Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Kn 1621 oryginał
Thesaurus Polonolatinograecus seu Promptuarium linguae Latinae et Graecae

https://crispa.uw.edu.pl/object/files/416379/display/Default,
Odnotowano 5313 cytatów z tego źródła
– Kołokwintydá/ korb léśny/ ośli ogórék/ bániá zamorska. Colocynthis [...] Cucurbita siluestris [...] frutex est humi repens fructu rotundo. Kn 292.
patrz:
– Jaszczurká cudzoziemska/ Jndyyska/ Azyáńska/ etc. Jaszczorká mieniąca bárwę/ Wiátrożyłá ábo Wiátrożył gádziná. Chamaeleon. Animal versicoloris mutationis Kn 238.
patrz:
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 176.
patrz:
– Łánia broń/ ziéle/ vide Iéleni korzeń. Kn 348.
patrz:
– Głowacz suchy/ Dorsz. Capito duratus frigore, aut infumatus [...]. Kn 184.
patrz:
– Tránk Aniélski/ v. Aniélski tránk. Kn 1150.
patrz:
– Aniélski tránk ziele/ Alisma & Damasonium, & Lyrum [...]. Kn 7.
patrz:
– Rák morski okrągły/ páiąk morski [...] Cancer rotundus araneae similis Kn 909.
patrz:
– Jabłká Afryckie/ Tuberes [...]. Kn 227.
patrz:
– Námiękam/ Fraceo, fracesco [...] Fermentescit terra, fere idem apud Plin. v. Puchlniéię [...] Námakam. Kn 466.
patrz: , PULCHNIEĆ
– Kot morski/ vide Koczkodan. Kn 310.
patrz:
– Kot dziki/ vide Żbik. Kn 310.
patrz:
– Piés morski rybá/ ábo Rybá chrzestkowáta rozmáita. Kn 693.
patrz:
– Bélwedér ziéle/ v. Lenék Panny Maryey. Kn 20.
patrz:
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
patrz:
– Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis [...]. Kn 176.
patrz:
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz:
– Bábá zabobonna/ co lekuié nié czárámi/ álé zmyślonemi nabożenstwy. Piatrix. Expiatrix. Kn 10.
patrz:
– Dwá á dwá/ vide Po dwu. Kn 154.
patrz: A
– A Polskie pełne/ A rozmáicié się po Łácinié y po Grecku wyłożyć może/ iako masz niżey. Kn 1.
patrz: A
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
– Obiécádło/ Elementa puerorum [...]. Prima literarum elementa [...]. Primae literae: primas literas docere [...]. Elementariae literae [...]. Kn 565.
– Obiécádłá się uczący. v. Grégoryanék. Kn 565.
– Przépisuię dziésięciu obiécádło/ etc. Praeformare literas infanti [...] Praefigurare literas [...]. Kn 852.
– Obiécádłowy/ do obiécádłá naléżący. Elementarius, [...] Senex elementarius [...]. Literae elementariae. Kn 565.
– Obiecadłowem porządkiem spisowáć. Kn 595.
– Obiécádłowy/ aliter. Obiécádłá porządkiem idący/ iáko księgá/ réiéstr/ etc. Alphabeticus vulgo. Kn 565.
– Obiécádłowy/ do obiécádłá naléżący. Elementarius, [...] Senex elementarius [...]. Literae elementariae. Kn 565.
– Abrewiáciy vżywam/ z ábréwiácyámi piszę. vide Piszé prętko. Kn 4.
patrz: ABREWIACJA
– Tytél/ v. Abréwiácyia. Kn 1169.
patrz: ABREWIACJA
– Skoropis [...] Abrewiácyia/ Włoczka. Kn 1007.
patrz: ABREWIACJA
– Abréwiácya/ z tytlámi pismo prędkie. Abbreuiatio, vulgo Abbreuiaturae IC. breues notae [...]. Pismo taiemne. Kn 3-4.
patrz: ABREWIACJA
– Ach/ Ah, Aha [...] Eheu [...] Hei, heu [...] hei mihi. Kn 4.
patrz: ACH, ACH, AH
– Acháték/ kámień drogi/ Achates. Kn 4.
– Akta/ Księgi spraw/ abo prawne [...] v. Metryka. Księgi wielkie/ regałowe/ pargaminowe/ gradały. Kn 330.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Akt w komedyey. Kn 5.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Akt [...] vide Spráwá. Kn 5.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ [...] Tina [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
– Achtel/ vide Béczká. Kn 4.
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in Constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
– Acz nic/ vide Przynamniéy. Kn 4.
patrz: ACZ
– Acz/ áczkolwiék/ choćia/ choćiasz/ Quamuis, quanquam, etsi, etiamsi, licet, tametsi [...] v. Wszákże. Kn 4.
patrz: ACZ
– Przynamniey/ ácz nic. Minimum. Kn 879.
patrz: ACZ
– Haczék/ haczyk. Hamulus [...]. Kn 220.
– Haczék/ haczyk. [...] Chirurgicum instrumentum. Cavus vncinatus. [...]. Kn 220.
– Adámászék/ Sericum florulentum. Kn 4.
– Amirał/ hetman woyská wodnego/ Trierarchus [...] Nauarchus [...] vide Szypér. Kn 6.
– Amirał/ Nauis praetoria. Kn 6.
– Adwent/ dies adventui Christi sacri. Kn 4.
patrz: ADWENT
– Kobiérzéc adziámski [...] Tapete Persicum, Barbaricum. Kn 285.
– Afékt przyrodzony/ vide Miłość. Kn 4.
patrz: AFEKT
– Jabłká Afryckie/ Tuberes [...]. Kn 227.
patrz: AFRYCKI
– Autentyczny/ v. Powazny 1. Dowodny. Kn 10.
– Autentyk/ Literae vel documentum locupletis auctoritatis [...] Authenticum instrumentum [...]. Kn 10.
– Háftuię ránę/ Suo plagam [...]. Committo oras plagae suturis [...]. Kn 221.
– Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
– Agáryk/ vide Modrzéwowa gębká. Kn 4.
patrz: AGARYK
– Aiendá kościelna/ Księgá cerémoniálna. Libri rituales. Kn 5.
– Agnusek/ Agni diuini cerea effigies. Kn 4.
– Agrést/ iágodá/ Uva acerba [...]. Uva im mitis [...]. Uva immatura [...]. Uva immatura non solum vini, sed oliuae, lauri etc. Kn 5.
– Agréstowy/ Omphacinus. Kn 5.
patrz: AGRESTOWY
– Ach/ Ah, Aha [...] Eheu [...] hei, heu [...] hei mihi. Kn 4.
patrz: AHA
– Hak kátowski Harpax ferreus. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak/ Vncus [...] Harpago [...]. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak dwoyzęby/ Bidens [...] motyká dwoyzębá. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak woięnny/ Vncus naualis, [...] Manus ferrea. [...] Lupus ferreus [...]. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Sápiient Akádémicki. [Bidellus Alciato. Tucholi. Custodem gymnasiorum etiam vocat Alciat. [...]. Kn 979.
patrz: AKADEMICKI
– Akcya/ Mam ákcyą przeciw komu/ v. Spráwá sądowa. Kn 9.
patrz: AKCJA
– Akolit/ Acolythus. Kn 5.
patrz: AKOLIT
– Akomodowáć się komu/ v. Dogadzam komu/ Przypodobam się/ Gwoli być komu/ Ulegać/ Przestáwáć z kiem. Kn 5.
– Akta/ vide Dzieiow księgi. Księgi publiczne. Kn 5.
patrz: AKTA
– Aktor w práwié/ [...] vide Prokurator. Stroná powodna w práwié. Kn 5.
patrz: AKTOR
– Aktor komédyyny. Kn 5.
patrz: AKTOR
– Aktykuię/ vide W wodzę w księgi. Kn 5.
patrz: AKTYKOWAĆ
– Akwáwitá/ vide Gorzałká. Kn 5.
patrz: AKWAWITA
– Gorzałka/ akwawita. [...] Przepalane wino. Aqua vitae. Kn 203.
patrz: AKWAWITA
– Hálábart/ Amazonia securis [...]. Bipennis [...]. vide Czékan. Kn 221.
– Gips/ wapno chędogie/ ábo álábástr miáłki do pobielániá/ do wybiiánią [!] figur. Gypsum [...]. Kn 190.
– Alábástr kámięn/ Alabastrites [...] Lapis ex marmoris genere [...] Onyx [...] v. Onich. Kn 5.
– Alábástrowy słoiék/ z álábástru. Alabaster [...] alabastru[m] [...] Onyx [...]. Kn 5.
– Antymoniowy/ [...] sed ad colore[m] alludit [...] iákoby álábástrowy. Kn 7.
– Alkánt/ álákánt. [...] Vinum Creticum, nam Candia est Creta. Vinum atrum [...]. Kn 6.
– Alámbik poiédynkowy/ prosty. Aeolipyla [...] Vesica metallica. [...]. Kn 5.
– Alámbik podwoyny w wodzié/ Diploma [...] Duplex vas [...] Balneum maris. [...]. Kn 5.
– Dystylowánie/ palenie wodék/ oléykow/ ábo zioł/ korzeni [et] c. ná wodki/ oléyki [...] Kápánie abo ciéczenie wodek z álambikow/ haec proprie est destillatio vel distillatio, non prior. Kn 158.
– Alátérn drzewko, (iáko ie drugié ięzyki z Łácińská zową), Alaternus, [...] folio inter ilicem et oleam, nullum fructum fert [...]. Kn 5.
patrz: ALATERN
– Albá kápłánska/ Vestis reliqiosa lintea [...]. Poderis [...]. Kn 5.
patrz: ALBA
– Alchimia/ Chimice, es[t] Chimica ars [...] argenti conficiendi scientia [...] Vana ars [...]. Kn 5.
– Lekarz iármárkowy/ często szálbierstwem ábo álchimią nárábiáiący. Circulator [...] Circulatores per medicamenta id faciunt [...]. Kn 355-356.
– Dystylowaná rzécz v Alchymistow/ vulgo quinta essentia [...] vide Ekstrakt [...]. Kn 159.
– Alchimistá/ Chimicus (vulgo Alchimista) Chimisticae facultatis magister [...]. Kn 5.
– Hálsbánt koński/ Phalerae [...] Primus equúm phaleris insignem victor habebit [...] phaleras esse pretiosum quemuis equi ornatum, sine in fronte, sine in capite, sine in pectore. [...]. Kn 222.
– Podpiérsień/ Antilena [...] Phalerae [...] v. Hálzbánt [...]. Kn 744.
– Napierśnik/ v. Hálzbánt/ & Przépaská. Kn 469.
– Naczelnik/ Frontale [...] Phaleras [...] vide Hálzbánt. Kn 455.
– Hálsbánt/ noszenie męskie [...] Pectorale militum [...] ornamentum pectoris. Kn 222.
– Aléguię kim/ áléguię co/ v. Sczyczę się/ Przywodzę co. Kn 6.
– Alkierz wypuszczony [...] Podium [...] Exostes, suggrunda, proiectum [...] wydátny álkierz z ściány [...] Ganek 1. Kn 6.
– Almáryia/ vide Száfá. Kn 6.
– Aloe/ sok gęsty iák żywicá. [...] Aloës herbae succus [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloé drzewko/ Rayskie drzéwo. Tarum [...] Lignum odoratum, et Agallochum sylvestre [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloe/ ábo Aloná ziele. Aloë [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloe/ ábo Aloná ziele. Aloë [...]. Kn 6.
patrz: ALONA
– Alt w Muzycé/[...] Symphoniae pars suprema virili voce cani solita. Kn 6.
patrz: ALT
– Altaná/ [...]. Tabulatum supremum. Ambulatio, vel coenaculum supra tectum [...]. Kn 6.
– Altembás/ Sericum aureo filo crispatum [...]. Kn 6.
– Amárykuię/ Polonice styskuię/ Vskarżam się/ Skwierczę. Amarico parum Latinum est [...] vide Gorzko czynię. Kn 6.
– Amétyszt/ kámien drogi iásno brunatny [...]. Kn 6.
– Amétysztowy/ Amethystinus color [...]. Kn 6.
– Ambit/ chodzenie nakryte iáko bywa w klasztorách/ ábo koło kościołá/ Peristylum [...] Peridromis [...]. Kn 6.
patrz: AMBIT
– Ambra druga/ sok z-siadły/ kleiowi abo żywicy podobny/ Ambarum [...] Ambar Arabibus. Ambra vulgo succus terrae vel arborum concretus in Aethiopia, [et] apud Chinas, in medicinis nobilissimus [...]. Kn 6.
patrz: AMBRA
– Ambrá/ Ambra in Brasilia in littore maris colligitur, colore nihili, sed ad odoramentorum usum auro penditur [...]. Kn 6.
patrz: AMBRA
– Aminék Polski/ Kmin Polski/ Podáminék/ [...] Ammioselinum, Ammium adulterinum, Bubonium Hippocratis [...]. Kn 6.
patrz: AMINEK
– Aminék/ [...] Kmin biały [...] Ammium, Cuminum Aethiopicum et regium [...]. Kn 6.
patrz: AMINEK
– Duch dobry/ [...] Anioł. Kn 152.
– Amoniak/ sok. Ammoniacum [...]. Kn 6.
– Metopium [...] gáłbanowy/ ábo ámoniákowy/ ábo migdałowy oléiék. Kn 183.
– Amoniakowé drzewko/ Agasyllis [...] Metopion [...]. Species eius duo Trauston, Phyrama [...]. Kn 6.
– Ampułká/ nalewéczká do kiélichá przy Mszy. Simpulum [...] Guttus [...] Guttulus. Kn 6.
– Kufel/ kufelek/ kuflik [...] vide Ampułka. Kn 334.
– Ana. Medykow y Aptekárzow termin/ vide Po funcié. Kn 7.
patrz: ANA
– Anátomia/ Náuká rozbieránia źwierząt po członkách żywo [...]. Kn 7.
patrz: ANATOMIA
– Anátomik/ rozbierácz sztuczny źwierząt [...] Anatomicus [...]. Kn 7.
patrz: ANATOMIK
– Annaty/ Pensio summo Pontifici dari solita ab Episcopo sedem Episcopalem occupaturo [...]. Kn 7.
– Jáncárowié/ Triarij Turcarum. [...] Praetorianos milites Turcarum. Kn 235.
– Márcépannik/ Crustularis, [...] vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: ANDROT
– Androt/ Crustulum, Horat placenta ex farina, oleo, lacte, melle [et]c. Lamb. Iun Pemma n,Var. Scal. Pemmation, n.iunio Kn 7.
patrz: ANDROT
– Márcépannik/ Crustularis, [...] (vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: ANDROTNIK
– Aniélski tránk ziele/ Alisma & Damasonium, & Lyrum [...]. Kn 7.
– Tránk Aniélski/ v. Aniélski tránk. Kn 1150.
– Kontryfał/ cyná przédnia ábo Angiélska/ Stannum Anglicanum nobilissimum [...]. Kn 300.
patrz: ANGIELSKI
– Kotéwki żélázne/ kotwiczki/ Angliczki. Triboli [...] Murices ferrei [...]. Kn 310.
patrz: ANGLICZKA
– Animusz vide Sérce 2. Kn 7.
– Klámra. Ansa ferrea [...] Ankra. Kn 278.
patrz: ANKIER, ANKRA
– Ankrá/ Fibula murorum [...]. Kn 7.
patrz: ANKIER, ANKRA
– Ankruię/ vide Spinam co. Kn 7.
patrz: ANKROWAĆ
– Ankrowánie/ klámrowánie/ Fibulatio [...] Suffrenatio lapidum in structura [...]. Kn 7.
patrz: ANKROWANIE
– Rocznicá/ święto uroczyste/ obchód roczny. Anniuersarius dies [...] Anniwérsarz. Kn 920.
– Antábá/ vide Rękoieść/ Ucho u státku/ Kolce l. Kn 7.
– Antépendium/ Plagula quae altari imo appenditur [...]. Kn 7.
– Vmywádlnik/ vmywálnik/ vmywálnia/ Láwáterz/ Antwás [...] v. Łaźnia [...] Miednica l. [et] Nalewká 2 [...]. Kn 1189.
– Antyfoná/ vulgo Antiphona [...]. Kn 7.
patrz: ANTYFONA
– Antymoniowy [...] sed ad colore[m] alludit, vnde Polonus reddidit/ iakoby álábástrowy. Kn 7.
– Antymonium/ Spiszglas [...] vide Oczna przypráwá. Kn 7.
patrz: ANTYMONIUM
– Antypast suchy do iédzenia/ Promulsidararia [...] Antecoena [...] Gustatio [...] Antypast do picia w trunku. Promulsis [...] Potio ex mulso [...]. Kn 7.
patrz: ANTYPAST
– Anyż polny/ vide Káruy. Kn 8.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Nasienie Sniedkowe bywa do chleba pieczenia przydane/ iako Czarnucha/ albo polny Anyż. Kn 1233.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Anyż kramny/ Anisum [...] Słodki anyż [...]. Kn 7.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Aparat komedyalny/ Choragium [...]. Kn 8.
patrz: APARAT
– Pogrzebny aparat/ v. Aparat pogrzebny. Kn 754.
patrz: APARAT
– Aparat/ vbior y sprzęt wytworny iaki. Paratus regius, principalis [...] Apparatus. Instructus [...] Ornatus scenae, fori [...]. Kn 8.
patrz: APARAT
– Komedyyny/ Komedyyny aparat vide Aparat Komedyyny. Kn 293.
patrz: APARAT
– Ruszenie do wyższego sądu [...] vide Apelacyia. Kn 961.
patrz: APELACJA
– Kauterium/ apertura czyniona/ dziura w skórze przepalona/ na odbyt wilgotności [...]. Kn 271.
– Apérturá sámorodna/ vide Ciéczénie 2& 6. Kn 8.
– Rozłákomić się/ ábo kogo ná co/ v. Łákomię się & Apétyt czynię. Kn 946.
– Apetyt/ chęć do iedzenia/ Appetentia cibi [...] Appetitio edendi [...]. Kn 8.
– Chcé mi się czégo [...] Masz ápétyt pisáć o Etnié [...] v. Ządam/ Podobami się/ Záchciáło mi się/ Pokusę mam. Kn 63.
– Apétyt brzémiennych zły/ Malacia [...]. Kn 8.
– Apétyt mam ná co/ vide Chcé mi się czégo. Kn 8.
– Opich/ ápich Boëmis. Apium, [...] Variae eius species, s. Montanum, Oreoselinum [...]. Palustre apium, eleoselinu[m], [...]. Kn 631.
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
– Apopléksya/ nagła śmierć/ Szlák/ Ruszenie powietrzem zupéłne niektorzy zowią. Apoplexia [...] Resolutio membrorum totius corporis [...]. Kn 8.
patrz: APOPLEKSJA
– Apoplexia [...] Attonitus stupor [....] Sideratio [...] Ictus sanguinis [...] Solstitialis morbus [...] vide Páráliż. Kn 8.
patrz: APOPLEKSJA
– Apopléktyk/ Sideratus [...] Sidere percussus [...] Sidere afflatus [...] Apoplecticus [...]. Kn 8.
patrz: APOPLEKTYK
– Nátężánie/ podnoszenie z przédłużániem sylab w mowié/ w słowiéch [...] Accentum Poloni in suis vocibus pronuntiandis in penultima semper ponunt, in peregrinis aliqui antepenultimam attolunt, ut Ániołá/ apostołá etc. [...] aliqui Poloni [...] duplam faciunt et duplici ll exprimunt, aniolla/ apostolla/ cymbally/ kapitulla etc. [...]. Kn 480.
patrz: APOSTOŁ
– Széplunięnie [...] áposztół/ ápostół: szábát/ sábát [...]. Kn 1112.
patrz: APOSTOŁ
– Apostoł fałszywy [...] Pseudoapostolus. Kn 8.
patrz: APOSTOŁ
– Aptéká/ Myropolium [...] Pharmacopolium et Aromaetaria taberna [...] Seplasia [...]. Kn 8.
– Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
– Aptekárz/ Myropola [...] Pharmacopola [...] Vnguentarius [...] Magmentarius [...] Medicamentarius [...] Herbarius [...] Seplasiarius [...] Pigmentarius [...]. Kn 8.
– Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
– Vprząść/ ábo vprządł sobié w-głowié to abo owo/ wziął sobié w-rozum/ poiął to bárzo/ chwycił się tego [...] apréendował to [...] nié appréendował on tego/ i[tem] nié poiął/ nié waży sobié tego/ puścił to lékko/ ábo mimo się. [...] Apprehendit id valde, vel non apprehendit [...]. Kn 1195.
– Aptekárká/ Vnguentaria [...]. Kn 8.
patrz: APTEKARKA
– Funt Aptekárski/ á niégdy u Rzymian y wagá mokrych y suchych rzéczy pospolita. [...]. Kn 181.
– Kocenki arábskie/ láwenda szyszkowa. Stoechas [...]. Lauendulae similis est [...]. Kn 286.
– Arcydyákon [...] Archidiaconus. Kn 9.
patrz: ARCYDIAKON
– Arcykácermistrz/ [...] Haeresiarcha. Kn 9.
– Kácermistrz/ árcykácerz. [...] Haeresiarcha. Kn 255.
patrz: ARCYKACERZ
– Arcyksiążę/ (Archidux vulgo) Dux maximus [...] Regulus [...]. Kn 9.
– Arcyrozbojnik morski/ Archipirata [...] praedonum princeps. Kn 9.
– Szermierski mistrz/ Arcyszermierz. Lanista [...] Gladiatorum princeps [...]. Kn 1112.
– Arcyzłodziey/ Trifur [...] princeps furum. Kn 9.
– Trzymam árendą. Kn 9.
– Arendá/ [...] (vt Trzymam árendę, biorę z árendy [...]). Kn 9.
– Arendá/ naiem máiętności prywatny dáney komu do trzymánia. Locatio [...]. Kn 9.
– Arendá/ naiem v kogo máiętności/ domu/ etc. Conductio [...] vide Zastáwá. Kn 9.
– Arendarz prywatnych rzéczy náymuiący v kogo/ Conductor [...] vide Náymácz. Kn 9.
– Arendarz dobr/ dochodow pospolitych/ vide Náymácz dobr pospolitych. Kn 9.
– Arenduię co komu/ Loco fundum alicui [...]. Kn 9.
– Arenduię co u kogo/ Conduco fundum de aliquo [...] vide Náymuię 2. Zákupuię. Kn 9.
– Arést/ hámowánie vrzędne rzéczy czyich/ abo persony iéśli gołota. Zapowiedź/ szpérunk [...] Interdictio, interdictum [...]. Kn 9.
– Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié naszyńca/ ábo co iego v kogo. Kn 9.
– Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié nászyńcá [...]. Kn 9.
– Aréstuię cudzoziemcá/ ábo pod inszym vrzędem żyiącego nászyńcá. Kn 9.
– Hárfá/ Psalterium [...] Magadis [...] Sambuca [...] Nablium vel naulium [...]. Kn 223.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Stroię lutnię/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Stroię lutnią/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Hárfistá/ Nablista [...] Sambucista [...]. Kn 223.
– Muszkiet/ Pułhak/ Rusznicá/ Pistolet/ Arkabuz/ etc. [...] Fistula ferrea igninoma gestatoria. [...] Fistula bellica procul tela iaciens. [...] Bombardam minorem vel manualem, vel gestatoriam vocant aliqui, non male vt dignoscatur a maioribus. vide Dziáło. Kn 438.
– Arkábuz/ vide Muszkét. Kn 9.
– Arkabuzer/ vide Strzéléc 2. Kn 9.
– Arkusz wiélki régałowy/ v. Papier régałowy. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Arkusz łamány ná części dwie/ cztery/ [...] v. Sékstérn. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Régał/ régałowy árkusz/ v. Pápier régałowy. Kn 914.
patrz: ARKUSZ
– Arkusz pápieru nie łamány/ Plagula, philyra, vel philura [...] v. Papierowe drzewko. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Woysko wodne/ (ármatá/ ármadá). Castra naualia [...] Classis [...] Nauales copiae [...]. Kn 1284.
patrz: ARMADA
– Armatá/ vide Woysko wodné. Kn 9.
– Arsenáł/ vide Zbroiownia. Kn 9.
patrz: ARSENAŁ
– Punkt rzéczy/ mowy/ Artykuł. Punctum [...]. Status controversiae [...]. Caput causae [...] Cardo causae, litis. Kn 901.
patrz: ARTYKUŁ
– Siédm pięniąszkow nászych waży monetá Rzymska stará As nazwána/ Assis, et As assis [...]. Kn 992.
patrz: AS
– As/ Rzymska monetá/ vide Siedm pieniążkow. Kn 9.
patrz: AS
– Asékuracya/ vide Wárunek/ Gléyt/ Vbéspiéczęnie. Kn 9.
patrz: ASEKURACJA
– Asékurowáć kogo v. Vbéspiéczam/ Obiécuię/ 1. 2. Waruię. Kn 9.
– Czásu pátrzyć ná kogo/ vide Aspéktu pátrzyć. Kn 97.
patrz: ASPEKT
– Aspéktu pátrzyć ná kogo/ ná co. Obseruare occupationem alicuius, Obseruare tempora. Kn 9.
patrz: ASPEKT
– Konstélácya/ Gwiazd ná niébié rozłożenie czásu národzenia czyiego/ Aspékt pod ktorem się kto rodzi. Genesis [...]. Kn 299.
patrz: ASPEKT
– Astrych wytworny/ ástrychem pokładam v. Posadzká. Kn 9.
– Asystencya/ obecność godnych pérson [...] Circumstatio militum [...]. Kn 9.
patrz: ASYSTENCJA
– Atłas/ Tela serica densa et leuis. Kn 9.
– Inkaust/ [...] átráment/ [...] káłamárz/ tynkturká ábo dykturká. [...] Czernidło pisárskie. [...] Atramentum [...] Sepia [...]. Kn 252.
patrz: ATRAMENT
– Au/ Interiectio abnuentis seu fastidientis. Kn 9.
patrz: AU
– Słuchanie/ v. Słuch 2. Audyencyia/ Vsłuchanie. Kn 1024.
– Daię audyencyą/ vide Sluchać posłow/ Audyencyą dać. Kn 111.
– Audytor Biskupi/ Légácki/ etc. A libellis [...] a responsis [...] ab iure [...] a memoria, przypominácz. Kn 9-10.
patrz: AUDYTOR
– Audytor/ vide Słuchácz. Kn 9.
patrz: AUDYTOR
– Audytorium/ v. Słuchálnia/ et Szkołá. Kn 10.
patrz: AUDYTORIUM
– Miał [nauczyciel] wielkie audytorium/ i[tem] wielé słucháczow. Kn 10.
patrz: AUDYTORIUM
– Pisarz ktory sam z-siebie co pisze / składa. Scriptor [...]. Scriptor artium. [...] Scriptor librarius. [...] Lusor [...]. Auctor carminis. [...] Auctor operis seu orationis. [...] v. Autor. Kn 701.
– Aurypigment/ Złotokost/ Arsenicum [...] Auripigmentum [...]. Kn 10.
– Autentykuię/ v. W wodzę w księgi. Kn 10.
– Nowiniarz/ Awizarz [...] Nouorum rumorum fictor, gerulus. Kn 553.
patrz: AWIZARZ
– Jaszczurká cudzoziemska/ Jndyyska/ Azyáńska/ etc. Jaszczorká mieniąca bárwę/ Wiátrożyłá ábo Wiátrożył gádziná. Chamaeleon. Animal versicoloris mutationis [...]. Kn 238.
patrz: AZJAŃSKI
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz: AZJAŃSKI
– Słowo Łácińskie ábo Polskie nic nié znáczące péwnego ábo z-áféktu iákiego náglé wymowione/ ábo trudne do własnego wykłádu […] Rum/ puk/ plásk/ bá/ terefere [...]. Kn 1022-1023.
patrz: BA
– Bá/ Interiectio irridentis [...]. Kn 10.
patrz: BA
– Báby/ gruszki/ Pyra mammosa. Pomponiana [...]. Kn 11.
patrz: BABA
– Bábá zabobonna/ co lekuié nié czárámi/ álé zmyślonemi nabożenstwy [...] Piatrix [...] Expiatrix [...]. Kn 10.
patrz: BABA
– Chleb żołty/ bábá/ obártuch/ Libum [...] Panis crocatus [...] Crocotinum [...]. Kn 65.
patrz: BABA
– Bábá miedziána/ spiżána/ drzewiána. Fistuca [...] Machina [...] vide. Pal [...] Musisz bábę cáłowáć. Kn 10.
patrz: BABA
– Lekuię/ iáko baby zabobonnié/ ábo czáruiąc leczę. Kn 356.
patrz: BABA
– Bábá chleb/ vide Chleb żołty. Kn 10.
patrz: BABA
– Stárká/ vide Bábá 2. Kn 1062.
patrz: BABA
– Bábá rodzących pilnuiąca/ Obstetrix [...] Adsestrix, Assestrix [...]. Kn 10.
patrz: BABA
– Bábi/ Anilis [...] Anicularis [...]. Kn 11.
patrz: BABI
– Bábię/ rodzących pilnuię. Obstetrico [...] obstetricor [...]. Kn 11.
patrz: BABIĆ
– Stárzéię się/ [...] Idę w-látá. Senesco [...] zstarzeć się od kłopotu. [...] bábiéié. Kn 1064.
patrz: BABIEĆ
– Kokoryczká ziéle/ krowká/ bábikrowká/ liczydło. Polygonatum [...] Sigillum Salomonis [...]. Kn 287.
– Mili goście. Mi dulcis anus [...]. Moiá piekná starko/ moiá złota babko. Babusiu droga. Kn 414.
patrz: BABKA
– Bábká monetá/ vide Kwartnik. Kn 11.
patrz: BABKA
– Zmrużék grá/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżytek. [...] Myinda, Iunio ex Polluce [...] Musca aerea. [...] Kn 1438.
patrz: BABKA
– Bábskié/ v. Po bábsku. Kn 11.
patrz: BABSKIE
– Wilczysko/ Sic terminata vocabula, deriuata sunt, et significant primitiuum suum magnae molis, aut deforme, seu agreste: ut, wilczysko/ psisko/ zaięczysko [...] nożysko/ wozisko/ bábsko [...] v. Chłopisko. Kn 1260.
patrz: BABSKO
– Stárość (de homine) Senectus [...] Senecta [...] Anitas [...] quasi dicas bábstwo. Kn 1062.
patrz: BABSTWO
– Báby/ gwiazdy/ Pleiades [...]. Kn 11.
patrz: BABY
– Łódź/ łódka máła/ wiélka/ dłubána/ szyta/ barká/ bat/ bacik/ łozá. Nauicula, nauigiolum [...] Scapha [...] Phasellus [...]. Kn 367.
patrz: BACIK
– Mam to ná báczeniu/ ná piéczy/ mam oko ná to. Habeo rem antiquissimam. Kn 385.
patrz: BACZENIE
– Báczenie/ rozum/ Iést przy baczeniu/ [...] sanae mentis, sanus mente, idem. przy sobié [...] z baczeniem/ z rozumem. Kn 11.
patrz: BACZENIE
– Byłem przy iégo konániu/ miał baczęnie áż do skonánia. Kn 1006.
patrz: BACZENIE
– Báczny/ dyszkrét/ Prudens, perspicax, consideratus [...] v. Ostroźny/ Rozsądny. Kn 11.
patrz: BACZNY
– Rozsądny [...] vide Báczny. Kn 951.
patrz: BACZNY
– Kordat/ v. Smiáły 1. Báczny. Kn 302.
patrz: BACZNY
– Czuię [...] Obchodzi mię co/ vide Przéczuwam/ Baczę/ Pilnie. Kn 106.
patrz: BACZYĆ
– Obaczam co [...] v. Oglądywam co/ Baczę. Kn 556.
patrz: BACZYĆ
– Boię się o cię Timeo tibi: timeo tibi male [...] Timeo mihi [...] Timeo pro aliquo [...] Excitat me metus tui. Kn 41.
– Iák ogniá się boi/ strzeżé/ chroni. Latini dicunt: Cane peius & angue [...] Vitat oliuum cautius sanguine viperino. Kn 231.
– Boię się/ (Strácham się/ Lękam się maiorem vehementiam timoris significant, quam Boię się)/ Timeo aliquid. timeo ne. timeo quemadmodum [...] Metum capio [...] Horrore perfundor Strách mię! [...] Tchorzyć/ [...] Przélęknąć się. Kn 41.
– Dowiaduię się czégo/ wywiáduię/ przepytywam/ bádam. Kn 143-144.
patrz: BADAĆ
– Bádánie/ Disquisitio [...] Discussio [...] Inquisitio, inuestigatio [...] Examinatio [...] Scrutatio [...] Requisitio [...] Scitatio. Kn 11.
patrz: BADANIE
– Dowiádowánie się/ vide Bádánie. Kn 143.
patrz: BADANIE
– Rzęsá wierzbowa/ bágnowa/ kotki/ owieczki/ bágniątká. Iulum [...]. Kn 970.
patrz: BAGNIĄTKO
– Tunczyk rybá morská [...] Báhnik/ et Błátnik/ quasi Bágnik et Błotnik [...] Thunnus vel thynnus. Kn 1164.
– Bágnisko/ bágno/ błotá/ Palus [...] Terra stagnata palude [...] Locus palustris [...]. Kn 12.
patrz: BAGNISKO
– Bágno/ drzewo/ łoża/ łożyna/ Siler [...] seu siler montanum [...]. Kn 12.
patrz: BAGNO
– Modrzéwnicá ziéle/ bágno. Chamae paruae. Kn 423.
patrz: BAGNO
– Szmer náski/ Rozmáryn Czéski/ Swinie bágno. Rosmarinum syluestre [...] Serpillum syluestre [...]. Kn 1118.
patrz: BAGNO
– Rzęsá wierzbowa/ bágnowa/ kotki/ owieczki/ bágniątká. Iulum [...]. Kn 970.
patrz: BAGNOWY
– Plotká [...] pléciuch/ lékkomowny człowiék. Nugator [...] Blatero [...] Nugigerulus [...] Nugipolyloquides [...] v. Báiá/ Báłámut. Kn 713.
patrz: BAJA
– Báiá/ bayká/ [...] Fabulator [...]. Kn 12.
patrz: BAJA
– Brédnié/ vide Bayki.// Bredzę/ v. Blékocę/ Báię. Kn 45.
patrz: BAJAĆ
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: BAJAĆ
– Drwię/ [...] vide Baię. Kn 151.
patrz: BAJAĆ
– Báię/ bayki powiadam/ Fabulor [...]. Sero fabulas [...]. Confabulo fabulam [...] Fabulam narro [...] Fabellam narro [...]. Kn 12.
patrz: BAJAĆ
– Báiánie/ Fabulositas [...] f[abulositas] rerum narratarum. Apologatio [...]. Kn 12.
patrz: BAJANIE
– Bayczány [...] Fabularis [...] Mythistoricus [...]. Kn 18.
patrz: BAJCZANY
– Bayká/ powiéść zmyślona o czym/ baśn. Fabula [...] Fabella [...] Neniae aniles [...] Fabularis historia [...] Fabulositas [...] Apologus [...] Mythistoria [...]. Kn 18.
patrz: BAJKA
– Plotká/ [...] v. Bayká/ bayki. Kn 713.
patrz: BAJKA
– Báiá/ bayká/ [...] Fabulator [...]. Kn 12.
patrz: BAJKA
– Siédm pięniąszkow naszych waży monetá Rzymska stára As nazwána [...] pięniąszki drobne [...] dwa szélągi i dwa pięniąszki násze i troche coś/ to iest 2/3 trzéciego. niémal pięćkwarnik [...] niémal Baiok włoski teraźniéyszy. Kn 992-993.
patrz: BAJOK
– Báwoli/ Báwołowy. Bubalinus. Bayfio. Kn 18.
– Báwoł. Bubalus. [...] Syluestris bos [...]. Kn 18.
– Przyzywam kogo/ wołam do siebié [...] Kto mię báka/ Zabákay go. Prouoco [...]. Kn 895.
patrz: BAKAĆ
– Bakam/ Iubilo [...] wołam kogo. Item łaię [...]. Kn 12.
patrz: BAKAĆ
– Bakam/ [...] wołam kogo. Item łaię [...]. Kn 12.
patrz: BAKAĆ
– Bákáłarz/ Baccalaureus [...] v. Promot. Kn 12.
– Bálásy/ Balastriae, vel Balaustriae, vel balaustra [...] Sczéblé prosté wstoiaczki miasto bálásow po prostu podczas kładą. Kn 13.
patrz: BALAS
– Bárwierz/ [...] Chirurgus, [...] Vulnerarius [...] Tonsor [...] Rasor [...] Iatraliptes. Kn 15.
– Báldakin/ v. Ciennik. Kn 13.
– Ben ziéle/ báldryan czerwony/ kozłék czerwony/ Phu peregrinum, Valeriana rubra, Been rubrum, Ocymastrum valerianum. Kn 20.
patrz: BALDRIAN
– Kozłki ziéle/ Báldryan/ [...] Phu [...] Valeriana [...]. Kn 312.
patrz: BALDRIAN
– Báléczká/ Trabicula [...] Transtillum [...] Tigillum [...] Trabecula [...]. Kn 13.
patrz: BALECZKA
– Bálká/ tram/ trágárz/ Trabs [...] Tignum [...] Transtra [...] vide Płatwy. Kn 13.
– Słupiéc w-wiązániu/ co do wiérzchu krokwy do płátéw ábo do bálk srzodkiem idzié/ i bunty trzyma. Kn 1025.
– Balkowy/ Trabalis clauus [...]. Kn 13.
patrz: BALKOWY
– Bálsam/ drzewko ábo krzéwinká. [...] Balsamon frutex [...] Balsami arbuscula [...]. Kn 13.
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski. Ocimum, vel Ocymum [...]. Kn 18.
– Bálsámká/ chrościnká/ żydowskie iágody./ [Viticella et Balsamina [...] Pomum Hierosolymitanum et Momordica [...]. Kn 13.
patrz: BALSAMKA
– Bálsámowe dréwno/ gáłąź/ Xylobalsamum [...] Carpobalsamum [...] Kn 13.
patrz: BALSAMOWY
– Przédáią i gáłąski bálsámowe/ wystáwiáią ná targ. Kn 837.
patrz: BALSAMOWY
– Bárwierka Tonstrix, [...] Tonstricula. Kn 15.
– Bárwierka Tonstrix, [...] Tonstricula. Kn 15.
– Bárwiernia/ strzygalnia Tonstrina. Kn 15.
– Bárwiernia/ strzygalnia Tonstrina. Kn 15.
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...]. Cucurbitula [...]. Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
– Dłubáczká bálwierska/ vide Szpátelká. Kn 121.
– Bárwierstwo/ Chirurgia, [...] Iatraliptice [...] Vnguentaria. Kn 15.
– Plotę [...] niégrzéczy co mowię. [...] Vicinum Báłámucę. Kn 713.
– Báłámucę/ Nugor. Kn 12.
– Báłámucki/ Nugatorius [...] Nugarius [...] Nugalis. Kn 12.
– Matánina/ zámotánie. Tricż [...] mátániną się báwię. [...] vanus labor, sed vide Błazeństwo/ Báłámuctwo. Kn 393.
– Béłkocę/ glukam/ Bilbit amphora [...] Glut glut murmurat vnda sonans [...] v. Glékocé. Kn 19.
– Ná báłuku leść/ ráczkiem [...] Repere genibus [...] Suffraginibus insidentes [...] Reptare per manus et genua [...]. Kn 440.
patrz: BAŁUK
– Ráczkiem leść/ v. Ná báłuku. Kn 907.
patrz: BAŁUK
– Báłuk/ vide Ná báłuku. Kn 13.
patrz: BAŁUK
– Báłuk/ vide Ná báłuku. Kn 13.
patrz: BAŁUK
– Báłwan ná wodzié/ vide Wał ná wodzié. Kn 13.
patrz: BAŁWAN
– Báłwan soli/ Gleba salis [...] Figmentum salis [...] Słup solny. Kn 13.
patrz: BAŁWAN
– Báłwochwalcá/ Idolatra. Kn 13.
– Báłwochwálnia/ Idolium. Kn 13.
– Báłwochwalstwo/ Idolatria. Kn 13.
– Molownik ziéle/ Bánágdyk/ Sto-ziarn/ Miłék. Kn 424.
patrz: BANAGDYK
– Bániásty/ Bánczásty/ Ampullaceus [...] de pyris. Kn 13.
– Bándérá/ okrętowa ozdobá. Aplustre, [...] Aplustrum. Kn 13.
patrz: BANDERA
– Bándo/ vide Obwołánie. Kn 13.
patrz: BANDO
– Bándycya/ vide Wywołánie z ziemié. Kn 13.
patrz: BANDYCJA
– Bándyt włoski/ Wywołániéc polski v. Wywołániéc. Kn 13.
patrz: BANDYT
– Bániá/ rybá morska/ Orbis [...] Orchis [...] piscis est rotundus durissimus sine squamis, ex quo caput [et] cauda modicè prominet. Kn 13.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Bániá gliniána/ śklána/ dzbąn wiélki. Fidelia [...] Seria [...] i[tem] vas vinarium. Seria olearia [...] Seria vinaria [...] Orca [...] vas ventrosum angusto ore, in quo mustum defaecatur [...] Amphora, vas 8 congios capiens, i[tem] ośm gárncy […] vide Dzban/ Béczká. Kn 13.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Kołokwintydá/ korb léśny/ ośli ogórék/ bániá zamorska. Colocynthis [...] Cucurbita siluestris [...] frutex est humi repens fructu rotundo. Kn 292.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Korb/ Korbás/ bániá/ tykwiá. Cucurbita [...] Variae eius species, Vernacula [et] peregrina, item figura, colore, magnitudine, semine, sapore dissimili. Kn 302.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Stolcowe naczynie/ donicá/ bániá/ [et]c. [...] Lasanum [...] est vas onus ventris excipiens […] virorum vsui […] Scaphium […] est vas ventris causa mulierum vsui (alijs matula) […] Trulla. Kn 1069-1070.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Bániásty/ Bánczásty/ Ampullaceus [...] de pyris. Kn 13.
patrz: BANIASTY
– Bánnicya máłá ábo práwna/ Priuatio vel amisio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
– Bánnicya máła ábo práwna/ Priuatio vel amissio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
– Wywołánie z-ziemie/ z-oyczyżny/ Bánnicya wiélka. Odsądzenie czci. Kn 1342.
– Bániéczká/ bániuszká/ bánká/ Ampulla vitrea […] Guttus […] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces […] Gello […] Lecythus […] Guttum. Kn 13-14.
– Bániécznik/ bánkarz/ Ampullarius […] vide Lagiewnik. Kn 14.
patrz: BANIECZNIK
– Bániéczny/ do bániék należący/ Ampullarius [...] Ampullariae vnctiones [...] quae fiunt vnguento ex ampullis prolato. Ampullaceum coriu[m]. Kn 14.
patrz: BANIECZNY
– Bézécny w práwié/ v. Bánit.Bézécny w práwié/ v. Bánit. Kn 22.
– Bánnit/ Iure priuatus, vel ad tempus, vel in perpetuum, Proscriptus [...] v. Wywołániéc. Kn 14.
– Bánieczká/ bániuszká/ bánká/Ampulla […] Ampulla vitrea […] Guttus […] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces […] Gello […] Lecythus […] Guttum […] vasculum vnguentorum. Kn 13-14.
patrz: BANIUSZKA
– Bánnizowáć kogo/ Foro nobilitatis excludere. A iudiciis publicis decreto arcere. Iure agendi, experiendi potestate aliquem publicitùs priuare. Kn 14.
– Dáię ná lichwę pieniądzé/ ábo ná bánk/ Colloco pecuniam. Pecuniam in quaestu relinquo: pecunia in quaestum et fenerationem translata: [...] Dáć ná máiętność/ ná folwárk/ [...] Vwięzić pieniądzé/ robić pieniądzmi [!]. [...] vide Lichwę biorę. Kn 112.
patrz: BANK
– Bánk/ kupczenie pieniędzmi/ Argentaria [...] Mensa. Kn 14.
patrz: BANK
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum. Kn 594.
patrz: BANK
– Płácę przéz list/ bánk ukázuię komu odległemu gotowe pieniądzé. Perscribo alicui pecuniam [...] Rescribo alicui pecuniam. Kn 705.
patrz: BANK
– Bániéczká/ bániuszká/ bánká/ Ampulla [...] Ampulla vitrea [...] Guttus [...] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces [...] Gello [...] Lecythus [...] Guttum [...] vasculum vnguentorum. Kn 13-14.
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...]. Cucurbitula [...]. Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...]. Cucurbitula [...]. Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
– Bánká ná wodzié/ v. Bąbél. Kn 14.
– Bániécznik/ bánkarz/ Ampullarius […] vide Lagiewnik. Kn 14.
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: BANKIERSKI
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: BANKIERSKI
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum [...]. vkázuię v kogo ma dług odbieráć pożyczálnik. Kn 594.
