Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Odnotowano 201 cytatów z tego źródła
– Tym traktatem altransztadzkim wydał też August, abdykat, owego Patkula Szwedowi, który to imieniem totius nobilitatis Livonice wielkie motivum do wyprawy inflanckiej dodał Augustowi; skąd origo była całej tej wojny OtwFDziejeCzech 111.
– Konfederacya wielkopolska na wieki abrogowana była. OtwFDziejeCzech 171.
patrz: ABROGOWANY
– Fakcyanci owi królewscy, którzy to byli po województwach polibertowani, zjechawszy na sejmiki, pokazując braci jakieś życzliwości i adoryzując rzeczy, skarżyli się na Sasów, że ich ciężko oppresserunt. OtwFDziejeCzech 211.
– Dwa starzy [...] potwierdzili tęż konfederacyą, reassumując ten święty związek przy wierze świętej [...] affidując się sacrosante wzajemnie dotąd w tej konfederacyi stać. OtwFDziejeCzech 116.
– W tym roku [1724] car moskiewski, (w którym była Akatolików nadzieja, że się zkonjunguje z Brandeburkim elektorem i podniesie [...] wojnę przeciwko rzeczypospolitej, pod larwą ujmowania się za Toruńczanów), zmarł w Petersburgu 8 Februarii. OtwFDziejeCzech 346.
patrz: AKATOLIK
– Marszałek lubo w małej kwocie dał mu [pułkownikowi Mierowi] pole i zrazu poczęto Sasów dobrze łamać; a mając już związkowi za wygraną, wzywali Sasów do akordowania, lecz ani mówić sobie o tem nie dali, wołając: wolemy zginąć jak żołnierze, niż się jako bydło dać zarzynać. OtwFDziejeCzech 235.
– Stanęła ta liga w przeszłym roku 1719, podpisana 5 Januarii, piérwéj niż traktat allandzki Moskwy z Szwecyą doszedł. OtwFDziejeCzech 338.
patrz: ALANDZKI
– [...] w Litwie toż się działo, co w wielkiéj Polsce i Prusach, ustawicznie tamże przechody [wojska moskiewskiego], i tam i sam, i odpoczywania czynili, dokąd pokoju allandzkiego nie uczynił car w r. p. 1719. OtwFDziejeCzech 187.
patrz: ALANDZKI
– A car, jako się niżéj pokaże, potém opuściwszy króla Augusta cicho w traktat wszedł ze Szwecyą, najmniejszéj wzmianki o królu Auguście ani o rzeczypospolitéj w pakta allandzkie nie włożywszy. OtwFDziejeCzech 188.
patrz: ALANDZKI
– Nie naruszali jednak [Tatarzy] dóbr szlacheckich [...] szlachty ochraniali, chcąc tym sposobem allicyjować do siebie województwo. OtwFDziejeCzech 128.
patrz: ALICJOWAĆ
– Litwa najszczęśliwsza była tej zimy, bo tylko własne komputowe wojska swoje zwyczajnym trybem alimentowała. OtwFDziejeCzech 113.
– Prawda, że król August traktatem altransztadzkim w r. p. 1706 cara porzucił, ale mu zaś nagrodził asystencyą z wojskami w Pomeranii. OtwFDziejeCzech 188.
– Ta przegrana króla szwedzkiego pod Półtawą otworzyła drogę Augustowi do tronu polskiego, którego się był wyrzekł altransztadzkim traktatem. OtwFDziejeCzech 146.
– Sejm Unionis z Litwą dziwnie nad tem pracował, którego w najmniejszym punkcie wzruszać nie można; a to czynił [wojewoda krakowski] jako prawdziwy amator patriae. OtwFDziejeCzech 286.
patrz: AMATOR
– Na jedną tylko eluzyą stanów ogłasza tym uniwersałem [król August], że pod dyrekcyą hetmana te wojska ordynuje, gdzie było podobniej owe 6 tysięcy Sasów [...] od tejże władzy nie amowować. OtwFDziejeCzech 205.
patrz: AMOWOWAĆ
– Dziwnie na to sarknął stan szlachecki, gdy ich owemi wojskami obłożono, spodziewając się, iż też już po 10 letnich bezprzestannych angaryzacyjach i wyjściu wojsk [...] mieli mieć jaką ulgę. OtwFDziejeCzech 190.
– Apostół Kiegiecz regimentarz kozacki poszedł w Ukrainę, a Sasów lokował król August w wielkiej Polsce. OtwFDziejeCzech 165.
patrz: APOSTOŁ
– Niejaki Kurczynin [...] będąc Franciszkanem w Wilnie, uciekł z klasztora do Moskwy; a że był aptekarz z professyji, założył na Moskwie stolicy bardzo kosztowną aptekę carowi. OtwFDziejeCzech 159.
– Ten zacny człowiek [Stefan Wielogłowski] najprzód poruszył wiele szlachty na sejmik: [...] stanęła z nim znaczna gromada Podgórzanów lekko, bez wielkich zawad, wozów, ale arcy armatno. OtwFDziejeCzech 227.
– Pisarz koronny mając 3000 ludzi arcy dobrych, stanął o ćwierć mili od generalnego obozu. OtwFDziejeCzech 276.
patrz: ARCYDOBRY
– Uczynił hetman za radą i namową usilną Szaniawskiego biskupa kujawskiego, wielkiego zdrajcy rzeczypospolitéj a faworyta królewskiego; a miał téż hetman i sekretne swoje do tego motiva z rady potajémnej swoich arcypolityków, którzy mu bardzo perswadowali uczynić to [opanować Kraków] na propozycyą owego biskupa [...]. OtwFDziejeCzech 321.
– Tu się arcy przeciwnie nagrodziło książęciu Michałowi hetmanowi litewskiemu, bo się u rzeczypospolitej owem przekinieniem do Szweda dyskredytował, a tam przyszedłszy i znaczne uczyniwszy przysługi, bijąc Moskwę, miasto rekompensy buławę stracił, skąd konfuzyją cięższą nad śmierć podjął. OtwFDziejeCzech 127.
– Szli, którzy domów nie mieli, kupami do Turków w służbę, ale wkrótce zabrani w Węgrzech od cesarskich (lubo nie wszyscy) na galery oddani; co im się arcy słusznie stało, że niesłychanym od wieków sposobem udali się do poganów. OtwFDziejeCzech 311.
– Pospolicie bowiem Sasi mówili (lekceważąc nasz naród polski), że niesłuszna szelmom Polakom słowa dotrzymować, a oni sami ipso facto, że nie dotrzymowali, czynili się arcyszelmami. OtwFDziejeCzech 238.
patrz: ARCYSZELMA
– Musiał i inszych wiele arcywstydliwych akceptować punktów [kapitulacji], i nieznacznie odjechał król August po batalii do Drezna. OtwFDziejeCzech 108.
– Wielki ardor wojska i obywatelów niezmyślona ochota pokazała się wszędy, ogłos obrony naturalnej animabat gementem populum. OtwFDziejeCzech 222.
patrz: ARDOR
– Powracając nazad Swiniarski rozegnał trybunał, który się był zaczął sądzić sub auspiciis króla Stanisława w Piotrkowie; Grudziński starosta rawski [...] marszałek owego areopagu ledwie uciekł. OtwFDziejeCzech 123.
patrz: AREOPAG
– Był ten kapitan [Turski] kilka czasów w areszcie politycznym, a potem podczas konfederacyi uwolniony pod Grodnem. OtwFDziejeCzech 227.
– Duchowieństwo opłacając klasztory i głowy ich, nie mając inszego sposobu, musieli Szwedom dawać argenteryje kościelne i różne klejnoty. OtwFDziejeCzech 99.
– Czwartego dnia ruszył się marszałek związkowy z Malborga wziąwszy 10 armat polnych z sobą i okupem wielkim skarawszy Malborczanów. OtwFDziejeCzech 79.
– Fleming [...] armistitium złamał [...], bo w sam dzień święta Narodzenia Bożego (rozumiejąc, że związkowi i trocha z województw, co się jeszcze byli nie rozjechali do domów, jedni nabożeństwem i obserwą wielkiego święta a do tego armistycyją ubezpieczeni, [...]) nastąpił z wojskami z szykiem idąc prosto na obóz polski. OtwFDziejeCzech 251.
patrz: ARMISTYCJA
– Owemu wojsku w Ukrainie stojącemu wydał ordynanse hetman, żeby pod Lwów do niego przychodzili dla odbierania asygnacyi hybernowych. OtwFDziejeCzech 240.
