Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
AquaPrax 1624-1639 wydanie wtórne
Praxis ręczna działa
Odnotowano 127 cytatów z tego źródła
– Ta linija prosta A jest jedna, obecna długością od punktu jednego aż do drugiego. AquaPrax 56-57.
patrz: A
– Mówić tedy, iż punkt A jest formowany od pióra i od inkaustu B AquaPrax .
patrz: A
– Przyjacielu, ty, co będziesz posłany do kupienia działa, abyś je poznał, zachowaj te 12 przestrogi uważne. A. Aby sztuka była chędoga dobrze formowana bez wady [...]. B. Aby sztuka miała dobrą spiżę. AquaPrax 116.
patrz: A
– Panewka A i kurek B ma iść ku przodu C i nazad ku D. AquaPrax 72-73.
patrz: A
– To królestwo polskie jest równe i sposobne do agrykultury. AquaPrax 430.
– O niektórych akcydencyjach, które się trafiają w tranzycie kuli. AquaPrax 200.
– Rozmaitymi inszymi sposobami może się dać znać komu, to jest w dzień uczynić dym z słomy, w nocy płomieniem od ognia albo ognia podniesieniem raz i drugi i trzeci, to jest według porządku alfabety A, B, C, D, E i dalej mówiąc. AquaPrax 234.
– O łańcuchach, aniołach, latarniach, których używaią pospolicie w okręcie. AquaPrax 156.
– Każ urobić aniołka [...] i każ uczynić 7 dziur i nabijaj je kulami ołowianymi albo żelaznymi małymi. Mówię żelaznymi, bo będą lżejsze, aby anioł nie ważył więcej nad noszenie działa, z którego mają strzelać temi rurami albo skrzydłami. AquaPrax 358.
– Ja się chcę podjąć tej pracy i pokazać te kule albo aniołki, które się mogą uczynić dęte wewnątrz. AquaPrax 358.
– Używały się niektóre sposoby zbroi dla strzelania z działa, które się nazywają aniołki, a to dla tego, iż otwierają się jako skrzydła u niejakiego ptaka. AquaPrax 358.
– A jeśli chcesz mieć takowego aniołka z rurkami, ażębyś strzelał 14 kul każ urobić aniołka 6 H i w każdy od tej części okrągły i podługowaty 6 H każ uczynić 7 dziur. AquaPrax 358.
– [Mówią, że] Więcy [fortyfikacji twierdzy] nakryje bok angularny, niż cyrkularny. AquaPrax 246.
patrz: ANGULARNY
– O angule prostym, ostrym i płaskowatym. AquaPrax 60.
patrz: ANGUŁ
– Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica. a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
patrz: ANGUŁ
– Te linije [...] stojąc na krzyżu, formują anguły proste. AquaPrax 172.
patrz: ANGUŁ
– I ta prostość od szańca CDEF ma iść precz od angułu G i według dowcipu ma się udać górami z ziemie uczynionymi. AquaPrax 230.
patrz: ANGUŁ
– Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica, a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
patrz: ANGUŁ
– Dobrze też będzie na każdym angule baszty i nad bramą mieć wieżyczki. AquaPrax 236.
patrz: ANGUŁ
– Weź końcami cyrkla dalekość AB i idź w C, abyś formował jej anguł równoboczny ACB. AquaPrax 300.
patrz: ANGUŁ
– Anguł prosty jest ten, który się formuje od czwarty części cyrkułu AB, ostry od szósty części BC AquaPrax 60.
patrz: ANGUŁ
– Co się tycze kół 4, same właśnie demonstrują swoje chowanie, ponieważ są skończone z ryfami, z hańtabami [...] i szynami przybite. AquaPrax 126.
– Zostałbyś w wielkim wstydzie [puszkarzu] podczas odjachania na nową służbę, gdybyś zastawszy działa na ziemi, które [...] że nie umiał podnosić antecessor twój opuścił gnijące. AquaPrax 132.
patrz: ANTECESOR
– Między końcami pendykułów i równością od horyzontu są te linije VX, które są pod nogami antypodów, a z horyzontem idą równo. AquaPrax 172.
