, przez których uwierzyliście według tego, co każdemu dał Pan. 6 Ja siałem, Apollos podlewał, lecz Bóg dał wzrost. 7 Otóż nic nie znaczy ten, który sieje, ani ten, który podlewa, tylko Ten, który daje wzrost - Bóg.
patrz: APOLLÓW 
Nazwa miasta w pisowni przez "w" pojawia się kilkakrotnie w źródle SzybAtlas, stąd decyzja o zapisie przymiotnika przez "w". Drugi powód tej decyzji to uwspółcześnienie pisowni w nazwie hasła (we współczesnym alfabecie polskim nie ma litery "v").
patrz: WIBURGEŃSKI 
Wg https://www.botanical.com/botanical/mgmh/a/ammon032.html Dorema ammoniacum rośnie w Azji: Habitat---Persia, extending into Southern Siberia
patrz: AMONIAKÓW, AMONIAKOWY 
Słowo używane w połączeniu z formą trzeciej (rzadziej pierwszej) osoby czasu teraźniejszego lub przyszłego prostego czasowników właściwych oraz z formą czasu teraźniejszego czasowników niewłaściwych.
patrz: NIECHAJ 
W pierwszym znaczeniu słowo używane w połączeniu z formami czasu przeszłego i zaprzeszłego, z bezokolicznikiem oraz z formami nieosobowymi czasowników.
patrz: BODEJ, BODAJ, BOGDAJ, BODAJ 
Uzup. Kn
patrz: POCHODNIK 
Wydaje się, że w rejestrowanym w słowniku okresie, dochodzi do rozpadu na gruncie polskim zapożyczonego rzeczownika oznaczającego w zn. 1. \\\'turban\\\' i w zn. 2. \\\'tulipan\\\'.
patrz: TULIPAN, TULIPANT, TULIPAN 
Spr. lokalizację
patrz: POCHOPIĆ 
Połączenia wyrazowe oznaczające członkinie poszczególnych wspólnot zakonnych podano na podstawi wykazu Benedykta Chmielowskiego:\\\"KATALOG KANONIKOW REGULARNYCH KONGREGACYI XIĘZY y KLERYKOW REGULARNYCH, ZAKONNIKOW, PUSTELNIKOW, KAWALEROW, PANIEN ZAKONNYCH, Kawalerek &c. Od Národzenia Pańskiego, aż do czasow bliskich nas, po rożnych świata Kráinach Fundowanych, porzędkiem Abiecadła ułożony.\\\"
patrz: ZAKONNICA 
Cyt. pochodzi z: Ocerk rkp 1692 k 43 Bibl. Soł. F.IV.279
patrz: PŁONNIE 
PK: mam wątpliwości, czy postać hasłowa jest prawidłowo odtworzona. Może "pochmarmi" to tyle, co "pochmarami" czyli pochmurami - i wtedy to byłby narzędnik.
patrz: POCHMARNIE 
Nazwa miasta w formie Rypen poświadczona w źródle SzybAtlas.
patrz: RYPEŃSKI 
W trzecim znaczeniu biernik równa się dopełniaczowi i przybiera końcówkę -a.
patrz: BÓL 
Jedyne poświadczenie w materiale Słownika.
patrz: TRĘBACZKA 
Trzecie przenośne znaczenie pochodzi być może od łacińskiej glossy do Nowego Testamentu opisującej świętego Piotra rzucającego się w morze i płynącego na spotkanie zmartwychwstałemu Jezusowi. Suknia, którą się Piotr okrył jest w glossie nazwana "Fide Ecclesiae". Por. J. 21:7.
patrz: HABIT 
Forma wołacza na -u wskazywałaby na rodzaj męski (GĘBUSICZEK), ale w jedynym znanym nam przykładzie żeńska forma przydawki (moja) wskazuje jednoznacznie na rodzaj żeński (GĘBUSICZKA).
patrz: GĘBUSICZKA 
Uzup. Kn.
patrz: POCHODNIOWY 
Uzupełnić Kn
patrz: PODCHLEBSTWO, POCHLEBSTWO 
uzup. Kn.
patrz: POCHODNIA 
spr. zapis w Kn
patrz: POCHŁONIEĆ, POCHŁONĄĆ 
Spr. i uzup. Kn
patrz: POCHODZIĆ 
spr. i uzup. Kn!