– Bánkierz/ co pieniędzmi zysku szuka. Argentarius [...] Mensarius [...] Trapezita [...] Nummularius [...] Mensularius [...] Nummulariolus [...] Kambierz. Kn 14.
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszéchnié/ lédá iákich pérson/ posiédzenie wésołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiét splendidiorem apparatum significat. [...] Polluctum [...] Polluctura [...] Dominium. Kn 29.
patrz: BANKIET
– Bánkiét/ vcztá/ biesiádá/ kołácyá. Conuiuium [...] Compotatio, concaenatio [...] Epulum [...] Coena pollucibilis [...] Coena popularis [...] Saliares dapes [...] Cerealis pompa [...] Daps [...] Dapes [...] Geniales epulae. Kn 14.
patrz: BANKIET
– Bánkiétnik/ co rad bánkiétuie/ Epulo [...] v. Biésiádnik 2. Biesiádny. Gość 1. Kn 14.
patrz: BANKIETNIK
– ~ Biésiáduię/ bánkiétuię/. Conuiuor [...] Concelebro, apparo, instituo conuiuia [...] vide Czéstuię. Kn 29.
– ~ Bánkiétuię/ vide Biésiáduię. Kn 14.
– Bánkiétowánie/ vide Biesiádá. Kn 14.
– Biesiádnik co ucztę spráwuie/ biesiádny abo bánkietowy rządcá Kn .
patrz: BANKIETOWY
– Báran niéczyszczony/ Aries [...] vir ouium. Kn 14.
patrz: BARAN
– Skop/ báran czyszczony. Veruex [...] Veruex sectarius [...] quod sectus sit. Kn 1006.
patrz: BARAN
– Báran niéczyszczony/ Aries [...] Aries etiam marina belua. Kn 14.
patrz: BARAN
– Hérb ná domié/ iako Krysztopor/ Bárány [et]c./ w Krakowié. Kn 224.
patrz: BARAN
– Báran nieczyszczony/ Aries [...] Aries item signum Zodiaci. Kn 14.
patrz: BARAN
– Báránék/ báránéczék/ Agnus […] Agnellus. Kn 14.
patrz: BARANECZEK
– Koziéłék/ ptak/ báránék [...] Capella. Kn 131 [311]. Kn 131 [311].
patrz: BARANEK
– Báránék/ báránéczék/ Agnus [...] Agnellus. Kn 14.
patrz: BARANEK
– Báránia skorá/ vide Skorá owcza. Kn 14.
patrz: BARANI
– Báráni/ Agninus [...] Arietinus. Kn 14 Kn 14.
patrz: BARANI
– Bárániná/Agnina […] vel […] ouilla caro. Kn 14.
patrz: BARANINA
– Baraszkować/ vide Zartuię. Kn 14.
– Bárbárzyniéc/ cudzoziemiéc/ rożnego y grubego ięzyká. Barbarus [...] Lingua [et] natione barbarus […] Graeci gentes à sua diuersas barbaras vocabant, Romani similiter etiam ipsos Graecos. Kn 14.
– Bárbárzynski/ Barbaricus [...] Barbarus [...] Barbara patria. Bárbárzynski kray/ lud. Barbaria. Kn 14.
– Bárbárzynskié/ grubo. Barbarè. Kn 14.
– Bárbárzynskié mowié [...] Barbarizo, barbarè loquor. Kn 14.
– Barbarzynstwo/ Barbaries domestica [...] Barbaria [...] Barbariam delere ex moribus. Kn 14.
– Bárchan/ Vestis [...] gossipina. Kn 14.
– Bárchan/ [...] tela gossipina [...] Villosum textum. Xylina tela. Kn 14-15.
– Dzienie/ robotá pszczélna w bárci. Kn 165.
patrz: BARĆ
– Bárć [...] Mellificium sylvestre [...] Alueus in arboribus sylvestribus natura vel arte factus. Kn 14.
patrz: BARĆ
– Barta/ Ascia plaustrarii, carpentarii [...] v. Toporek. Kn 15.
patrz: BARDA, BARTA, BARTA
– Bardysz/ Lunata securis. Kn 15.
– Báryłá/ 24. gárncy [...] Cadus. Kn 16.
– Bárgiél/ ptak [...] Parus monticola. Kn 15.
patrz: BARGIEL
– Bark/ v. Orczyk. Kn 15.
patrz: BARK
– Bárki v źwiérząt/ Humeri boum [...]. Humeri gallorum [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Bárk/ od rámiennego stáwu do łokciowégo przegubu. Brachium [...] Porrigere brachium [...]. Humerus [...] Lacertus [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Łokiéć przegubu ręki grzbiét./ ábo garb gdzié się łokiéć z bárkiem schodzi. Kn 367.
patrz: BARK
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus hic. Kn 441.
patrz: BARK
– Bárkowáty/ bárkow dużych. [...] Lacertosus homo [...]. Lacertosus equus, gallus [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Przewoźnik czółnem/ łódką. Lintrarius [...] Co czółnem wozi. Ratiarius [...] co prumem wozi [...] Barkarz. Kn 862.
patrz: BARKARZ
– Barkowaty/ barkow dużych [...] Lacertosus. Kn 15.
patrz: BARKOWATY
– Kość barkowa [...] dłoniowa [...] goleniowa przednia więtsza. Kn 305.
patrz: BARKOWY
– Barłog/ Substramen [...] Stramentum. Kn 15.
patrz: BARŁÓG
– Bárwená/ rybá. [...] Bármá [...]. Pármá [...]. Brzáná [...]. Toporék [...]. Mullus, [...]. Mullus barbatus & barbatulus [...]. Barbo [...]. Barbus [...]. Mullulus [...]. Trigla [...]. Kn 15.
patrz: BARMA
– Osét Włoski/ Bárnárdynék/ Turécki czubék. Carduus benedictus vulgò. Kn 639.
– Barszcz Niemiecki [...] Niedźwiedzia łapa. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszcz płonny/ wodny vide Niedźwiedzia stopa. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszcz/ polewka. Kn .
patrz: BARSZCZ
– Barszcz prosty/ naski. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszczowy/ z barszczu/ Acanthinus. Kn 15.
patrz: BARSZCZOWY
– Barszczowy/ barszczowi podobny [...] barszczem/ barszczowem kształtem/ abo liściu barszczowemu podobnem szyciem/ ryciem. Kn 15.
patrz: BARSZCZOWY
– Barszczyk/ Ni pachnie ni śmierdzi [...] vide Nicwart/ Nieskuteczny/ Nieochotny. Kn 15.
patrz: BARSZCZYK
– Bartnik/ bartniczek niedźwiedź [...] vrsus melliuorus, aut mellarius. Kn 15.
patrz: BARTNICZEK
– Bartnicze rzęmięsło. Kn .
patrz: BARTNICZY
– Bartnik/ bartniczek niedźwiedź [...] vrsus melliuorus. Kn 15.
patrz: BARTNIK
– Bartnik [...] mellarius. Kn 15.
patrz: BARTNIK
– Barwa na twarzy/ Częsta twarzy odmiana. Kn 15.
patrz: BARWA
– Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
patrz: BARWA
– Barwa na szacie sukienney. Kn 15.
patrz: BARWA
– Kościelna barwa na kiem. v. Cera zła. Bladość/ Blady. Kn 306.
patrz: BARWA
– Pod barwą/ vide Jedney maści. Kn 731.
patrz: BARWA
– Barwena/ ryba. Barma [...] Parma [...] Brzana [...] Toporek [...] Mullus barbatus. Kn 15.
– Brzana/ Bersana [...] vide Barwena. Kn 38.
– Bárwicá/ bárwiczká postrzygana. Tomentu[m]. [...] Gnaphalium [...] v. Kocanki. Kn 15.
– Barwica/ barwiczka postrzygana [...] v. Kocanki. Kn 15.
patrz: BARWICZKA
– Barwiczka/ rumienidło [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
patrz: BARWICZKA
– Farbica/ farbiczka. vide Oczna przyprawa/ Barwiczka/ Bielidło. Kn 173.
patrz: BARWICZKA
– Barwiczka/ rumienidło [...] barwiczkowane rumienione [...] Barwiczkuię [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
– Barwiczka/ rumienidło [...] barwiczkowane rumienione [...] Barwiczkuię [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
– Kutneruię/ barwię szatę. Kn 340.
patrz: BARWIĆ
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem. pracz/ wybiélácz. Kn 173.
patrz: BARWIENIE
– Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) Infector [...] Tinctor [...] Offector [...] Colorator [...] Flammearius [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
patrz: BARWIERZ
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
patrz: BARWIERZ
– Bárwinék/ Vinca peruinca, Chamaedaphne, [...]. Vinca, [...], Clematis Aegyptia. [...]. Clematis daphnoides. Polygnoides, [...]. vide Powoy 4. Kn 16.
patrz: BARWINEK
– Powóy miésiączkowy/ Bárwinék krzyżowy. Clematis altera. Kn 806.
patrz: BARWINEK
– Bárwista suknia/ Pexa vestis. Kn 16.
patrz: BARWISTY
– Palowy/ Palaris sylua [...] Sublicius pons [...] Subliciæ turres [...] ná palách/ ná słupách/ ruchome bászty. Kn 663.
– Látérnia/ Laterna, [...] Láternia morska/ básztá ná ktorey gore ogień dla żeglarzow. Pharos vel pharus. Kn 351.
– Máchyná/ vide Ogromna rzécz/ Básztá woienna/ Táran/ Szopá woienna. Kn 378.
– Básztá woienna ruchoma: ábo Máchiná do murow/ [...] Ambulatoria turris [...] Subrotata turris [...] Turris mobilis [...] Oppugnatoria machina [...] vide Szopá woienna. Kn 17.
– Szopá woięnna/ budowanie nákryte do dobywánia miast ruchome/ niéruchome/ rozmáite 1. Testudo [...] v. Puklerz. [...] Vinea [...] Vara [...] Pluteus [...] Musculus [...] Sambuca [...] Tichodiphrus [...] vide Basztá 3. Táran. Kn 1119.
– Básztá murowána do obrony/ Propugnaculum [...] Procestria. Kn 17.
– Básztá widokowa/ ruchoma/ Pegma [...] Circumforanea machina [...] Falæ [...] Confixilis machinæ sublicæ turres tabularum nexibus [...] Sublicia turris. Kn .
– Bękart [...] Insititium animal, quod non ex suopte genere ab radicibus nascitur [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu. Kn 19.
– Bękart/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius qui extra matrimonium natus est [...] Falsiparens [...] Nothus. Kn 19.
– Botuch [...] Linteum balneorum [...] vide Tuwalnia. Kn 42.
– Ukwáp ziéle/ báwéłná pozięmna. [...] Herba impia, incana. [...] Kocánki et Ukwáp. Kn 1183.
patrz: BAWEŁNA
– Báwełná/ Linum xylinum, linum gossipinum, linum e gossipio seu xylo frutice [...] Lana lignea [...] vide Iédwab. Kn 17.
patrz: BAWEŁNA
– Báwéłnicá/ báwéłnianká/ Velum gossapinum, xylinum. Kn 17.
– Báwéłnicá/ Báwełnianka. Kn 17.
patrz: BAWEŁNICA
– Trzymam kogo słowy/ bawię rozmową. Traho aliquem sermonibus, quousque [...] Teneo aliquem pluribus [...] Remoram facio alicui. Kn 1161.
patrz: BAWIĆ
– Mudzę/ v. Bawię się nie potrzebnie/ Trawię czas. Kn 436.
– Param się czym/ v. Bawię się tym. Kn 670.
– Obieranie się w czym / Bawienie się czym. Tractatio armorum, literarum philosophiæ, tibiarum [...] Tractatus [...] Tractatu artium delectati, nihil aliud in vita agunt. Kn 564.
– Cielesność powszechnie / skłonność do nieczystości / abo bawienie się ią. Veneris damnosa voluptas [...] Commiscendorum corporum libido [...] Venerea voluptas [...] vide Lubieżność. Kn 79.
– Bubalis, idis, fem. Bawolica. Kn 18.
patrz: BAWOLICA
– Bàwoli/ bàwołowy. Bubalinus. Kn 18.
patrz: BAWOŁOWY
– Bażanka ziele/ Szczyr leśny. Brassica canina. Kn 18.
– Bażanowiec ziele. [...] Toieść wielka. [...] Lysimachia lutea. Kn 18.
– Fázyan/ bázánt/ Phasiana [...] vide Głuszec. Kn 174.
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 177.
patrz: BAZYLIA
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski [...] Ocimum, vel Ocymum. Kn 18.
patrz: BAZYLIA
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski. Ocimum vel Ocymum. Kn 18.
patrz: BAZYLIKA
– Firletka płonna abo krowia/ vide Bazylika. Kn 176.
patrz: BAZYLIKA
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...]. Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: BAZYLIKA
– Bazyliowy/ [...] Ociminus. Kn 18.
patrz: BAZYLIOWY
– Bazyliszek/ Basiliscus. Kn 18.
patrz: BAZYLISZEK
– Łopian / Rzép wiélki / Łopuch / Báżyná. Lappa, Lappa maior. Kn 369.
patrz: BAŻYNA
– Bąbel/ bąbol ná wodzie/ bánká. Bulla. Kn 10.
– Bębel/ v. Bąbel/ [et] Pryszczel 1. v. Pęcherz. Kn 18.
– Przekłócie/ Przepchnienie bębelá/ [et]c. Paracentesis. Kn 844.
– Bąbelek/ Bullula. Kn 11.
patrz: BĄBELEK
– Bąbelistość/ bullatio. Kn 11.
– Bąbelisty/ Bullans aqua. Kn 11.
patrz: BĄBELISTY
– Bąk drzewiany/ vide Krąglica. Kn 12.
patrz: BĄK
– Czapla biała/ Łyszczak/ Plaskonos/ Platea [...] vide Bąk 2. Kn 94.
patrz: BĄK
– Pelikan/ ptak zmyślony malarzow y niektorych pisarzow. Pelicanum [...] v. Sęp. [...] v. Bąk cudzoziemski [...] Czapla biała. Kn 678.
patrz: BĄK
– Krąglica/ kruglica/ cyga/ bąk/ wartołka [...] Turbo. Kn 313.
patrz: BĄK
– Bąk/ robak/ ślep'/ Tabanus [...]. v. Gzik. Kn 12.
patrz: BĄK
– Bąk/ ptak naski/ Asterias [...] Butio [...] Bukarz/ [...] Bąkacz. Kn 12.
patrz: BĄK
– Bąk/ ptak cudzoziemski/ Onocrotalus. Kn 12.
patrz: BĄK
– Bąk/ ptak náski/ Asterias [...] Butio [...] Bos & taurus [...] (vulgo Butorius, Illyriis Bukárz) quasi Bąkácz. Kn 12.
patrz: BĄKACZ
– Bąkam/ Iubilo [...] Bąkam [...] wołam kogo [...] łaię. Kn 12.
patrz: BĄKAĆ
– Bąkam/ Facio bombum [...] Implere cornua bombis [...] Bubio. Kn 124.
patrz: BĄKAĆ
– Trunąć/ pisnąć. Mutire [...] Truń iedno [...] Pisnąć/ gębę otworzyć/ bąknąć/ tchnąć. Kn 1156.
patrz: BĄKNĄĆ
– Trunienie/ bąknienie. Mutitio. Kn 1156.
patrz: BĄKNIENIE
– Bdélium drzéwo y żywicá iego/ Bdellium, [...] arbor Bactriana vel Saracenica, etiam Medica, Indica, Arabica, mole oleae, folio roboris, fructu caprifici. Kn 18.
patrz: BDELIUM
– Grzyb/ grzybek/ bedłká/ bdłá/ etc. Fungus [...] Tuber. Kn 216.
patrz: BDŁA
– Bé é/ [et] contracte bé/ vox ouium, quae belare dicuntur, [...] Béczenie. Kn 18.
patrz: BE
– Béan/ v. Niéuczony/ nam altera huius vocis significatio, et quidem praecipua nobis insueta est, vt et Depositio scholastica Germanorum. Kn 18.
patrz: BEAN
– Béblę w wodzie/ béble rybá. Agitando aquam, sonum vel bullas cieo. Kn 18.
– Bęczę/ Bombilo, apum proprium est. Kn 19.
– Béczę/ békam/ Mugio [...] Kn 19.
– Bécząc/ [...] boando. Kn 19.
– Bék/ Békam/ v. Béczę / Bęk v. Bęczenie. Kn 19.
– Bé é/ [et] contracte bé/ vox ouium, quae belare dicuntur, [...] Béczenie. Kn 18.
patrz: BECZENIE
– Ryk wołów/ bydłá/ v. Béczęnie [!]. Kn 964.
patrz: BECZENIE
– Béczenie/ bék/ Mugitus boum, [...] Balatus ouium. Kn 19.
patrz: BECZENIE
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Tina. [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
patrz: BECZKA
– Rybna béczká Kn 962.
patrz: BECZKA
– v béczék winnych Kn 337.
patrz: BECZKA
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
patrz: BECZKA
– Béczká/ rybá morska/ Orca. Kn 19.
patrz: BECZKA
– Béczkowy Kn 19.
patrz: BECZKOWY
– rosołowa béczułká Kn 1016.
– Béczułká Kn 19.
– tales sunt qui a nostris Prochowki/ iélenie bedłki/ wężowki/ muchomory/ etc. dicuntur. Kn 216.
– Wężowká bédłká/ v. Grzyb Kn 1238.
– Bédłká/ Fungorum genus album edule, v. Grzyb 1. Kn 19.
– Ben ziéle/ báldryan czerwony/ kozłék czerwony/ Phu peregrinum, Valeriana rubra, Been rubrum, Ocymastrum Valerianum. Kn 20.
patrz: BEEN, BEN, BEN
– Bygiél/ v. Obárzánék. Kn 56.
– Obárzánék/ obwarzánék/ pracél/ begiél. Spira [..] v. Kołacz. Kn 557.
– Béczenie/ bék/ Mugitus boum, [...] Balatus ouium. Kn 19.
patrz: BEK
– Bék/ Békam/ v. Béczę/ Bęk v. Bęczenie. Kn 19.
patrz: BEKAĆ
– Béknąć/ vide záryczeć. Kn 19.
patrz: BEKNĄĆ
– Bélá/ [...] id est, Sarcina mercium. Kn 19.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– Bélá pápieru/ dziesięć ryz. Kn 19.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– Strzałá prona spora. Cestrosphendone […] Plura similia in Bełt. Kn 1078.
patrz: BELT, BEŁT, BEŁT
– Lenék P. Máryey/ Bélwedér/ ziéle nocne. Lnicá. [...] Linaria Ofiicin. [...]. Kn 357.
patrz: BELWEDER
– Béłkotánie/ [...] Sonitus amphorae. Kn 19.
– Bénédykt ziéle/ kuklik. Kn 20.
– Bénéficyánt czyy/ Beneficiarius dicebatur qui promouebatur beneficio alicuius. Kn 20.
– Beneficium/ godność kościelna z dochodem/ ábo dochod z dobr kościélnych/ Sacerdotium. Kn 20.
patrz: BENEFICJUM
– Plébániia/ urząd plébański ábo benéficium. curionatus [...] dochód/ plébániia/ dobra tu plébániia/ tłustá/ i dobry dochód ma. Kn 709.
patrz: BENEFICJUM
– Bér/ Panicum. Kn 20.
patrz: BER
– Bér myszy/ phalaris. Kn 20.
patrz: BER
– Biret. Pileus quadrangulus vel quadratus, quali vtuntur passim Ecclesiastici summi, infimi, item ij, qui ad aliquem literarium honorem et gradum publicè promoti sunt [...] Biretum vulgò, sed barbarè. Non rectè etiam tiara dicitur, vide Zawoy. Biret item pileus rotundus in planum compressus, quo superiore seculo tàm Laici quàm Clerici vtebantur, raro iam visitur. Grzybék. Kn 32.
– Bérło/ Sceptrum [...] Hasta pura [...] Sceptrum Imperatoris instar pili gemmatum, vide Włocznia béz grotu. Kn 20.
patrz: BERŁA, BERŁO
– Brzáná/ Bersáná/ Cromero, vide Bárwená. Kn 48.
– Ptásza zob'/ drzewko oliwié i bzowi podobne/ iágody kwiczołom/ drozdom rodzące. Ligustrum [...]. Kn 898.
patrz: BES, BEZ, BEZ
– Béz/ drzewko/ Sambucus [...] Béz léśny gronisty czerwony/ [...] Ardum [...] miserrimum atque infelix lignum Sambucum vocat [...]. Kn 21.
patrz: BES, BEZ, BEZ
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyalsku. Pecorum modo, […]. More ferae, […]. In pecorum modum […]. More bestiarum […]. Kn 232.
patrz: BESTJA
– Béstyy z sobą spuszczánie/ Bestiarius ludus. Kn 21.
patrz: BESTJA
– ~Béstwię/ [...] Elicere cupiditatem coeundi: accendere libidinem equi […] Furnat matres equorum libido. Kn 20.
patrz: BESTWIĆ
– Béstwić się. (de homine solo) Adolescentiari, […]. Perprurisco, […] Adolescenturire […] Plebem lasciuire […] Proteruio […] Voluptate corporis incitari. Kn 21.
– Biorę/ ábo wziął ná kiéł koń/ propriè Wzbéstwił się. Frenum mordere, [...] vide Béstwię się. 1. Kn 32.
– Béstwić się/ miéć się do spraw béstyálskich/ sprosnych/ Lasciuire, Ouid. Catullire lupam, [...] Catullire canes [...] Catullire uxorem [...] Equire equas [...] Subare [...] Surire. Kn 20.
– Béstwięnie kogo [...] efferatio. Kn 21.
patrz: BESTWIENIE
– Béstwienie się/ Lasciuia Veneris [...] Catullitio [...] Incitata aduersa ratione voluntas [...] Subatio [...] vide Rospustá. Kn 21.
– Béstwięnie się/ aliter, srożenie/ [...] Efferatio. Kn 21.
– Béstyálnik/ z béstyámi się potykáiący ná widokách/ Bestiarius [...] v. Zapáśnik/ Wysiekácz. Kn 21.
– Béstwić się/ miéć się do spraw béstyálskich/ sprosnych/ Lasciuire, Ouid. Catullire lupam, [...] Catullire canes [...] Catullire uxorem [...] Equire equas [...] Subare [...] Surire. Kn 20.
– Po béstyálsku/ béstyálskié. Bestiarum more. [...] v. Iáko bydlę. Kn 717.
– Bestyálstwo/ [...] feritas belluarum. Kn 21.
– Béspiéczny iéstem/ [...] Otiosus, [...] Animo iam nunc otioso esse impero [...] In tuto esse, [...] In tranquillo esse. Kn 20.
