Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Odnotowano 162 cytatów z tego źródła
– Raczey zażyć Architekta, aby do myśli Fundatora dał abrys całey struktury. BystrzInfArch A4v.
patrz: ABRYS, ABRYSA
– Wymiar angułu beluardowego wychodzi z addycyi liczby 15. do połowy gradusow Angułu figury. BystrzInfArch G1.
patrz: ADDYCYJA
– Zwierzchnia adornacyá kominkow taż bywa, co y odrzwi, álbo okien. BystrzInfArch E2v.
patrz: ADORNACYJA
– W Pilastrach zas naywięcey fałdowanie malowaniem się adumbruie. BystrzInfArch C4.
– W wyprowadzeniu kominow te adwersye mieć potrzeba. BystrzInfArch E2v.
patrz: ADWERSYJA
– Z gornych pokoi na salą akces być powinien. BystrzInfArch D2.
patrz: AKCES
– W posrzod [pałacu] przed drzwiami pryncypalnemi wygodna bywa galerya czyli altana, dla flagi utrzymania. BystrzInfArch D3.
– Do Artyleryi albo Indzinieryi należą trzy nauki. Pirotechnia [...] Tormentorologia [...] Pirobologia. BystrzInfArch O2.
– Tey figury [okrągłej] dawni Architekci tylko w zakładaniu Amfiteatrow, bram, y wież zażywali. BystrzInfArch A4.
– Kurytarze [w klasztorze] w prost iść maią bez anfraktow. BystrzInfArch D3v.
patrz: ANFRAKT
– Dla wolnieyszey exchalacyi dymu, y łatwieyszego wymiatania sadzy, anfraktow y łamaniny w kominach Architektowi wystrzegać się należy. BystrzInfArch E2v.
patrz: ANFRAKT
– Tymże sposobem innych więcey granistych fortec determinuią się anguły centrowe co do swego wymiaru. BystrzInfArch F4v.
patrz: ANGUŁ
– Chcąc determinować liczbę gradusow Angułu centrowego fortecy czworogranistey, uczynić dywizyą należy gradusow 360. [...] przez liczbę 4. BystrzInfArch F4v.
patrz: ANGUŁ
– Głębokość fałdu zwyczayniey się daie taka, aby gnomon angułem swoim szrodka, a bokami krawędzi fałdu się dotknął. BystrzInfArch C4.
patrz: ANGUŁ
– Przestrzegać iednak trzeba, aby dębowe ankry nie były blisko osadzone kominow, gdy ie w ścianach wywodzić należy. BystrzInfArch A4v.
– Otaxuie [architekt] ankrowania, kraty, posadzki, zamknięcie. BystrzInfArch E4v.
patrz: ANKROWANIE
– Niemało pomaga do gruntowney Struktury ankrowanie z żelaznych długich y grubych prętów, które utrzymuią ściany. BystrzInfArch A4v.
patrz: ANKROWANIE
– Dość na tylu [oknach] ile widoku każdy wyciąga pokoi, albo ktoryzkolwiek appartament. BystrzInfArch D4v.
– Wysokość drzwi wymiar swoi bierze z wysokości pokoiu, lub sali, lub innego appartamentu. BystrzInfArch E1v.
– Zbytecznia liczba okien, drzwi, y innych Apertur osłabia strukturę. BystrzInfArch A4.
– Są [w pałacu] pokoie, gabinety, biblioteka, apteczka. BystrzInfArch BystrzInfArch D2.
– Atoli bez pracy iuż zkomputowany od Architektow Woiennych wymiar tychże linii następuiaca okazuie tablica. BystrzInfArch G1v.
patrz: ARCHITEKT
– Architekta funkcya iest, nayprzod w imaginatywie wizerunek przyszłey struktury wystawić. BystrzInfArch C4v.
patrz: ARCHITEKT
– Jako ciało ludzkie, tak y struktura Architektonicka ozdobę swoię zabiera. BystrzInfArch B1v.
– Architektoniczna planta maiącey stać struktury na iakim placu ukazuie oku ludzkiemu ślad. BystrzInfArch D2.