patrz: POCHODZISTO 
Angielski trank to zapewne arnika, a anielski trank to zapewne żabieniec, ale nie da się rozdzielić przykładów użycia (oba przymiotniki były często pisane i wymawiane tak samo), a konteksty zazwyczaj nie pozwalają na ustalenie, o którą roślinę chodzi.
patrz: TRANK 
Por.: 1) Jan Ulrich Büttner, Asbest in der Vormoderne vom Mythos zur Wissenschaft, Waxmann Verlag GmbH, 2004, s. 75. 2) Der "Liber illuministarum" aus Kloster Tegernsee: Edition, Übersetzung und..., red. Anna Bartl, Franz Steiner Verlag, Köln 2005, s. 479. 3) http://ducange.enc.sorbonne.fr/ABASTON
patrz: ABASTON 
Słowo używane w połączeniu z formami czasu przeszłego i zaprzeszłego czasowników (właściwych i niewłaściwych).
patrz: NIECHAJBY 
Definicja na podstawie słowniczka do wyd. MiasZbiór.
patrz: CHWIN 
W słowniku Lindego jednostka oznaczone dwoma gwiazdkami, co oznacza, że została uznana za poetyzm.
patrz: MĘŻYCA 
Słowo używane w połączeniu z formami czasu przeszłego i zaprzeszłego czasowników (właściwych i niewłaściwych).
patrz: NIECHBY 
Słowo używane w połączeniu z formą trzeciej (rzadziej pierwszej) osoby czasu teraźniejszego lub przyszłego prostego czasowników właściwych oraz z formą czasu teraźniejszego czasowników niewłaściwych.
patrz: NIECH 
Linde podaje dwa cytaty z dzieła Zygmunta Brudeckiego (1610-1647)\\\"Cztery rzeczy człowieka ostateczne....\\\", Poznań 1648.
patrz: DRŻĄCZKA 
Przymiotnik lutniowy w polszczyźnie barokowej oznaczał 'lutowy'.
patrz: LUTNIA 
Słowo używane w połączeniu z formami czasu przeszłego i zaprzeszłego czasowników.
patrz: OBY 
W wierszu Trembeckiego przymiotnik katolicki występuje w znaczeniu \\\'powszechny\\\'.
patrz: KATOLICZKA 
abc
patrz: FRED 
W pierwszym znaczeniu słowo używane w połączeniu z formami czasu przeszłego i zaprzeszłego, z bezokolicznikiem oraz z formami nieosobowymi czasowników.
patrz: BOGDAJBY, BODAJBY, BODAJBY 
Spr. str. cytatu
patrz: POMKNĄĆ 
kartka 292 z indeksu, wewnątrz hasła: perzasty
patrz: PYRZASTO 
Definicja za słowniczkiem w JemPam.
patrz: GAŁGA 
Bohemizm. Por. hasło "zarmutek" w Slowniku česko-nemeckim Jungmana https://books.google.pl/books?id=KA1nAAAAcAAJ&pg=PA538&lpg=PA538&dq=zarmutek&source=bl&ots=Gxch_VyMiQ&sig=RTsM8sf4L9WggJcrnrtD6FAB7RA&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjHmpigotbeAhVpqYsKHRWDAT84ChDoATAGegQIABAB#v=onepage&q=zarmutek&f=false
patrz: ZARMĘTEK 
Na podstawie niektórych cytatów (np. SyrZiel 1395) można wnioskować, że w XVII w. gąbkę używaną w łaźni uznawano za pochodną jakiegoś grzyba (zdanie pochodzi z rozdziału o grzybach!). Możliwe jest też, że faktycznie tak było, bo - być może - w łaźniach używano nie (tylko?) gąbek pochodzenia morskiego, ale też jakichś porowatych duzych suszonych grzybów (hub?).
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA 
Uzup. słowniki i Kn
patrz: POCHRACHYWAĆ 
Informacja etymologiczna i semantyczna na podstawie słowniczka z wydania źródła.
patrz: CAŁOWALNIK 
Spr. u uz. Kn
patrz: POCHOP 
Por.: Tadeusz Bernatowicz, Alba - od renesansowej willi do kompozycji krajobrazowej, 2009
patrz: ALBIŃSKI 
Biblijne Gabaon/Gibeon to dzisiejsza miejscowość el-Dżib.
patrz: GABAONITA