– Carowicz [...] wybrał się wprzód nawiedzić obraz matki boskiej w Częstochowie, dokąd już zmierzchem [...] przyjechał w kilkaset koni Moskwy. Rozumieli prostacy, że ich wpuszczą do fortecy wszystkich, ale ledwie nazajutrz jego samego w kilkunastu osobach to szczęście spotkało, [...] a zbrojna asystencya musiała za szrankami poczekać. OtwFDziejeCzech 167.
patrz: ASYSTENCJA
– W dzień koronacyi króla Stanisława, uczynił król nowy conformationem generalem jurium, przez skrypt osobny, na którym się podpisowali asystenci koronacyi. OtwFDziejeCzech 85.
patrz: ASYSTENT
– Żadnej słusznej nie dano racyi, tylko słowami i mniej pozornemi, że lubo attentata jakiekolwiek w tej materyi abdykacyi króla Augusta zaszły, lecz że to invita majestate jego et minus consulta Republica stało się, dla tego nullitatis subesse vitiis powinny. OtwFDziejeCzech 151.
patrz: ATENTAT
– Z taką pychą tam szli Moskwa na tę wojnę przeciw Turczynowi, że sobie augurowali na zimę w Konstantynopolu mieszkać. OtwFDziejeCzech 183.
patrz: AUGUROWAĆ
– Nie powinien był żadnym sposobem wchodzić w te traktaty bez króla Augusta i rzeczypospolitéj, jako skolligowany przeciwko Szwecji; ale przecie tyle awantażu miała z tamtego traktatu rzeczpospolita nasza, że już nie mógł car dłużéj w prowincyach królestwa polskiego rozkładać wójsk swoich, które to aż do tego roku, sub specie et nomine auxiliarnych wojsk przeciw Szwedom, przez 14 lat mało co wychodząc z Polski i Litwy, gościły w państwach rzeczypospolitéj, dokąd swoich interessów o naszym chlebie nie wyrobił car z koroną szwedzką, a dopiąwszy swego porzucił nas. OtwFDziejeCzech 335-336.
– Król przezornością swoją ojcowską, chcąc wszystkie niebezpieczeństwa zawsze awertować [...] dla należytego bezpieczeństwa [...] auxyliarne wojska [...] wprowadza. OtwFDziejeCzech 205.
patrz: AWERTOWAĆ
– Był w Poznaniu komendantem generał Zajdlitz, który miał w garnizonie tamtecznym regimenty piesze województwa poznańskiego i kaliskiego bardzo dobre i ludne, a ci nie byli w konfederacyi rzeczypospolitéj i owszem królowi Augustowi applaudowali i był Poznań asylum ucieczki i skład saski w tamtéj prowincyi. OtwFDziejeCzech 280.
patrz: AZYL, AZYLUM
– Postrzegł [saski żołnierz] u niego [rotmistrza Łosia] ów sygnet, chciał mu go z palcem urznąć, i już go bagnetem rznął, gdyby Łoś na generała Branta nie zawołał o salwowanie. OtwFDziejeCzech 107.
– Niech się na drugi raz przynajmniej nauczą [Polacy], jako to z pod dziedzicznych baldachinów brać panów na tron prawami opisany. OtwFDziejeCzech 319.
– Marszałek sejmowy Leduchowski wydał raz na zawsze assygnacye hibernowe wojsku całemu [...] zniósłszy ustawy gospodne, trzydniówki, barankowe, kopytkowe i insze wymyślne exakcye, których przedtem zażywało wojsko. OtwFDziejeCzech 308.
patrz: BARANKOWE
– Wojewodzina kijowska i Pisarzowa koronna, wsiadłszy na konie, prochu baryłki woziły. OtwFDziejeCzech 106.
– Mury około miasta podobnym także sposobem rujnowali [żołnierze], i baszty murowe, ganki w około murów, i co tylko na murach od drewna było. OtwFDziejeCzech 185.
– Wojewoda kijowski już w nocy wrócił się do namiotów swoich, nie wiedząc, że batalia do końca przegrana. OtwFDziejeCzech 106.
– Król August [...] ociągał się jeszcze niechcąc dać batalii. OtwFDziejeCzech 105.
– Moskwa [...] Ludzi sine discrimine status et conditionis batożkami (ich terminem mówiąc) to jest palcatami jako palce grubemi, obnażywszy w plecy bili. OtwFDziejeCzech 159.
patrz: BATOŻEK
– Czerńcy Bazylianie, zakonnicy ruscy, dwojacy są, jedni na zamku Uniati, drudzy Schizmatycy w mieście. OtwFDziejeCzech 88-89.
– I tak owi zdrajcy dwojako profitowali i Sasom nic nie dawali i pożytek sobie z województwa wyrobili, a królewskie bezprawia koloryzowali. OtwFDziejeCzech 211.
patrz: BEZPRAWIE
– Dziwnie na to sarknął stan szlachecki, gdy ich owemi wojskami obłożono, spodziewając się, iż też już po 10 letnich bezprzestannych angaryzacyjach i wyjściu wojsk [...] mieli mieć jaką ulgę. OtwFDziejeCzech 190.
– Na blankietach glejtu sejmikowe uniwersały zmyślał [Biegański] i sam z nich posłem był. OtwFDziejeCzech 328.
– Fleming [...] armistitium złamał [...], bo w sam dzień święta Narodzenia Bożego (rozumiejąc, że związkowi i trocha z województw, co się jeszcze byli nie rozjechali do domów, jedni nabożeństwem i obserwą wielkiego święta a do tego armistycyją ubezpieczeni, [...]) nastąpił z wojskami z szykiem idąc prosto na obóz polski. OtwFDziejeCzech 251.
patrz: BOŻY
– Tu się arcy przeciwnie nagrodziło książęciu Michałowi hetmanowi litewskiemu, bo się u rzeczypospolitej owem przekinieniem do Szweda dyskredytował, a tam przyszedłszy i znaczne uczyniwszy przysługi, bijąc Moskwę, miasto rekompensy buławę stracił, skąd konfuzyją cięższą nad śmierć podjął. OtwFDziejeCzech 127.
patrz: BUŁAWA
– Hetmani [...] część także Woyska Kommenderowali w Ukrainę na buntuiących się Kozaków. OtwEDzieje 80. OtwFDziejeCzech 80.
– A car, jako się niżéj pokaże, potém opuściwszy króla Augusta cicho w traktat wszedł ze Szwecyą, najmniejszéj wzmianki o królu Auguście ani o rzeczypospolitéj w pakta allandzkie nie włożywszy. OtwFDziejeCzech 188.
patrz: CAR, CAR, CZAR
– Król August [...] ociągał się jeszcze niechcąc dać batalii. OtwFDziejeCzech 105.
patrz: DAĆ
– Czytałem dyalog wenecki, który podczas elekcyi króla Augusta miał się agitować; i ledwie się nie sprawdził, żeby była osobliwa protekcya supremi Numinis nie wsparła Polski. OtwFDziejeCzech 206.
patrz: DIALOG
– Król Stanisław siedząc w Jassach fakcyował przez wszystkie sposoby i wywodził fałsze moskiewskie o udaniu, jako nieprawda, że miał Augustowi królowi koronę polską zdać; i inszym wszystkim relacyom u dworu tureckiego czynionym przez Moskwę wielkie niedowiarstwo u Turków czynił, dokumentując że to osobą swoją, to korespondencyami listownemi różnych swoich faworytów z Polski do siebie adresowanemi [...]. OtwFDziejeCzech 201.