– Co samo się wnosi z istoty Architektoniki, którą tak opisuje Wolff. Iż iest umieiętność nayprzod w imaginatywie wystawienia struktury. BystrzInfArch A1.
– Co się rzekło o Architekturze w pospolitości, to iest o fundamentalney, wygodney y ozdobney strukturze, te wszystkie reflexye służyć powinny każdey w szczegulności. BystrzInfArch C4-C4v.
– Architektura [...] dzieli się na Architekturę Kościelną [...] Na Architekturę woienną. Do ktorey należy fortece zamki zakładać, y mieysca przeciw nieprzyiacielskim inkursyom fortyfikować. BystrzInfArch C4v.
– Architektura [...] dzieli się na Architekturę Kościelną [...] Na Architekturę woienną. Do ktorey należy fortece zamki zakładać, y mieysca przeciw nieprzyiacielskim inkursyom fortyfikować. BystrzInfArch C4v.
– Bywa, że dla umnieyszenia kosztu, nieprowadzą wciąż fundamentu, ale arkady pomiędzy fundament daiąc, na nich osadzaią strukturę. BystrzInfArch A2v.
patrz: ARKADA
– W większych [budowlach], iako to w Kościołach, salach, dla większego bezpieczeństwa ściany, arkusem się zasklepia szerokość okna. BystrzInfArch E1v.
patrz: ARKUS
– Lubo się daią czworgraniaste okna, przecięż framugi przy oknach są arkusowe. BystrzInfArch E1v.
patrz: ARKUSOWY
– Według Scammoniusza międzysłupia pomnieyszego arkusowego szerokości wymiar, iest następuiący. BystrzInfArch C2v.
patrz: ARKUSOWY
– Fortece [...] całey Artyleryi woienney y Cekauzow są obroną, bez ktorey Armatury y w polu niemożna Oyczyzny obronić. BystrzInfArch F2.
– Zgodne Artylerystow zdanie iż kortyny naywiększa długość nie ma wynosić nad stop 482. BystrzInfArch H 4.
– Na calcu albo naturalnym albo artyficyalnym wyzyi opisanym, fundament należy zakładać. BystrzInfArch A 2.
– INFORMACYA ARTYLERYINA O ammunicyi y ogniach woiennych. BystrzInfArch O2.
– Regułę proporcyi Arytmetyczney ták formować by trzeba. BystrzInfArch G2v.
– Aby był Arytmetyk; dla komputowania sumptu, miary y proporcyi struktury [o architekcie]. BystrzInfArch A1.
patrz: ARYTMETYK
– Te [drewniane stropy] z wierzchu pod samym strychem, ceglanym iastrychem wysłać, albo gliną na kilka palcy wylepić przyzwoita. BystrzInfArch E2.
– Assult na nie [wysokie wały] nie tak łatwy attakuiącym. BystrzInfArch H3v.
patrz: ASULT
– W formalnym attaku daleko skutecznieyszy odpor iest od flint wielu, niżeli od działa iednego. BystrzInfArch F4.
patrz: ATAK
– Dla utrzymania zdrowia ludzkiego, aura niepowinna być gruba, wilgotna, iáka zwyczaynie bywa przy mieyscach bagnistych. BystrzInfArch B1.
patrz: AURA, AURA, AWRA
– Jeżeliby zaś plac [pod budowę] był álbo sypany, álbo bagnisty, ná ktorym niepodobna calcu się dobráć, ten sposob [utwardzania] podáią Witrurius [...] y inni. BystrzInfArch A1v.
patrz: BAGNISTY
– Ganek otacza się balasikámi, lub kratami, wysokości naywiększey wpas człowiekowi. BystrzInfArch C4.
patrz: BALASIK
– Piece ná gruntownym sklepieniu álbo balkowaniu osadzać ták należy, áby dolnego oraz y gornych pokoiow czeluścia w iedenże w chodziły komin. BystrzInfArch E2.
patrz: BALKOWANIE
– Xems iest iak korona kolumny, oraz ciężar ktory utrzymuie, Dla tego y balkowanie się zowie: iż balki y wiązanie dachu w staroswieckich strukturach utrzymywały kolumny. BystrzInfArch B3v.