– Puszkarze, których ławica sądzić będzie, a dekret im się nie podoba, mają apelować do indziniera. AquaPrax 455.
patrz: APELOWAĆ
– Dyskurs o aplikacyjej rodzaju działa. AquaPrax 78.
patrz: APLIKACYJA
– Z przeszłych rozdziałów może się aprehendować, że zawsze intencyja moja była, abym moderował długość i insze defekty niektórych dział. AquaPrax 90.
– O matematycy, o indzinierowie, o architektowie i wy wszyscy, którzy mechanickich nauk używacie [...] pomagajcie mi chwalić tak wielkiego człowieka [Archimedesa]. AquaPrax 128.
patrz: ARCHITEKT
– W arsenale weneckim widziałem dziwną rzecz. AquaPrax 142.
patrz: ARSENAŁ
– Tak wiele [...] uczyło mierzyć łoża, koła [działa] i insze rzeczy, to jest, kto sążniem, kto arszyną, kto łokciem, kto piędzią. AquaPrax 126.
patrz: ARSZYN, ARSZYNA
– Jest to tercyjowanie sprawą nielekkiej wagi, przeto potrzeba w tym subtelnie postępować, aby się mógł asekurować puszkarz i bez wątpienia dyskurować bezpiecznie, także dać sprawę i pokazać przymioty dobrych i złych sztuk dzielonych swemu krolowi. AquaPrax 94.
– Z trafunku możesz dobrze strzelić [...] żebyś miał odtąd ten aspekt między końcami palców, bez punktów nalezionych, z słusznością wieńca od zadu i od gęby. AquaPrax 170.
patrz: ASPEKT
– A przeto poczynam od sani A i mówię, że taką machinę uczyniłem, który się dziwował nie tylko jaśnie wielmożny J.M.P. Simon Cortarini, poseł wenecki w Konstantynopolu, ale i ini wszyscy posłowie i chrześcijanie, mianowicie P. Fieliks Bestici, kupiec i jego towarzysz pod ten czas, gdy cesarz turecki włożył jedno prawo albo awaniją, żeby do trzech dni nie znalazło się wino w tym mieście, to jest w Konstantynopolu, w Galecie i przedmieściu, gdzie P. Fieliks miał 120 beczek, jeśli dobrze pamiętam. AquaPrax 138.
patrz: AWANIJA
– Możesz prawie dobrze i nawiększą sztukę prowadzić przez ruchanie wałków OPQ, obracając je [...] prostując wałki i bijąc je na końcu babą. AquaPrax 136.
patrz: BABA
– Włożyć pod nie [działo] dwie grube balki i obracać sztukę drągami, a utrzymasz prawie dobrze. AquaPrax 130.
– W rozdziale 11, dyskurowałem nieco o sztukach bękartowatych, a to uczyniłem, abym mógł nauczyć ukrojenia szufle według grubości swojej spiży i publikowania, także bandyzowania sztuk niegodnych, [...] przyjdzie mi teraz klarownie ukazać, co to jest sztuka mianowana bękart, aby puszkarz mógł ją poznać. AquaPrax 114.
– O SPOSOBIE WSTĘPOWANIA NA BANIĘ NAJWYŻSZY WIEŻE DLA WŁOŻENIA KRZYŻA. AquaPrax 426.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Z przeszłego rozdziału mamy wiadomość o dalekości, którą ma obrona, i miesceśmy poznali, teraz ma się uczynić elekcyja o miescu słabszym niż forteca dla wszczepienia bateryjej. AquaPrax 230.
– O niejakiej przestrodze około fortecy [...] a na koniec o straży dla petardy i baszteczkach. AquaPrax 236.
