Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
GorAryt 1647 oryginał
Nowy sposób arytmetyki
Odnotowano 67 cytatów z tego źródła
– Kiedy się towary brakuią? A. Brak rozumie się to każda rzecz napodleysza abo naruszona (najpospolicie zowiemy to wybierkami). GorAryt 134.
patrz: A
– I. Cóz to iest łamana liczba? A. Innego nic nie iest, tylko iakoby iakie kawałki od całej sztuki. GorAryt 44.
patrz: A
– A będziéli záś mnieysza [sorta] ná wierzchniey [rydze]/ to ábbrewiowáć ábo zkrócić/ iáko náukę masz o tym w Rozdziále 3 o Abbrewiácyey [...]. GorAryt 97.
patrz: ABREWIACJA
– O Abbreuiácyey ábo Zkraczániu [...] gdy ia nápiszę w łamaney liczbie tak wielą numerow złamánie/ ná przykład 144/288 á rozumiem ią potym po Skroczeniu przez te numery to iest 1/2. GorAryt 58.
patrz: ABREWIACJA
– A będzieli záś mnieysza [liczba] ná wierzchniey [linii]/ to ábbreuiowáć ábo zkrocić/ iáko náukę masz o tym w Rozdziale 3 o Abbreuiácyey. GorAryt 97.
– Kmieć ieden/ iáko to dla Czeládźi ná żniwá/ wźiął od kárczmarzá 6 Achteli piwá po 5 zł/ potym tákze Tászbieru 6 Achteli/ Achtel po 40 gr Do tego 40 grzywien Krák: pieniędzy. GorAryt 104.
– Ieżeli kupisz towaru/ a na nim zarobić abo utracić masz/ to ieżeli zarobek addować do summy będziesz/ ieżeli vtrata abo taniey/ to subtrakować. GorAryt 142.
patrz: ADDOWAĆ
– Adduyże społem te wynalezione proporcye abo quotienty/ znaydziesz 16. GorAryt 125.
patrz: ADDOWAĆ
– [...] tę [sumę] znowu przez 10 multiplikowáć/ ktoremu produktowi przydáć kázáć z trzeciey sorty liczbę po tey áddicyey multiplikowáć ten produkt kázáć przez 10. GorAryt 179.
patrz: ADDYCJA
– ROZDZIAŁ II. O Przydawániu, abo Addicyey. GorAryt 6.
patrz: ADDYCJA
– Potrzebá tego w tej Addicyey áby wszytkie Sorty łamáney liczby/ miały rowne Námieniácze [...]. GorAryt 62.
patrz: ADDYCJA
– Zmnieyszoney ceny spodziewáć się záwsze [trzeba]/ gdzie dostátek nád pomyślenie: wygodę administruie. GorAryt Przed II.
– Gdybys záraz Cenę ábo tárę chciał nápisáć/ żebyć uczyniło zá 5 miesięcy/ według twoiego aduenantu rocznego/ ábo náznáczonego sobie zarobku 20 pro Cento, postaw tak. GorAryt 155.
patrz: ADWENANT
– Stoi tedy ták álligátia wszytká. GorAryt 128.
patrz: ALIGACYJA
– Kupił ieden 2 wory Anyżu/ w iednym worze był lepszy po 8 gr: łt/ w drugim podleyszy po 5 gr. GorAryt 123.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– O Pápierze. Bellá Pápieru ... 10 Ryz. Ryzá ... 20 Liber. Librá ... 25 Arkuszy. GorAryt 73.
patrz: ARKUSZ
– Pułsztuczek płotna ma 40. Arszynow. GorAryt 74.
patrz: ARSZYN, ARSZYNA
– Miárá. Arszyn Ruski ma w sobie 5 Cwierci Krák łokciá. GorAryt 74.
patrz: ARSZYN, ARSZYNA
– Kupiłem płotna Ruskiey miary Arszynow 40/ Arszyn po 15 gr. GorAryt 103.
patrz: ARSZYN, ARSZYNA
– Rozumiałem cię też za iednę rzecz potrzebną w tym nie upośledzać/ abyś y ten sekret wiedział/ iako się przez Arythmetykę y innych [nauk] wiele sprawuie. GorAryt 174-175.