– Béspiéczny/ niélękliwy/ Securi animi homo […] Otiosus animus. Kn 20. Puścił bespieczny żeglarz swe żagle łákome. Kn 20.
– Béspiéczny/ wolny od niébéspiéczeństw/ béz piéczy/ Tutus locus […] Tutus ad omnes ictus […] Tutus aduersus pericula, […] Securus abs, & securus à metu […] Innoxius à curculionibus […] Vacuus periculo. Kn 20.
– Béspiéczeństwo/ béspiéczność/ wolność od niébéspiéczeństwá/ Securitas. Kn 20.
– Béspiéczeństwo/ prézencyia/ Confidentia […] Tum quae eius confidentia est? […] Vide quo vultu, qua confidentia dicit! ╣ Animi praesentia […] Praesens animus […] Acer & praesens animus […] animus terrore liber […] vicinum Smiáłość/ Wolność. Kn 20.
– Béspiécznié/ […] Tutò, [...] Libere dicere, laedere. Tutè, tutissimè, fidenter, fidissimè, [...] Otiosè dormias [...] Bona fide. Securè. Kn 20.
– Béspiécznié […] z vfnością/ Confidenter. Kn 20.
– Béspiéczeństwo/ béspiéczność/ wolność od niébéspiéczeństwá/ Securitas. Kn 20.
– Wstyd/ wstydzenie się/ srómánie się/ absol. vt, wstydzenie się czégo/ záwstydzenie się. Pudor paupertatis [...] Pudor famae [...] Pudor patris [...] béz wstydu [...] záwstydzenie kogo. Kn 1297.
patrz: BEZ, BEZ, BEZE
– Bézbolność/ niébolenie/ Indolentia [...] Vacuitas priuatio doloris [...] vide Niécierpiętliwość 1. Kn 21.
– Niécierpiętliwość/ Niéczułość [...] v. Bézbolność. Kn 493.
– Bézbolny/ niéboleiący [...] doloris expers [...]. Kn 21.
patrz: BEZBOLNY
– Bézbożny/ Atheos [...] Diagoras atheos dictus, etc. deorum naturam sustulerunt [...] vide Niépobożny. Kn 21.
– Bézbożny iéstem/ bézbożnié się spráwuię [...] Impiè ago, Impius sum. Kn 21.
– Bézbożny iéstem/ bézbożnié się spráwuię [...] Impiè ago, impius sum. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNIE
– Bézbożnié/ [...] id est sine Deo [...]. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNIE
– Bézbożność/ [...] Impietas Deum non credens aut non colens [...] v. Niépobożność. Kn 21.
– Bézbożny/ Atheos [...] Diagoras atheos dictus, etc. deorum naturam sustulerunt [...] vide Niépobożny. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNY
– Bézbramny [...] carens porta. Kn 21.
patrz: BEZBRAMNY
– Béz zbroyny/ Niezbroyny/ Inermis [...] Saucios inermes non sunt persecuti. Inermis ac nudus, inermus. [...] Inarmatus . Kn 25.
– Béz ciélnié [...] sine corpore, Seorsum corpore [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIELNIE
– Béz ciélność/ Incorporalitas [...]. Kn 21.
– Bézciélny/ béz ciáłá/ Expers corporis [...] Incorporalis [...] Incorporeus [...] expers materiae. Nullius corporis est Deus [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIELNY
– Bez cienny/ [...] carens vmbra [...] sine vmbra [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIENNY
– Béz czésny/ Intemporalis [...] sine tempore [...] expers temporis. Kn 21.
patrz: BEZCZESNY
– Bézdenność/ [...] Profunditas magna [...]. Kn 21.
– Bézdenny/ row/ wodá/ [...] Fundum non habet. [...] vide Głęboki. Kn 21.
patrz: BEZDENNY
– Przépáść/ Otchłań/ Głębia w-zięmi ábo wodzié bézdęnna. Barathrum [...] Eluuies [...] Hiatus [...] Vorago [...]. Kn 850.
patrz: BEZDENNY
– Bézdrożny. Inuius [...] Auius[...] Auia [...]. Kn 21.
– Bézdrożność/ [...] Inuium [...]. Kn 21.
– Bézdziélny/ dziéłá po robocie nié zostáwuiący/ robiący co ná wiátr/ Practicus [...] Practicae artes sunt quae ipso actu perficiuntur, nihilq; post actum operis relinquunt, vt saltatio [...] Oppositum Dziáłowy. Kn 22.
patrz: BEZDZIELNY
– Dziełowy/ dziełom náleżący/ dziełá spráwuiący/ dzielny/ dziáłáiący co/ Pòéticus [...] Pòéticae artes sunt, quae post actum opus relinquunt, vt pictura [...] Oppositum, Bézdzielny. Kn 163.
patrz: BEZDZIELNY
– Odsądzęnie czci/ Bézécność. Infamia publica à lege Principe ob scelus insigne irrogata [...] Wywołánie 2. Kn 607.
– Bézecność/ v. Odsądzenie czci/ & Wywołánie 2. Kn 22.
– Bézécny w práwié/ Infames, in iure Polonico, parricidae, inuasores, fautores haereticorum; recipientes furem, in Constit: Regni. v. Bánit. Kn 22.
– Sławy nié dobrey/ v. Niésławny 2. Bézécny. Kn 1015.
– Béz głowy/ Acephalus. Kn 22.
patrz: BEZGŁOWY
– Béz grzesznié/ [...] sine peccato. Kn 22.
– Béz grzeszność/ niégrzeszność/ [...] Hieronym: et Cassian: reddit Impecantiam. Theologi Impeccabilitatem, id est, vim ad non peccandum. Kn 22.
– Béz grzeszny/ nié grzeszący/ [...] Impeccabilis [...] Is enim impeccabilis viuet, etc. Kn 22.
– Bézkost/ béz kości/ [...] Exos [...] Exossis [...] Exossatus [...] Anguimanus [...] vide Ciástoch. Kn 22.
patrz: BEZKOST
– Ciástoch/ lélé/ flák/ bézkost/ Eneruis et eneruus [...] Elumbis et elumbus [...] Non homo sed scopae solutae [...] Pulmoneis pedibus homo [...] Corpore fluxo et resoluto [...] vide Niéwiéściuch. Kn 77.
patrz: BEZKOST
– Nogi włoczący/ bézkosty w nogách. Loripes v. Krzywonogi. Kn 550.
patrz: BEZKOSTY
– Bézekrwie/ bézkrwáwy/ vide Niekrwáwy. Kn 22.
patrz: BEZKRWAWY
– Bézksiężyczny/ Interlunis nox, [...]. Illunis. [...] Illunae caliginis. Kn 22.
– Bézkunsztny/ Serius homo. Kn 22.
– Bézkwiát ziéle/ Epimedion. Kn 22.
patrz: BEZKWIAT
– Bézlist ziele/ Caucon, [...] Anabasis, [...] Ephedra, [...] v. Koniopłoch. Kn 22.
patrz: BEZLIST
– Pod-zięmék/ płonká bezlistna/ ábo Płonká-korzęń/ bo wszytká korzęń. Aracidne. Kn 751.
patrz: BEZLISTNY
– Bézludny/ Solitarius. Solitaria virtus [...] vide Osobny 1. Opuściáły. Kn 22.
– Bézłuskny/ [...] squamis, cortice carens. Kn 23.
patrz: BEZŁUSKNY
– Pław ábo ruch morski bézłuskny/ i béz skorupy [...] Mollia [...] Loligo [...] Sepia [...] Polypus [...] Stella. Kn 709.
patrz: BEZŁUSKNY
– Rospłákáć się/ Effundi in lacrymas, in questus. [...] bézmiérnié/ niéutolono płáczę. Kn 931.
patrz: BEZMIERNIE
– Bézmierność/ niézmierność/ Immoderatio verborum [...] Immensitas corporum, longitudinum, latitudinum. Kn 23.
– Niézmiérny/ bézmiérny. Infinitus labor, infinita pecunia, infinita altitudo speluncae, infinitum imperium. [...] Interminatus [...] Indefinitus [...] Immensus campus, immensum tempus, mare. [...] Immanis numerus [...] Immanis quaestus, pecunia [...] Immane pondus [...] Effusus [...] Effusus risus [...] Effusa licentia, laeticia [...] Cuius nullus est terminus: nullis terminis circumscriptus aut finitus [...] v. Niéokreszony/ Wiélki. Kn 545.
patrz: BEZMIERNY
– Béz nosy/ [...] cui nasus est amputatus. Kn 23.
patrz: BEZNOSY
– Béz odporny/ béz odporu/ ktoremu trudno odpor ábo odpowiedź dáć/ sprzéciwić się/ [...] cui nihil contradicitur, vel non potest contradici. Kn 23.
patrz: BEZODPORNY
– Béz odpowiedny/ [...] epistola Ciceroni cui non respondetur. Kn 23.
– Béz odwłoczny/ béz odwłoki czyniący/ béz rozmysłu/ nié miészkáiąc/ Incontatus al. Incunctatus. Kn 23.
– Poságu niémáiąca/ béz-posáżna. Indotata [...] Sine dote. Kn 783.
– Bézpráwié/ (Nomen) vide Krzywdá/ Niesłusza. Kn 24.
patrz: BEZPRAWIE
– Bézpráwié/ (Aduerb.) v. Niésłusznié. Kn 24.
patrz: BEZPRAWIE
– Béz przygány/ béz przygánny/ nié nágániony/ Inculpatus [...] Candidus [...] Ei candida vita puto. Irreprehensibilis [...] Abest à reprehensione [...] Irreprehensus [...] Nié zgániony/ nié odrzucony. Kn 24.
– Niézrániony/ Inuulneratus [...] Indistrictus [...] Inuulnerabilis [...] niézránny. Nullo forabilis ictu. [...] Aduerb. sine vulnere, béz ránnié/ cáło/ zdrowo. Kn 545.
patrz: BEZRANNIE
– Béz=rogi/ béz rogow/ Excornis. Kn 24.
patrz: BEZROGI
– Bézrozumnié/ Temerè & sine ratione causas dictitare. Kn 24.
– Bézrozumność/ Alogia [...] Irrationabilitas [...] v. Niérozum. Kn 24.
– Bé[z]rozumny/ Irrationabilis [alias Irrationalis] [...] Expers rationis [...] Temerarius. Kn 24.
patrz: BEZROZUMNY
– Bézrożnie/ Béz rożności/ [...] Indiscriminatim [...] Indifferenter. Kn 24.
– Bézrożny/ [...] Indifferens [...] Indifferens sum circa aliquid. Kn 24.
patrz: BEZRÓŻNY
– Ziéiéc/ ábo zieyká rybá morska. Channa [...] Rybá sámicá/ vel bézsámiéc. Polonica item voce zieyká. Kn 1427.
patrz: BEZSAMIEC
– Bézszkodność/ [...] Indemnitas. Kn 24.
– Béz śmieszny/ [...] qui nunquam ridet, vel qui non est risu dignus. [...] bézśmiesznośc/ [...] non rideo. Kn 24.
– Nié smiéiący się/ v Béz smieszny. Kn 527.
– Béz wianá/ béz wiénna. [...] Indotata, quae à sponso non accepit dotalitium. Kn 25.
patrz: BEZWIENNY
– Abstemius [...] sine temeto, bézwinny [...] Inuinius. Kn 1276.
patrz: BEZWINNY
– Béz wodny/ [...] Inaquosus. Kn 25.
patrz: BEZWODNY
– Béz wonność/ niepachnienie/ Inodor herbarum, seminum. [...] defectus odoris. Kn 25.
– Béz zębow/ bézzęby. Defectus dentibus [...] Exedentulus [...] Edentatus [...]. Kn 25.
patrz: BEZZĘBY
– Béz żęniéc/ béz żony. Exsors matrimonii [...] Caelebs [...]. Kn 25.
patrz: BEZŻENIEC
– Niéożęniony/ v. Bézżęniéc. Kn 512.
patrz: BEZŻENIEC
– Béz żenski/ Caelebs vita, liber lectus [...] Caelibaris [...]. Kn 25.
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BĘBEN
– Łagiewká smolona [...] Bukłak skórzány [...] Bukłak drzéwiány/ Bębęnék. Kn 344.
patrz: BĘBENEK
– Podbiiam komu bębenká/ v. Dodáię sércá ná złe. Kn 734.
patrz: BĘBENEK
– Bębennicá/ Tympanotriba [...] v. Niewieściuch/ vulgo Tympanista. Kn 18.
– Bębenniczká/ Tympanistria. Kn 18.
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BĘBNIĆ
– Bebnienie [...] Tympani pulsus. Kn 19.
patrz: BĘBNIENIE
– Bęczénie pszczoł/ bęk/ Bombus [...] Bombitatio. Kn 19.
patrz: BĘCZENIE
– Bęczenie pszczoł/ bęk/ Bombus. Kn 19.
patrz: BĘK
– Bękarcie dobrá/ bękártom naleźące. Kn 19.
patrz: BĘKARCI
– Bękárt w iédwábnych máteryách. Sericum spurium [...] v. Połiedwabie. Kn 19.
patrz: BĘKART
– Bękárt/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius [...] Falsiparens [...] Nothus [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu [...] v. Nierządnik. Kn 19.
patrz: BĘKART
– Co zá niészczęście! co zá niéwola! I to biedá/ niéwola/ niészczęścié! Iéśli to nié niéwola! [...] Quale infortunium! ô calamitatem! En si non magna ea miseria est? Quae est haec miseria? Rem importunam! rem miserandam! Papae infortunium! [...]. Kn 89.
patrz: BIADA, BIDA, BIEDA, BIEDA
– Biáłásy/ biáłáwy/ Subalbidus [...] Albidus [...] Albineus color equi [...] Subcandidus [...] Exalbidus [...] v. Płowy. Kn 25.
patrz: BIAŁASY
– Biáłásy/ biáławy/ Subalbidus [...] Albidus [...] Albineus color equi [...] Subcandidus [...] Exalbidus [...] v. Płowy. Kn 25.
patrz: BIAŁAWY
– Białék w iáiu. Albumen [...] Album oui: candidum oui. Kn 25.
– Białek w oku. Album oculi [...] Albugo oculi. Kn 25.
– Páznogiéć/ [...] vide Pázur 2. plámy biáłáwe páznokci. białék páznokci páznokcisty. Kn .
– Mármur biały/ Parius lapis, Virgil. [...]. Kn 390.
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
– Biáły iasno/ Candidus. Kn 26.
– Biały po prostu/ Albens, [...] Albus [...] Lacteus [...]. Kn 26.
– Laeuis sonchus, mlecz biały. Kn 417.
– Biało/ Candidé vestitus. Kn 25.
patrz: BIAŁO
– Krok w cielé [...] Interfeminium [...] vide Członék wstydliwy białogłowski. Kn 318.
– Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis, fe. nocte melius olent quam die, [...] Viola matronalis [...]. Kn 176.
– Członek wstydliwy białogłowski/ Natura [...] muliebris nam de matrona loquens hoc verbo vtitur. Natura, qua mulieres sunt [...] Feminal: interfeminium: virginal. Kn 104.
– Skrzynká białogłowska do rupiéci/ Riscus [...] cista pelle contecta [...] v. Mácloch. Kn 1011.
– Białogłowski/ Femineus amor, clamor [...]. Feminus sexus. Kn 25.
– Niéwiéyskie/ niéwiéście ábo białogłowskie mieszkánie. [...] Gynaeceum [...] v. Fraucmér I. Kn 539.
– Mleczna ábo biało-mleczna drogá ná niebié. Pás niébiéski biały. [...] Lacteus orbis [...] Lacteus circulus [...] Lactea via. Kn 417.
– Białonogi kon/ Petulus equus [...] Petula sura equi s. alba [...] apud Lucilium legunt: cruribus atque petilis por cruribus et petilis, sed alio sensu, i. tenuibus. [...] v. Chudy/ Szczupły. Kn 25-26.
patrz: BIAŁONOGI
– Chudy/ wyschły/ wywiędły/ [...] Co go iédno skórá/ Ktory ie béz posiłku y ciáła [...] Macellus [...] Vesculus [...] Petilus [...] aliter vide Biáło nogi. Kn 73.
patrz: BIAŁONOGI
– Cienkonogi/ [...] Petilis cruribus, [...] Petila sura, [...] v. Białonogi. Kn 81.
patrz: BIAŁONOGI
– Białopstry/ białem nákrapiány [...] albo interstinctus. Kn 25.
– Biáloskornik/ Coriarius. Kn 26.
– Białość/ Albedo [...] Albor [...] Albitudo [...] Candor niuis. Kn 26.
patrz: BIAŁOŚĆ
– Piés [...] Hylax: hylactor [...] Szczékułá. Melampus [...] Stopká [...] Aglaodos. Ząbék/ białozęby [...] kundel/ brytan/ chárt/ wyżeł/ ogar/ kruczék. Kn 693.
– Biąłozor/ Gyrofálco [...] Hierofalco. Kn 26.
– Krzéczot/ kréczét/ kryczot [...] Eadem Białozor Kn 325.
Kn 28.
patrz: BIAŁY, BIEŁY
– Pismo święte[...] Diuini libri: sanctae literae [...]Sacra Scriptura [...] Biblia. Kn 702.
patrz: BIBLIA
– Bibliopolá/ v. Książnik. Kn 26.
patrz: BIBLIOPOLA
– Bibliotekarz/ Bibliotheca praefectus, curator. Kn 26.
– Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
patrz: BICZ
– Pléć/ plotká/ Bicz pléciony rzemięnny. Kn 710.
patrz: BICZ
– Bicz/ Flagellum. [...] Flagrum [...] Mastix [...] Habena [...] Verber [...] vide Korbacz. Kn 26.
patrz: BICZ
– Biczownik co biczuie [...] (flagellator). Kn 26.
patrz: BICZOWAĆ
– Biczuię/ [...] loris caedo [...] Flagello [...] Flagellis torreo aliquem. Kn 26.
patrz: BICZOWAĆ
– Do krwié się biczował/ siékł/ [...] Ita se flagellis cecidit, vt cruore totus madeat. Kn 125.
– Dyscypliná ktorą się biczuią/ sznurki/ rozgá/ rzemyki. Kn 158.
– Chwostánié/ v. Bicie/ Biczowánie. Kn 74.
patrz: BICZOWANIE
– Biczowánie/ [...]. Percussio quae fit scutica. (Flagellatio caret auctoritate veterum) [...]. Diamastigosis. Kn 26.
patrz: BICZOWANIE
– Dyscypliná/ biczowánie się z nabożeństwa/ Vulgo disciplina, sed ea vox solis Ecclesiasticis scriptoribus nota est [...] verberatio suiipsius voluntaria. Kn 158.
– Biczownik co biczuie [...] (flagellator). Kn 26.
patrz: BICZOWNIK
– Biczysko/ Manubrium. Kn 26.
patrz: BICZYSKO
– Toporzysko/ [...] wiélki ábo zły topór/ vt siékierzysko/ nożysko/ etc. quam significationem dictionum in isko desinentium attigimus sub Chłopisko/ sed Toporzysko hoc sensu raro est in usu, vt etc. Biczysko pro magno vel malo flagello. et Ognisko pro igne, et Wiérzysko/ pro segmento ligni à Wiór/ etc. nam sine vituperio vsurpantur. Kn 1146.
patrz: BICZYSKO
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BIĆ
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus his. Kn 441.
patrz: BIĆ
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus hic. Kn 441.
patrz: BIĆ
– Biédrunká/ Scarabeorum genus minutum rotundum, et picturatum coloribus varijs, etiam aureo sublucens. Kn 26.
– Biedrzeniec/ Tragoselinum Sireni, quasi hircinum apium. [...] Pimpinella. [...] Saxifragiae hircina. [...] Duae eius species maior et minor. Kn 26.
– Scyátyká/ dná/ biedrzna chorobá/ łupánie w stáwiech biodrowych. Ischias [...] Ischiadicus dolor [...] Coxendicum morbus [...] Coxarius morbus [...] Coxendicis arthritis. Kn 986.
patrz: BIEDRZNY
– W-bieli/ w-czerni/ [...] w białey szácie [...] Albatus. Kn 1213.
patrz: BIEL
– Biel ná drzewié zwierzchnia/ Alburnum [...] Adeps arboris [...] Biel druga w drzéwách niéktorych/ iáko w Sośnie/ pod ktorą drzeń/ Caro arboris [...] Pulpa sine venis [...] Biel trzécia w drzéwié wnętrzna miédzy żyłámi smolnemi/ iáko w sośnie/ Pulpa arboris [...] Szczepáć drewno. Interuenia. Kn 28.
patrz: BIEL
– Grzyb/ grzybék [...] grzyby/ kozaki/ bielé/ bédłki/ rydzé. Kn 216.
patrz: BIEL
– Piés/ Canis [...] Leucon [...] Biélá. Lachne, kudłá. Melaneus; Melanchetes [...] kruczék/ czarny piés. Kn 693.
patrz: BIELA
– Biélun ziéle/ száléy/ Lulek/ Hyoscamus [...] vide Tábáká/ Hyoscyaminus [...] Biélunowy. Kn 28.
– Bieleię/ Incipio albicare [...] Inalbesco [...] v. Mienię fárbę. Kn 28.
patrz: BIELEĆ
– Biélę ná słońcu wosk/ płotno/ [...] vide Bielęnie ná słońcu/ [...] Insolatio cerae. Kn 28.
patrz: BIELENIE
– Biała rybá/ Biélicá Bohemis/ Albula/ [...] Albus piscis. Kn 25.
patrz: BIELICA
– Biéliczkuię twarz/ biéle twarz/ Mentior colorem fuco [...] fuco faciem. Kn 28.
– Wybielam/ vide Bielę. Kn 1302.
patrz: BIELIĆ
– Bielę/ Dealbo aliquid [...] Inalbo lacinias. Kn 28.
patrz: BIELIĆ
– Bielę ná słońcu wosk/ płotno/ [...] vide Bielęnie ná słońcu. Kn 28.
patrz: BIELIĆ
– Biélę się/ Albesco [...] Albeo [...] Albico [...] Inalbeo [...] Candico [...] Candesco. Kn 28.