– O kanonach umocnionych [...] także o bazyliszkach, które będąc nieco grubsze na zadzie niż pospolite do bateryi mogą się z nich dziwne czynić efekta. AquaPrax 220.
patrz: BAZYLISZEK
– Przyjdzie mi teraz klarownie ukazać, co to jest sztuka mianowana bękart [...] Przeto mówię, iż sztuka bękart nic nie jest inszego, tylko ta, która nie partycypuje z żadnym rodzajem, to jest, albo że barzo bogata jest w spiżę, albo uboga, albo barzo długa, albo też krótka, albo jej uszy są bardzo na przedzie, albo na zadzie. Dla tych defektów ja je nazywam bękartami. AquaPrax 114.
patrz: BĘKART
– Kiedy się stawi punkt w wieńcu K tak wysoko, żeby był na wadze zarówno z zadem L i patrząc z oka M przez wierzch punktu wieńca K, żeby formowało tę liniją punktowaną N, która według naszej myśli z tranzytem idzie parallele, prosto w białość celu. AquaPrax 150.
patrz: BIAŁOŚĆ
– Żeby też umiał [puszkarz] [...] dyskurować z ludwisarzem [...] mając z nim sprawę, nie jako niektórzy prostacy, co się czynią mądrymi, a jak ślepi dadzą się wodzić po błocie, co jest przyczyną szkód w skarbach monarchów. AquaPrax 116.
patrz: BŁOTO
– [Mówią, że] Więcy [fortyfikacji twierdzy] nakryje bok angularny, niż cyrkularny. AquaPrax 246.
patrz: BOK
– [Mówią, że] Więcy [fortyfikacji twierdzy] nakryje bok angularny, niż cyrkularny. AquaPrax 246.
patrz: BOK
– I dobrze, żeby nagotowano batę i czołn z ich pojazdami, żaglami [...] z obronami, busolą. AquaPrax 206.
– Ta busula służy do mierzenia podkopów. AquaPrax 186.
– Jeśli chcesz ją [lufę działa] puścić w jaką batę, kieruj w koło brykolę M. AquaPrax 130.
patrz: BRYKOLA
– Rozdział III [...] O byku dla zapalenia okrętów albo czego inszego. AquaPrax 368.
patrz: BYK
– Kiedy się stawi punkt w wieńcu K tak wysoko, żeby był na wadze zarówno z zadem L i patrząc z oka M przez wierzch punktu wieńca K, żeby formowało tę liniją punktowaną N, która według naszej myśli z tranzytem idzie parallele, prosto w białość celu. AquaPrax 150.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Półsagro albo sokół A nosi od 5 aż do 7 funtów kule, passavolante albo zebratana B nosi od 5 aż do 6 funtów kule, z których widziałem strzelając od seraju cesarza tureckiego ku wieżyczce Skutari w Konstantynololu. AquaPrax 82.
– Często chłodź działo nie mocząc barzo wisiora aż od dna, aby się chłodził ten czop. AquaPrax 292.
patrz: CHŁODZIĆ
– Często chłodź działo nie mocząc barzo wisiora aż do dna, aby się chłodził ten czop. AquaPrax 292.
– Podobno będzie to w podziwieniu niektórym z mądrych, że ja chcę podnosić jednę sztukę nad równość horyzontu, albo którykolwiek punkt, bez skwadry. AquaPrax 120.
– Przeto suponuję, że chcesz mieć tę część AB na łokci 10 i tę AC na łokci 5 z tą krzywością albo angułem CAB. Biejże gwoźdź w B i pal w D, daleko od B łokci 10 i ciągnij snurek E, ważąc go wagą F, aby stał prosto snur, horyzontalnie. AquaPrax 122.
– Rzecze mi kto, iż często wspominam horyzont i czasem nazywam go być równością horyzontalną, także liniją horyzontalną. AquaPrax 190.
– Rzecze mi kto, iż często wspominam horyzont i czasem nazywam go być równością horyzontalną, także liniją horyzontalną. AquaPrax 190.
– [Mówią, że] Więcy [fortyfikacji twierdzy] nakryje bok angularny, niż cyrkularny. AquaPrax 246.
patrz: CYRKULARNY
– Do tego, jako zwykli w wojsku wszyscy krzyczeć: "Puszkarzu, pal, pal" - a on jeszcze i nie dobił sztuki. AquaPrax 110.
patrz: DOBIĆ
– [...] zachowaj te 12 przestrogi uważne [...] Aby sztuka była dowiercona do dna duszy[...]. AquaPrax 116.