– Vważmy iak wiele Geometria/ Geographia/ Astronomia/ Mathematyka przez nię [arytmetykę] dokazuią. GorAryt 10 nlb..
– Ieden kupił 6 łásztow y 8 beczek Soli/ do czasu ná 5 miesięcy: więc Kupiec przedáie beczkę kiedy zá bár po 14 zł iakoż ią tedy kupuiącemu nápisać w ausczugu ma/ y summę zapłáty/ rachuiąc intetressy pro Ce[n]to 1½ zł. ná mies[iąc]: [...]. GorAryt 154.
– Ieden kupił 6 łásztow y 8 beczek Soli/ do czasu ná 5 miesięcy: więc Kupiec przedáie beczkę kiedy zá bár po 14 zł iakoż ią tedy kupuiącemu nápisać w ausczugu ma/ y summę zapłáty/ rachuiąc intetressy pro Ce[n]to 1½ zł. ná mies[iąc]: [...]. GorAryt 154.
patrz: BAR
– Báryłá Węgierska - 24 gárncy Krák. GorAryt 72.
– Iest to zwyczáyna u Kupcow iż kiedy zá gotowe pieniądze (co oni zowią zá Bargelt) kupuią, to záwsze tániey towáru dostáią. GorAryt 153-154.
patrz: BARGELT
– Pan ieden daie barwę na 50 Czeladzi Krawcowi iednemu/ ktory ma Krawczykow 6/ci robiąc/ zrobili mu przez dwa dni 4 barwy/ to iest/ na czworo czeladzi. GorAryt 119.
patrz: BARWA
– Ieden kupił 6 łásztow y 8 beczek Soli/ do czasu ná 5 miesięcy: więc Kupiec przedáie beczkę kiedy zá bár po 14 zł iakoż ią tedy kupuiącemu nápisać w ausczugu ma/ y summę zapłáty/ rachuiąc intetressy pro Ce[n]to 1½ zł. ná mies[iąc]: [...]. GorAryt 154.
patrz: BECZKA
– O Pápierze. Bellá Pápieru ... 10 Ryz. Ryzá ... 20 Liber. Librá ... 25 Arkuszy. GorAryt 73.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– ... wino chce ieden Krákowiánin kupić przez sztych zá towar. Dáiąc 30 Beczek Sledzi po 28 zł. Sztokfiszu 8 kámieni po zł. 12. Bellę Sukná w ktorey iest 50 postawow/ postaw po zł. 48. GorAryt 157.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– Dał ieden robic Obrusow do Tkacza 30 łokci [...] Tkáczowi od łokciá da po 22 gr/ od Blechowániá 3 1/2 gr. GorAryt 106.
– Kiedy záś bogátsze [wino] będzie/ to ták wiele miedzi przymięszáć. O czym vmieią lepszą spráwę Złotnicy dáć/ niż się tu położyło. GorAryt 130.
patrz: BOGATY
– Zprzedawszy winá/ miał [kupiec] wszytkich pieniędzy ták z borgámi iáko y gotowizną zł 1660. GorAryt 143.
patrz: BORG, BORG, BORK, BÓRG
– Dano iednemu Burztynu do roboty niecáłego łb. 90. Cáłego dwá razy ták wiele. GorAryt 105.
– Kiedy chcę pomyślony tysiąc wyrázić/ tedy nápiszę go tymi znákámi/ ábo tákiemi chárákterámi liczby/ ták 1000. GorAryt 2.