– [...] saski żołnierz do owéj obdzierania bezbożnéj dramy komenderowany, postrzegł u niego ten sygnet [...]. OtwFDziejeCzech 107.
patrz: DRAMA
– Tam zaraz Litwa wziąwszy informacyą od Romanowskiego o wszystkiém, posłali z powiatu oszmiańskiego do Pocieja (w Terespolu pod Brześciem natenczas rezydującego), czy słusznie czyni, będąc obrany w przeszłym roku duktorem Litwy, że tai materye boni publici. OtwFDziejeCzech 254.
patrz: DUKTOR
– Strwożyli się Sasi bardzo, gdy wzięli wiadomość, że Górzyńskiego zrzucili z duktoratu wojska związkowego a nowego marszałka obrano [...]. OtwFDziejeCzech 249.
patrz: DUKTORAT
– Zaczém wybrał się Rybiński znowuż na Spiż, a zostawszy sam w półtora tysięcy infanteryi i w tysiącu dragonii 6 mil od Śpiża, posłał podjazd dwóchtysięczny, którzy szczęśliwie w nocy wszedłszy, jańczarów wywiódł, a zamek wprzód zrabować a potém miną wysadzić kazał. OtwFDziejeCzech 96.
– Szedł do Polski przez Szląsk, gdzie zabrał 10 tysięcy podwód i wywiódł z sobą do Polski, o co ani dychnął cesarz, choć i prowiantami nieznośnemi uciężył poddanych jego. OtwFDziejeCzech 125.
patrz: DYCHNĄĆ
– Ponieważ rzeczpospolita futurorum provida już konfederacyą sandomirską na takich sąd postanowiła, i ten rozumie ad satisfactionem inquisitorum być doskonały, a zatém zabranych do swoich krajów ludzi, a osobliwie księcia Michała Korybuta Wiśniowieckiego, za którym już rzeczypospolita przez posło swoich instancyowała, aby car w cale dymitował. OtwFDziejeCzech 176.
patrz: DYMITOWAĆ
– Szwed miał na niego wielką inwidyą, że on był motorem do konfederacyi sandomierskiéj i substytutem jéj directorii [...]. OtwFDziejeCzech 114.
patrz: DYREKTORIA
– [...] nie odpowiedział mu nic król, ale w godzinę napisał mu list po włosku i pogroził dysgracyacyą jego domowi całemu; co gdy prymas przeczytał, zamilkł. OtwFDziejeCzech 215.
– Już się był i car skłonił do królewicza Jakóba, lecz król Szwedzki tak mocno stał przy królu Stanisławie, że gdy Benedykt Sapieha podskarbi litewski, z potajemnéj konferencyi z carem namienił o tém Szwedowi, téj godziny, (lubo miał wielki kredyt i fawor u króla szwedzkiego), dysgracyowany musiał exnunc precz odjechać. OtwFDziejeCzech 120.
– Zaczém konfederacya sendomirska postrzegłszy intencye jego, a nie życząc mu tego, wysłali do królewicza Jakóba, Szaniawskiego biskupa kujawskiego: ale ten niechciał sobie dysobligować króla szwedzkiego dobrodzieja swego, który go swieżo z więzienia saskiego windykował; w cesarzu téż, lubo rodzonym siostrzeńcu żony swojej, nie mógł (ratione pomocy) nadziei pokładać, bo się i ten Szweda bał, actu będąc w napaści od niego. OtwFDziejeCzech 120.
– Król [...] to czynił, żeby errory swoje piérwsze i okazyą przez siebie do wszelkiego nieszczęścia daną zakrył; druga, pobudzając na nich monarchów dysobligowanych Szwedowi, to i przed carem czynił. OtwFDziejeCzech 289.
– Po exekucyi tego dekretu poczęły były dyssydenckie w religii potencye nieznośnie zgrzytać, i król angielski, elektor i książe Hanowerski dawał skargom Toruńczanów protekcye i directe opponował się przy nich; Brandeburczyk zaś jeszcze nie aperte, ale skrycie fomentował cara moskiewskiego, żeby junctis viribus z nim ujął się, tak o kościół odebrany lutrom w Toruniu, jako i o gubienie ludzi tamtecznego magistratu. OtwFDziejeCzech 344.
– I inszych wiele rzeczy, (które niżej specifikowane są) postanowiono, jako to: zapłatę wojsku regularną, lokacją, ewinkulacje, etc. które 10ciu punktami konstytucji opisano, tanquam in decalogo praeceptorum, a jako Augustyn święty mówi: quod lex imperat, fides imperat. OtwFDziejeCzech 301.
– Tą Tą [ten:adj:sg:inst:f:pos] transakcją wszystkie abusus sądów duchownych, osobliwie w ewokacjach szlachty ad idebitum forum nuncjatury w sprawach sądowi świeckiemu należących, odwrócono, i teraźniejszy nuncjusz w sprawach agitujących się w trybunale jego ferując dekreta, zawsze pyta z pilnością: nonne est aliquid kontra jura regni? OtwFDziejeCzech 350.
patrz: EWOKACJA
– Naprzód co do litewskich, te in rem króla hetman nieomylnie utrzymałby; nad kwarcianém téż dano komendę generałowi Poniatowskiemu, który także całém sercem faworował interesom królewskim. OtwFDziejeCzech 360.
patrz: FAWOROWAĆ
– Niejaki Kurczynin [...] będąc Franciszkanem w Wilnie, uciekł z klasztora do Moskwy; a że był aptekarz z professyji, założył na Moskwie stolicy bardzo kosztowną aptekę carowi. OtwFDziejeCzech 159.
– Bolało to ojców jasnogórskich, że i po ich wsiach, których z jednéj strony najwięcej leży i niepodobno ich minąć, furażowali [...]. OtwFDziejeCzech 80.
– Tymczasem akord stanął, wyszedł Brześciański przy wilii szczęścia próbować z podjazdem: napadł pod samym Szczebrzeszynem we wsi na furażu będących 120 koni kawaleryi saskiéj i 60 piechoty dla obrony furażującym wysłanéj[...]. OtwFDziejeCzech 251.
– Komendant z częścią infanteryi swojéj rejterował się do zamku: ztamtąd chciał akordować, ale już nie rychło było; zaczém, gdy go wzięto, życiem darowany i wołmi w gnojniach z miasta wywieziony, a jego suppellectiles zabrano, praesidiari wzięci i pod regimenty akomodowani, wojsko łupem dobrym (rabując sklepy) za pracę i ochotę pocieszone; więcéj niż dwie godziny miasto rabowano, garbarzów Niemców i Żydów, bo i ci z flintami do obrony szańców stawiali się, wielu wycięto. OtwFDziejeCzech 282.
patrz: GNOJNIA
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdę wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardye konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
– Posłał téż tam był hetman wielki koronny znaczne podjazdy, którzy pomagali Moskwie; ci zabrali w Bydgoszczy regiment króla Stanisława, konnych grenadyerów 800 pod półkownikiem Grondhoffem. OtwFDziejeCzech 118.
– Potém pisarz nie bawiąc po mieście udał się do Niskiego zamku, gdzie był hetman: tam major Brześciański kochający dobra pospolitego poddał się z grenadyerami konnymi, w których miał hetman największą ufność, a tatarskie chorągwie pod ceihausem w gotowości stojące uciekły między wały. OtwFDziejeCzech 264.
– Ten zacny człowiek [Stefan Wielogłowski] najprzód poruszył wiele szlachty na sejmik: [...] stanęła z nim znaczna gromada Podgórzanów lekko, bez wielkich zawad, wozów, ale arcy armatno. OtwFDziejeCzech 227.
patrz: GROMADA
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdzie wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardyje konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdzie wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardyje konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
– Chciał téż wtenczas car i do Krakowa praesidium wprowadzić, lecz go w tém hetman wielki uprzedził, gdy tam posłał z generałem Denhoffem gwardyą pieszą królewską [...]. OtwFDziejeCzech 118.
– Chciał téż wtenczas car i do Krakowa praesidium wprowadzić, lecz go w tém hetman wielki uprzedził, gdy tam posłał z generałem Denhoffem gwardyą pieszą królewską [...]. OtwFDziejeCzech 118.
– Z hiberny i kwarty naznaczono pensye: hetmanowi koronnemu 120 tysięcy, na mniejszą buławę 80000, pisarzowi polnemu 30000; ordynowano téż z tychże hibern i kwartów 70000 na oficyalistów i żołnierzów postrzelonych, straconych towarzystwo, a te do rąk hetmańskich i dyspozycyi oddawać kazano. OtwFDziejeCzech 310.
– [...] mogła była rzeczpospolita dać ostateczny odpór tak od Pomeranii, jako i granic tureckich, jeżeliby była nastąpiła jaka inpetycya [...]. OtwFDziejeCzech 166.