– Biélidło/ mączká. Cerussa [...] Annulare seú anulare [...] Krochmal. [...] vide Piękrze. Kn 28.
patrz: BIELIDŁO
– Bielmo/ w oku chorobá/ Albugo. Kn 28.
patrz: BIELMO
– Bielmok ziéle/ pażécznik [pałecznik!]/ Argemone [...] Argemonia. Kn 28.
patrz: BIELMOK
– Bléch/ biélnik/ [...] vide Folusz. vide Fárbierz stároświécki. Kn 34.
patrz: BIELNIK
– Biélnik/ vide Blech./ Bielona ściáná v. Pobiélony. Kn 28.
patrz: BIELNIK
– Słodziuchny vel słodziuczki [...] biéluchny vel biélúczki. Kn 1019.
patrz: BIELUCHNY
– Słodziuchny vel słodziuczki [...] biéluchny vel biélúczki. Kn 1019.
patrz: BIELUCZKI
– Biéluczki/ Candidulus [...] Albulus [...] Lacteolus. Kn 28.
patrz: BIELUCZKI
– Biélun ziéle/ száley/ Lulek/ [...] vide Tábáká/ Hyoscyaminus [...] Biélunowy. Kn 28.
– Bierzmowánie/ Chryżmánie/ et Biermánie [...] Confirmatio. Kn 29.
patrz: BIERMANIE
– Bierzmo/ vide Tram. Kn 29.
patrz: BIERZMO
– Bierzmuię/ vulgo Confirmo. Kn 29.
– Bierzmowánie/ Chryżmánie/ et Biermánie [...] Confirmatio. Kn 29.
– Do Bogá ich/ Sic potius loquendum, quam do kátá ich/ vel do biesá ich. vide Wiele. Kn 124.
patrz: BIES, BIES, BIS
– Czárt/ Diabéł/ Szátan/ Bies/ Cacodaemon [...] Malus genius; genius sinister [...] Genius ater [...] zły duch. [...] vide Lucypér. Kn 95.
patrz: BIES, BIES, BIS
– Biesági/ Mantica duplex, qualem Aesopus affingebat hominibus [...] Bisaccium asino impositum [...] id est geminus saccus. Kn 29.
patrz: BIESAG, BIESAGA
– Biesiádá Chrześciánska/ Agape [...] In templis fieri solita, sed damnata in Concilio Laodicen. et Trident. Kn 29.
– Biesiádá powinnych/ Charistia. Kn 29.
– Biesiádá skromna/ Phiditia [...] Prandium caninum. Prandium abstemium [...] Castigatae dapes [...] Castigatus victus. Kn 29.
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszechnie/ ledá iákich person/ posiedzenie wesołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Epulatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiet. [...] Polluctum [...] Polluctura [...] Dominium. Kn 29.
– Rozgárdiás/ Biesiádá rospustna. Hoyne názbyt biesiády. Luxuria [...] Heluatio: circumpotatio: intempestiuum conuiuium [...] Popinatio [...] Bacchanal [...] Tripatinum: summa coenarum lautitia [...] Ná trzy zbyty. [...] Commessatio [...] Comissatio. Kn 943.
– Gospodarz biesiádny/ co sprawuie bánkiet/ vcztę gościom. vide Biesiádnik. Kn 205.
patrz: BIESIADNIK
– Biesiádnik co vcztę spráwuie/ biesiadny ábo bánkietowy rządcá/ Conuiuator [...] Conditor instructorque conuiuii [...] Modiperator [...] Dominus conuiuii [...] Arbiter bibendi [...] Rex mensae [...] Magister bibendi [...] Magister coenae. Kn 29.
patrz: BIESIADNIK
– Goście/ biesiádnicy. Conuiuium [...] Conuiuae. Kn 204.
patrz: BIESIADNIK
– Márszáłek weselny/ biesiádny. Symposiarchus [...] Architriclinus. Thaliarchus [...] vide Biesiádnik 2. Kn 390.
patrz: BIESIADNIK
– Biesiádnik/ v. Gość ná biesiedzie/ [et] Goście. Kn 29.
patrz: BIESIADNIK
– Márszáłek weselny/ biesiádny. Symposiarchus [...] Architriclinus. Thaliarchus [...] vide Biesiádnik 2. Kn 390.
– Szátá biesiádna/ Trechedipnum [...] Coenatorium [...] Tricliniare vestimentum [...] Conuiuialis vestis. Kn 1102.
– Gospodarz biesiádny/ co sprawuie bánkiet/ vcztę gościom. vide Biesiádnik. Kn 205.
– Biesiádny/ Coenatorius, vestis coenatoria [...] Genialis dies [...] Conuiuialis vestis [...] Conuiualis [...] Genianus. Kn 29.
– Biesiádnik co vcztę spráwuie/ biesiadny ábo bánkietowy rządcá/ Conuiuator. Kn 29.
– Biésiáduię / bánkiétuię/. Conuiuor [...] Concelebro, apparo, instituo conuiuia [...] vide Czéstuię. Kn 29.
– Czestuię kogo dobrze/ źle. [...] Jákoś ie czestował. [...] źle vczestowáć. [...] Vczestuycie go ták że nie tráfi do domu. [...] v. Biesiáduię. Wybiiam kogo. Kn 103.
– Łabuię/ [...] Diem bonum, laetum, felicem ago [...] In otio dego [...] v. Biesiaduię. Dogadzam sobie. Rozgárdiás stroię. Roskosznie żyię. Kn 342.
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszechnie/ ledá iákich person/ posiedzenie wesołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Epulatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiet. Kn 29.
– Sztukuię/ siékę ná sztuki. Discindo aliquid in partes [...] facio frusta v. Rozszárpáć. Fartum facere ex hostibus [...] posiékáć ná bigos. Faciam vt hic te formicae frustillatim differant [...] Rozsiékam w-kąski drobne. Kn 1124.
patrz: BIGOS
– Siekániná potráwá/ siekanká. Minutal [...] v. Nadzienie. Insicium [...] Tucetum [...] nadzienie/ bigos/ siekanká. Kn 995.
patrz: BIGOS
– Biiam/ Verberito [...]. Kn 30.
patrz: BIJAĆ
– [...] biiány/ ktorego biią abo biiáią. Plagipatida. Kn 1016.
patrz: BIJAĆ
– Smágániec/ smágány ábo wysmágány [...] biiány/ ktorego biią abo biiáią. Kn 1016.
patrz: BIJANY
– Bindá/ vide Przépaská. Kn 31.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Bindá/ sznurá v czapki/ Anadema mitrae [...] Redimiculum mitrae. Kn 31.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Chustá do záwiązánia rány/ [...] vide Bindá 3. Kn 73.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Bindá málowána/ rzezána ná słupách sznicerskich/ [et]c. owocu kwiécia péłna [...] Encarpa [...] ornamenta capituli columnarum, palmites cum suo fructu, aut arbusculas fructuosas, vel frondibus ac ramis implexos fructus habentia. Kn 31.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Bindá/ opuszczona kitayká/ płotno cienkie v wieńca/ v ołtarzá/ v obicia/ v podárkow. Vitta altaris [...] Lemniscus [...] Taenia. Kn 31.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Bindá rybá [...] Taenia. Kn 31.
patrz: BINDA, BINDA, BIŃDA
– Bindarz/ bindarzyk. v. Wirydarz. Kn 31.
patrz: BINDARZ
– Bindarz/ bindarzyk. vide Wirydarz. Kn 31.
patrz: BINDARZYK
– Włocznia ziéle/ kiwiór/ bindas. Lonchitis. Lanceolata [...] śledzionká. Kn 1273.
patrz: BINDAS
– Bindas. Securis architecti, angustiore et productiore collo. Kn 31.
patrz: BINDAS
– Czászká biódr/ rámion/ Acetabulum. Kn 97.
patrz: BIODRA, BIODRO
– Bisior/ Byssinum [...] Byssus. Kn 32.
patrz: BISIOR
– Biskup/ Pontifex [...]. Protomysta [...] Episcopus. Kn 32.
patrz: BISKUP
– Przéżégnánie Biskupie/ Papieskie/ Kápłáńskie. vulgo Benedictio [...] Solennis precatio Pontificis. Kn 864.
patrz: BISKUPI
– Biskupi stoléc/ Episcopa [...] Episcope. Kn 32.
patrz: BISKUPI
– Biskupstwo/ Biskupia władza/ urząd/ godność. Pontificatus, [...] Antistitium, [...] Pontificium. Kn 32.
patrz: BISKUPI
– Kurwáturá biskupia/ Pedum. Virgilio est pastoralis baculus, huic aliquantùm similis. Lituus [...] vulgo Curuatura. Kn 338.
patrz: BISKUPI
– Biskupstwo/ Biskupia władza/ vrząd/ godność. Pontificatus [...]. Antistitium [...]. Pontificium [...]. Kn 32.
patrz: BISKUPSTWO
– Biskupstwo/ powiát duchowny/ Diécézya. Dioecesis. Kn 32.
patrz: BISKUPSTWO
– Turczyn/ Turék/ Bisurman. Turca [...] Turcus. Kn 1164.
– Bisurman/ vide Turczyn. Kn 32.
– Biiak co się rad biia. [...], pronus ad percutiendum quemuis, vide Bitny. Kn 30.
patrz: BITNY
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo. Kn 799.
patrz: BITWA
– Plác bitwy/ potyczki. Acies [...] Statio, locus pugnae. [...] Campus. Kn 705.
patrz: BITWA
– Potyczká/ potrzebá/ bitwá/ potkánie/ potykánie.Pugna, praelium [...] Dimicatio, Certamen. Conflictus cum aduersario [...] ścieránie się/ nácieránie. Kn 799.
patrz: BITWA
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo: dimico praelio cum aliquo. Kn 799.
patrz: BITWA
– Konna bitwá [...] Konno się potykam. Kn 299.
patrz: BITWA
– Bláchá miąższa/ Lamina. Kn 33.
– Bláchá ciągniona [...] Lamina ductilis. Kn 33.
– Bláchą pokłádam/ pokrywam/ Imbracteo [...] Tego laminis aureis. Kn 33.
– Iélcá/ vel iédlcá/ to wszytko co do obrony ręki naléży przy rękoieści kordá/ szpady/ száble/ etc. iáko krzyż/ kratká/ bláchá/ ábo obłąk [...] gladij iuxta capulum craticula, [...] vide Rękoiéść [...] Głowicá. Kn 245.
– Bláchá cienka/ blászká. Bractea [...] Bracteola [...] Lamnula [...] Sublamina Blászká. Kn 33.
– Brzękádło rozmáite/ iáko w gałcé mosiężney: kołéczká na trzygránistych ramikách: dremlá/ Ruskie bláchy/ klépádłá/ [...] Crotalum [...] Aereum crepitaculum [...] Testarum crepitus [...] Sistrum. Kn 49.
– At Bláchá rospalona debet reddi: Lamina candens qua malefici vruntur. Kn 33.
– Srebro niérobione/ w-bláchách/ oséłkách. Argentum graue, infectum [...] Massa argenti [...] Argentum rude. Kn 1056.
– Kárácená/ Lorica squamata [...] Lorica plumata [...] Bláchy káráceny. Kn 265.
– Pozłocisty/ złocisty/ pozłacány. Inauratus. Auratus currus: auratum tectum [...] Aureolus, auro similis [...] Obauratus [...] Imbracteatus auro [...] Pozłocisty sporo/ ábo bláchą złotą pokryty. Contactus ab auro fuluo chlamydem [...] Auratilis puluisculus [...] Circumlitus auro. Kn 810.
– Blácharz/ Bláchownik/ Bractearius [...]. Bracteator [...]. Malleator. Kn 33.
patrz: BLACHARZ
– Blácharz/ bláchownik/ Bractearius [...] Bracteator [...] Malleator. Kn 33.
– Żołcieię bládo iásno/ v. Płowiéię. Kn 1445.
patrz: BLADO
– Cégláty/ céglástey fárby/ bladoczerwony/ miniowáty/ Miniaceus [...] Miniatus. Kn 60.
– Kościélna bárwá ná kiem. v. Cérá zła. Bládość/ Blády. Kn 306.
– Bládość. Pallor [...] Luror corporis. Kn 33.
– Bládo żołty/ vide Płowy/ Zołtáwy. Kn 33.
– Fárbá bládá/ rzadka. Color lentus; surdus, obsoletus, dilutus, languidus. Kn 173.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Bládem czynię/ Fugo alicui sanguinem [...] Pallere facio aliquem. Kn 33.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Kościelna bárwá ná kiem. v. Cérá zła. Bládość/ Blády. Kn 306.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Káłámarz/ aliter. vt Blády káłámarz/ vide Inkaust. Kn 258.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Blády/ Pallidus; sine colore [...] Exsanguis [...] Charta exsangui colore. Ille furens exsanguis interrogabat [...] Mali habitus corpus [...] vide Fárbá bládá. Kn 33.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Bléywás/ Psimmythium [...] Psimmythus [...] Psimmythum. Kn 35.
– Płowiéię/ Flaueo [...] Flauesco [...] Blákuię. Kn 714.
patrz: BLAKOWAĆ
– Blákowánie/ Zblákowánie/ Decoloratio. Kn 34.
patrz: BLAKOWANIE
– Blákuiące/ ktore zblákowáło pismo. Fugientes literae [...] Literae caducae [...] Exolescentes literae [...] Obsoletus, decoloratus. Kn 34.
patrz: BLAKUJĄCY
– Błam futrá. Pellium pretiosarum contextus. Kn 34.
patrz: BLAM, BŁAM, BŁAM, BŁOM
– Blánki/ krámzánsy/ Pinnae murorum [...] Periboli murorum [...] Loricae murorum [...] Minae murorum [...] Loricula. Kn 34.
– Blánkuię/ blánki czynię/ Pinnas loricasq; attexo [...] vide Tynkuię. Kn 34.
patrz: BLANKOWAĆ
– Blásk/ [...] Splendor solis, ignis, prestrigens oculos. Kn 34.
patrz: BLASK
– Blásk mi/ blásk czyni iáka rzécz/ [...] vide Przérażam. [...] Práwie olsnął od blásku/ iasności. Kn 34.
patrz: BLASK
– Biié łuná od czégo/ [...] vide Odbiia się 2. Blásk mi. Kn 30.
patrz: BLASK
– Bláchá cienka/ blászká. Bractea, [...] Bracteola, [...] Lamnula, [...] Lamella, [...] Sublamina, [...] Blászká. Kn 33.
– Mrugam często oczymá nad wolą/ blásko-oki iestem/ mrużę/ zamrużam oczy często. Nictor [...] Nicto [...] Conniueo. Kn 435.
patrz: BLASKOOKI
– Bláskooki; co iedno oko zmruża choć zdrowe/ Paetus [...] vide Oczu wdzięcznie zezowátych. Kn 34.
patrz: BLASKOOKI
– Pázłotká blászána/ rzemięnna. Bracteola inducta auro vel spumá auri. Corium auro aut spumá auri tinctum. etiam argento colorantur laminae [et] coria, sed idem Polonicum nomen retinent. Kn 676.
patrz: BLASZANY
– Blászkowáty: bláchą obłożony/ Bracteatus. Kn 34.
– Blázgonię/ Morologis vtor sermonibus. [...] Osce fabulari, [...] Scurror, [...] Scurriliter ludo. Kn 34.
patrz: BLAZGONIĆ
– Sprosnomowność/ v. Blázgonięnie. Kn 1052.
– Blázgonięnie/ sprosnomowność/ Sermo obscoenus, [...] Verba obscoena, [...] Obscoenitas orationis, verborum. Turpitudo verborum, [...] Praetextatus sermo. Praetextata verba. Kn 34.
– Blázgoń/ głupiomowny/ plugáwomowny/ Morologus, [...] Oscus, [...] Scurrilis homo, [...] Scurra improbissimus, [...] Opicus. Kn 34.
patrz: BLAZGOŃ
– Plugáwy w-mowié/ v. Blázgoń. Kn 715.
patrz: BLAZGOŃ
– Sprosnomowny/ [...] v. Blázgoń. Kn 1052.
patrz: BLAZGOŃ
– Bléch/ biélnik/ [...] Solarium vocari potest locus, in quo tela insolatur [...] vide folusz. Non recte dicitur Fullonia officina, vide fárbierz stároświécki. Kn 34.
patrz: BLECH, BLECH, BLICH
– folusz/ blechárski młyn. Pila fullonica. Kn 178.
– Blecharz/ wybielácz płoćien/ Candidans vestes [...] Insolator [...] vide fárbierz stároświécki. Kn 34.
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
– Blékot/ ziélé. vide Biélun. Kn 35.
– Momot/ vide/ Blékot/ Záiąkliwy. Kn 424.
– Blékot / momot/ prędkomowny / Atypus, qui male exprimit [...] Qui inexplanata est lingua. [...] Psellus siue Balbus qui literam vel syllabam pronuntiando praeterit. Kn 35.
– Niéwymawiáiący dobrzé/ nié wypráwnego ięzyká. Inexplanatâ linguâ homo, [...] v. Blékot 1. Kn 541.
– Blékocę/ lédá co mowię/ Blatero. Kn 35.
– Bredzę/ v. Błékocę/ Baię. Kn 45.
– Blékocę/ nié dobrzé wymawiam słow/ momocę/ Balbutio, cum quadam linguae confusione trepido. Kn 35.
– Bléyczyk/ [...] Plumbum perpendiculi libellae. Kn 35.
patrz: BLEJCZYK
– Ryzá/ rowék v szynwagi/ abo śrzodwagi kreská/ gdzié sznurek páda z-bléyczykiem. Lineam ad perpendiculum in libella descriptam, vocat Philand. [...] Kn 966.
patrz: BLEJCZYK
– Blékotánie/ momotánie/ opuszczánie/ niéwymawiánié sylab/ słow [...] Balbutiem reddit. Gor. cùm litera vel syllaba non exprimitur sed eliditur, item v. Prędkomowność/ Wiélomowność. Kn 35.
patrz: BLEKOTANIE
– śmierci ábo grobu bliski. Occiduus. Kn .
patrz: BLISKI
– Bliski powinowáctwem/ v. Powinowáty. Kn 35.
patrz: BLISKI
– Bliski czasem. [...] Vicinus [...] Vicina ad pariendu[m]. Kn 35.
patrz: BLISKI
– Bliski/ miéyscem. Propinquus [...]. Propinquum praedium. [...] Vicinus alicui. Proximus alicui, vel ab aliquo, post aliquem. Kn 35.
patrz: BLISKI
– Bluszcz. Hedera [...] Cissus [...] Chrysocarpos cissus [...] Erythranum al. erythrocarpum. [...] Selenitium. Kn 36.
– Bluszcz drzéwny/ Helix [...] Hedera arborum [...] Dendrocissus. Kn 36.
– Bluię/ vide Womitowáć. Kn 36.
patrz: BLUĆ
– Bluszczoperz/ błyszczyki. Gramen Parnassi. Kn 36.
– Bluszczowy [...] Hederaceus, [...] Hederosus lucus. Kn 36.
patrz: BLUSZCZOWY
– Bluźniercá/ bluźnierz/ [...] Blasphemus. Kn 37.
– Bluźnierski/ [...] Blasphemus. Kn 37.
– Bluźnierstwo/ Sacrilega obtrectatio, [...] Verba impia in deos dicta, [...] Impietas verborum [...] Impia vox [ Blasphemia in SS. libris. Kn 37.
– Bluźniercá/ bluźnierz/ [...] Blasphemus. Kn 37.
patrz: BLUŹNIERZ
– Womit/ to co wyrzucáią/ blwociny. Vomitus araneosus [...] Nausea [...] Coërcere nauseam fluentem, i. vomitum. Kn 1281.
patrz: BLWOCINY
– Błáho/ vide Nędznié/ Podło. Kn 33.
– Błazeńskié błáhe/ niewart/ niégodne odpowiedzi zarzuty. Ludibriosa potestas. Kn 34.
– Błáchy/ Lichy/ Tenuis, Pertenuis [...] Futilis causa. Kn 33.
– Błágácz/ Delinitor. Kn 33.
patrz: BŁAGACZ
– Wiésiołék ziéle/ wierzbowká/ błagácz. Oenothera, et Oenotheris, et Onuris hilaritatem in vino affert [...] v. Cwikłá pomorska. Kn 1256.
patrz: BŁAGACZ
– Błagam/ koię/ Placo Deum donis, deuotionibus [...] Paco caelestes [...] Mitigo [...] Delenio aliquem verbis commodis [...] Propitio [...] Mollio dissensiones [...] Mollio hominem [...] Mollio iras. Kn 33.
patrz: BŁAGAĆ
– Czynię dość komu/ Satisfacio legibus, Deo, causae, officio meo, opinioni hominum [...] Lito saeuitiae [...] Błagam. Kn 108.
patrz: BŁAGAĆ
– Błagániu służący/ błagáiący/ [...] Placandi vim habens. Kn 33.
– Błagálnia/ Oraculum [...] Propitiatorium vulgò. Kn 33.
patrz: BŁAGALNIA
– Błagánie/ Mitigatio, Placatio [...] Placamenta deûm [...] Propitiationes pericula auertunt. Kn 33.
patrz: BŁAGANIE
– Błáwat/ vide Modrak. Kn 34.
patrz: BŁAWAT
– Błáwat aliter, et Błáwatno/ vide Jédwab/ etc. Kn 34.
patrz: BŁAWAT
– Błáwat aliter, et Błáwatno/ vide Jedwáb. Kn 34.
patrz: BŁAWATNO
– Modry/ błáwatny/ błękitny zupéłnié. Cyaneus, [...] Caeruleus [...] color, [...] Caeruleatus, [...] Thalassicus, [...] Venetus. Kn 422.
patrz: BŁAWATNY
– Błazen co się błazéństwem bawi/ Sannio [...] Scurra [...] Morio [...] Nugas [...]. Kn 34.
– Błazen aliter, vide. Głupiéc. Kn 34.
– Co ia zá chłop? co zá błazen? co ia zá niécnotá? Y ia błazen/. Sumné ego nihili? Sumnē ego minimi pretij? Ecce me hominem nihili. Kn 86.
– Szyderski/ szyderzom/ szybáłom służący. Scurrilis iocus [...] Ludibriosus [...] Ludibriosa in eum ingessit. Derisorius [...] Diasyrticum dictum [...] Lusorius [...] Ad iocum & ludum factus [...] Ludicer, ludicrus [...] Ludiae coronae [...] v. Błażęński. Kn 1128.
– Błazeński/ szyderski/ śmiechu godny/ Nugatorius, Nugatoria res, accusatio etc. Ridiculus. Futilis laetitia [...] Ludicer [...] Ludicra ars, res [...] Friuolus in ostentatione literarum [...] Deridicula vanitas [...] Lusoria quaestio [...] Sputatilicus [...] Sputatilica crimina. Kn 34.
– Błazeńskié błáhe/ niewart/ niégodne odpowiedzi zarzuty. Ludibriosa potestas. Kn 34.
– Błazen co się błazéństwem báwi/ Sannio [...] Scurra [...] Morio. Kn 34.
