Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Odnotowano 77 cytatów z tego źródła
– Tę Alchymią y robotę w sobie odpráwuiąc, wody z gor wynikáiące [...] Mieszáią się dwoiáko/ ábo z samymi kruszczámi/ ábo z párámi y dymámi ich. PetrJWod 8.
– [...] Alchymistow często zawod y praca choć dowcipna/ w vrobieniu złotá álbo srebrá zdradza [...]. PetrJWod 3.
– Iesli odchodzi [woda] ále nie wszytká/ y pierwszego y drugiego dniá tym się trwożyć nie trzebá/ ále iey pomágáć Krysterámi/ Pigułeczkámi z Aloe. PetrJWod 37.
patrz: ALOE
– Długo się báwiąc lekárstwá potężnego miárą/ zwykły álterácye przypadáć/ y náturá ná długość nie trwáła zwykłá wnet ustáwáć. PetrJWod 36.
patrz: ALTERACYJA
– Zgryść anyszku/ abo kopru Włoskiego na cukrze/ kołaczkow kilka. PetrJWod 38.
– Żaden iednak báczny nie ma bespieczney się drogi puszczáć/ y kędy idzie o zdrowie skorą swą szermowáć [nowe leki]. PetrJWod 26.
patrz: BACZNY
– Wtorego sposobu [kąpieli do pasa] záżywáią osobliwie w osłábiáłych/ kiedy się o kogo boią/ áby zupełnie w wánnie siedząc/ sił nie stracił. PetrJWod 40.
– W wánnach cały dzień ludzie trawili/ tám iedli/ tám się bánkietowáli/ ciáłá wonnemi oleykámi y rzeczámi nápawáli. PetrJWod 11.
– [Pierwsi ludzie] Ná żádnym mieyscu/ poki źwierząt y ptakow nabiwszy/ y wątrobom się ich pilnie przypátrzywszy/ iesli z napoiow y wod támtego mieyscá/ nie błotniste y czarne/ nie pruchniste/ álbo bombelowáte y chropowáte nie były/ sádowić się tám y mieszkáć nie ważyli. PetrJWod 1-2.
– Nabespieczniey sobie nie vfáć/ ále się záwsze do rády mądrych Doktorow vciekáć. PetrJWod 37.
– Kto się tedy w zbytkách pohámowáć chce/ á z tey biedy [choroby] wyniść/ poki w niey głębiey nie vwiąźnie [...] może tą wodą [z Drużbaku] zábieżeć/ kąpiąc się w niey. PetrJWod 16.
patrz: BIADA, BIDA, BIEDA, BIEDA
– W vmywaniu ręce chędoży y bieli [woda mineralna] ták skutecznie/ że ogorzáłość słoneczna w kilku dni od niey precz odchodzi. PetrJWod 7.
patrz: BIELIĆ
– ...nie ieść co się chce/ y tego czego pozwoli Medyk/ tyle ile potrzebá/ gdyż się nie biesiedzie/ áni roskoszom ná ten czás/ ále zdrowiu y lekárstwom chory oddáie. PetrJWod 43.
– [...] głowę dla dymow y páry bindalikiem wiązáć/ kłádąc ná nię ćiásną iáką y lekką płoćienną ámułeczkę [...]. PetrJWod 41.
patrz: BINDALIK
– Subtelność rzadko kiedy iest bez przysády. Przywięzuie się do niey niemáło złego towárzystwá: Mniemanie o rzeczách omylne, o sobie Praesumpcya, wnet Vpor y Smiáłość sobie y drugim niebespieczna, ktorymi zátrudniáiąc iásność, prawdę z gościńcá zraża, záślepia do vznánia iey oczy, błędy wzgorę podnosi, w vszách ludzkich propozycyie swoie drogo szácuie, cudze potępia. PetrJWod A2-A2v.
patrz: BŁĄD
– Od głowy ná doł do związkow/ do stáwow spadáiąc / miedzy błonámi guzy robi [kołtun]. PetrJWod 22.