– Infanteryi dobréj wystawił Leduchowski 6 tysięcy, pisarz koronny największy inportun Sasów, ten miał 3 tysiące dobrych ludzi. OtwFDziejeCzech 274.
– Duchowieństwo opłacając klasztory i głowy ich, nie mając inszego sposobu, musieli Szwedom dawać argenterye kościelne i różne klejnoty; zkąd wielka irrewerencya działa się, gdy owe naczynia Bogu do ofiary poświęcone w ręce luterskie dostawały się. OtwFDziejeCzech 99.
– Litwa najszczęśliwsza była tej zimy, bo tylko własne komputowe wojska swoje zwyczajnym trybem alimentowała. OtwFDziejeCzech 113.
patrz: KOMPUTOWY
– Posłał téż tam był hetman wielki koronny znaczne podjazdy, którzy pomagali Moskwie; ci zabrali w Bydgoszczy regiment króla Stanisława, konnych grenadyerów 800 pod półkownikiem Grondhoffem. OtwFDziejeCzech 118.
patrz: KONNY
– Potém pisarz nie bawiąc po mieście udał się do Niskiego zamku, gdzie był hetman: tam major Brześciański kochający dobra pospolitego poddał się z grenadyerami konnymi, w których miał hetman największą ufność, a tatarskie chorągwie pod ceihausem w gotowości stojące uciekły między wały. OtwFDziejeCzech 264.
patrz: KONNY
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdę wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardye konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
patrz: KONNY
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdzie wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardyje konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
patrz: KONNY
– Duchowieństwo opłacając klasztory i głowy ich, nie mając inszego sposobu, musieli Szwedom dawać argenteryje kościelne i różne klejnoty. OtwFDziejeCzech 99.
patrz: KOŚCIELNY
– Chciał téż wtenczas car i do Krakowa praesidium wprowadzić, lecz go w tém hetman wielki uprzedził, gdy tam posłał z generałem Denhoffem gwardyą pieszą królewską [...]. OtwFDziejeCzech 118.
patrz: KRÓLEWSKI
– Gdy w tak schyloném szczęściu laborowała Polska, orbata undique consilio et viris probis, nic nie dostawało królowi Augustowi, tylko pretextu, pod którymby mógł wprowadzić do Polski wojska [...]. OtwFDziejeCzech 361.
patrz: LABOROWAĆ
– A tu dopiéro odetchnęła Polska 15 letniemi zmordowana niepokojami i znużona najazdami rozlicznych narodów, Niemców, Szwedów, Moskwy, Finów, Lapów, Inflantów, Kałmuków, Kozaków zadnieprskich i duńskich, przy których ledwie nie z całéj Europy mięszało się różnych narodów ludzi. OtwFDziejeCzech 316.
patrz: LAP, LAP, LAPP
– Było i to, że wielu takich sztukatorów po województwach, miasto szkody jakiéj poniesienia, dobrze z wojewódzkich pieniędzy łatali fortuny i dóbr nabywali. Udawali bowiem na sejmikach, że się opponują przy województwach, że wiele złego avertunt; mieli téż swoich faworytów, którzy im poświadczali, udawali przed szlachtą niższą o ich przysługach wielkich, a za to dawały im województwa wielkie largicye. OtwFDziejeCzech 182.
patrz: LARGICYJA
– [Ojcowie jasnogórscy] w nocy, minima data sibi occasione z armat kilka razy ognia dali. Ztrwożyli się na to larmo Szwedzi, ognie w obozach pogasili i sami w paradzie aż do dnia stali. OtwFDziejeCzech 80.
patrz: LARM, LARMA, LARMO
– W tym roku [1724] car moskiewski, (w którym była Akatolików nadzieja, że się zkonjunguje z Brandeburskim elektorem i podniesie [...] wojnę przeciwko rzeczypospolitej, pod larwą ujmowania się za Toruńczanów), zmarł w Petersburgu 8 Februarii. OtwFDziejeCzech 346.
patrz: LARWA
– Exkuzował się tego roku Fleming przez wydany projekt, jako komenda jego nad wojskiem cudzoziemskiém rozumieć się miała, że on tylko dependenter od hetmanów miał komendę, jako zdawna w Polsce miewali generałowie leutnanci. OtwFDziejeCzech 339.
– Pospolicie bowiem Sasi mówili (lekceważąc nasz naród polski), że niesłuszna szelmom Polakom słowa dotrzymować, a oni sami ipso facto, że nie dotrzymowali, czynili się arcyszelmami. OtwFDziejeCzech 238.
– Ofiarowała téż rzeczpospolita owym sejmem przez konfederacyą Leduchowskiemu marszałkowi konfederackiemu, a na ten czas sejmowemu, za erogowane podczas konfederacyi in usus publicos koszta (gdyż i regimenty lenungował i chorągwiom wielkie prowianty dawał), a bez tego 100 tysięcy co rok mu było kongresem tarnogrodzkim obiecano [...]. OtwFDziejeCzech 310.
– Dobra téż hetmańskie dobrze wytrząśli związkowi, a tu oddał pan Bóg hetmanowi za owe libertowania, to od Moskwy to od Sasów, włości swoich, a kradzenia zdradliwe na inszych wsi ciężarów. OtwFDziejeCzech 265.
– Szlachta, których tam i mało było na sejmiku, nieprzyjaźni będąc Łaściszeskiemu nie bronili tego, a druga ufali, że generał Fryzon będzie za to skarany, że się podczas armisticium tak licencyował. OtwFDziejeCzech 278.
– Marszałek lubo w małej kwocie dał mu [pułkownikowi Mierowi] pole i zrazu poczęto Sasów dobrze łamać; a mając już związkowi za wygraną, wzywali Sasów do akordowania, lecz ani mówić sobie o tem nie dali, wołając: wolemy zginąć jak żołnierze, niż się jako bydło dać zarzynać. OtwFDziejeCzech 235.
– Na tymże sejmie skasowano piechotę łanową, a sołtysom z każdego łanu sołtysiego kazano dawać po złp. 100 za rok; za te pieniądze ordynowano erekcyą nowych regimentów. OtwFDziejeCzech 350.
patrz: ŁANOWY
– Obronił Pan Bóg cudownym sposobem, za przyczyną matki Jego, to miejsce od owego ognia; bo lubo z obudwu stron klasztoru żarzyły się promienie, powstał jednak wiatr nadnaturalny, który na obiedwie strony od fortecy odpędzał straszliwe łony. OtwFDziejeCzech 82.
patrz: ŁONA, ŁUNA, ŁUNA
– Sukien także oficerskich i żon ich, zbyt bogatych soboli, futer rozmaitych wiele w łup wojsku dostało się. OtwFDziejeCzech 195.
patrz: ŁUP
– Następował za nim [Gniazdowskim] generał Eksztet z Sasami; łupili się ab invicem, jeden drugiego nie mogąc finalnie przełamać; ale gdy Gniazdowskiemu poczęło ludzi przybywać, chorągwie nowe podnosił, rajtarye, dragonie z więźniów saskich i dezerterów poformował, dopiéro Ekszteta z jego Sasami tak pognał, że ledwie z resztą ludzi swoich do Prus uciekł. OtwFDziejeCzech 272.
patrz: ŁUPIĆ
– Łupili się ab invicem podjazdami vario Marte, aż Rybiński ruszył się do Koniecpola na granicę województwa krakowskiego i sandomirskiégo; tam okopawszy miasto z jednéj strony stali z Pociejem niedziel kilka, przybrawszy do siebie 600 infanteryi z garnizonu krakowskiego. OtwFDziejeCzech 134.
patrz: ŁUPIĆ
– a tak poszedł za nim, a nie mogąc go nagonić, wrócił się nazad, tylko w Lubomli zamku zostawił na praesidium janczarów półtora sta, których po odejściu Rybińskiego starosta spiski ścisnął, majacząc nad nimi, że im głód począł dokuczać. OtwFDziejeCzech 96.
patrz: MAJACZYĆ
– I tak Denhoff z Morsztynem, wojewodą sandomirskim, kapitulowali imieniem województwa po 10 tynfów na całą zimę dać z dymu każdego wojskom saskim, a Eckstet kontentować się tém przyrzekł, i wolny pas do przejechania sandomierzanom dał; ale jednak nie ze wszystkim dotrzymał, bo Sasi wozów szlacheckich na rabowali dosyć, koni, sukien, szabel oprawnych dosyć nabrali, a osobliwie wozy brata zmarłego marszałka, kasztelana małogórskiego, z kretesem zrabowano. OtwFDziejeCzech 217.