– Ná błazęństwo co rzec/ vczynić/ słucháć. Per deridiculum auditur. Kn 441.
– Frászká/ frászki/ (de rebus) máła rzécz/ podła rzécz. Hetta, res minimi pretii ab hiatu quati hieta. [...] vide Pryszczel ná chlébié. Nugae [...] Frászki/ błazenstwo wszytko było. Kn 180.
– Matániná/ [...] mátániną się báwię [...] vide Błazeństwo/ Báłámuctwo. Kn 393.
– Błázeńskie/ Inepté [...] Perridiculé [...] Nugatorié responsum. Kn 34.
– Błaznowánie/ vide Żárt 1. Błaznuię/ v. Żártuię. Kn 34.
– Błaźnię kogo/ zbłaźnić kogo [...] Infatuare aliquem, [...] vide Mamię. Kn 34.
patrz: BŁAŹNIĆ
– Błáżék/ krążék woskowy/ Spira cerea plana. Kn 34.
patrz: BŁAŻEK
– Niébłędny/ niebłądzący. Inerrans [...] Stellae inerrantes [...] erroris expers. Aplanes caelum stellatum [...] Inerrabilis orbis caeli. Kn 491.
– Błądzenie/ Erratio [...] Terent. Minor est hac erratio [...] zbłądzenie. Kn 33.
– Błądzę [...] vide Omylam się. Kn 33.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Błędny/ błądzący. Erraticus [...] Errabundus [...] Erroneus. Kn 35.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Błądzę po polu/ po lésié/ etc. Erro in campis [...] Huc & illuc errare [...] Exerro. Kn 33.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Biégun/ błąkácz/ wszędy był/ powsinogá. Erro [...] Multiuagus [...] Vulgiuagus [...] Omniuagus [...] Ambulator & Ambulatrix [...] Omnis fortunae & loci mulieres [...] Lustrator orbis Hercules [...] Obbiegácz/ [...] Nie zágrzeie mieyscá [...] vide Hultay. Kn 27.
patrz: BŁĄKACZ
– Się/ Omnibus personis Latinis et Graecis redditur. Prima. [...] vt dziwuię się/ śmiéię się/ błąkam się/ gniewam się. Kn 991.
– Błąkam się/ tułam/ wáłęsam się/ tłukę się. Vagor per orbem, [...] Vagari toto foro, [...] Diuagor huc atq; illuc [...] Erro circum villulas, [...] Erro circum littora, [...] Oberro [...] Pererro ignotum orbem, [...] Inerro montibus [...] Voluntatur circa terram animi post mortem, [...] Muto sedem ex sede, [...] Palor [...] Palito. Kn 33.
– Błąkánie/ Vagatio [...] Euagatio. Kn 34.
patrz: BŁĄKANIE
– Significat item tr. errorem, confusionem, obscuritatem. Iák w lésié błędno. Kn 348.
patrz: BŁĘDNO
– Błędny / błądzący. Erraticus [...] Errabundus [...] Erroneus. Kn 35.
patrz: BŁĘDNY
– Błękitny/ v. Modry. Kn 35.
patrz: BŁĘKITNY
– Modry/ błáwatny/ błękitny zupéłnié. Cyaneus [...] de colore. [...] Caeruleus anguis, color, pontus. [...] Cumatilis, vel Cymatilis [...] Thalassicus [...] Ferrugineus [...] Venetus. Kn 422.
patrz: BŁĘKITNY
– Błociány/ z błotá. Luteus [...] Opus luteum de hirundinum nido. Kn 35.
patrz: BŁOCIANY
– Błocę/ vbłocił szátę/ vide Kalam. Kn 35.
patrz: BŁOCIĆ
– Cięszki/ translatum. Infesta senectus [...] Dura seruitus [...] Imperiosa fames [...] Tetra hiems [...] Aerumnalis labor [...] vide Błocisty. Przykry/ Obciążliwy/ Niéznośny. Kn 83.
patrz: BŁOCISTY
– Błocisty/ błotny/ błotá péłny. Caenosus [...] Limosus lacus [...] Lutulentus amnis [...] Lutulenta terra [...] Lutosus [...] Labosum & lutosum iter. Kn 35.
patrz: BŁOCISTY
– Vkalány/ vbłocony/ v. Błocisty. Kn 1182.
patrz: BŁOCISTY
– Błogo/ błogo mu/ Bellè, beatè [...] Perbeatus est [...]. Beatus es si consudaueris [...] Laudo fortunas tuas. Kn 35.
patrz: BŁOGO
– Błóná wé wnętrzu poprzeczna/ Osierdzie/ otoczyná/ przégroda wnętrzna. Diaphragma [...] Septum transuersum [...] Disseptum [...] Dissipium [...] Praecordia. Kn 36.
– Błóna w oknié/ bądź z błóny/ bądź ze śkłá/ (dicitur etiam Okno/ sed meliùs Błóná/ vt Nie mász w tey izbié błon/ choć są okná) Fenestra sint non sine foriculis, z błonámi ábo okiennicámi. Kn 36.
– Błóná kiszkowa. [...] Membrana in medio intestinorum, ea sustinens. Mesenterium et mesaraeum, [...] Lactes, [...] Pantices [...] vide Kiszká. Kn 36.
– Błóná w ktorey się dziecię rodzi/ Łożysko/ Volua [...] Secundae. Kn 36.
– Błóná w ciélé źwierząt/ luckiem/ powszéchnié/ rozmáita/ przy mozgu/ przy sádlé/ wnętrznościách. Membrana. Kn 36.
– Rupturá/ przétárcie/ przérwánie błony brzuchowey. v Przépukliná. Kn 955.
– Błónowy/ ábo błoniány/ z błony/ Membranaceus [...] Vespertilioni pinnae membranaceae. Kn 36.
patrz: BŁONIANY
– Skrzydłobłonisty/ błoniástoskrzydły. [...] Membranis volans [...] Błonoskrzydły. [...] Alites angues, Cicer. et aliger Draco, Valer. Argonaut. Similiter błonoskrzydły/ nié pióroskrzydły. Kn 1010.
– Błónie. Ager vel campus compascuus [...] Pascuum viride [...] Pascuus ager. Kn 36.
– Gránatowych iábłék skórká/ Malicorium [...] Przégródká/ błónká tychżé. Kn 207.
– Pápierowe drzewko/ Papyrus [...] Papyri fruticis membranas, ex quibus glutino iunctis charta fiebat, Plinius vocat philyras, plagulas, tunicas, ramenta, (darte błonki) [...] árkuszé. Kn 668.
– Błónka w oku/ Membrana oculorum [...] Tunica, tunnicula oculi. Kn 36.
– Błónká/ chorobá ná oku [...] Pterygium [...] Vnguis [...] Macula vngui similis oculum obscurans. Kn 36.
– Błónká mozgowa/ [...] Meninx [...] Membrana cerebri. Kn 36.
– Niétoperz/ Vespertilio [...] Nycteris [...] błonoskrzydły ptak/ błonolotne zwierzę/ [...] Auis non auis [...] Animal volucre biforme. Kn 533.
– Błonoskrzydły. [...] qui pinnas loco pennarum habet. Alites angues [...] błonoskrzydły/ nié pioroskrzydły. Kn 1010.
– Niétoperz/ Vespertilio [...] Nycteris [...] Mus alatus [...] błonoskrzydły ptak/ błonolotne zwierzę/ [...] Auis non auis [...] Animal volucre biforme. Kn 533.
– Párgámin/ Membrana scriptoria ex pellibus animalium facta [...] Párgáminowy [...] Membranaceus sonat błónowy/ potest tamen et huc trahi. Kn 670.
– Błónowy/ ábo błoniány/ z błony/ Membranaceus [...] Vespertilioni pinnae membranaceae. Kn 36.
– Błotniéię/ Lutesco. Kn 36.
patrz: BŁOTNIEĆ
– Tunczyk rybá morska [...] Bágnik et Błotnik [...] Thunnus vel thynnus. Kn 1164.
patrz: BŁOTNIK
– Błocisty/ błotny/ błotá péłny/ Caenosus [...] Limosus lacus [...] Lutulentus amnis. Kn 35.
patrz: BŁOTNY
– Błotny/ ná błocié rostący/ léżący/ z błotá wzięty. [...] Palustris aqua, [...] Palustris calamus, iuncus, [...] palustris vlua. Kn 36.
patrz: BŁOTNY
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
patrz: BŁOTNY
– Błoto/ Lutum [...] Caenum limus [...] Blateae & balatones, sunt bullae luti ex itineribus, aut id quod de calceamentorum soleis eraditur. Kn 36.
patrz: BŁOTO
– Smród [...] Quisquilliae [...] Balatro [...] vide Błoto. Kn 1034.
patrz: BŁOTO
– Bágnisko/ bágno/ błotá/ Palus [...] Terra stagnata palude [...] Locus palustris. Kn 12.
patrz: BŁOTO
– Ryż / Oryza [...] quia in palustribus crescit. błotorodny. Kn 966.
– Bobruię/ iáko bóbr idę ábo brodzę/ w wodzié/ w błocié. [...] Grassor in aquis, in paludibus. Facio iter pluuio tempore. Per loca palustria gradior.. Kn 38.
patrz: BOBROWAĆ
– Bocian náski/ Ciconia. Kn 38.
– Bocian cudzoziemski/ Jbá z Łácińskiego/ Ibis. Kn 38.
– Bocianię [...] pullus ciconiae. Kn 38.
patrz: BOCIANIĘ
– Boday zdrow/ Bożéć day zdrowie/ gdy kto kichnié/ piié do mnié [...] Bene vixis vel vixeris [...]. Kn 39.
– Bodący rad/ s. woł/ [...] qui cornu ferit [...] Cornipeta [...] Cornupeta in SS. libris. Kn 38.
patrz: BODĄCY
– Bodziéc/ ościęń/ Stimulus propr. [...] Stimulus doloris [...]. Stimulus amoris [...]. Kn 39.
– Bodłak/ [...] Bodzięniéc [...] Rhamnus [...]. Kn 39.
– Bodzieniéc et Bodłak [...] roża polna/ [...] Málinowy krzaczék/ [...] Szákłák/ [...] Oset wielki. Kn 663.
– Podobnié ku wiérzeniu/ Probabiliter dicere, defendere. Credibiliter aliquid confingere [...] Verisimiliter [...]. Kn 742-743.
– Podobnié/ [...] Simili modo: simili ratione, similiter, et simile [...] Rownié iak. Ná kształt. Kn 742.
– Bodzięnie się bydłá miédzy sobą [...] certamen pecudum cornutarum inter se. Kn 39.
– Bodłak/ Hageco. Bodzięniéc Vrsino. Rhamnus [...] Spina alba [...]. Kn 39.
– Bogácęnie/ Ditatio [...] Diuitatio [...]. Kn 40.
patrz: BOGACENIE
– Bogacę kogo/ Augeo aliquem diuitiis [...] Augere aliquem largitione, liberalitate, opibus [...] Locupleto aliquem [...] Collocupleto aliquem [...] Dito aliquem [...]. Kn 39.
patrz: BOGACIĆ
– Bogácę się/ bogáciéię/ rem, opes augeo. Amplifico rem familiarem. Peruenire ad nummos [...] Cresco in multas opes [...] Facio rem [...] Ditesco [...] Emergere ad summas opes [...] vide Zámagam się. Kn 40.
– Bogáto / Opulenter [...] Ludos opulentiús quàm priores Reges, fecit. Opulentè [...] Opulentè ornata domus [...]. Kn 40.
– Bogácę się/ bogáciéię/ Rem, opes, augeo. Amplifico rem familiarem. Peruenire ad nummos, Cicero. Cresco in multas opes, Liuius. Facio rem, Teren. Ditesco [...] Emergere ad summas opes [...] vide. Zámagam się. Kn .
patrz: BOGACIEĆ
– Pánuię/ władam czym roskazuię. [...] Teneo aliquem in mea ditione & potestate. [...] Diuitiae meae sunt, tu diuitiariū es, Senec. Ia mam w-mocy bogáctwá: Ia bogáctwy rządzę/ tobą bogáctwá/ (durum esset: moie są bogáctwá/ tyś bogactw) [...] v. Płużę. Kn 667.
– Bogáctwá/ Res [...] Opes, diuitiae, copiae, fortunae [...] Opulentia [...] Opulentitas [...] Census [...] Protinus ad censum, de moribus vltima fiet quaestio. Partus per vulnera census [...] Dat census honores [...] Bonae res [...] v. Vbostwo. Locupletatio [...] 2. Zbogácęnie. Kn 40.
– Bogacz vide Bogáty. quanquam bogacz est substantiuū, sed Latinum vocabulum proprium illi respondens non inuenio, nisi translatum per aliquem tropum aliundè, vt Croesus, quod in multis alijs infrà obseruabis, qua in re Polonos Latinis vides feliciores. vt [...]. Kn 40.
patrz: BOGACZ
– In Cantico vulgari antiquissimo, de Epulone Euangelico habes: O bogaczu wiło/ Dawáć przé Bóg było/ pokić się godziło. Kn 1259.
patrz: BOGACZ
– Bogáty iéstem [...] Sum diues [...]. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Bogacz/ vide Bogáty. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Bogáty/ Diues. Opulentus, opulentissimus, copiosus [...] vide Pieniężny. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Boiárzyn/ Boiari sunt nobiles inferioris ordinis in Lituania, Moscouia, et Russia. Kn 40.
patrz: BOJARZYN
– Ná bok léwy/ práwy léżeć. Cubare in latus dextrum vel sinistrum. vt apud Iuuenal. Cubare in faciem [...] Incubitus lateris dextri valetudini conducit [...] Supini cubitus oculis conducunt: proni tussibus: in latera aduersum distillationes. Iacere dextro latere supino. ná léwy bok léżeć. Iacere sinistro latere supino. ná práwy bok léżeć Discibuit sic vt dextro latere torum premeret. położył się ná práwy bok. Iacet sinistro latere lecto affixus. ná léwy. Kn 441.
patrz: BOK
– Przypasuię co do boku. Cingo me gladio [...] Cingo latus ferro [...]. Kn .
patrz: BOK
– Przymierzam komu do gęby/ miéczem do boku/ przykłádam miécz. Intento alicui gladium [...]. Kn 878.
patrz: BOK
– Bok Latus [...] Latus insulae [...] latus nauis [...] Bok kráwądz naczynia. Kn 41.
patrz: BOK
– Podeymuię boki/ podiąwszy boki chodze Ansatus ambulo, subnixis alis me infero [...] Brachio in normam flexo ambulo. v. Szumno 2. Idę 12. Kn 736.
patrz: BOK
– Bokow bolęnie/ Latreum cojmpunctio [...] Pleuritis [...] vide Koliká 2. Kn 41.
patrz: BOK
– Ná bok ábo ná kráwądź co stáwiąm/ kłádę. v. Kráwądź. Kn 441.
patrz: BOK
– Podiadam sobié [...] Propè satur factus sum [...] Fulcire & sustentare cibis [...] Fulciri cibis, podeprzéć bokow [...]. Kn 737.
patrz: BOK
– Szyszká/ guz w-ciélé bolący/ Furunculus [...] Clauus in collo bouis, in pede ouis [...]. Kn 1130.
– Bézbolny/ niéboleiący [...]. Kn 21.
– Stróná odporna w práwié/ pozwána/ obwiniona/ boląca. [...] Defensor. De cuius re disceptatur [...] v. Obwiniony 2. Kn 1076.
– Antába/ vide Rękoieść/ Vcho v státku/ Bolce. Kn 7.
patrz: BOLCE
– Boléię/ (de corpore) boli mię ręká/ głowá/ etc. Doleo: dolorem capio, suscipio, habeo, patior, sustineo [...] ciérpieć bol [...] Zboláłá głowá [...] Boleć od dotknienia/ ábo czuć z bolem dotknienie iák rány. Kn 41.
patrz: BOLEĆ
– Boli mię co/ Dolet mihi caput [...] Dolent mihi oculi [...] Boléwa mię/ vide Choruię ná co. Kn 41-42.
patrz: BOLEĆ
– Boli mię to/ [...] vide Przykro mi co. Kn 42.
patrz: BOLEĆ
– Boleię (de animo) Magno in dolore sum vel mærore potiùs. Summo dolore afficior. Nihil mihi ad dolorem acerbius accidere potuit. [...]. Kn 41.
patrz: BOLEĆ
– Skomá mi/ [...] skomáć/ boléiész. [...] Oczy mu dobrzé nié wypádną. Kn 1005-1006.
patrz: BOLEĆ
– Biorę co wprzod/ [...] Praecerpo dolorem [...] Pierwey boléię niż trzébá. Kn 32.
patrz: BOLEĆ
– Żołądká bolęnie mam. Kn 1223.
patrz: BOLENIE
– Bolésno/ boléśnié [...] Bolésno/ mękámi/ okrutnié. Kn 41.
– Bolésny [...] boléiący [...] facilè vel multùm dolens [...] quòd doloribus fluat. Kn 41.
– Bolésny [...] ból czyniący/ Dolendus [...] Quae venit indignè poena doleda venit [...] Dolorem afferens [...]. Kn 41.
– Boli mię co/ Dolet mihi caput. [...] Dolent mihi oculi. [...] Boléwa mię/ vide Choruię ná co. Kn 41-42.
– Bombarduię. Bombardiren. bombarder. Kn 69.
– Bonować/ vide záżywąm/ Lubuię/ Biesiáduię. Kn 42.
patrz: BONOWAĆ
– Bunty w budowániu/ co bálki/ krokwy trzymáią/ [...] Capreoli [...] Antefixa [...] Antibasis, posterior [...] vide Szpągá 2. Kn 53.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Szpągá w-szkucié/ w-okręcié/ bunt. Costa [...] costae nauis. [...] Kn 1120.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Káię się czego/ grzechow/ buntow/ Idem Przéstáię czégo/ Záłuię zá co. Kn 257.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Bunt/ [...] spiknienie/ zbuntowánie się/ Factio [...] Rebellio [...] Coitio [...] Seditio [...]. Kn 53.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Burzę aliter. vide Buntuię. Kn 54.
– Buntuię drugich/ Agito plebem seditionibus, Plin. Concio seditionem, Liu. Veterani per largitionem conciti, Tacit. Concito, facio seditionem, Cicer. Excito tumultum, Plaut. [...]. Kn 53.
– Buntuię się przéciw komu/ burzę się/ Tumultuor, Cic. Rebello, Caes. Ouid. Turbo, absolutè. Tacit. Si vna alteráue ciuitas turbet. [...]. Kn 53.
– Bór/ Sylua pinea, Virg. Pinetum [...]. Kn .
patrz: BOR, BÓR, BÓR
– Sośniná/ sosnowy lás/ bór. Kn .
patrz: BOR, BÓR, BÓR
– Borak/ Borrago [...] Corrago [...] Buglossum maius officinarum. Kn 42.
patrz: BORAG, BORAG, BORAK
– Kley złotniczy. Széférgryn/ boráks. Chrysocolla. Kn 282.
patrz: BORAKS
– Przéz lás/ przéz bór/ przéz bród gdzie iácháć/ ábo ná lás/ ná bór/ lasem/ borem. Ire per amnes, Ouid. Per mare, per saxa, per ignes fugere. Horat. Transire per aliquem locum, Plini. [...]. Kn 864.
patrz: BOREM
– Dáię ná bórg/ vide Borguię. Kn 111.
patrz: BORG, BORG, BORK, BÓRG
– Bórg/ borgowánie/ [...] Pecunia non numerata, non praesens, pecunia & credita. Caeca die emere oliuum, Plaut. i. pecunia non numerata, non praesenti, in diem dilata, Lambin. Kn 42.
patrz: BORG, BORG, BORK, BÓRG
– Borguię/ wiérzę komu czégo w przédániu/ Fidem alicui habeo argenti. Kn 42.
patrz: BORGOWAĆ
– Dáię ná słowo/ ná krédyt/ vide Wiérzę [...] Borguię. Kn 112.
patrz: BORGOWAĆ
– Bórg/ borgowánie/ [...] Pecunia non numerata, non praesens, pecunia credita. Kn 42.
patrz: BORGOWANIE
– Burmistrz stáry/ Exconsul [...]. Kn 54.
– Posztarz/ co konié z-urzędu dáié/ v nas Burmistrz. v. Podwodny urzędnik. Kn 794.
– Burmistrz drugi/ społburmistrz [...] Collega consulis [...]. Kn 54.
– Burmistrz / Magister ciuium, Cromer. [...] Maior magistratus [...] Consul [...] Tutor Reipublicae legitimus: Tutor Reipublicae annuus [...] Rector vrbis [...]. Kn 53-54.
– Borowizná/ Solum piniferum, vt Pinifer mons, locus, [...]. Kn 42.
patrz: BOROWIZNA
– Borowy/ adiect. [...] Qui est ex pinea sylua, vel ad eam pertinens, Item per Genitiuum; vt pineti fungus, Borowy grzyb. Kn .
patrz: BOROWY
– Sosna borowa/ léśna/ chóyká. Pinaster, à medio ramosus: Pinus syluestris. Plin. Vrsin. [...]. Kn 1038.
patrz: BOROWY
– Borowki czerwone/ czerwienicé/ Mącznicá do kordwanu/ Rhus [...] Vitis Idaea rubra, Vrsin. Rhus erythros, Dalecamp [...]. Kn 42.
patrz: BORÓWKA
– Czerwienicá ziéle/ vide Wołowy ięzyk/ et Borowki czerwone. Kn 100.
patrz: BORÓWKA
– Borowki czarne/ czernicé/ v. Márcowy kwiát. Kn 50.
patrz: BORÓWKA
– Czernice/ vide Borowki czarne. Kn 99.
patrz: BORÓWKA
– Borsuk/ v. Iáźwiéc/ nam idem est. Borys v. Chleb gruby. Kn 42.
– Iáźwiéc/ borsuk/ Echinus terrestris [...] vide Ież cudzoziemski Choerogryllus, porcellus rupium, animal simile muri & vrso, magnitudine herecij [...]. Kn 239.
– Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
patrz: BORYS
– Chleb gruby iáko borys Litéwski/ chleb poślédni/ Panis acerosus [...] Panis sordidus [...] Panis cibarius [...]. Kn 65.
patrz: BORYS
– Bosak aliter Hak do ogniá/ Hama, Quibusdam, v. Hak 1. Kn 42.