– Wodá dziwney mocy/ ktora żelázá w miedź obraca [...] Miąszeysze żelázá zá kilká dni iákoby błotem obtaczá y spryszcza/ co pewnych godzin z onego żelázá wścieráią/ áby wodá skuteczniey żelázá one przeymowáłá; te błotniste ocierki w piec kłádą/ y miedź máią [mieszkańcy miasteczka Smolnicz]. PetrJWod 6.
patrz: BŁOTNISTY
– [Pierwsi i starzy ludzie] Ná żadnym mieyscu/ poki [...] wątrobom się ich [upolowanych zwierząt i ptaków] pilnie przypátrzywszy/ iesli z napoiow y wod támtego mieyscá/ nie błotniste y czarne/ nie pruchniste/ álbo bombelowáte y chropowáte nie były/ sádowić się tám y mieszkáć nie ważyli. PetrJWod 1-2.
patrz: BŁOTNISTY
– [Woda Drużbacka] Pomaga tedy ná boleniá głowy/ ná łupánie/ na pisk w vszách/ ná głuchotę/ ná zawrot/ ná trzęsienie/ kiedy te przypádki w sámey głowie się lęgną [...]. PetrJWod 15.
patrz: BOLENIE
– Jednak żeby lżeyszy był grzech idącym zá pospolstwem/ v żądzą swoią/ zimney wody napoy bespiecznie pozwolić się nie może/ iedno [...] Żołądka dobrego/ stráwnego/ nie bolewáiącego. PetrJWod 32.
– [Woda] ábo womity porusza/ ábo náostátek bol głowy wznieca. PetrJWod 37.
patrz: BÓL
– Zácząwszy dzień wedle dniá pić/ nie iáko niektorzy przerywáią/ dzień się kąpiąc ábo pocąc/ drugi dzień piiąc/ y ták się spráwuią z náturą iáko niektorzy z koniem/ ostrogámi go bodząc/ y cugle wściągáiąc. PetrJWod 34.
patrz: BÓŚĆ
– CZłowiek ieden tylko iest/ ktory napoiow raz ciepłych/ drugi raz zimnych/ czásem dla zdrowia/ czásem dla delicyey/ czásem dla oboygá záżywa: insze bydlętá takimi się kontentuią/ iákich náturá ich potrzebuie. PetrJWod 30.
patrz: BYDLĘ
– Toż czyni [...] Mycie Barszczem [...] Słonecznikiem/ Cebulą morską. PetrJWod 22.
– Ktorzy záś piią wody chłodzące/ iákowe są Acidulae/ to iest kwáśne wody [...] záżywáią ich w wielkiey mierze. PetrJWod 35.
– Sposob chłodzenia śniegámi nálazł Nero/ napoy w sklánym naczyniu w śniegu zákopuiąc. PetrJWod 30.
– W Károlizbácie wodá práwie ognista [...] nie tylko nic nie szkodzi/ ábo zápala wátrobę gorącą/ ále ią chłodzi. PetrJWod 14.
patrz: CHŁODZIĆ
– –Zácząwszy dzień wedle dniá pić/ nie iáko niektorzy przerywáią/ dzień się kąpiąc ábo pocąc/ drugi dzień piiąc/ y ták się spráwuią z náturą iáko niektorzy z koniem/ ostrogámi go bodząc/ y cugle wściągáiąc. PetrJWod 34.
patrz: CUGIEL
– Iednak żeby lżeyszy był grzech idącym zá pospolstwem/ y żądzą swoią/ zimney wody napoy bespiecznie pozwolić się nie może/ iedno 1. We dni naygorętsze. 2 Prácowitym/ y ktorzy wnętrze máią iákoby vhártowáne; nie tym ktorzy proznowániem/ ábo ná łożku/ niewiele chodząc wiek trawią. 3. Zołądka dobrego/ stráwnego/ nie bolewáiącego. 4. Dłuższy czás ná wypicie zimny niż ciepły náznaczáiąc/ y godzin w piciu przedłużáiąc/ nie oraz mu gwałt czyniąc. PetrJWod 32.