– Wielkapolska i Litwa nie zaraz także porwali się: największą tu sławę z téj chwalebnéj akcji, niż Wielkapolska i Litwa, Małopolanie odnoszą, bo ci najpierwéj poczęli stawać przy prawach i wolnościach ojczystych, i dla tego ich marszałek aż do końca prym trzymał; między Małopolanami zaś podgórskie powiaty województwa krakowskiego wiekopomną otrzymują sławę, bo ci najpierwéj omni periculo exposuerunt siebie i fortuny ich; dopiéro za tych powodem Małopolska stanęła in armis. OtwFDziejeCzech 315.
– Niech będzie panu Bogu chwała, że nie do końca (jako usiłowano) złamano prawa wolności, a to za manudukcyą nieśmiertelnéj sławy wielkiego człowieka Leduchowskiego, który integra fide, infracto animo, circa curam dobra pospolitego zostając, in officio wielką stałością i rozumem restituit perturbatae Reipublicae quietem, labentem fulsit patriam, calcata jura podniósł, i z grobu prawie rzeczpospolitą wydźwignął. OtwFDziejeCzech 314.
patrz: MANUDUKCJA
– A gdy Fleming imieniem królewskiém przyrzekł Stanisławowi, że znaczny awantaż za to odbierze, obligował się król Stanisław z tém umyślnie do Benderu jechać i dla prawdziwego gruntownego uspokojenia rzeczypospolitéj podziękować królowi szwedzkiemu za manutencyą, żeby od przedsięwziętych inprezów w promocyi i utrzymaniu jego na tronie odstała do pokoju z królem Augustem i rzecząpospolitą poszedł: ale gdy przybiegł Stanisław król do Benderu, król szwedzki ani słuchać chciał téj propozycyi. OtwFDziejeCzech 198.
patrz: MANUTENCJA
– Lubo króla Augusta, przez zawziętość i ambicyą za manutuicyą szwedzką, konfederacya wielkopolska detronizowała, i króla sub armis sueticis obrali, jednak król August wsparty konfederacyą sandomirską, ratował się różnemi sposobami, wprowadzając coraz nowe sukursy z Saksonii. OtwFDziejeCzech 87.
patrz: MANUTUICJA
– Przez ten czas kazali sobie z okolicznych wsiów dawać prowianty i pieniężną kontrybucyą, jako i przez marszruty czynili, wydawając palety pod tytułem Grodów polskich; na furaże téż bezpiecznie codzień ludzi swoich wysyłali wszędy. OtwFDziejeCzech 80.
patrz: MARSZRUTA
– Potrzeba wiedzieć, że wojewoda krakowski zdrowemi radami swemi magnum momentum dodawał konfederacyi tarnogrodzkiéj, i lubo tam żadni senatorowie nie byli admissibiles, on jednak wielki tam fawor miał; dla tego w wielkiéj (a prawdziwéj) suspicyi był u dworu, i insi matacze podchlebcy dworscy psowali mu łaskę u króla. OtwFDziejeCzech 257.
patrz: MATACZ
– Zastał król August cara w Gdańsku: tam mu wszelkiemi siłami imprymował to, w głowę, że konfederacya małopolska duchem szwedzkim jest nadęta, czemu car uwierzył, ale wątpliwiéj a z téj racyi podjął się medyacyi między królem Augustem a rzecząpospolitą tą kondycyą, że któraby strona sprzeczna była i nie akceptowała pokoju, miał car przeciwko niéj dać 18 tysięcy wojska moskiewskiego. OtwFDziejeCzech 270.
patrz: MEDIACJA
– Wielkiego był rozumu i cnót nieoszacowanych ten wojewoda krakowski: dla tego podczas traktatu w Lublinie, cała konfederacya pracowała nad tém, aby dla godności jego i wielkich erga patriam merytów prym miało województwo krakowskie nad kasztelanią, ale sam wojewoda krakowski nie akceptował tego, dając racye, że sejm Unionis z Litwą dziwnie nad tém pracował, którego w najmniejszym punkcie wzruszać nie można. OtwFDziejeCzech 286.
patrz: MERYT, MERYTA
– A tak ufność Sasom ordynata przywiodła do konfuzyi i do milionowych szkód, bo ci niepoczciwi Sasi jeżeli komu dotrzymali słowa, niech potomne wieki z ich akcyi sądzą. OtwFDziejeCzech 253.
patrz: MILIONOWY
– [...] gdyby byli Sasi natenczas przegrali, pewnieby była rzeczpospolita pomyślniejszemi kondycyami traktat zawarła, aniby był przeklętéj amnestyi tytuł dyshonoru narodu naszego o śmierć wstydliwą Łaściszewskiego i milionowe szkody nie pokrył furencyi saskiéj. OtwFDziejeCzech 293.
patrz: MILIONOWY
– Chwycili się tego Turcy wiedząc, że rzeczpospolita w milionowe wtenczas uwikłana niebezpieczeństwa nec hiscere quidem o to może. OtwFDziejeCzech 362.
patrz: MILIONOWY
– Naprzód w lecie nastały deszcze nawalne, zkąd niepamiętane od ludzi starych były powodzi, które milionowe szkody poczyniły w zbożach, nawet i budynki zabierały a ztąd nastąpiła niewymowna caristia zbóż i drogość. OtwFDziejeCzech 214.
patrz: MILIONOWY
– Z taką pychą tam szli Moskwa na tę wojnę przeciw Turczynowi, że sobie augurowali na zimę w Konstantynopolu mieszkać. OtwFDziejeCzech 183.
patrz: MOSKWA
– Niejaki Kurczynin [...] będąc Franciszkanem w Wilnie, uciekł z klasztora do Moskwy; a że był aptekarz z professyji, założył na Moskwie stolicy bardzo kosztowną aptekę carowi. OtwFDziejeCzech 159.
patrz: MOSKWA
– Mury około miasta podobnym także sposobem rujnowali [żołnierze], i baszty murowe, ganki w około murów, i co tylko na murach od drewna było. OtwFDziejeCzech 185.
patrz: MUROWY
– Wojewoda kijowski już w nocy wrócił się do namiotów swoich, nie wiedząc, że batalia do końca przegrana. OtwFDziejeCzech 106.
patrz: NAMIOT
– Fleming [...] armistitium złamał [...], bo w sam dzień święta Narodzenia Bożego (rozumiejąc, że związkowi i trocha z województw, co się jeszcze byli nie rozjechali do domów, jedni nabożeństwem i obserwą wielkiego święta a do tego armistycyją ubezpieczeni, [...]) nastąpił z wojskami z szykiem idąc prosto na obóz polski. OtwFDziejeCzech 251.
patrz: NARODZENIE
– Pospolicie bowiem Sasi mówili (lekceważąc nasz naród polski), że niesłuszna szelmom Polakom słowa dotrzymować, a oni sami ipso facto, że nie dotrzymowali, czynili się arcyszelmami. OtwFDziejeCzech 238.
– Wyrażono téż aggrawacye województw, osobliwie krakowskiego, gdzie nuncyatura pociągała szlachtę do trybunału swego o zatrzymanie prowizyi od widerkaffów, aby ojciec święty i te i insze abusus juryzdykcyi nuncyatorskiéj, internam quietem królestwa polskiego wzruszające, odwrócić raczył, opisawszy trybunał nuncyuszowski w zwyż pomienionyvh materyach; oraz aby nuncyatura arcybiskupom gnieźnieńskim nie odbierała prerogatywy w sądach, ponieważ arcybisky jest legatus natus. OtwFDziejeCzech 349.