patrz: BALKOWANIE
– Po między dziury kwadratowe tey balkowaney kraty bii kafarem pale dębowe lub olszowe. BystrzInfArch A2.
patrz: BALKOWANY
– Więc dwie pryncypale części ná to sporządzone temu zádosyć czynią, ktore według należytey od siebie odległości rozporządzone, y multyplikowane, do koła opasuią Miasta. Pierwsze są z Francuska Bastyony Beluardy z Niemiecka Bolwerki. Drugie Kortyny. BystrzInfArch F3.
– Staroswiecki sposób fortyfikowania miast był wysokiemi y szerokiemi murámi, wieżami, y basztami ie otaczać. BystrzInfArch F2v.
– Rawelin iest struktura z ziemi wysypana nakształtbastyonu, tum iednak rożna, iż pospolicie dáie się bez Flankow álbo skrzydeł. BystrzInfArch H4v.
– Ponieważ tey inwencyi być powinna forteca, áby nie tylko każda iey część obroną własną byłá, ále y iedna drugiey [...] broniłá. Więc dwie pryncypalne części ná to sporządzone temu zádosyć czynią [...] Pierwsze są z Francuska Bastyony Beluardy z Niemiecka Bolwerki. Drugie Kortyny. BystrzInfArch F3.
– Ukręć sznurek z bawełny. BystrzInfArch P3.
patrz: BAWEŁNA
– Postument ma [...] bazę, kloc, y koronowanie. BystrzInfArch B3v.
patrz: BAZA
– Kolumna ma bazę, słup, y kapitel. BystrzInfArch B3v.
patrz: BAZA
– Pilastry [...] Miasto Postumentu, miewaią tylko bazy, lub iednostayne podstawki. BystrzInfArch B3v.
patrz: BAZA
– W Krolestwie Polskim znayduie się [...] Klasztorow W. Panień Benedyktynek 20. BystrzInfArch K4.
– W Szarym kolorze znaiduie się białość y czarność. BystrzInfArch S1.
patrz: BIAŁOŚĆ
– Są [w pałacu] pokoie, gabinety, biblioteka, apteczka. BystrzInfArch D2.
patrz: BIBLIOTEKA
– Witnuriusz [...] chce, áby pryncypalnieysze Pokoie I Biblioteka pátrzyły ná wschod. Nie tylko dla rannego widoku. Ale że w księgach nietak prędko mol się lęze. BystrzInfArch B1-B1v.
patrz: BIBLIOTEKA
– Z kámienia [wapno] sposobnieysze iest do tynkowania y bielenia ścian, á niżeli z marglu. BystrzInfArch 322.
patrz: BIELENIE
– Naymnieyszy fal w abrysie, znacznych defektow fabryki bywa przyczyną, y daremnych expens okazyą poprawuiąc coraz błędy. BystrzInfArch D1v.
patrz: BŁĄD
– Kortynę álbo boki figury przedziel ná dwie części rowne. BystrzInfArch G3.
patrz: BOK
– Bok abo ściana forteczney figury, iest linia wału od centrum iednego do centrum drugiego Beluardu prowadzona. BystrzInfArch F3v.
patrz: BOK
– Gdyby w ręce nieprzyiacielskie się dostałá, bezpieczną zasłonę miałby nieprzyiaciel w angułach frontu tey fortyfikacyi, y z nich iako z gotowey iuż bateryi łatwiey mogłby bombardowáć fortecę. BystrzInfArch I2.
– Skryte [dachy] wiele rynien potrzebuią, ktore nawałnością przepełnione przeciekáią, y prędko osobliwie pod śniegiem butwieią. BystrzInfArch E3v.
– Podłoga [w spichrzu] od ziemi nieco powinna być podniesiona, áby od wilgoci ziemney nie butwiáło zboże. BystrzInfArch D3v.