patrz: DOWIERCONY
– Cechmistrz z kolegami i pisarzem za te pieniądze, które odebrali, mają kazać urobić skrzynkę o trzech kluczach, każdy inakszy klucz i kazać także ławę urobić do siedzenia i stół, i sukna czerwonego kupić do nakrywania, krzyż srebrny, lichtarzów dwa, obraz drzewiany kazać urobić św. Barbary, pozłocisty, książki do pisania, albo kazać drukować te formy i reguły, jako te własne, com je sam pisał ręką swą własną, mając mieć tablicę z papiru klijoną subtelnie i pisać na niej powinności wszystkie braterskie, aby zaś sobie wymówki nie znajdowali, żeśmy nie wiedzieli, i kupić książki do pisania dla pisarza i pisania potrzebnego potrzeb rozmaitych do skrzynki braterski należących. AquaPrax 454.
patrz: DRUKOWAĆ
– [...] te rzeczy mam w mojej idei firmowane, widzę je i mógłbym rysować [...]. AquaPrax 52.
patrz: FIRMOWANY
– Te sztuki [działa typu mojana] miewają na 28 gąb w rurze albo duszy [...]. AquaPrax 84.
patrz: GĘBA
– [...] choć one [działa] mają gębę i duszę, nie mogą mówić [...]. AquaPrax 160.
patrz: GĘBA
– Z trafunku możesz dobrze strzelić [...] żebyś miał odtąd ten aspekt między końcami palców, bez punktów nalezionych, z słusznością wieńca od zadu i od gęby. AquaPrax 170.
patrz: GĘBA
– A toć pokaże ta forma rury S, która, choć leży na ziemi, przeć się jej gęba nieco patrzy ku górze i kula także idzie do góry. AquaPrax 346.
patrz: GĘBA
– Przeto każ ciosać 4 balki na czterzy węgły, wzdłuż na 7 albo na 8 łokci, i na jednym końcu ich, jako pokazuje A, wierć dziurę i przebij wespół z blachami żelaznymi i grubym sworniem tak, aby się mogły ruszać. I drugie strony, które mają stać na ziemi, aby były okowane graniasto na końcach żelazem BCD. AquaPrax 132.
patrz: GRANIASTO
– Materyja dla nabicia wyżej mianowanych rur: Prochu dzielnego, przesianego części 124 siarki lutrowany części 12 saletry przesiany części 24 węgla przesianego części 18 czartowego łajna albo assae foetidae części 2 arszeniku część 1 vitreolum tłuczonego cześć 1 gryżpanu część 1 proszku żelaznego cześć 1 Wszystkie te rzeczy pokrop gorzałką i będzie dobra materyja, ale tzreba miszać dobrze. AquaPrax 380.
– O rurkach wojennych tak do morza, jako ziemie dla obronienia parapetów w szturmach i na czoło piechoty, przeciw gwałtom konnych i o inszych dziwnych sztukach [...]. AquaPrax 372.
patrz: GWAŁT
– [...] pomagajcie mi chwalić [...] pamiętnego Archimedesa, jednego na świecie w mechanickiej scjencyjej nawyższego inwestygatora [...]. AquaPrax 128.
– Multiplikuj też jej moc, mianowicie, kiedy liny, są cienkie, tak tylko aby mogły strzymać ten gwałt, który będą mieli dla ciągnienia ręką albo kafarą, albo gwintem wiecznym, także inszym instrumentem, jako niżej pokażę. AquaPrax 128.
patrz: KAFAR, KAFARA
– Aby się żaden nie ważył pozwać w szkole do broni, to jest szable, korda, szpady, noża i inszy broni. AquaPrax 460.
patrz: KORD
– kordek polerowany dobrze dla przejźrzenia duszy w dziele na słońcu. AquaPrax 460.
patrz: KORDEK
– KORDEK - mały kord, broń sieczna o prostej głownią. AquaPrax 494.
patrz: KORDEK
– To królestwo polskie jest równe i sposobne do agrykultury. AquaPrax 430.
patrz: KRÓLESTWO
– Prawda to jest, że [petarda] jest cokolwiek przycięższa i ma być lana z dziesięci funtów miedzi, a jeden lautercyny purgowany [...]. AquaPrax 329.