– Wyrażono téż aggrawacye województw, osobliwie krakowskiego, gdzie nuncyatura pociągała szlachtę do trybunału swego o zatrzymanie prowizyi od widerkaffów, aby ojciec święty i te i insze abusus juryzdykcyi nuncyatorskiéj, internam quietem królestwa polskiego wzruszające, odwrócić raczył, opisawszy trybunał nuncyuszowski w zwyż pomienionyvh materyach; oraz aby nuncyatura arcybiskupom gnieźnieńskim nie odbierała prerogatywy w sądach, ponieważ arcybisky jest legatus natus. OtwFDziejeCzech 349.
patrz: NUNCJATURA
– Na tym sejmie [w roku 1726] poczęły stany wojować z nuncyaturą. OtwFDziejeCzech 349.
patrz: NUNCJATURA
– Król miał urazę do nuncjusza o toruńską inhibicyą: primas regni Potocki rad był téj okazyi, chcąc munus nuncyatury na arcybiskupów gnieźnieńskich przeciągać, a gdy tych dwóch piérwszych nieukontentowanie zrozumiała izba poselska, dopiéroż tam każdy ex suo interesse począł explikować inkonweniencye nuncyatury z ztąd ordynowano w poselstwie do ojca świętego Benedykta XIII uskarżając się w słusznych arcy materyach, że nuncyatura gwałciła prawa kardynalne majestatis et reipublicae nec non patronatus, gdy za dekretami nuncjuszów wdzierali się zakonnicy w opactwa i różni duchowni za tąż protekcyą beneficya różne bez prezent królewskich uzurpowali. OtwFDziejeCzech 349.
patrz: NUNCJUSZ
– Wyrażono téż aggrawacye województw, osobliwie krakowskiego, gdzie nuncyatura pociągała szlachtę do trybunału swego o zatrzymanie prowizyi od widerkaffów, aby ojciec święty i te i insze abusus juryzdykcyi nuncyatorskiéj, internam quietem królestwa polskiego wzruszające, odwrócić raczył, opisawszy trybunał nuncyuszowski w zwyż pomienionyvh materyach; oraz aby nuncyatura arcybiskupom gnieźnieńskim nie odbierała prerogatywy w sądach, ponieważ arcybisky jest legatus natus. OtwFDziejeCzech 349.
– [Szlachta w krakowskiem stawiająca opór Sasom] niewiedzieli jeżeli insze województwa będą téy rezolucyi po przeszłorocznéy konfuzyi, a w wojsku kwarcianém nulla spes, ponieważ hetman częścią uwiązł w imprezach królewskich, a śmiałości cale nie miał ogarniony strachem. OtwFDziejeCzech 228.
patrz: OGARNIONY
– Wielki ardor wojska i obywatelów niezmyślona ochota pokazała się wszędy, ogłos obrony naturalnej animabat gementem populum. OtwFDziejeCzech 222.
patrz: OGŁOS
– Owemu wojsku w Ukrainie stojącemu wydał ordynanse hetman, żeby pod Lwów do niego przychodzili dla odbierania asygnacyi hybernowych. OtwFDziejeCzech 240.
patrz: ORDYNANS
– A car, jako się niżéj pokaże, potém opuściwszy króla Augusta cicho w traktat wszedł ze Szwecyą, najmniejszéj wzmianki o królu Auguście ani o rzeczypospolitéj w pakta allandzkie nie włożywszy. OtwFDziejeCzech 188.
patrz: PAKT
– Wojska szwedzkie, jedno w Częstochowie zaraz pod klasztorem, drugie w staréj Częstochowie rozłożono; szyldwachy i straże różne około klasztora, jakoby atakować mieli, rozstawione tak blisko palisadów, że ich chłopcy kamykami mogli dociskać. OtwFDziejeCzech 82.
– Pod dyrekcyą hetmana te wojska ordynuje, gdzie było podobniej owe 6 tysięcy Sasów [...] od tejże władzy nie amowować, a dopiéroż te, które per vim wchodzą in viscera Regni, miałyby były komendzie hetmanów parerować. OtwFDziejeCzech 205-206.
patrz: PAREROWAĆ
– Wieliczka, ta była zasmakowała Rybińskiemu: dla tego zaraz po nowym roku ruszył się z Wiśnicza soli polizać, bo natenczas dochody mensae regiae w ręku marszałka konfederackiego były, a ten ich udzielał, komu chciał, a najwięcej generałowie i regimentarze wojskowi partycypowali ich. OtwFDziejeCzech 128-129.
– Ani owi primores województw, (choć brali konsolacye)dychnęli, bo sami z Sasami partycypowali owego zdziérstwa z ubogich ludzi, albo ich za to ochroniono. OtwFDziejeCzech 220.
– O oddanie Miedzyrzecza Koreckiego i Połonnego włąsnemu dziedzicowi Jerzemu Lubomirskiemu, podkomorzemu koronnemu, także o restytucyą Brahiłowa [...] Wojsko rzeczypospolitej w kilku kampaniach bez odpoczynku a niedawno przez 18 miesięcy continuo pracujące, a zasług żadnych, hibernów bardzo mało, ani konsystencyi należytych nie partycypujące, upraszało, aby mu deklarowane miliony traktatem wyliczone były. OtwFDziejeCzech 176.
– Tych Sasów Kamieniecki, porucznik pancerny Olszewskiego, starosty wieluńskiego, idąc z podjazdem napadł pod Lublinem; lecz mu się uprosili aureis precibus, i tak im wolny pas dał. OtwFDziejeCzech 238.
patrz: PAS
– [...] dwóch hetmanów wielkich (oprócz polnego) miała rzeczpospolita, jednego pana Sieniawskiego nad polskimi chorągwiami, drugiego Fleminga nad cudzoziemskiemi regimentami i tatarskiemi chorągwiami ułanów, wielkich hultajów i perekińczyków. OtwFDziejeCzech 340.
– Chciał téż wtenczas car i do Krakowa praesidium wprowadzić, lecz go w tém hetman wielki uprzedził, gdy tam posłał z generałem Denhoffem gwardyą pieszą królewską [...]. OtwFDziejeCzech 118.
patrz: PIESZY
– Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdzie wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardyje konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwFDziejeCzech 266.
patrz: PIESZY
– Ta akcya straszliwa uczyniła większą awersyą do Sasów w wojsku rzeczypospolitéj; wspomniono zaraz przy ciężkich grawaminach saskich i dawniejsze akcje, osobliwie zabicie Gębickiego, starosty nakielskiego, w wielkiéj Polsce przed lat pięciu od Sasów zabitego. OtwFDziejeCzech 227.
patrz: PIĘĆ
– Do tego król plakując go o owo podsiadanie w księstwie przez swego basztarda, dyspensował za konsensem stanów vigore konstytucyi r. p. 1683, aby homagium oddał przez posłą, nie sam obecnie; opisawszy, że ta łaska dzieje się ob respectum provectae aetatis jego et singularia erga Rempublicam merita: dołożono jednak kaucyą, że to służyć nie powinno sukcessorom jego, jeżeliby jacy de stripe mascula ex lumbis illius directe, legitime descentes zostali. OtwFDziejeCzech 354.
patrz: PLAKOWAĆ
– O czem, gdy Pociejowi doniesiono, pobiegł w wilją świętej Anny do Wojska: tam stanąwszy w obozie poszli do niego Litwa, prosząc go in desideris suis o koło; lecz miasto plakowania zajątrzonych animuszów połajał ich. OtwFDziejeCzech 284.
patrz: PLAKOWANIE
– [...] tylko Baturyn i Nizin stawiły się twardo, których dobywszy straszną śmiercią gubił car ludzi, o czem pisać grozą: nawet dzieciom małym nie przypuścił, gdy w Baturynie w koło ratusza kazał od pierwszej przyciesi począwszy aż do najwyższych płatew drzewa po jednemu lewarami na koło podnosić, dziećmi kozackiemi główki im między podniesione ściany obkładać, i owym ciężarem gnieść i mordować; a tak w około od spodu aż do wierzchu na cztery strony cały ratusz strasznym przystroił widokiem. OtwFDziejeCzech 150.
patrz: PŁATWA
– Nie bardzo z razu na wprowadzenie owych saskich wójsk amarykowały województwa, słysząc o wojskach tureckich na poganiczu od Wołoch stojących, rozumiejąc, że ową zasłoną nowéj pozbędą wojny, a ile gdy różni podchlebcy dworscy, zatłumiając errory królewskie, reprezentowali wielkie pericula od Turków i szeroko to przez subordynowane osoby po województwach wywodzili. OtwFDziejeCzech 207.