– Ná iakążkolwiek ozdobną strukturę okiem kto rzuci, czyli to mularską, czyli Snycerską, Stolarską lub złotniczą; iáko to w Kościołách, Pałacach, ołtarzach, Cyboryach, wieżach, tryumfalnych bramach, katafalkach, baldachimach, szafach, Zegarach, [et]c. Oprocz proporcyi y symetryi, struktury, naypryncypalnieyszą uzna ozdobę czyli to z całey kolumnacyi, czyli z wyboru iey części pochodzącą. BystrzInfArch B2.
– Ieżeli prosty [słup kolumny]? dáie się fałdowanie w zdłuż nakształt bruzd, álbo rynienek wydrożonych. BystrzInfArch C3v.
– Drugi Szaniec z Francuska Parapety Po Niemiecku Brustwerk ná brzegu zewnętrznym wału wysypany ná chłopa wysokość, do koła otaczaiący fortecę. BystrzInfArch 6 4v.
– Im tedy lepiey iednym y drugim latem przeschnie drzewo, tym sposobnieysze będzie do budynku. BystrzInfArch A3.
– Jeżeli nad kolumnacyą iaką front się osadza, to bywa, że nad front wychodzą trzy kwadratowe słupiki [...] Na ktorych stawaią álbo busta, álbo dzbany z kwiatámi. BystrzInfArch C4.
patrz: BUST
– Ieżeli grunt iest bagnisty? opisaną wyżey kratę balkowaną ná dnie samym osadź. Ieżeli zaś sam calc? zákłádáć w tey skrzyni fundament. BystrzInfArch A2.
patrz: CALC, CALEĆ
– Gdy [...] kilof mularski z impetem spuszczony od niego odskakuie, álbo mało co więźnie, proba iest gruntownego calcu. BystrzInfArch A1v.
patrz: CALC, CALEĆ
– Wolf przestrzega: iz pozor calcu wielu zdradza. Wiuęc ná ieden, y drugi sztych probować go każe. BystrzInfArch A1v.
patrz: CALC, CALEĆ
– Ná calcu álbo náturalnym álbo artyficyalnym wyzyi opisanym, fundament należy zakłádać. BystrzInfArch A2.
patrz: CALC, CALEĆ
– Zaczym do murowania [fundamentu] aż do calcu kopać trzeba, poki tylko ziemia wybierać się pozwoli. BystrzInfArch A1v.
patrz: CALC, CALEĆ
– Włoscy dawni Architekci choć w ceglaney strukturze, narożniki iednak dawali z ciosowego w kwadrat kamienia. BystrzInfArch A4v.
– Czyli ceglany czyli wapienny piec dáleko od mięszkania być powinien. BystrzInfArch A3v.
– Substrukcyą ceglaną mieć powinny piece, áni zbyt niską [...] Ani zbyt wysoką. BystrzInfArch E2.
– Co się tycze cegły? ta być powinna zgliny nie piaszczystey, niezbyt tłustey. BystrzInfArch A3-A3v.
– Srodkiem po między celami prowadzone [korytarze] y wentylacyi cellom są przeszkodą, y widoku dostatecznego mieć niemogą. BystrzInfArch D3v.
patrz: CELA, CELA, CELLA
– Dla mnieyszego sumptu, może po między pale dawáć z grubych krotkich desek cębrowanie. BystrzInfArch A2.
– Bok álbo ściana forteczney figury, iest linia wału od centrum iednego do centrum drugiego Beluardu prowadzona. BystrzInfArch F3v.
patrz: CENTR, CENTRUM
– Anguł centru fortecy, iest ten anguł w posrod samey fortecy, ktory czynią dwa semidyametry z linią kortyny czyniące tryanguł. BystrzInfArch F3v.
patrz: CENTR, CENTRUM
– Chcąc determinować liczbę gradusow Angułu centrowego fortecy czworogranistey, uczynić dywizyą należy gradusow 360. [...] przez liczbę 4. BystrzInfArch F4v.
patrz: CENTROWY
– Tymże sposobem innych więcey granistych fortec determinuią się anguły centrowe co do swego wymiaru. BystrzInfArch F4v.
patrz: CENTROWY
– A chciałbyś áby oku ludzkiemu od tegoż kolossu ná 300. daimy łokci choryzontalnie oddalonemu, ná pozor niezdrobniała, ále wydała się trzyłokciowa [statua]. BystrzInfArch C1v.