– Rzecze mi kto, iż często wspominam horyzont i czasem nazywam go być równością horyzontalną, także liniją horyzontalną. AquaPrax 190.
patrz: LINIA
– O łańcuchach, aniołach, latarniach, których używaią pospolicie w okręcie. AquaPrax 156.
– Tak wiele [...] uczyło mierzyć łoża, koła [działa] i insze rzeczy, to jest, kto sążniem, kto arszyną, kto łokciem, kto piędzią. AquaPrax 126.
patrz: ŁOKIEĆ
– [...] łoża krótka nie da uczynić sztuce swego zwykłego w zad targnienia, bo ta część ogona Y tkwi na ziemi z wielkim ciężarem i czyni mu sprzeciwieństwo, iż niewiele strzelając koła i loże wniwecz się obracają, co nie dzieje się, kiedy jest łoża długa. AquaPrax 124.
patrz: ŁOŻA, ŁOŻE
– Toteż mianowane łoże tak szerokie ma być na zadzie, jako i na przedzie, żeby sztuka nie poszła ciasno barzo, ani szeroko, jednak kiedy ciasno — lepiej, bo ruchaniem, kiedy się używa działo, szyrzy się i łoże. AquaPrax 224.
patrz: ŁOŻA, ŁOŻE
– O instrumentach, które się mają mieć po gotowiu dla nabijania i wyjęcia nabicia z dział, także na kierowanie według potrzeby do strzelania [...]. AquaPrax 112.
patrz: NABICIE
– Anguł prosty jest ten, który się formuje od czwarty części cyrkułu AB, ostry od szósty części BC AquaPrax 60.
patrz: OSTRY
– Strzelanie nie dzieje się z prędkością. Do tego, jako zwykli w wojsku wszyscy krzyczeć: "Puszkarzu, pal, pal" - a on jeszcze i nie dobił sztuki. AquaPrax 110.
patrz: PALIĆ
– Jeśli pan nie żałuje prochu, kolobryny są koroną i palmą każdego efektu. AquaPrax 252.
patrz: PALMA
– Żołnierska jest koroną i palmą nad wszystkie cnoty. AquaPrax 68.
patrz: PALMA
– (1) O linii prosty paralleli i klinowaty (2) linije parallele są dwie [...] ciągnione równie daleko jedna od drugiej, aż idąc nieskończoną długością nie mogą się nigdy złączyć pospołu. AquaPrax 56.
– ...jeśli się ty nie uczywszy pójdziesz na takie miesca dla służby, gdzie będą doświadczeni w tej nauce, a ty nie potrafisz urobić ognia przyprawnego, zaraz ci każą precz od siebie i w pośmiewisko przyjdziesz, którzy cię okrczczą [okrzyczą a. ochrzczą?] partaczem, a nie puszkarzem AquaPrax 382.
patrz: PARTACZ
– Sztuka bękart nic nie jest inszego, tylko ta, która nie partycypuje z żadnym rodzajem [dział]. AquaPrax 114.
– I tę proporcyją PQ także uczynisz z pięcią kul albo więcy z ogniem przyprawnym, ale ta kula P ma być większa od drugich, także jedne mniejsze niż drugie, a napełnią się wyżej mianowaną materyją i pokropią się gorzałką. AquaPrax 400.
patrz: PIĘĆ
– Indzinier zaś rozkaże chłopcu małemu, aby brał kartki ręką prawą z worka onego, gdzie są na nich imiona puszkarzów po jedny kartce, drugą, lewą ręką ma wziąć jednę także z onego worka, które nie są pisane, tylko te pięć, na których mają być urzędy. Które by się imię trafiło z prawy ręki na jaki urząd, który będzie brał lewą ręką, będzie wybrany i mają wynijść wszyscy pięć z sale, czekając. AquaPrax 467.
patrz: PIĘĆ
– Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica. a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
patrz: PŁASKI
– O angule prostym, ostrym i płaskowatym. AquaPrax 60.
– I jakoby kobylice urobisz ze trzech palów i desczek tych, które mają trzymać most, jako pokazują kobylice BCD, z płatwami długimi EF i z dylami przybitymi do nich HG. AquaPrax 324.
patrz: PŁATWA
– [...] dla pociągnienia takowy szkuty po ziemi siła trzech chłopów. AquaPrax 142.