– Odpowiedział Cieślá/ zrobi to [szkutę] 20 chłopow zá 30 dni/ on záś rzekł/ trzebá mi tego áby zá 5 dni stáneło/ tu się rekoliguy/ iż trzebá więcey chłopow przybráć. GorAryt 109.
patrz: CHŁOP
– Chodzi ieden do stołu/ ztárgował na cáły rok zá 300 zł. Więc przyszło mu odiacháć we ćwierci Roku/ pytam wiele powinien gospodarzowi zápłácić. GorAryt 103.
patrz: CHODZIĆ
– Kmieć ieden/ iako to dla Czeladzi na żniwa/ wziął od karczmarza 6 Achteli piwa po 5 zł. GorAryt 104.
patrz: CZELADŹ
– Pan ieden daie barwę na 50 Czeladzi Krawcowi iednemu/ ktory ma Krawczykow 6/ci robiąc/ zrobili mu przez dwa dni 4 barwy/ to iest/ na czworo czeladzi. GorAryt 119.
patrz: CZWORO
– [...] ieśliś kiedy widział ábo słyszał/ iáka wspániáłość páłacow przepysznych Itáliey [..] kunsztowne wymysły y ciekáwe delektámentá Fráncuzow [...]. GorAryt Przed, II-III.
– Grot [ma w sobie] 2 Doyty. Doyt 2 pieniądzá. GorAryt 171.
patrz: DOJT
– Fáktor [...] uczynił táką fákturę/ posłał mu [kupcowi Pryncypałowi] w towárze połowicę/ á w pieniądzách przez Cambium połowicę [...]. GorAryt 173.
patrz: FAKTURA
– Tálerow twárdych probá iest 14 łotow/ ktorych siedm waży 16 1/2 łotow (według wagi mynczarskiey.) więc iż mięszá na grzywną 14 łotow ma w sobie fainsilbru/ to tedy 16 1/2 łotow/ máią w sobie 14 łotow/ y 7 pfenningow. GorAryt 139.
– [...] w Holándyey nászymn 226 groszom/ iest al pari Flambski funt/ ábo funtgrot [...]. GorAryt 169.
patrz: FUNTGROT
– Zprzedawszy winá/ miał [kupiec] wszytkich pieniędzy ták z borgámi iáko y gotowizną zł 1660. GorAryt 143.
patrz: GOTOWIZNA
– O Złocie, y Srebrze [...] Czerwony złoty ma 4 Káráty/ ábo Orty iáko Złotnicy záżywáią. Kárat 4 Sexcentle. Sexcentel 4 Gráná [...]. GorAryt 73.
patrz: GRANO
– Iż ná iednym Czerwonym złotym zárobi/ Holender w Polszcze 27 groszy. Tákże ná Lewkowym Tálerze/ gdy v nas 80 gr. á v nich 40 stybrow. GorAryt 174.
patrz: LEWKOWY
– I. Cóz to iest łamana liczba? A. Innego nic nie iest, tylko iakoby iakie kawałki od całej sztuki. GorAryt 44.
– O Abbreuiácyey ábo Zkraczániu [...] gdy ia nápiszę w łamaney liczbie tak wielą numerow złamánie/ ná przykład 144/288 á rozumiem ią potym po Skroczeniu przez te numery to iest 1/2. GorAryt 58.
– I. Cóz to iest łamana liczba? A. Innego nic nie iest, tylko iakoby iakie kawałki od całej sztuki. GorAryt 44.
– O Abbreuiácyey ábo Zkraczániu [...] gdy ia nápiszę w łamaney liczbie tak wielą numerow złamánie/ ná przykład 144/288 á rozumiem ią potym po Skroczeniu przez te numery to iest 1/2. GorAryt 58. GorAryt 58.
– Będźieszli chćiał z cáłey liczby łamáną przemienić/ tedy postępuy sobie ták/ nápisáwszy ná przykład 12 gr. zá liczniká/ nápisz zá námięniáczá 30 gr. pod nią/ co ták rozumieć będźiesz/ ponieważ złoty iest ná 30 częśći podźielony/ ty iż bierzesz 12 częśći od tákowego podźiału/ tedy też słusznie te 12 máią bydź ná wierzchu. GorAryt 49.
patrz: LICZNIK
– O Abbreuiácyey ábo Zkraczániu [...] gdy ia nápiszę w łamaney liczbie tak wielą numerow złamánie/ ná przykład 144/288 á rozumiem ią potym po Skroczeniu przez te numery to iest 1/2. GorAryt 58. GorAryt 58.