– Do tych trzech linii perpendykularney y linii] choryzontalney przydáć trzecią linią, áby z nimi czyniła tryanguł. BystrzInfArch E3.
– Gdyby potrzeba delineowáć beluardy z większym ich angułem, nie umnieyszaiąc skrzydeł tychże beluardow, umnieyszyć należy skrzydeł kortyny. BystrzInfArch G3.
– Łátwieyszą exkursyą prowiantow, y posiłkow dodánie [mają fortece noizinne] [...]. BystrzInfArch F2v.
patrz: DODANIE
– Urzędy ziemie wołoskiej [...] Armasz wielki, ciemnice pod jego rządem. On egzekwuje śmierci przez dywan nakazane. Chorągwie, buńczuki pod jego staraniem. BystrzInfArch 301.
patrz: DYWAN
– Cyrkułowata też figura pomięszana z graniastą [figurą] dość iest ozdobna y gruntowna, iáka zwyczayna iest Kościołom, Kaplicom. BystrzInfArch A4.
patrz: FIGURA
– [...] w formalnym attaku daleko skutecznieyszy odpor iest od flint wielu, niżeli od działa iednego. BystrzInfArch F4.
patrz: FLINTA
– Kapitel ma szyię kolumny, ná niey woluty, álbo foliowanie. BystrzInfArch B4.
patrz: FOLIOWANIE
– W formalnym attaku daleko skutecznieyszy odpor iest od flint wielu, niżeli od działa iednego. BystrzInfArch F4.
patrz: FORMALNY
– [...] zakryty forteczny żołnierz [...] czyli działami czyli ręczną strzelbą odstrzeliwać może natárczywego Nieprzyiaciela. BystrzInfArch F3.
patrz: FORTECZNY
– Jákie są pokoie, gabinety, biblioteka, apteczka, etc. BystrzInfArch D2.
– W narożnikach niektorych przydaią się okrągłáwe gabinety. BystrzInfArch D1v.
– Ná łokieć lub drugi od ścian zewnątrz przyzwoita okopác dokołá rowem, áby deszczowa woda osobliwie z nawałnic niepodbierała stodoł, y niegnoiłá przyciesi. BystrzInfArch D4.
patrz: GNOIĆ
– Słup [kolumny] ma zpływ gorny y dolny, pierścien gorny y dolny. BystrzInfArch B3v.
patrz: GÓRNY
– Piece ná gruntownym sklepieniu álbo balkowaniu osadzać ták należy, áby dolnego oraz y gornych pokoiow czeluścia w iedenże w chodziły komin. BystrzInfArch E2.
patrz: GÓRNY
– Cyrkułowata też figura pomięszana z graniastą [figurą] dość iest ozdobna y gruntowna, iáka zwyczayna iest Kościołom, Kaplicom. BystrzInfArch A4.
patrz: GRANIASTY
– Pilastry iednegoż są co y kolumnacya modeluszu, tylko że słup u nich graniasty nie okrągły. Dlatego częścią tylko bywaią wypuszczane z ścian. BystrzInfArch B3v.
patrz: GRANIASTY
– Beluard: iest część fortyfikacyi graniasta y narożnia to iest wał bardziey wypuszczony. BystrzInfArch F3-F3v.
patrz: GRANIASTY
– Tymże sposobem innych więcey granistych fortec determinuią się anguły centrowe co do swego wymiaru. BystrzInfArch F4v.
patrz: GRANISTY
– Im zaś granistsza, to iest więcey ścian w sobie zámyka forteca, tym bardziey rozwarte tákiey figury ma Anguły. BystrzInfArch F4v.
patrz: GRANISTY
– Pierwszy zaś fundament fortifikowania mieysc nieregularnyh iest, inwestygácya należyta wszystkich iego ścian y angułow. BystrzInfArch I3.