patrz: CZYNIĆ
– [...] o Cieplicách y Wodách ktore przedziwne skutki czyniły/ máło co y głucho pisáli [uczeni] PetrJWod 9.
patrz: GŁUCHO
– Tę Alchymią y robotę w sobie odpráwuiąc, wody z gor wynikáiące [...] Mieszáią się dwoiáko/ ábo z samymi kruszczámi/ ábo z párámi y dymámi ich. PetrJWod 8.
patrz: GÓRA
– Iesli odchodzi ále nie wszytká [woda]/ y pierwszego y drugiego dniá tym się trwożyć nie trzebá/ ále iey pomágáć Krysterámi/ Pigułeczkámi z Aloe/ de Hieracum Agarico, przydawszy granum iedno ábo dwoie Eláteryey [...]. PetrJWod 37-38.
patrz: GRAN, GRANUM
– [Woda drużbacka] Soli że też ma nieco/ doświádczenie pokázuie: bo ktorzy się w niey kąpáią/ skorę gryzie/ y krosty im czyni. PetrJWod 10.
– Co tákowego ogień podziemny/ áby ie [wody] grzał y wárzył/ wznieca? PetrJWod 4.
patrz: GRZAĆ
– Pospolity zwyczay iest/ wodę táką pić/ iáka iest sámá w swym źrzodle. W Károliczbácie wrzącą/ iáka wynika/ práwie párząc się piią. W Egrze/ w Rzymie à Ponte molle, v źrzodeł zimną z iákom y indziey widział. Naywiększy do zwyczáiu ten pochop máią/ że moc wody zda się znikáć grzaniem. PetrJWod 30-31.
patrz: GRZANIE
– Ale gdym tám był kotłowi w ktorym wodę grzeią do wánien/ ráchowano koło czterdzieści lat/ y iuź spodkiem był wypalony z miedzi/ nigdy nieopráwiány/ sámym wapnem tylko trzymał się/ y z niego kocieł dla grzania wody był. PetrJWod 10.
patrz: GRZANIE
– Tom v Authorow godnych y wielkich czytał/ z ktorych żaden nie każe pić zimney wody/ ále grzáną/ y ciepłą. PetrJWod 31.
patrz: GRZANY
– Od głowy ná doł do związkow/ do stáwow spadáiąc / miedzy błonámi guzy robi [kołtun]. PetrJWod 22.
patrz: GUZ
– Iednak żeby lżeyszy był grzech idącym zá pospolstwem/ y żądzą swoią/ zimney wody napoy bespiecznie pozwolić się nie może/ iedno 1. We dni naygorętsze. 2 Prácowitym/ y ktorzy wnętrze máią iákoby vhártowáne; nie tym ktorzy proznowániem/ ábo ná łożku/ niewiele chodząc wiek trawią. 3. Zołądka dobrego/ stráwnego/ nie bolewáiącego. 4. Dłuższy czás ná wypicie zimny niż ciepły náznaczáiąc/ y godzin w piciu przedłużáiąc/ nie oraz mu gwałt czyniąc. PetrJWod 32.
patrz: GWAŁT
– Pić ią [wodę ciepliczną] nie wskok/ áni gwałtem/ to iest iednym tchem/ ále powoley/ ábÿ się nie morduiąc/ y pot z ciáłá nie rzucał/ y żołądek do miáry co raź [!] większy powoley się zuczał/ y sposabiał. PetrJWod 32-33.
patrz: GWAŁTEM
– Często też iednym gwałtem y rázem chorobá odeyść nie może/ lepiey ią łamáć/ rozdzieliwszy ná nię swoie szturmy. PetrJWod 36.
patrz: GWAŁTEM
– W Wodzie Lęckowesiey czterech ingredienciy doszedłem PetrJWod 10.