– I. Cóz to iest łamana liczba? A. Innego nic nie iest, tylko iakoby iakie kawałki od całej sztuki. GorAryt 44.
– Cukru 48 głow/ z tych 4 głowy 14 ½ łb ważą/ kámień po 26 zł. Ráchuiąc 24 łb w kámieniu. Facit 188 ½ zło. GorAryt 102.
patrz: ŁB, ŁB., ŁB.
– Dano iednemu Burztynu do roboty niecáłego łb. 90. Cáłego dwá razy ták wiele: Oddał potym zrobiwszy z cáłego od 4 łb. 1 funt/ á z niecáłego od 5 funtow 1 funt [...]. GorAryt 105.
patrz: ŁB, ŁB., ŁB.
– Last Sledźi/ Potászu Smoły/ etc. y innych rzeczy co w beczkách przedáią 12 beczek Kopá ma w sobie - 4 Mándle. Mándel - 15 sztuk. GorAryt 75.
– Trzebá wiedzieć/ iż tylko dwie rydze należą do tego sposobu [dzielenia]/ pierwsza zwierzchnia ma bydź záwsze większa niż spodnia y zowie się wierzchna Rygá Mnostwo, druga spodnia zowie się Dzielnik [...]. GorAryt 32.
patrz: MNÓSTWO
– O Pápierze. Bellá Pápieru ... 10 Ryz. Ryzá ... 20 Liber. Librá ... 25 Arkuszy. GorAryt 73.
– Miał ieden w Papierniey 4 Stępy do chust/ ktore Stępy tłukły mu záwsze zá puł roká chust 15 Cetnarow. GorAryt 120.
patrz: PAPIERNIA
– Drugi, Wysadźiwszy te posty porządnie/ podkreślić ie trzeba/ tak iáko wyżey widźisz Trzeći, Potym tak zaczynać od naypierwszey/ ktora iest na práwey ręce gdźie krzyżyk/ mowiąc: 5. y. 3. GorAryt 7.
– Item kosztuie mię beczká winá 120 zł. w ktorey iest 60 gárncy/ więc że ostre/ chćiałbym ie posłodźić petersymentem ktorego gárniec zá 4 zł. y gr. 24/ á to wino ná 20 gr kwartę przedawáć/ á żeby postáremu pełna beczká byłá/ chcę wiedźieć wiele mam garncy do beczki przylać petersymentu? GorAryt 126.
– Miárá. Arszyn Ruski ma w sobie 5 Cwierci Krák łokciá. GorAryt 74.
patrz: RUSKI
– Chodzi ieden do stołu/ ztárgował na cáły rok zá 300 zł. Więc przyszło mu odiacháć we ćwierci Roku/ pytam wiele powinien gospodarzowi zápłácić. GorAryt 103.
patrz: STÓŁ
– ... wino chce ieden Krákowiánin kupić przez sztych zá towar. Dáiąc 30 Beczek Sledzi po 28 zł. Sztokfiszu 8 kámieni po zł. 12. Bellę Sukná w ktorey iest 50 postawow/ postaw po zł. 48. GorAryt 157.
patrz: SUKNO
– POnieważ ći ten kunszt o pierśćieniu bárdzo w podźiwieniu był: przetoż rozumiałem ćię zá iednę rzecz potrzebną w tym nie vpośledzáć/ ábyś y ten sekret wiedźiał/ iáko się przez Arythmetykę y innych wiele spráwuie/ á potym vważał/ iż to iest rzecz wiádomemu bárdzo łátwa. GorAryt 174.
– Exemplá kiedy się kto pyta o przedaż, ábo o vtárgowáną summę. GorAryt 144.
patrz: UTARGOWANY
– Iest to zwyczáyna v Kupcow iż kiedy zá gotowe pieniądze (co oni zowią zá Bargelt) kupuią/ to záwsze tániey towáru dostáią/ á iż nie záwsze gotowiźná będzie/ to ná czás ieden od drugiego bierze. GorAryt 153-154.
patrz: ZWYCZAJNA