– Ledwo kiedy regularną mieć mogą [fortece na górach] fortyfikácyą dla irregularności mieysca nieużytego [...]. BystrzInfArch F2v.
– [...] fortece osobliwie pograniczne wstręt czynią irrupcyom nieprzyiacielskim. BystrzInfArch Fv.
patrz: IRRUPCJA
– [...] cała Obywatelow fortuna często idzie ná łupiestwo, sami ludzie ná Iassyr. BystrzInfArch Fv.
– Kto z was zamyśla wieżą budować, pierwey zasiadszy kalkuluie sumpta, ktore potrzebne są do iey wydoskonalenia. BystrzInfArch E4.
– Gdy iednakowo twardy, iż z trudnością rydlem żelaznym da się záiąć, y kilof mularski z impetem spuszczony od niego odskakuie, álbo mało co więźnie, proba iest gruntownego calcu. BystrzInfArch A1v.
patrz: KILOF
– Architektura [...] dzieli się na Architekturę Kościelną [...] Na Architekturę woienną. Do ktorey należy fortece zamki zakładać, y mieysca przeciw nieprzyiacielskim inkursyom fortyfikować. BystrzInfArch C4v.
patrz: KOŚCIELNY
– Do Architektury domowey należą 1mo Skarbce, lamuzy, do złożenia y konserwacyi sprzętow domowych droższych służące [...]. BystrzInfArch D3v.
– Officyny, ktore ciepła potrzebuią, iáko to Kuchnia, Piekarnia, Łáźnia, Pralnia, etc ná południe wygodniey się lokuią. Officyny, ktorym zimno przyzwoitsze, iáko to Lamusy, Szafarnie, Szpiklerze, ná pułnoc. BystrzInfArch Bv.
– W ścianach im cięższa materya: iáko to w murach im większe kámienie, w budynkach im grubsze y cięższe drzewo, tym niżyi poiść powinno. Gdyż sposobnieysza iest, áby inne leksze dzwigałá, niż áby ią dzwigano. BystrzInfArch A4.
– [...] ták zwężáć mury trzeba, áby naywyszsza szerokość ścian zdolna byłá do wytrzymania ciężaru dáchu. Witruwiusz tey szerokości naznacza naymnieyszą miarę ná dwie stopy, y to względem lekszego dachu. BystrzInfArch A4-A4v.
– Do tych trzech linii perpendykularney y linii] choryzontalney przydáć trzecią linią, áby z nimi czyniła tryanguł. BystrzInfArch E3.
patrz: LINIA
– Dla wolnieyszey exchalacyi dymu, y łátwieyszego wymiatania sadzy, anfraktow y łamaniny w kominach Architektowi wystrzegáć się należy. BystrzInfArch E2v.
– Ná linii podłużney należy za skali według modelu kolumnacyi wydzielić liczbę y szerokość kolumnacyi oraz międzysłupia ták ná kaplice pobocznie pomnieysze, iáko y pryncypalne, ieżeli ma być Kościoł krzyżowy. Szerokość zakrystyi, skarbcu, ścian pryncypalnych, drzwi ieżeli pobocznie być maią, okien, Ołtarzy. Zgołá tych wszystkich części struktury, ktorymi według długości szerokości y wszelkiey iey łamaniny ma ná iákim polu osiadać. BystrzInfArch D-Dv.
– A lubo Architekci przy ábrysach iakiey struktury zá wymiar kłádą skalę, to iest miarę łokciową. Nie trzeba ták to rozumieć, iákoby do czynienia ábrysu kolumnacyi zá miarę brali łokieć. BystrzInfArch B2.
patrz: ŁOKCIOWY
– Wapno im dłużey w dole iuż ugászone się maceruie y gniie, tym bielsze, y mocniey trzyma. BystrzInfArch A3v.