– Także ná głuchotę y piski/ kiedy ná rospalony kámień leią ią i z pápieru ábo z czego liiek uczyniwszy/ liykiem onym párę iey w uszu puszczáią. PetrJWod 15.
– Przedśięwźięćie moie o Wodách ile mogą bydź pożyteczne ná przypadki y choroby ludzkie záwźiąwszy/ naprzod historyą o wodźie Druzbáckiey y Lęckowskiey przyniosę. PetrJWod 4.
– Abowiem iáko widuiemy czásem nim się Kołtan wywiie/ w kiszkách kolki/ morzeniá nieuśmierzone bywáią/ w plecách y nerkách nieznośne łupánia/ wiercenia/ świdrowánia/ vryny ostrość/ pęcherzá zákręcenie/ z vryną płynienie iákiegoś kału y kliiu/ ktory ledwo się sklenice y vrynałá puszcza/ w żołądku obrzydliwość/ ckliwość/ mdłość/ womity. PetrJWod 21.
patrz: ŁUPANIE
– Potym zá dálszym ieszcze á ieszcze tych mułow [we krwi] przybierániem/ kiedy się iuż ostać y zmieścić w mieyscu nie mogą/ muszą do wątroby się przelewáć/ ze krwią się mieszáć/ w żyły wpadáć/ z ktorych áni wyniść/ áni pokármu słusznego członkom dáć nie mogąc/ czynią ciáłá schnienie/ ociężáłość/ bole/ kłocia/ łupánia/ żyły odięte/ twarz nábrzmiáłą/ krásy zmienienie/ płáty czarne/ bronatne/ sine. PetrJWod 24.
patrz: ŁUPANIE
– Z nozdrz krosty/ łupieże/ mięso nárosłe sarkániem znosi [woda drużbacka]. PetrJWod 15.
– Nie od brodyć záczyna [franca]/ y imię insze ma/ bo ią mądrze niektorzy názwáli Pudendagram, ále y brody nie miia: Skąd według wielkości y zástárzáłości tey choroby/ głowá y brodá z włosow obłázi/ powieki y brwi spływáią/ słuch ginie/ nos pruchnieie/ mowá się mieni/ podniebienie wypada/ twarz y ciáło łupieżem brzydkim/ guzámi/ pontałámi obrasta [...]. PetrJWod 18.
– Toż czyni [...] Mycie Barszczem [...] Słonecznikiem/ Cebulą morską. PetrJWod 22.
patrz: MORSKI
– Ná żádnym mieyscu/ poki źwierząt y ptakow nábiwszy/ y wątrobom się ich pilnie przypátrzywszy/ iesli z napoiow y wod támtego mieyscá/ nie błotniste y czarne/ nie pruchniste/ álbo bombelowáte y chropowáte nie były/ sádowić się tám y mieszkáć nie ważyli. PetrJWod 1-2.
patrz: NABIĆ
– Iesli nie sáme kruszcze z wodámi się mieszáią/ tedy ábo te rzeczy z ktorych kruszcze się skłádáią y rodzą/ iáko siárká/ hálon/ sol/ koperwás/ kliy iáki: ábo iáko nauphtá/ kámphorá/ pákuledm/ ábo kámienie/ iáko mármur/ wapno/ kreta/ glina/ rubryká. PetrJWod 9.
patrz: PAKULEDM
– Mieszáią się dwoiáko [wody]/ ábo z samymi kruszczámi/ ábo z párámi y dymámi ich. PetrJWod 8.
patrz: PARA
– Stárzy tákowych wod bárzo niemáło wypiiáć dawáli [...] że się skora wzdęłá/ y pierścionki ná palcách okryłá. PetrJWod 3.