– Przybij [łaty] na ziemi gwoździami, od siebie trochę podal. AquaPrax 98.
patrz: PODAL
– Widzieli wiele masztów w okrętach podciętych w poły, właśnie jakoby były rzotkwią. AquaPrax 156.
patrz: PODCIĘTY
– Podniesie się tak barzo zad od łoża, że będzie potrzeba [...] klinów na podkładanie. AquaPrax 126.
– A jeślić przyjdzie podnosić albo spuszczać mianowany instrument, aby ludzie, którzy będą obracać, stali sposobnie do dodawania mocy, uczyń dziur w drągu 7 — 8, przebiwszy sworniami żelaznymi, a będziesz mógł podniść i spuścić według potrzeby. AquaPrax 134.
patrz: PODNIŚĆ
– Podoski H mają być tak grube, aby bez pomocy osi F mogły trzymać łoża i działo. AquaPrax 126.
– Na sztuce o 6 funtów na spód nie trzeba tej podoski H. AquaPrax 126.
– ...a gdy się przyczyni wielka moc żołnirza, tedy dla ciężaru wielkiego i poruszenia most upadnie pewnie, albowim nieprzyjaciel na tym miescu I podpiłował przedtym pale aż do połowice dla oszukania. AquaPrax 324.
– Wiele okazyj rodzi się puszkarzowi, to jest, aby włożył działa w swoją łożę [...] a potym [w] spuszczeniu w batę i podprowadzeniu jej do okrętów albo na insze miesca. AquaPrax 130.
– Tak i działa, które są bękartami, choćbyś ty z roztropnością wszelką albo lożą, albo kołami, albo inszemi rzeczami chciał podratować, przeć się oni będą z występkami, a to się w nich dzieje dla zbytniej albo niedostatniej materyjej, iże bez proporcyjej formowały się. AquaPrax 114.
– O sposobie pojźrzenia w sztukę we wnątrz duszy bez świce. AquaPrax 286.
– To królestwo polskie jest równe i sposobne do agrykultury. AquaPrax 430.
patrz: POLSKI
– Urób tedy trepki AB drewniane na kształt tych, w których chodzą ojcowie bernardyni, i poobijaj około gwoździami gontowymi bez główek, jako pokaże gwóźdź CD, a na każdy z gwoździ tych włóż jednę racę. AquaPrax 408.
patrz: POOBIJAĆ
– Mówię tedy, że żołnirska jest koroną i palmą rycerstwa, jako ta, która jest nalepszym środkiem na wygnanie nieprzyjaciół, potłumienie hardości tyranów, skaranie zdrajców i w cale zachowanie Rzeczypospolitej. AquaPrax 68.
– Te linije [...] stojąc na krzyżu, formują anguły proste. AquaPrax 172.
patrz: PROSTY
– Weź końcami cyrkla dalekość AB i idź w C, abyś formował jej anguł równoboczny ACB. AquaPrax 300.
– Rzecze mi kto, iż często wspominam horyzont i czasem nazywam go być równością horyzontalną, także liniją horyzontalną. AquaPrax 190.
patrz: RÓWNOŚĆ
– Półsagro albo sokół A nosi od 5 aż do 7 funtów kule, passavolante albo zebratana B nosi od 5 aż do 6 funtów kule, z których widziałem strzelając od seraju cesarza tureckiego ku wieżyczce Skutari w Konstantynololu. AquaPrax 82.
– Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica, a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
– Ponieważ iż ci inwentorowie naleźli tak wiele inwencyj godnych śmichu, i ja też, będąc mniejszego dowcipu od nich, nalazłem jednę do żartu. AquaPrax 72.