– Do tego król plakując go o owo podsiadanie w księstwie przez swego basztarda, dyspensował za konsensem stanów, vigore konstytucyi r.p. 1683, aby homagium oddał przez posła, OtwFDziejeCzech 354.
– Prowianty wybierali na carowicza i ludzi jego; te musiano odwozić do Koniecpola ze wszystkich dóbr generaliter, z których nie tylko victualia dla koni i ludzi brali, ale téż musiano na dwór carowiczowi dawać żelaza, podkowy, hufnale, skóry, kożuchy, łoje, woski, smoły, wszystkiego in magna copia: nie wybierali tych rzeczy za pomiarkowaniem jakiém, przez taryffy podymnego, pogłównego albo łanowego, lecz gdy przyszli do wsi albo miasta, co osądzili u siebie proprii capitis sententia, to musiano wydawać. OtwFDziejeCzech 159.
patrz: PODYMNE
– [...] w Litwie toż się działo, co w wielkiéj Polsce i Prusach, ustawicznie tamże przechody [wojska moskiewskiego], i tam i sam, i odpoczywania czynili, dokąd pokoju allandzkiego nie uczynił car w r. p. 1719. OtwFDziejeCzech 187.
patrz: POKÓJ
– Był ten kapitan [Turski] kilka czasów w areszcie politycznym, a potem podczas konfederacyi uwolniony pod Grodnem. OtwFDziejeCzech 227.
– Czwartego dnia ruszył się marszałek związkowy z Malborga wziąwszy 10 armat polnych z sobą i okupem wielkim skarawszy Malborczanów. OtwFDziejeCzech 79.
patrz: POLNY
– Kazano przytym, żeby byli Sasi przez komissarzów z województw i ziem ponaznaczanych ten prowiant zapłacony mieli, kwitowego żeby nie brali i szkody w przechodach uczynione z pomienionéj sumy prowiantowéj nadgrodzili. OtwFDziejeCzech 207.
– Po wyjściu Gniazdowskiego z Częstochowy w poniedziałek zapustny, przyszedł w wstępny piątek Lubomirski starosta bogusławski do Częstochowy, mając prawdziwych niedobitków Sasów po trosze i Tatarów z 80 koni. OtwFDziejeCzech 268.
– To dziwna, że gdzie król przyjechał, tam się owi niedobici, choć okrutnie postrzelani, niektórzy bez rąk, insi mając do w połowy poodcinane głowy, na przyjazd królewski porywali, jedni stawali, drudzy siadali, i znaki jakieś mowy ustami dawali, łając niby OtwFDziejeCzech 107.
patrz: POODCINANY
– Przy owych tedy konjunkturach wyrabiał rzeczy swoje Brandeburczyk, żeby był mógł Kurlandyą posieść: chciał owym wdowom, tak synowicy carskiéj jako i drugiéj, spłacić summy, cessye prawa od nich pootrzymować i tym sposobem wydrzeć tę prowincyą Polakom a książęciem kurlandzkim uczynić sobie feudatarium krewnego swego, marchionem Brandeburgicum Svetensem. OtwFDziejeCzech 335.
– ...sam hetman koronny 6 regimentów dragonii nowych tego roku erygował, oprócz marszałka konfederackiego i inszych, którzy także regimenty pozaciągali za konsensem hetmańskim, jako to: Rybiński, Olszewski, starosta wieluński, Załuski wojewodzic rawski, Tarło starosta pilznieński, Świniarski, i ci ludne regimenty popodnosili. OtwFDziejeCzech 127.
– ...choć ich ogień ogarnął, woleli się palić niż się poddać; naostatek [...] rejterowali do piwnic i konie tamże powprowadzali [...] a potem popodrzynawszy koniom gardła, sami się w dymie podusili. OtwFDziejeCzech 78.
– ...deputowany towarzysz żadnych kosztów nie podejmował [...] nie opłacając się po kancalaryach i nie jeżdżając z assygnacyami pośrótowanemi po całéj Polsce, dla tego 6 złotych z konia kazano mu się kontentować. OtwFDziejeCzech 308.
– Niejaki Kurczynin [...] będąc Franciszkanem w Wilnie, uciekł z klasztora do Moskwy; a że był aptekarz z professyji, założył na Moskwie stolicy bardzo kosztowną aptekę carowi. OtwFDziejeCzech 159.
patrz: PROFESYJA
– Na wiosnę ruszyly się wcześnie wojska moskiewskie z konsystencyi; nabrali z Polski niezliczoną rzecz młodzi z sobą, chłopców, parobków, a to mieli z rozkazu cara, żeby było napełnić w Moskwie ludem na to miejsce, co przez tę wojnę wyginęło Moskwy. Jednych zimą do Moskwy odsyłali, drugich z sobą brali na wychodzie; szło co żywo do nich, jedni z swywoli, drudzy z głodu i biedy, nie mając się gdzie pożywić, sami do Moskwy przystawali. OtwFDziejeCzech 183.
– [...] gdyby był Szwed pod Pułtawą w r. p. 1709 nie przegrał batalii i mocą prawie Boską nie był przytłumiony, pewnieby było mało kościołów zostało katolikom, lecz po téj porażce Szweda umilkli jego komisarze. OtwFDziejeCzech 124.
– Tam było zmyślono epilog na Sasów bardziéj do jedzenia niż do wojny sposobnych: że na pewném po bojowisku znaleziono Sasa supernaturaliter wielki brzuch mającego; attoniti Polacy nad takiém widowiskiém gdy go rozpruć kazali, znaleziono w nim żołądek większy niż u konia saskiego łeb, pełno zaś w nim było indyków, gęsi, kapłonów polskich i inszego mięsa, a serce tak małe, że go zaledwie możono znaleźć w nim i rozeznać, które jak makowe ziarno było. OtwFDziejeCzech 241.
– Czerńcy Bazylianie, zakonnicy ruscy, dwojacy są, jedni na zamku Uniati, drudzy Schizmatycy w mieście. OtwFDziejeCzech 88-89.
patrz: SCHIZMATYK
– Miał też hetman i sekretne swoje motiva z rady potajemnej swoich arcypolityków, którzy mu bardzo perswadowali uczynić to [opanować Kraków] na propozycyją owego biskupa [Szaniawskiego]. OtwFDziejeCzech 321.
patrz: SEKRETNY
– [Szlachta w krakowskiem stawiająca opór Sasom] niewiedzieli jeżeli insze województwa będą téy rezolucyi po przeszłorocznéy konfuzyi, a w wojsku kwarcianém nulla spes, ponieważ hetman częścią uwiązł w imprezach królewskich, a śmiałości cale nie miał ogarniony strachem. OtwFDziejeCzech 228.
patrz: STRACH
– Z Małéjpolski Potockiego starostę bełskiego, Mikołaja Olszańskiego chorążego wołyńskiego; z Wielkiéjpolski Franciszka Ponińskiego starostę kopanickiego, Franciszka Mielżyńskiego kasztelanica śremskiego [...]. OtwFDziejeCzech 288.
– Sam zaś Rybiński mając kraje wszędy otwarte szedł powoli z wojskiem do Prus przez województwo kaliskie, poznańskie i Kujawy, exekwując wszędy pieniądze i prowianty, tak jako i Garbowiecki, po 10 talarów bitych z dymu na miesiąc razem za kilkanaście miesięcy kazawszy sobie wydać, a około środopościa stanął w Chojnicach. OtwFDziejeCzech 139.
– W pół lata nie doszło, ruszył się król szwedzki insperate z Wołynia i poszedł do Saksonii przez śród Polski z licznemi wojskami swojemi [...]. OtwFDziejeCzech 96.