– Zakonne Klasztory ták zakłádáć należy, áby raczey ku wygodzie mięszkaiących sług Boskich zgodne były, niżeli ku proźney swoią magnifiką ostentacyi. BystrzInfArch D3.
patrz: MAGNIFIKA
– Tablica Xemsowa bywa álbo gładka, álbo tryglifami podzielona, malowidłem lub rzeźbą álbo sztukaterią przyozdobiona. BystrzInfArch B4.
patrz: MALOWIDŁO
– Z kámienia, sposobniejsze iest do tynkowania y bielenia ścian, á niżeli z marglu. BystrzInfArch A3v.
patrz: MARGIEL
– Mieysca bliskie gruntu mineralnego, osobliwie saletrzystego, siarczystego, koperwasowego, marglowatego, powietrze swoiemi exhalacyami przycięższe czynią. BystrzInfArch B.
patrz: MARGLOWATY
– Co się tycze wapna? To, álbo z marglowey ziemi, álbo kámienia się pali. BystrzInfArch A3v.
patrz: MARGLOWY
– Według Scammoniusza międzysłupia pomnieyszego arkusowego szerokości wymiar, iest następuiący. BystrzInfArch C2v.
– Gdy iednakowo twardy, iż z trudnością rydlem żelaznym da się záiąć, y kilof mularski z impetem spuszczony od niego odskakuie, álbo mało co więźnie, proba iest gruntownego calcu. BystrzInfArch A1v.
patrz: MULARSKI
– Dla czego po schodach wstępowáć, álbo zstępowáć, osobliwie z przysiąnku do pokoiow, rzecz nieprzyzwoita. BystrzInfArch E.
– Substrakcyą ceglaną mieć powinny piece, áni zbyt niską, żeby gorąco sklepienia lub balkowania nieprzepalało, podłogi bliskiej niepaczyło. Ani zbyt wysoką. BystrzInfArch E2.
patrz: PACZYĆ
– Dąb w ziemi długowieczny, do słupowania y przyciesi zgodny. W ścianach się paczy. BystrzInfArch A3.
– Wysokość kontygnacyi zmierzyć y wyrachowáć ią ná palce Geometryczne. BystrzInfArch E3v.
patrz: PALEC
– Rawelin [...] ma Parapety álbo szaniec, ma fosę. BystrzInfArch H4v.
patrz: PARAPET
– Drugi Szaniec z Francuska Parapety Po Niemiecku Brustwerk ná brzegu zewnętrznym wału wysypany ná chłopa wysokość, do koła otaczaiący fortecę. BystrzInfArch G4v.
patrz: PARAPET
– Parastata iest podpora álbo filar kwadratowy, ná ktorym się arkusy opieraią. BystrzInfArch B3v.
patrz: PARASTATA
– Między ktorymi [kolumnami] ieżeli arkusy poiść máią, to pobocznie Parastaty, to iest przysłupia się przydaią, dla, ich utrzymania. BystrzInfArch C2.
patrz: PARASTATA
– Oprocz tych piąciu kształtow kolumnacyi wynalezione są filary, iáko to Parastaty, Pilastry, ktore modelusz záchowuią kolumnacyi, y niemniey do ozdoby fabryk służą. BystrzInfArch B3v.
patrz: PARASTATA
– Słup[kolumny] ma zpływ gorny y dolny, pierścien gorny y dolny. BystrzInfArch B3v.
– Odrzwi zas to iest poboczna drzwi ozdoba dáie się; álbo gorne nadprożne balkowania części prowadząc pobok aż ná doł. BystrzInfArch E.
patrz: POBOK
– Linia krotszey defensyi: iest linia imaginaryina według linii frontu Beluardu pociągniona do samego wału. BystrzInfArch F3v.
– Gdy otaxuie wiązania poddaszne, sam dach, schody, y ktorekolwiek którekolwiek ozdoby skłádaiące strukturę. BystrzInfArch E4v.
patrz: PODDASZNY
– Prowadząc tedy linie proste od punktu cyrkułu, podkasuiące arkusy; mieć będziesz figurę sześćgranistą. BystrzInfArch 62.
– Pokoie maią być podlugowato kwadratowe. BystrzInfArch D2.