– Bosak/ bosy człowiék/ Nudus pedes [...] Nudato pede currens [...] Excalceatus [...] Discalceatus [...] Planipes [...] Nudipes [...]. Kn 42.
patrz: BOSAK, BOSAK, BOSSAK
– Boski Kn 43.
patrz: BOSKI
– Boso chodzę/ [...] Nudis pedibus incedo. Nudipedalia exerceo, Hieron. Kn 42.
patrz: BOSO, BOSO, BOSSO
– Bosak/ bosy człowiék/ Nudus pedes, Ouid. Nudato pede currens, Tribul. Excalceatus, Mart. Discalceatus, Sueton. Planipes [...] Nudipes [...]. Kn 42.
patrz: BOSSY, BOSY, BOSY, BOSZY
– Bose chodzęnie/ [...]. nuditas pedum. Nudipedalia exercere, Hieron. Nudipedalia denuntiare. Tertul. Kn 42.
patrz: BOSSY, BOSY, BOSY, BOSZY
– Boszkowáć się/ Sanctitatem qua quis caret prae seferre, simulare [...] hypocritam esse. Kn 42.
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: BOT, BOT, BÓT, BUT
– W-trzéwikách/ w-bótách chodzący/ obów máiący ná nogách. Calceatus [...] In crepidis, in caligis processit in publicum. [...]. Kn .
patrz: BOT, BOT, BÓT, BUT
– Buczéię/ idem Bótwiéię/ vide Prochniéię. Kn 51.
– Prochniéię/ Cariem sentio, traho. Plini. Infestor carie. Cariem vetustatis recipio. Computrescunt arbusculae [...] Botwiéię/ de vestibus, corijs. Prochniéię/ de lignis. Kn 822.
– Botwiéię/ v Prochniéię. Kn 42.
– Próg/ Limen, n. [...] Limen inferum, próg dolny. [...] Limentinus, priscis ethnicis deus liminum, [...] Lima dea, [...] Progowy bożéć. Kn 823.
patrz: BOŻEC
– Káduk/ chorobá rzucáiąca/ Wielka niémoc/ Boża kaźń: Bożéc/ Boëmis. Morbus comitialis. Kn 256.
patrz: BOŻEC
– bożék pogáński Kn 973.
patrz: BOŻEK
– bożki domowe Kn 43.
patrz: BOŻEK
– Bożnicá Zydowska/ Proseucha, [...] Śynagoga. Kn 43.
– Bożnicá/ Delubrum, [...] Arbor circa Ammonis delubrum. Kn 43.
– Bożniczy. Archisynagogus. Kn 43.
patrz: BOŻNICZY
– Boży Kn 43.
patrz: BOŻY
– Dźięka Bogu vide Chwałá Bogu. Kn 162.
patrz: BÓG
– Dla Bogá/ vide Przé Bóg. Kn 120.
patrz: BÓG
– Bóg/ DEUS, Cicer. [...] Deum vocat rationem quandá per omnen naturam pertinentem. Kn .
patrz: BÓG
– Ból rodzących/ [...] dolor parturientis. Kn 41.
patrz: BÓL
– Żal/ żáłowánie/ żałość/ Ból [...] Gryzienie się. Morsus dolor: acer morsus doloris: morsus animi et contractiuncula. Kn 1373.
patrz: BÓL
– Ból/ boléść/ bolenie/ Dolor [...] Dolor capitis [...] Dolor pectoris, ventris [...]. Kn 41.
patrz: BÓL
– Bodący rad/ s. woł/ [...] qui cornu ferit, Virg. [...] Cornipeta, Sipont. Cornupeta in SS. libris. Kn 38.
patrz: BÓŚĆ
– Bodę koniá ostrogámi/ vide zwieram koniá. Kn 39.
patrz: BÓŚĆ
– Bodą się woły/ Decertant cornibus tauri, Virgil. Dimicant inter se arietes aduersis cornibus incursantes [...] Kn 39.
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: BÓT
– Obłoczę śię w zakonny vbiór ábo szátę/ biorę hábit zakonny.[...]. Kn 567.
patrz: BRAĆ
– Bramá v száty/ listwá/ obłogá/ Limbus [...] Fimbria [...] Instia. Kn 44.
patrz: BRAM, BRAMA
– Bramá ná tryumph/Fornix, m. icis. [...] Fornix Fabii. Porta triumphalis, [...] Arcus, [...] Arcus ob recepta signa dicabant. Kn 44.
– Bramá/ braná/ broná mieyska. Porta. Kn 44.
– Spust u bram mieyskich/ v. Kratá żélázna. Kn 1054.
– Bramká niewiéścia. [...] (vide Tkánicá) [...] Nimbus [...]. Kn 44.
patrz: BRAMKA
– Bramny/ stroż bramy strzégący. Custos portae [...]. Kn 44.
patrz: BRAMNY
– Drzwi bramne/ Porta, [...]. Kn 152.
patrz: BRAMNY
– Bramy strzégę/ bramny iéstém/ [...] sum portae custos. Kn 44.
patrz: BRAMNY
– Brámuię/ transl. vide Obmawiam. Kn 44.
patrz: BRAMOWAĆ
– Szátá brámowána po brzégách drogą mátéryią. Praetexta toga, [...] v. Brámowány. Kn 1104.
patrz: BRAMOWAĆ
– Brámuię szátę [...] Praetexo vesti limbum vel veste limbo [...] Circundo limbo chlamydem, ex Virgilio. Kn 44.
patrz: BRAMOWAĆ
– Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn 44.
patrz: BRANIEC
– Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn .
patrz: BRANIEC
– Trzéci [...] trzéciego brántu/ podléyszey proby/ podléyszy. [...] tertiam palmam sortitus. Kn 1158.
patrz: BRANT
– Srebro szczere/ czyste/ Bránt srebrá. Argentum purū putū [...] Argentum excoctum [...] Argentum pusulatum vel pustulatum [...]. Kn 1056.
patrz: BRANT
– Bayki to/ Plotki/ brednié. cùm dicta alicuius refutamus, vt frászki/ cùm res eleuamus. Nugae, Tricae, Plaut. mart. Fabulae: somnium tr. Ter. [...]. Kn 18.
– Bredzę/ v. Błékocę/ Báię. Kn 45.
– Bochny miédzi/ bryły zlane/ Panes aeris, Plin. [...]. Kn 38.
– Bryłá/ Grumus terrae, Colum. Gleba, Cicer. [...] Panes aeris, Plin. Massa picis, Virg. Massa lactus coacti, Ouid. Granum alicae [...] bryłá krochmalu/ granum dici potest amyli. [...] Palacra [...]. Kn 48.
– Gruzłá/ vide Bryłá. Kn 214.
– Bryłká/ gruzołká/ Glebula, Colum. Grumulus, Plin. Massula salis [...]. Kn 48.
– Bryndzá/ Caseus Russicus in heduli pelle formatus. Acernus auctor. Kn 48.
– Brety/ vide Strefá/ et Bramá v száty. Kn 45.
– Strefá/ absolutè. et Strefá ná szácié/ bretá/ stroká [...] Virga [...] Virgae seu virgulae purpureae, [...]. Kn 1075.
– Brwi podnoszę [...] supercilia attollo. Kn 48.
patrz: BREW
– Brwi spuszczam [...] supercilia contraho. Kn 48.
patrz: BREW
– Paciérzé kápłáńskie/ i. Książki wktorych są pacierzé. vide Bréwiarz. Kn 658.
patrz: BREWIJARZ
– Bréwiarz/ Epitome precum. Breuiarium precum Sacerdotalium. vt Vlpi. Breuiarium rationum vsurpat. Codex precum horariarum [...]. Kn 45.
patrz: BREWIJARZ
– Bryżé/ [...] Vestis vel tela muliebris picta acu et variegata. Kn 48.
patrz: BREZ, BRYŻ, BRYŻ
– Brlok/ vide Zezowáty. Kn 45.
patrz: BRLOK
– Zezowáty/ Brlok/ rożnem/ świdrem pátrzący. Strabo [...] Strabus [...] Scambus. Kn 1421.
patrz: BRLOK
– W bród się udáć/ ábo iść/ propriè. Idem, Brodęm iść/ ábo brodzić/ Vado ire, vadum ingredi, vado transire [...] v. Brnę. Kn 1214.
patrz: BRNĄĆ
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
patrz: BRODA
– Puszcza się komu brodá/ v. Zárastam 1. Kn 903.
patrz: BRODA
– Brodá/i. włosy ná brodzié/ Barba [...] Barbitium [...] Brodziszcze. Kn 45.
patrz: BRODA
– Béz brody/ vide Gołowąs. Kn 21.
patrz: BRODA
– Brodá/i. włosy ná brodzié/ Barba [...] Barbitium [...] Brodziszcze. Kn 45.
patrz: BRODA
– Ilmiczká/ ilmowna ziéle/ kozia brodá. Vlmaria, Siren. Barba hirci, Offic. Kn 250.
patrz: BRODA
– Brodáty/ brodacz/ Barbatus, et barbatulus [...] Barbiger, Lucr. Multibarbus, Apul. Hircosus [...]. Kn 45.
patrz: BRODACZ
– Brodá tr. pro adiect. Brodáty vel brodacz usurpatur more Latinorum, vt Głowá/ gębá/ kulá/ et multa alia, vide quae sequuntur. Kn 45.
patrz: BRODATY
– Brodáty/ brodacz/ Barbatus, et barbatulus, Cic. Barbiger, Lucr. Multibarbus, Apul. Hircosus [...]. Kn 45.
patrz: BRODATY
– Brodawczáty/ Verrucosus [...]. Kn 45.
– Brodawéczká/ Verrucula, Colum. Kn 45.
– Brodawká ábo cycék ná koziey szyi/ Lacinia [...] Mamilla pensilis [...] Mammula [...] Verruca capri [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Cycék męski y niéwiéści/ brodawká cyckowa ná piersiách/ Papilla [...] Mamma virorum [...]. Kn 92.
patrz: BRODAWKA
– Brodawká/ Verruca sesilis [...] Myrmecion [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawká wisząca/ Acrochordon [...] verruca pensilis [...] Verruca eminens [...] Thymion [...] colore thymi est [...] At Chalazion est tuberculum in palpebra pendens, mobile [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawka źrzebięca/ Hippomanes [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawnik ziéle/ Słonecznik. Náwrot. Podrożnik drugi. Siren. Podrożnik brodawczány. Vrsin. Heliotropium, Verrucaria, Scorpiurion, Plin. Cichorium verrucarium [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWNIK
– Brodawnik kámień drogi/ Myrmecias [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWNIK
– W bród się udáć/ ábo iść/ propriè. Idem, Brodęm iść/ ábo brodzić/ Vado ire, vadum ingredi, vado transire [...] v. Brnę. [...]. Kn 1214.
patrz: BRODZIĆ
– Bobruię/ iáko bóbr idę ábo brodzę/ w wodzie/ w błocie/ [...] Grassor in aquis, in paludibus. Facio iter plúuio tempore. Per leca palustria gradior. Kn 38.
patrz: BRODZIĆ
– Zbrodzony/ bród máiący/ brodzisty. [...] Vadosus [...]. Kn 1408.
patrz: BRODZISTY
– Brodzisty/ bród máiący/ Vadosus fluuis [...] Aqua aliqua vadari potest, [...]. Kn 46.
patrz: BRODZISTY
– Brodá/ i. włosy ná brodzié/ Barba, [...]. Barbitium, Apul. Brodziszcze. Kn 45.
– Broi Márzéc/ Saturnus, etc. Sidus conficitur vel confectum est [...] tempestas, cuius illud causa est [...]. Kn 46.
patrz: BROIĆ
– Broię/ co złego czynię/ v. Dopuszczam się. Zbroić co. Kn 46.
patrz: BROIĆ
– Iusz iédno bróy/ iusz ty bróy. Age, perge porrò insanire [...]. Kn 254.
patrz: BROIĆ
– Záwłóczę siewbę broną/ inocco lupinum. Kn 1401.
patrz: BRONA
– Broná/ Occa [...] vide Rádło. Kn 46.
patrz: BRONA
– Brunat/ źiele/ brunatek/ v. Szarłat żiele Kn 47.
– Ostrożka ziele/ Brunatek/ Modrzeniec rogaty Kn 645.
– Szárłat mátéryia/ iédwab/ sukno. Purpura [...]. Inter coccum et muricem medius est color ampelinus, seu xerampelinus, Brunatnoczerwony. Kn 1100.
– Caeruleus [sonchus], [mlecz] brunatny. Kn 417.
– Łánia broń/ ziéle/ vide Iéleni korzeń. Kn 348.
– Bróń/ oręże/ Arma [...] Arma alia ad tegendum, alia ad nocendum. Armatura. [...] Telum [...] Arma item alia Lusoria alia Decretoria, vesra, vera, acuta [...] Broń/ oręże do ćwiczęnia/ szermowánia/ i. do bitwy prawdziwey. Kn 46.
– Broniciel wéścia/ etc. Prohibitor, [...]. Kn 46.
patrz: BRONICIEL
– Piiáństwá broniący [...] Ebrietati resistit, mulcet ebrietatem [...]. Kn 696.
patrz: BRONIĆ
– Bronię kogo v práwá/ Pro capite ac fortunis alicuius causam dicere. Causam capitis orare. Tueor dicendo alicuius personam, factum. Dicere à reo [...] v. Pomágam zá kiem. Kn 46.
patrz: BRONIĆ
– Krtaniey błonká w vściu iey głosowi służąca/ krtani w iédzeniu broniąca. Epiglotis [...] Operculum asperae arteriae [...] Operculum laryngis Epiglottida [...]. Kn 322.
patrz: BRONIĆ
– Do ząb tr. vt Do ząb broni przyiaciélá/ zdánia swego/ etc. Mordicùs tuetur amicum, tr. Pertinaciter ei adhaeret. Constantissimè eum defendit [...]. Kn 126.
patrz: BRONIĆ
– Do ząb/ proprie. vt Do ząb broni wilk dzieci/ etc. Lupus mordicùs catulos defendit. Nonnisi dentibus excussis à catulis lupum amoueas [...]. Kn 126.
patrz: BRONIĆ
– Przystęp (actio) vt, Bronić przystępu. v. Przystąpienie. Kn 889.
patrz: BRONIĆ
– Nié dopuszczam czégo komu/ Bronię komu czégo. Prohibeo aliquem ab iniuria [...] Prohibeo conatus & motus alicuius: prohibeo aliquem commeatu, cibo, tecto, exitu, fuga [...] Kn 498.
patrz: BRONIĆ
– Bronię się práwem/ Ius meum allego [...] Rectè ác iure factum defendo [...]. Kn 46.
– Bronię się słowy/ vide Wymawiam się. Oczyściam się słowy. Kn 46.
– Bronię się/ Defendo vim [..] defendo me telo [..] Prohibeo à me vim [...] Vim vi repello: vim repello [...] Defendare se ab hostibus [...]. Kn 46.
– Odpowiadam v práwá/ bronię się. Respondeo [...] vide Spráwuię się v sądu. Kn 604.
– Obroná/ (actio) vt zábić kogo w obronié/ i. broniąc się/ vide Bronięnie. Kn 576.
patrz: BRONIENIE
– Bronięnie/ Tuitio sui [...] Defensio, Cicer. Defensio criminis, innocentiae. Propugnatio dignitatis, Cicer. Obroná. Patrocinium, Cicer. Suscipere patrocinium alicuius: repudiare patrocinium voluptatis: genus hoc dicendi ad patrocinia aptum. Propugnatio dignitatis alicuius [...] vide Obroná słowna. Kn 46.
patrz: BRONIENIE
– Bronuię ná vkoś poprzek brozdy. Puluero, as, vineam [...] in puluerem glebas resoluo. Cratire, Plin. Kn 46.
patrz: BRONOWAĆ
– Bronuię/ włóczę/ Subigo glebas [...] Occo [...] Deocco [...] Occare, est comminuere ne sit gleba: quod ita occidunt, occare dicunt. [...] Terra semen primum occoecatum cohibet, ex quo occatio, quae id efficit nominata est [...] Semina sarculis adobruo [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWAĆ
– Włóczę rólą/ vide Bronuię. Kn 1272.
patrz: BRONOWAĆ
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occilator, Gloss. Glebarius [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWAĆ
– Bronowánie/ włoczenie/ Occatio, Plin. Occationem ab occaecatis (s. obrutis) seminibus ducit [...] Occatio, occaecatio est [...] Pulueratio [...] Deliratio [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWANIE
– Bronowániu służący/ Occatorius [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWANIE
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occilator, Gloss. Glebarius [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWNIK
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occilator, Gloss. Glebarius [...]. Kn 46. Kn 46.
patrz: BRONUJĄCY
– Browar/ browárnia/ Officina cervisiaria vulgò [...]. Kn 47.
patrz: BROWAR
– Browar/ browárnia/ Officina cervisiaria vulgò [...]. Kn 47.
patrz: BROWARNIA
– Brózdá w oraniu ábo w zagonié miédzy skibámi/ Sulcus [...]. Kn 47.
– Głęboka brozdá. Sinuosus specus cordis, Plin. Subcauus mons, Lucret. [...] Pandus: pandae lances, carinae, Virg. Kn 134.
– Rozdwoięnie/ rozdzielęnie wody zá kiem płynącym. broździé podobne. [...] Sulcus, quem facit nauis in aqua. Sulcum premit ipsa carina. Infindunt sulcos, s. aequori maris, Virgil. Kn 941.
– Rów do sprowádzęnia wody z-roli/ ż-ogrodá/ z-drogi/ etc. ábo ná przywiedzięnie wody ná ogród/ łąkę/ rólą. [...] Incile [...] Dioryx [...] Rurmusowy rów/ Brózdá 2. Kn 935.
– Brózdami Sulcatim [...] Kn 47.
– Brózdéczká/ Sulculus [...]. Kn 47.
– Broździciel. [...] In liras redigo iugerum proscissum, Colum. Consulco. Kn 47.
– Bróździć/ Sulcare [...] Lirare [...] Sulcum altius imprimere, Cicer. Infindo sulcos telluri, Virg. Imporcare [...]. Kn 47.
– Brodká/ Barbula, [...]. Kn 45.
patrz: BRÓDKA
– Brodá kozia/ proprie Aruncus [...] vide Kozia brodká. Kn 45.
patrz: BRÓDKA
– Kozia brodká/ ziéle/ Wliśnik/ Słonécznik mleczny. Tragopogon [...]. Kn 311.
patrz: BRÓDKA
– Bróg. Aceruus manipulorum, frumenti, vel leguminis quadratus tectus [...]. Aceruus scutorum [...]. Frumenti aceruos [...] Nubilarium. [...] Kn 46.
patrz: BRÓG
– Brudzę/ brukam/ smolę/ Inficio [...] Sordido. Kn 47.
patrz: BRUDZIĆ
– Smolę/ Decoloro [...] vide Násmalam/ Brudzę. Kn 1033.
patrz: BRUDZIĆ
– Bruk/ Lithostrotum [...] Strata viarum [...] Via strata [...] Statumen pauimentorum [...]. Kn .
patrz: BRUK, BRUK, BURK
– Krzeszę po bruku/ [...] Lithostrota feriens scintillare facio [...] per plate as vmbraticam pugnam cieo. Kn 325.
patrz: BRUK, BRUK, BURK
– Brudzę/ brukam/ smolę/ Inficio, [...] Sordido. Kn 47.
patrz: BRUKAĆ
– Brukam/ vide Brudzę. Kn 47.
patrz: BRUKAĆ
– Brukarz/ [...] Lithostrota. Kn 47.
– Brukowány/ [...] Lapidibus stratus. Hinc Lithostrota, orum, apud Plin. Delapidatus, Festo. Kn 47.
– Ścielę drogę/ nápráwuię/ pokładam czym. Sterno iter per mare. AEre atque argento sternunt omne iter, Lucr. Iter militari labore stratum, Quintilian. [...] Vicinum Brukuię. Kn 983.
– Brukuię/ Sterno locum saxis, Liu. Sterno viam lapide, Vlp. Silice via perstrata est. Liu. [...]. Kn 47.
– Brukowánie/ (actio) Stratura viarum [...]. Kn 47.
patrz: BRUKOWANIE
– Brukowány/ [...] Lapidibus stratus. Hinc Lithostrota, orum, apud Plin. Delapidatus, Festo. Kn 47.
– Brunat ziele/ brunatek/ v. Szarłat ziele Kn 47.
patrz: BRUNAT
– Brunatnieię / Purpurasco Kn 47.
– Brwisty/ brwi wiélkich/ [...] ex Varr. à Sileno qui hirtis supercilijs singebatur. Superciliosus. Kn 48.
patrz: BRWISTY
– Brwisty/ brwi wiélkich/ [...] ex Varr. à Sileno qui hirtis supercilijs singebatur. Superciliosus. Kn 48.
patrz: BRWISTY
– Brykam/ vide Odwarkam/ Odwierzgam. Kn 48.
patrz: BRYKAĆ
– Brylásto/ bryłámi/ [...] glebae modo. Kn 48.
patrz: BRYLASTO
– Niérowność/ Inaequalitas [...] Imparibilitas [...] Iniquitas loci [...] Anomalia [...] Glebositas terrae [...] Brylástość. Kn 521.
– Brylásty/ Glebosus, glebosior terra, Plin. Glebulentus [...] crassis globis [...] hadrobolon [...]. Kn 48.
– Brylásto/ bryłámi/ [...] Glebae modo. Kn 48.
patrz: BRYŁAMI
– Brytan/ piés wiélki/ Molossus [...]. Kn 48.
patrz: BRYTAN
– Brytfánná/ Sartago [...] Artopta [...] Testus [...] Cocula [...] Clibanus [...] vide Piécyk. Kn 48.
patrz: BRYTFANNA
– Piékárká/ Pistrix [...] Coquula, Cocula [...] (v. Brytfánná/ Piéc chlébowy) Panisica mulier [...]. Kn 686.
patrz: BRYTFANNA
– Bryzélia/ mátéria ábo dréwno/ z ktorey fárbę czynią. Brasilicum vel Brasiliense lignum [...]. Kn 48.
– Bryzéliowa fárbá Sanguineus color, Plin.Thyles. fit etiam ex ligno Brasiliensi [...]. Kn 48.
– Brzáná/ Bersáná/ Cromero, vide Bárwená. Kn 48.
patrz: BRZANA
– Bárwená/ rybá. Cromer. Bármá/ Gesner. Pármá/ Bohemis. Brzáná/ Cromer. Vrsin. Toporék/ Cromer. Mullus barbatus & barbatulatus [...] Barbo [...] Barbus [...] Mullulus [...] Trigla [...] Triglites [...]. Kn 15.
patrz: BRZANA
– Brzask/ vide Swit. Kn 48.
patrz: BRZASK
– Brząkam ná stronách/ Elicio neruorum sonos [...]. Pello lyram [...] Pulso lyram [...]. Kn 48.
– Apétyt brzémiennych zły/ Malacia [...]. Kn 8.
patrz: BRZEMIENNY
– Brzask/ vide Swit. & Brzeszczy się/ vide Swita. Kn 48.