– Fleming [...] armistitium złamał [...], bo w sam dzień święta Narodzenia Bożego (rozumiejąc, że związkowi i trocha z województw, co się jeszcze byli nie rozjechali do domów, jedni nabożeństwem i obserwą wielkiego święta a do tego armistycyją ubezpieczeni, [...]) nastąpił z wojskami z szykiem idąc prosto na obóz polski. OtwFDziejeCzech 251.
patrz: ŚWIĘTO
– Prawda, że król August traktatem altransztadzkim w r. p. 1706 cara porzucił, ale mu zaś nagrodził asystencyą z wojskami w Pomeranii. OtwFDziejeCzech 188.
patrz: TRAKTAT
– Stanęła ta liga w przeszłym roku 1719, podpisana 5 Januarii, piérwéj niż traktat allandzki Moskwy z Szwecyą doszedł. OtwFDziejeCzech 338.
patrz: TRAKTAT
– Ta przegrana króla szwedzkiego pod Półtawą otworzyła drogę Augustowi do tronu polskiego, którego się był wyrzekł altransztadzkim traktatem. OtwFDziejeCzech 146.
patrz: TRAKTAT
– Towarzysz postrzelony z pod ordynackiéj huzarskiéj chorągwi niejaki.... wołał na Miera, gdy Sas z niego 3 pasy udzierał od karku aż do wielkiego palca u nogi; lecz Mier miasto politowania śmiał się patrząc na to tyraństwo. OtwFDziejeCzech 235.
patrz: UDZIERAĆ
– Był to tylko papier, a chytre ułudzenie Polaków: bo jako przedtém król August, nie dotrzymał paktów konwentów z rzecząpospolitą uczynionych, których potém obserwę przyciśniony różnemi uciskami kilka razy przez różne tranzakcye przyrzekał, tak i po tym swoim powrocie ufundowawszy swój tron w Polsce, wielu rzeczy, które w tym uniwersale wyrażone były, nie ziścił [...]. OtwFDziejeCzech 152.
patrz: UŁUDZENIE
– Posłał był car część wojska Hadziaczowi na odsiecz, ale dla ciężkiego zimna ludzi na 100 umroziwszy wrócili się nazad, a Hadziacz wziął Szwed. OtwFDziejeCzech 138.
patrz: UMROZIĆ
– Car moskiewski zaczynał pokazywać dokumenta przyjaźni swojéj, jako kolligat: bo przyjechawszy do Połocka nad Dźwinę, gdzie Czerńcy Bazylianie, zakonnicy ruscy, dwojacy są, jedni na zamku Uniati, drudzy Schizmatycy w mieście, tam Car ex odio fidei pozabijał Uniatów Czerńców. OtwFDziejeCzech 89.
patrz: UNIATA
– Wiadoma mi iest iego przyprowadzeniu tych ludzi Modestia [skromność] Wiadomy zukontentowania Miast y Miasteczek nieuprzykrzony Proceder. OtwFDziejeCzech 172v.
– I tak cały ów rok na niczém nie zszedł, tylko na utrzymowaniu województw krakowskiego i sandomirskiego, żeby były nie poszły do króla Stanisława. OtwFDziejeCzech 135.
– Pospolicie bowiem Sasi mówili (lekceważąc nasz naród polski), że niesłuszna szelmom Polakom słowa dotrzymować, a oni sami ipso facto, że nie dotrzymowali, czynili się arcyszelmami. OtwFDziejeCzech 238.
patrz: WAŻYĆ
– Pospolicie bowiem Sasi mówili (lekceważąc nasz naród polski), że niesłuszna szelmom Polakom słowa dotrzymować, a oni sami ipso facto, że nie dotrzymowali, czynili się arcyszelmami. OtwFDziejeCzech 238.
patrz: WAŻYĆ
– Nie powinien był żadnym sposobem wchodzić w te traktaty bez króla Augusta i rzeczypospolitéj, jako skolligowany przeciwko Szwecji; ale przecie tyle awantażu miała z tamtego traktatu rzeczpospolita nasza, że już nie mógł car dłużéj w prowincyach królestwa polskiego rozkładać wójsk swoich, które to aż do tego roku, sub specie et nomine auxiliarnych wojsk przeciw Szwedom, przez 14 lat mało co wychodząc z Polski i Litwy, gościły w państwach rzeczypospolitéj, dokąd swoich interessów o naszym chlebie nie wyrobił car z koroną szwedzką, a dopiąwszy swego porzucił nas. OtwFDziejeCzech 335-336.
patrz: WOJSKO
– Mury około miasta podobnym także sposobem rujnowali [żołnierze], i baszty murowe, ganki w około murów, i co tylko na murach od drewna było. OtwFDziejeCzech 185.
patrz: WOKOŁO
– Tych Sasów Kamieniecki, porucznik pancerny Olszewskiego, starosty wieluńskiego, idąc z podjazdem napadł pod Lublinem; lecz mu się uprosili aureis precibus, i tak im wolny pas dał. OtwFDziejeCzech 238.
– Stały te wojska kilka dni, a potém wolnym marszem pomykały się ku Krakowu, po kilka dni postawając na miejscu, póki się nie rozłożyli na zimowe kwatery. OtwFDziejeCzech 162.
– Owemu wojsku w Ukrainie stojącemu wydał ordynanse hetman, żeby pod Lwów do niego przychodzili dla odbierania asygnacyi hybernowych. OtwFDziejeCzech 240.
patrz: WYDAĆ
– Gdy do okazyi w szykach stanęło wojsko, wojewodzina kijowska i Pisarowa koronna, wsiadłszy na konie, prochu baryłki woziły, a żołnierzom w szykach stojącym dodawając serca i animując do bitwy rozdawały prochy; lecz mało pomogło damskie szczęście, zginęli tam Szwedzi wszyscy w okazyi, a reszta długo się broniąc uchodzili, obracając się coraz z ogniem, ale gdy pod lasek w bok Kościelnéj wsi przyszli już o zachodzie słońca, wypadli na nich Kałmucy z zasadzki, a obsaczonych ztąd i owąd wykłóli dzidami. OtwFDziejeCzech 106.
– Przed batalią ordynował Rybiński kilka razy posłów do wojewody kijowskiego, a osobliwie Siemianowskiego starosty Sochaczewskiego porucznika husarskiéj chorągwi, kanclerza koronnego Szembeka z propozycyą, żeby się rozmyślił, a nie chciał być rozlewaczem civilis sanguinis; probując różnemi racyami, że dla saméj konserwacyi ojczyzny nie powinni się Polacy sami wytracać, i raczéj iść do jedności, a szwedzkiéj strony (która rzeczypospolitéj ostatnią grozi ruiną i zgubą, eversionem status directe niosąc) odstąpić. OtwFDziejeCzech 134.
patrz: WYTRACAĆ
– Carowicz [...] wybrał się wprzód nawiedzić obraz matki boskiej w Częstochowie, dokąd już zmierzchem [...] przyjechał w kilkaset koni Moskwy. Rozumieli prostacy, że ich wpuszczą do fortecy wszystkich, ale ledwie nazajutrz jego samego w kilkunastu osobach to szczęście spotkało, [...] a zbrojna asystencya musiała za szrankami poczekać. OtwFDziejeCzech 167.
patrz: ZBROJNY
– I tak pan Bóg wszystkie prowincye polskie pod równym biczem chciał mieć, gdy i Litwa zarówno z Polską zmordowana została od Szwedów, która dotychczas nie bardzo tych niewdzięcznych gości znała, oprócz upicki powiat. OtwFDziejeCzech 90.
patrz: ZMORDOWANY
– [...] tak dopiéro do wybawionego króla z ognia, hurmem Turcy skoczyli, brać go żywcem; tam ich ręką swoją wielu pozabijał król, tandem zmordowanego wzięli illaese Turcy i tak ubroczonego w krwi tureckiéj do baszy zaprowadzili. OtwFDziejeCzech 200.
patrz: ZMORDOWANY
– Ten punkt służył tylko inter incolas reipublicae, a o saskich swywolach i excessach ani wzmianki uczyniono, jako to: a zabraniu skarbów i różnych depozytów przez saska licencya na Wiśniczu staroście sandomirskiem, w Zamościu wojewodzie bełskiemu i inszym wielom na różnych miejscach, o zrabowanie pułkownika Karczewskiego, tudzież rabunek miasta Zamościa, o popalenie miast i wsi różnym, a osobliwie pisarzowi koronnemu i inszym, o których czytaj wyżéj którym tylko za to na 5 lat owe spalone dobra od podatków uwolniono; o niezliczone pustoszenia i rabunki dworów w wielu miejscach szlacheckich, żadnéj satysfakcyi nie uczyniono. OtwFDziejeCzech 313.
patrz: ZRABOWANIE