– A żebyś miał tę część AC, weź śmigę KFM i krzyw ją tak wiele, jako chcesz mieć krzywą łożą do sztuki, poglądając pod mianowaną śmigę, ale aby ta część FM stała perpendiculariter i abyś ty widział środek drzewa AB i AC, i żeby ta własna krzywość, którą będzie miała śmiga, formowała się w drzewo właśnie widomym sposobem. AquaPrax 122.
patrz: ŚMIGA
– A skoro zechcesz, aby dziurki IKL uczyniły swój efekt, to jest, aby wyprysnęła wódka ku górze i pomoczyła tych, którymeś umyślił niecnotę wyrządzić, miej także jednę śrubkę na końcu stołu, aby, kiedy odkręcisz, wyprysnęła woda. AquaPrax 406.
patrz: ŚRUBKA
– Co się tknie nabijania ich, okrom prochu trzy są sposoby najprzedniejsze: kulą Q albo worem pełnym kamieni R, albo latarniami S pełnymi śrutów albo głazy, albo też nabijać czepcem T z proporcyją prochu. AquaPrax 270.
patrz: ŚRUT
– Półsagro albo sokół A nosi od 5 aż do 7 funtów kule, passavolante albo zebratana B nosi od 5 aż do 6 funtów kule, z których widziałem strzelając od seraju cesarza tureckiego ku wieżyczce Skutari w Konstantynololu. AquaPrax 82.
patrz: TURECKI
– [...] choć będzie jedna sztuka na ziemi, możesz włożyć w pazury P od drąga Q pod gałką od zadu sztuki, potym podniozszy mianowany drąg wysoko, włożysz podeń mianowaną drabinkę i włożysz jeden sworzeń w dziurę wzwyż, jakoć stanie drąga, a potym każesz nachylić i podnosić zad wysoko i podłożysz podeń kozła albo ucinki drzewa, a znowu wrócisz się do gęby i uczynisz także, to jest w szyi podniesiesz mianowaną sztukę i tymi ucinkami podważysz twoję sztukę tak, jekoć potrzeba, abyś ją włożył w swoje łoże i koła. AquaPrax 132.
patrz: UCINEK, UCINKA
– A jeżeli będzie wiatr sposobny do ujechania, ująwszy ciężar piasku u dołu i wyrzuciwszy go na morze, a puściwszy inszy ciężar na dół, puść żagle w imię Pańskie i idź prosto właśnie ku środku łańcucha. AquaPrax 206.
patrz: UJECHANIE
– A jeśli ty przyjdziesz do prochu saletry części 5, siarki i węgla część 1, a siarki bez uncyjej do każdego funtu, a stłuczesz dobrze i umiszasz, mówię: ze 4 części saletry, tylko części siarki, z części węgla, jeżeli dobrze tłuczony i miszany będzie, lepszy jest niż ten, który ma saletry części 5. AquaPrax 440.
patrz: UMISZAĆ
– Dlatego też w obozie częstokroć umniejszywają się indziniery jako ci, którzy idą w niebezpieczeństwo, łacno giną, przeto dobra jest, aby się puszkarz delektował cokolwiek w fortyfikowaniu fortecy, zamknienia szańców, płotów i inszych rzeczy podobnych. AquaPrax 60.
– [...] musiał się bijać proch w mozdzerzykach kuchennych [...] a tak przez cały dzień nie utłukli więc funtów 10. AquaPrax 442.
patrz: UTŁUC
– Ponieważ nauczyłem cię sposobu obronienia fortecy i obrażenia nieprzyjaciela i jako mają się rozdzielić działa po niektórych miejscach w fortecy, teraz chcę cię uczynić wiadomszym i bieglejszym, żebyś umiał nie tylko bronić się, ale i obrażać, jako powinność puszkarska niesie. AquaPrax 252.
patrz: WIADOM, WIADOMY
– Potym uformujesz ładunek albo worek F według modeluszu G, miarę do niej weźmiesz z jej wiatrem od komory H i dla nabijania mianowanym ładunkiem albo woreczkiem i czopem oraz ta szufla żłobowata I pokaże sposób. AquaPrax 270.
– Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica, a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
patrz: ZOSTAĆ
– Weź saletry łutrowany mokro i włóż w kocieł na ogień żarzysty, aż z saletry puści się woda i będzie się rozchodziła, a tyją miszaj, aby ogień wszystkiej dochodził, a ta się stanie jako marcypan. AquaPrax 439.
patrz: ŻARZYSTY