– Potym zá dálszym ieszcze á ieszcze tych mułow przybierániem/ kiedy si iuż ostać y zmieścić w mieyscu nie mogą/ muszą do wątoby się przelewáć/ ze krwią się mieszáć/ w żyły wpadáć/ z ktorych áni wyniść/ áni pokármu słusznego członkom dáć nie mogąc/ czynią ciáłá schnienie/ ociężáłość/ bole/ kłocia/ łupánia/ żyły odięte/ twarz nábrzmiáłą/ krásy zmienienie/ płáty czarne/ bronatne/ sine. PetrJWod 24.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Ludzkością wszystkim ludziom luby [jesteś] vpádłym y sierotom skutecznym rátowániem, wznoszącym się do dobrego pomocą y podpierániem nieomylnym. PetrJWod A3v.
– Białegłowy záprawdę vstraszone/ iáko do wiáry y namowy skłonnieysze/ włosy vmyślnie pokudławszy/ nie czesząc/ nie myiąc/ nie plotąc/ samych się kozubow ná głowie/ iáko nie trudno się włosom kudłáć y lepić/ y plugástwá y robakow nábawiáią. PetrJWod 21.
patrz: POKUDŁAĆ
– Stąd według wielkośći y zástárzáłośći tey choroby/ głowá y brodá z włosow obłáżi/ powieki y brwi spływáią/ słuch ginie/ nos pruchnieie/ mowá się mieni/ podniebienie wypada/ twarz y ćiáło łupieżem brzydkim/ guzámi/ pontałami obrasta/ stáwy bolą/ rąk y nog władza ustáie/ członki się kurczą/ łono gniie y wypada... PetrJWod 18.
– Dobroć y szczodrobliwość Boska, nigdziey nie odbiega opatrznośĉi swoiey:y gdziekolwiek mieszkánia y śiedliská ludziom po rożnych częśćiách świátá rożdáie, támże lekárstwá y ordinye do porátowánia zdrowia ich zostáwuie, w rzeczách ktorych cnot, mocy, y pożytkow ięzyk wypowiedzieć nie może. PetrJWod 4.
– Było to/ że niektorzy zprzykrzywszy sobie/ y poturbowawszy się używániem wody/ iákoby wzgárdą iey y porzuceniem/ odiechawszy/ dźiwnych potym effektow ná sobie/ y popráwy zdrowia uználi... PetrJWod 420.
patrz: PORZUCENIE
– Czwarty przypadek w piciu bywa/ bol/ y ociężáłość głowy/ z dymow y waporow wodnych. Temu zábiegáć płokániem vst prostey zimney wody/ po wypiciu vżywániem ábo konfektu rożánego/ ábo pigwowego: áby iáko pokrywką przytłumiáły się/ y záwieráły ná dole dymy/ á zimną záś odgániáły od głowy. PetrJWod 39.
– Iesli nie [jest miłe naturze lekarstwo]/ iáko ágáryk/ áloes/ reumbárbárum/ sená/ obraca się/ iáko powinno było wywieść/ to iest flegmę/ cholerę/ y ktora przy krwi popráwić/ y zeyść się w ciele ná pokarm y vżytek iáki może. PetrJWod 12.
– W cudzą Sukienkę y inszey choroby postáć się obłoczy. [sc. franca] PetrJWod 19.
– Sćieka tedy tá wodá do blisko miiáiącey rzeczki. PetrJWod 6.
patrz: ŚCIEKAĆ
– Niepochybna y to: Kiedy obstrukcye znieść/ grube wilgotnośći zćieńczyć/ wywieść z żył/ y otworzyć potrzebá/ że lepiey to ciepła niz źimna woda spráwuie PetrJWod 31.
– Dla tegoż iáko w Drużbáckiey naywęcey wápná/ ták w tey naywięcey mniemam bydź sáletry. Iest y nieco w niey rubryki y rdze żelázney/ co znáczy czerwoność y śniádość/ którą y grunt swoy y źiołá pobliskie sobie powłoczy. PetrJWod 10.