– Táka szerokość áby do proporcyi zbyt wysokiego dachu nie miała, dach we dwoie złamany podłuż być może, dawszy szrodkiem rynny. BystrzInfArch D4v.
patrz: PODŁUŻ
– Aby zbyt wyniesione stopnie przykrości nieczyniły w podnoszeniu nog. Albo zbyt zniżone, niedrobiły kroku. BystrzInfArch E3.
– Baza kolumny ma te części. Wał gorny, laskę, żłobek, wał dolny, podsadzkę, lisztewki. Słup ma zpłyn gorny y dolny, pierścien gorny y dolny. BystrzInfArch B3v.
patrz: PODSADZKA
– Wydrożone litery [...] cienko rozciągnioną bawełną ponakładai. Siarką utartą ponátrząsai, y prochem tartym spiritu vini rozprawnym powiedź. BystrzInfArch .
– ...odrysuy cyrkuł, y ten cyrkuł podzieliwszy ná sześć części rowne, popodkásui liniami arkuszy, á mieć będziesz sześć granistą figurę fortecy. BystrzInfArch G2v-3.
– Regułę proporcyi Arytmetyczney ták formować by trzeba. BystrzInfArch G2v.
patrz: PROPORCYJA
– Kanały y kloaki w każdey rezydencyi ták przystoi akkommodować, áby y ludzkiey wygodzie służyły y fetorem swoim czuć się niedały. BystrzInfArch D3v.
– Aby kominki nie dymiły pokoiow, szersze á niżeli wyższe dawać należy. Proporcya záś szerokości do wysokości dość przyzwoita, gdy będzie táka iáką ma liczba 3. do 2. álbo 5. do 3. BystrzInfArch E2v.
patrz: PRZYZWOITA
– Skarbce, lamuzy do złożenia y konserwacyi sprzętow domowych droższych służące. Tym áby były murowane y sklepione, przyzwoita, dla bezpieczeństwa od ognia y złodzieia, luboby sama rezydencya była drewniana. BystrzInfArch D3v.
patrz: PRZYZWOITA
– Pilastry iednegoż są co y kolumnacya modeluszu, tylko że słup u nich graniasty nie okrągły. Dlatego częścią tylko bywaią wypuszczane z ścian. BystrzInfArch B3v.
patrz: SŁUP
– Ná linii teyże poprzeczney należy determinowáć szerokość pierwszey y drugiey náwy Kościoła, szerokość Kaplic, y samę średnią Kościoła. BystrzInfArch D.
– Ze pnia ścięte drzewo zwieś ná mieysce suche, y w kwadrat ták ułoż, áby wiatr mogł w skroś przewiewáć, z wierzchu przykrywszy dla niepogodnych chwili. BystrzInfArch A3.
– Ná iakążkolwiek ozdobną strukturę okiem kto rzuci, czyli to mularską, czyli Snycerską, Stolarską lub złotniczą; iáko to w Kościołách, Pałacach, ołtarzach, Cyboryach, wieżach, tryumfalnych bramach, katafalkach, baldachimach, szafach, Zegarach, [et]c. Oprocz proporcyi y symetryi, struktury, naypryncypalnieyszą uzna ozdobę czyli to z całey kolumnacyi, czyli z wyboru iey części pochodzącą. BystrzInfArch B2.
patrz: TRYUMFALNY
– W koordynowaniu pomnieyszych części obserwuią Architekci, áby podobne sobie, tuż siebie niebyły. BystrzInfArch B4.
patrz: TUŻ
– Atoli bez pracy iuż zkomputowany od Architektow Woiennych wymiar tychże linii następuiaca okazuie tablica. BystrzInfArch G1v.
patrz: WOJENNY
– Architektura [...] dzieli się na Architekturę Kościelną [...] Na Architekturę woienną. Do ktorey należy fortece zamki zakładać, y mieysca przeciw nieprzyiacielskim inkursyom fortyfikować. BystrzInfArch C4v.
patrz: WOJENNY
– Spadzistość wału zewnętrzna, álbo połowę álbo dwie części wysokości wału zabiera. Gdyż większa, wolnieyszy by dała wstęp nieprzyiacielowi ná wały. Mnieysza zaś, wałby zsypowałá. BystrzInfArch B4v.