– Iednak iesliby długo kto miał wodę pić do kilkunastu dni/ y często ten przapadek nádchodźił/ y zá tymi rzeczámi sie nie śmierzył/ lepiey y bespieczniey wodźie dáć pokoy/ by zaś nie wpadł do czego wiátry prowádzą/ w słábość wnętrza/ w szczkawkę/ rzygánie/ strátę ápetytu/ obrzydliwość [...]. PetrJWod 38.
patrz: ŚMIERZYĆ
– Ktorey robocie/ powietrze (przyczyná wielka v nas odmiány y skázitelnośći rzeczy) przeszkádzáć nie może/ iáko wiec bywa ná wierzchu źiemi/ kędy żelázá rdzewieią/ insze rzeczy śniedzieią/ insze cuchną/ gniią/ áż z nimi do piwnic y pod ziemię vciekáć musiemy. PetrJWod 3.
– Sposob chłodzenia śniegámi nálazł Nero/ napoy w sklánym naczyniu w śniegu zákopuiąc. PetrJWod 30.
patrz: ŚNIEG
– Abowiem iáko widuiemy czásem nim się Kołtan wywiie/ w kiszkách kolki/ morzenia nieuśmierzone bywáią/ w plecách y nerkách nieznośne łupánia/ wiercenia/ świdrowánia/ vryny ostrość/ pęcherzá zakręcenie/ z vryną płynienie iákiegoś kału y kliiu/ ktory ledwo się sklenice y vrynałá puszcza/ w żołądku obrzydliwość/ ckliwość/ mdłość/ womity. PetrJWod 21.
– Y iáko Alchymistow często zawod y praca choć dowćipna/ w vrobieniu złotá álbo srebrá zdradza: tak náturá w podźiemnych mieyscách y swoich skrytośćiách tę robotę/ y wiele innych niepoiętych/pewniey y doskonáley wyrabiáiąc/ wody támtędy płynące/ skrytymi y dźiwnymi przymiotámi obdarza. PetrJWod 3.
patrz: UROBIENIE
– POnieważ ná dwu rzeczách powinność Medicyny záwisłá/ ná zátrzymániu zdrowia/ áby się zostáć przy cáłym y nieskáżonym/ y ná przywroceniu ktore strácone y uronione iest: dlatego niż do chorob przyidę/ y wyliczenia ná ktore pomocne są wody/ zdáło mi się tego wprzod dotknąć/ kiedy komu nie trzebá/ y zdrowy iest/ iesli używánie wody Ciepliczney szkodźić może: PetrJWod 11.
patrz: URONIONY
– Pátrząc iednák ná skutki y pomocy z niey pochodzące/ ktore powinien Medyk bárźiey niz swę domysły y rácye ważyć/ y w pićiu iey [sc. wody drużbackiej] nie gánie/ byle żołądek do niey miał kto dobry/ y w obrzydliwośći iesliby iáka zrázu się wszczęłá/ nie utesknił sobie. PetrJWod 14.
patrz: UTESKNIĆ
– Ktorzy záś piią wody chłodzące/ iákowe są Acidulae/ to iest kwáśne wody [...] záżywáią ich w wielkiey mierze. PetrJWod 35.
patrz: WODA
– Bo y darmo godzinámi chorobę miarkowáć/ y siłá ich iest/ ktorzy áby co wskok tę miárę wysiedzieli/ prawie z wanien nie wychodzą [...]. PetrJWod 41.
– [Woda] ábo womity porusza/ ábo náostátek bol głowy wznieca. PetrJWod 37.
patrz: WZNIECAĆ
– [woda] ciekąc pole oblewa/ y skorupę ná nim kámienną zostáwuie. Ktora świeżo zdeptána pod nogámi miedzy trawą chrzęści. PetrJWod 6.
patrz: ZDEPTANY