– Brzeziná/ lás ábo dréwno brozowe/ Silua aut lignum betullae. Kn 49.
patrz: BRZEZINA
– Brzmię/ dźwięczę/ Persono, [...] Aures, domus cantu personat. ║ Personat aequora cauâ conchâ, [...]. Classicum personauit, [...]. Circumsonat aliquid, [...]. Brzmi około. Sono, as [...]. Sonat vox alicuius. ║ [...] Idem sonant haec verba: Sono, is, sonere, [...]. Sonunt, [...] Soniuit, [...] Consonaterra (clamore, tubis) [...]. Consonat nemus, [...] Resono, as, [...] Resono, is [...] ║ Recino, [...]. In vocibus nostrorum Oratorum vrbanius quiddam recinit. ║ Sonos efficio, fundo, is [...]. Percrepo, [...] Lucus vocibus cantuq; symphoniae percrepat. ║ Concrepant cymbala, [...] ║ Recrepo, [...] caua cymbala recrepant. ║ Reboo, [...] Reboant tympana. ║ Increpuit sonitum tuba, [...]. Reddit sonum chorda, [...] ║ Tinnio, [...] Tintino, [...] Tintinnio, is [...]. ║ Tonant tympana, [...]. Clueo [...] Nimium difficile est reperiri amicum ita, vt nomen cluet, vtitur hac voce [...]. vide Szczękam. Kn 49.
patrz: BRZMIEĆ
– Brzmienie/ dźwięk. Sonus, m. 2. Sonus neruorum, vocis, [...] Sonitus tubarum, [...]. Sonitus aeris, [...] Sonor, m. [...] Sonus, us, m. [...] Strepitus dulcis testudinis, [...]. Tinnitus aeris, [...] Canor [...]. Kn 49.
patrz: BRZMIENIE
– Głosu brzmienie / głośność. Claritas vocis, [...] Claritudo vocis, [...] Vocalitas [...]. Kn 193.
patrz: BRZMIENIE
– Spiewánie/ głos śpiewáiących. Melos, [...] At melos, li. vel melus,li. m. priscè. [...] carmen, modulis, modus. [...] Lucret vsurpauit in plur. Et cygnea mele, i. bi cantus, [...]. Item Musaea mele organici per chordas mobilibus digitis figurant. Idem, Organicos sonores vocat. dźwięk/ brzmienie. Melo repercusso, [...] Piéśń/ Mélodyia. Kn 1042.
patrz: BRZMIENIE
– Brzmiący/ Sonorus [...] Vocalis, subst aut Vocalis litera, adiect [...]/ brzmięnie/ dźwięk przéz się máiąca. Resonus [...] resonans [...]. Kn 49.
patrz: BRZMIENIE
– Spiewanie Kn 1043.
patrz: BRZMIENIE
– Brzęk/ dźwięk/ z brząkánia/ v. Brzmienie. Est etiam interrectio sonū exprimens rei tinnulae percussae vel proiectae. Kn 48.
patrz: BRZMIENIE
– Brzuch/ żywot/ Venter [...] Dolium pertusum [...] Abdomen. [...] v. Kiszká. Kn 50.
patrz: BRZUCH
– Wnętrze ábo brzuch/ pękátość/ opukáłość dzbaná/ flászy/ i inszych státków/ miárá wnętrzna ábo plác/ w-który się możé co wlać/ wsypáć. Capacitas vasis [...] Calix [...]. Kn 1275.
patrz: BRZUCH
– Rupturá/ przétárcie/ przérwánie błony brzuchowey. v Przépukliná. Kn 955.
patrz: BRZUCHOWY
– Brzydko/ mierziono/ brzydliwié/ Foedè [...] Foedisimè àgitur causa. Kn 50.
– Brzydkość/ brzydliwość/ Fastidium cibi stomachi Nausea. Kn 50.
– Bárwierska szkátułá do brzytéw/ [...] Theca tonsoris. Kn 15.
– Brzytwá/ Nouacula, Cicer. Culter tonsorius, Cicer. Cultor tonsoris, Plin [...] Scalpellum, Cicer. [...] Scalpellus, Cels. [...]. Kn 51.
– Iák po brzytwách/ vide Boiáźliwié/ Ostrożnié. Kn 231.
– Brzytwá/ rybá morska. Nouacula, Plin. piscis mannus palmaris, dorso acuto cultellato, carne tenera suaui, sed quae attigit serrum olet. in arena degit. Rondelet [...]. Kn 51.
– Bá xox pueris pro má/ apud Festum, in Bu, Tu, Má, Tá. Kn 10.
patrz: BU
– Bubá/ bobo/ vide Strászydło. Kn 51.
patrz: BUBA
– Strászydło dziécinne zmyślone/ niewidome/ bubá [...] Mania. Kn 1073.
patrz: BUBA
– Bucham/ vide Wybuchnąć. Kn 51.
patrz: BUCHAĆ
– Bugay/ buhay/ buiak/ vide Byk. Kn 52.
– Bucę się/ vide Kokoszę się/ Pysznię się. Kn 51.
– Woszczycá ziéle/ v. Bucięń. Kn 1283.
– Bucień ziéle/ Woszczycá Vrsin. Gingidium. Kn 51.
– Buczéię/ idem Bótwiéię/ vide Prochnieię. Kn 51.
patrz: BUCZEĆ
– Buczniéię/ buczno/ buczny vide Pyszny/ etc. Kn 51.
patrz: BUCZNIEĆ
– Pyszno/ nádęcié/ buczno. Superbè, intoleranter, insolenter, arroganter, sublatè de se dicere. Elatè dicere [...] Inflatiùs perscribere aliquid, caes. Kn 904.
patrz: BUCZNO
– Pyszny/ buczny/ nádęty/ hárdy/ wyniosły. Kn .
– Bukowiná/ buczyná/ Faginea silua, arbor, lignum [...]. Esculetum. Kn 52.
patrz: BUCZYNA
– Buczyná/ v. Bukowiná. Item v. Zoráwie iágody. Kn 51.
patrz: BUCZYNA
– Budá item vide Kramnicá. Kn 51.
patrz: BUDA
– Stáwiam budynék iáki/ v. Wystáwiam 3. Kn 1065.
– Budynku opátrowánie/ opráwá/ Sarta tecta [...] Sarta tecta exigere [...] Odbieráć/ oględowáć vrzędownié budynék. Kn 52.
– Budowánie/(actio) wystáwiánie budowánia/ budynék/ AEdificatio [...]. Kn 51.
– Budynék/ vide Budowánie. Kn 52.
– Budá / Taberna [...]. Budká. Vmbra tonsoris [...] taberna, officina, [...]. Kn 51.
patrz: BUDKA
– Budkarz/ co w budcé mięszka/ przékupień/ krámarz/ rzęmięśnik/ Attubernalis [...] Fornicarij [...] Tabernarius [...]. Kn 51.
patrz: BUDKARZ
– Most buduię/ moszczę. Facio pontem: cingo fossam ponticulo [...]. Kn 428.
patrz: BUDOWAĆ
– Rozwiera się co budowánego/ iáko wóz/ łoże/ ganék. Descendit & hiat theatrum rimis ingentibus [...]. Kn 956.
patrz: BUDOWAĆ
– Bramę buduię/ [...] Portam aedifico. Kn 44.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduiący ná niéwłasnym gruncié/ Superficiarius [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduię/ tr. buduię ludzié/ wzlépszam przykłádem dobrem. Exemplo sum alicui [...] Exemplum praebeo alicui [...] Exemplo bono sum alicui [...] Sum exemplum posteris virtutis. Suppeditare exempla virtutis [...] meliorem reddo aliquem in moribus. Kn 52.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduię się z kogo/ Exempla nobilia subdunt alicui aculeos, Senec. Peto ab aliquo exemplum fortitudinis, Cicer. Traho ad exemplum aliquid, Vlpian. [...] Naśladuię. Exemplo optimi cuiusq; facio, Cicer. [...]. Kn 52.
– Biorę przykład z kogo v. Przykład/ Buduię się. Kn 32.
– Budowánie/ (actio) wystáwiánie budowánia/ budynék/ AEdificatio [...] Fabrica [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Zbudowánie ábo budowánie kogo. tr. Dánie dobrego przykłádu komu. [...] Incitatio alicuius ad virtutem bono exemplo praebito [...]. Kn 1408-1409.
patrz: BUDOWANIE
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: BUDOWANIE
– Budowánie ná cudzym gruncié/ Superficies [...] Superficium [...] Superficiaria aedes [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: BUDOWANIE
– Pokóy/ budowánie dla uspokoięniá. mięszkánie spokoyné. Conclauium [...] Penetrale (priuatorium) [...] Penetrale (regum) [...] Museum, locus quietus ad legendu[m], lucubrandum [...]. Kn 758.
patrz: BUDOWANIE
– Ruchome rzéczy w-budowániu/ w-gruncié ktore przédáwácz sobié wyymuié. Ruta caesa [...] In venditionis lege fundi Ruta caesa ita dicimus vt V producamus [...] Intestinum opus [...]. Kn 957.
patrz: BUDOWANIE
– Budowánie (opus) to co wystáwiono. Fabrica [...] Officina [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Ruchome budowánie/ Ambulatoria porticus [...] Circumforanea domus [...] Confixilis machina [...] Subliciae turres [...] Pegma [...]. Kn 957.
patrz: BUDOWANIE
– Budynék/ vide Budowánie. Kn 52.
patrz: BUDOWANIE
– Szynwagá/ budownicze ábo stolárskie naczynie do ustáwiánia prosto ku górzé roboty/ iést iáko T Łácinskie wersáłowe wywrocone tak ┴ á sznurék od góry z-ołowem wisi. Libella [...]. Kn 1130.
– Lunar/ v. Budowniczy miéyski. Kn 374.
patrz: BUDOWNICZY
– Budowniczy subst. Rzéczypospolitey/ kroléwski/ miéyski/ Lunár. Aedilis [...] Fabricarum Tribunus [...] Publicus [...] Aedilis plebis [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNICZY
– Budowniczego publicznego vrząd/ Lunárstwo/ Aedilitas: aedilitium munus, Cicer. Cura aedium sacrarum & priuatarum [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNICZY
– Budownik/ Architékt. AEdificator [...] Mundi aedificator Deus [...] Structor, molitor, fabricator [...] AEdificet agricola, non sit tamen aedificator [...] Machinator bellicorum instumentorum [...] vide Architékt [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNIK
– Architékt/ Budowniczy naywyższy/ Architectus [...] Architector aedis, et architecton doli, tr. [...] Mechanicus [...] Fabricarum peritissimus [...] v. Budownik. Kn 8.
patrz: BUDOWNIK
– Budowny/ Bellè vel bene, & ratione aedificata villa [...]. Capax domus, Ouid. Operosissimum templum [...]. Kosztownié wielką robotą budowány. Kn 51.
patrz: BUDOWNY
– Budzenié. [...] Excitatio. Arnobi. Kn 52.
patrz: BUDZENIE
– Byk/ bujak/ bydlnik/ Taureus [...]. Kn 56.
patrz: BUJAK
– Buiánie/ biégánie swawolne/ zbytnie/ Eugatio [...]. Kn 52.
patrz: BUJANIE
– Bułáwá/ Claua ferrea rotunda longo manubrio [...] Insigne ducis belli in Polonia. Kn 53.
patrz: BUŁAWA
– Bułká chlébá. Paxamatium, diurnus panis monachorum. AEgyptiorum propè sex vnciarum [...] Collatione [...] Aliud est Suidae, id est, Biskokt. Kn 53.
patrz: BUŁKA
– Bochenék chlébá/ bułká/ forma panis parui, diminutiuum pane. Pastillus [...] Collyris [...]. Kn 38.
patrz: BUŁKA
– Bunczéwie/ vide Grzybienie. Kn 53.
patrz: BUNCZEWIE
– Buntowánie [actio] Turbarum concitatio. [...] Tempestas seditionum, discordiarum: tempestas popularis. Seditio, Cicer. Kn 53.
patrz: BUNTOWANIE
– Buntownié/ Seditiosè concitata concio, Cicer. Seditiosissime dicere. Cicer. Kn 53.
patrz: BUNTOWNIE
– Buntownik/ Euocator feruorum, Cicer. in Catilin. Rerum nouarum auidus concitor, Ammian. Incentor & incesor turbarum, Ammianus. Turbator, Liu. [...] Factiosus [...] Axitiosus [...] Nowiniarz. Natinator, Festo seditiosus. Nouarum rerum molitor [...]. Kn 53.
patrz: BUNTOWNIK
– Rokoszanié/ [...] Factiosi qui conspirárunt. Vicin. Buntownik. Kn 924.
patrz: BUNTOWNIK
– Zwadcá/ zwadzcá/ zwaycá. Sator litis [...] Litigator, Quintilian. v. Buntownik. Kn 1454.
patrz: BUNTOWNIK
– Buntowny/ rosterkliwy/ burźliwy tr Seditiosus [...] Factiosus [...] Turbidus homo [...] Turbidi & concitati motus animorum [...] Tumultuosus miles [...] Tumultuosa concio, sententia [...] Turbulentus [...] Nouis rebus studet. [...] Discordialis. Kn 53.
patrz: BUNTOWNY
– Niézgodny/ Discors [...] Dissentaneus [...] Incongruens sibi, nobis [...] Insociabilis [...] Insociabile regnum. v. Buntowny. Kn 544.
patrz: BUNTOWNY
– Pluszczy kréw z-czégo/ ábo wodá. [...] Cum sonitu aliquid supernè fluit. (Burczy [...] Cum strepitu per aspera plani fluit, vel cum impetu.) [...] Strumięniem ciéczé/ idem quod pluszczy. Kn 716.
patrz: BURCZEĆ
– Kłótnia/ v. Zámięszánie/ Trudność/ Burdá/ Rosterk. Kn 283.
patrz: BURDA
– Skłádam z-osłá/ z-mułá burdy/ cięzáry rozbieram. [...] Depono clitellas, instratum [...]. Kn 1003.
patrz: BURDA
– Burdá/ turniéiá/ gomon/ fasoł/ Turba [...] Turbela [...] Turbella [...] Tragoedia tr. [...] vide zámięszánie/ Rozruch. Kn 53.
patrz: BURDA
– Burdy stroię/ Do turbas, facio, Terent. Turbelas do, facio [...] O co burdy stroisz/ ábo ták bárzo się frásuiesz/ gębę rozwierasz. Ciere turbas, Plaut. Mouere Tragoedias, Quintil. Excitare tragoedias, Cicer. [...] vide Mięszam 3. Kn 53.
patrz: BURDA
– Burdy ná osłá/ ná mułá/ Clitellae [...]. Kn 53.
patrz: BURDA
– Burdam się/ kustram się/ Segniter me vestio vel accingo, operi, itineri, vel ad iter. Kn 53.
– Burgrábiá/ [...] Custos arcis, Cromer. Praefectus Vigilum, Paul I. C. et Cromer. [...] vide Podstárości. Kn 53.
– Burmistrzowski/ Consularis, aetas, familia, Cicer. Consulare vinum, Mart [...]. Kn 54.
– Burmistrzostwo/ Consulatus [...]. Kn 54.
– Burmistrzowskié/ Consulariter acta vita, Liu. Kn 54.
– Bursa / konwikt / Contubernium [...] Conuictus. Kn 54.
patrz: BURSA, BURSA, BURSZA
– Bursa/ v. Mieszék. Kn .
patrz: BURSA, BURSA, BURSZA
– Bursak/ vide Społmieszkániéc. Contubernalis [...]. Kn 54.
patrz: BURSAK
– Bursztyn/ Czerwonáwy bursztyn. Glessum barbara voce dicitur [...] qui ait esse succum arboris pini, rigore aut tempore autumnali concretum. [...]. Kn 54.
– Wichrowáty/ wichrzásty. v. Burzliwy. Item, wichrowáty voce translata sapiùs vtuntur Poloni. pro Dziwak/ Fántástyk/ Niéspokoyny/ Warchół. Kn 1242.
– Buntowny/ rosterkliwy/ burżliwy tr. Seditiosus, Cicer. Factiosus, Plaut. Turbidus homo, Virgil. Turbidi et concitati motus animorum, Cicer. [...]. Kn 53.
– Burżliwy / wichrzásty / nawáłności péłny / Procellosum coelum [...] Procellosus ventus [...] Procellosum mare [...] Tempestuosum mare [...] Turbidus dies [...] Turbidum tempus [...] Turbulentum tempus: turbulentissimus tribunatus [...]. Kn 54.
– Bursztynowy Succinus, mart. Succineus, Plin. Electrinus. Paul. I. C. [...]. Kn 54.
– Burtá/ burtnicá/ Transtra [...] Iuga. Kn 54.
patrz: BURTA
– Burtá/ burtnicá/ Transtra [...] Iuga. Kn 54.
patrz: BURTNICA
– Bury/ Virgatus [...] Virgato corpore. Virgulatus [...] Virgulata distinctione. Kn 54.
patrz: BURY
– Chmurá/ burzá/ pochmurność/ Caelum turbidum, nubilosum [...] Nubilum [...] Dubium & inipendens caelum, [...]. Kn 67.
patrz: BURZA
– Wzbieránie i opadánie/ v. Morskie burzęnie. Kn 1346.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie ludu/ vide Buntowánie/ zámięszánie. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie miástá/ Excidium vrbis, Liu. Virg. Excisio, euersio tectorum. Disturbatio Corinthi: disperditio vrbis, Cicer. Excidio [...] v. Pustoszęnie/ Obálánie. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie morzá/ nawałność/ Tempestas pelagi, Virg. Tempestas maris, [...] Procella [..] AEstus feruor maris: Agitatio fluctuum: agitatio maris [...] vide Náwáłność. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Przychodzęnie morskie/ v. Morskie burzęnie/ przychodzęnie. Kn 869.
patrz: BURZENIE
– Zámięszánia péłny/ Turbidus [...] Turbidum tempus [...] Turbidissimae actiones [...] Turbulenta Respub. res, tempestus, turbulentum tempum, negotium. Tumultuosae conciones, tumultuosa vita. [...] Homo turbulentus. [...] v. Burzliwié/ Pomięszánié. Kn 1378.
patrz: BURZLIWIE
– Burzliwié/ Turbidè, Turbulentè. Kn 54.
patrz: BURZLIWIE
– Táran woięnny/ Aries [...] Machina bellica muralis [...] Burzyciel miast. Kn 1136 [1126].
patrz: BURZYCIEL
– Burzyciel/ zburzyciel/ Euersor vrbium: extinctor patriae, Cicer. Demolitor murorum, Vitru. Vastator Troiae, [...] Expugnator coloniarum. Kn .
patrz: BURZYCIEL
– Burzę miásto/ Euerto vrbem; Excido vrbes hostium: deleo & perdo, extinguo vrbem, ciuitatem, Tacit. Expugno oppidum [...] vide Obalam/ Pustoszę. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzę aliter. Agitant mare venti, Virgil. Emoliuntur venti fretum, Senec. [...]. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzę aiter vide Buntuię. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzy się piwo/ wino/ Feruet vinum cum ex musto in vinum transit [...]. Kn 54.
– Burzy się morzé/ Exaestuat mare [...] Feruet mare [...] Turbat mare [..]. Kn 54.
– Buntuię się przéciw komu/ burzę się/ Tumultuor [...] Rebello [...] Turbo [...]. Kn 53.
– Pychá/ hárdość/ butá/ nádętość. Superbia, Plautus. Cicer. Arrogantia, insolentia, Cicer. [...]. Kn 903.
patrz: BUTA
– Butél/ vide Woźny miéyski. Kn 54.
patrz: BUTEL, BUTEL, BUTEŁ
– Buzdygan/ claua ferrea angulosa profundis et crebris sulcis striata [...]. Kn 55.
patrz: BUZDYGAN
– Iést w cenié/ w pieniądzách/ v. Popłaca. Kn 247.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Báczenie/ rozum/ Iést przy baczeniu/ [...] sanae mentis, sanus mente, idem. przy sobié [...] z baczeniem/ z rozumem. Kn 11.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Szubiénicznik/ wisiéléć [!][...] Nostri per probrum dicunt talibus: Byłeś w-katowskich rękách. Kn 1126.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Gwoli być komu/ Dare se alicui [...] Tradere se totum alicui Mácie mię po woli [...]. Kn 220.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Bydlęciéię/ Bydlęciem się stáię [...] In pecudis degenero, vt Nabuchodonosor. Kn 56.
patrz: BYDLĘ
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...]. Kn 301.
patrz: BYDLĘ
– Iako bydlę/ iáko béstya/ po béstyálsku. Pecorum modo [...] More ferae [....] In pecorum modum [...] More bestiarum [...] v. Po béstyálsku.. Kn 232.
patrz: BYDLĘ
– Robotny wół/ bydlę do roboty/ od roboty. Operarius [...] Pecus operarium. Iugatorius bos: Glebarius bos [...]. Kn 920.
patrz: BYDLĘ
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...] Kn 301.
patrz: BYDLĘ
– Człowiék nié bydlę. Kn 133.
patrz: BYDLĘ
– Béstyálskié/ vide Po béstyálsku/ et Iáko bydlę. Kn 21.
patrz: BYDLĘ
– Bydlęcé/ More pecudum: more bestiarum. Kn 56.
patrz: BYDLĘCE
– Rząp' w-ogonié bydlęcym/ Caulis, m. Plini. Caulis caudae boum, equi, asini, et c. [...]. Kn 967.
– Stráwá bydlęca/ Pabulum [...] vide Pokarm/ pasza. Kn 1073.
– Bydlęcy/ Pecuarius canis, Colum. Pecuaria quaestio, Var. Pecorinus, Sipont. Robert. Steph. [...] Veterinarius, adiect. Veterinaria medicina [...] Iumentarius, Apul. Contubernium iumentarium. Kn 56.
– Bydlęciéię/ Bydlęciem się stáię/ [...] In pecudis naturam degenero [...]. Kn 56.
– Byk/ buiak/ bydlnik/ Taureus [...] Ductor gregis indomiti. Kn 56.
patrz: BYDLNIK
– Bydłá siłá máiący/ bydlny/ Armentosus. Italia armentosissima [...] Pecorosus. Kn 56.
patrz: BYDLNY
– Przéżuwa bydło niéktore/ żucha. Remando [...] pontici mures remandunt. Remandere eundem cibum [...] Ruminat animal [...] Armentum reduces dum gutture ruminat escas. [...]. Kn 864-865.
patrz: BYDŁO
– Wéłniste bydło/ iáko owcé. Lanicium [...]. Kn 1234.
patrz: BYDŁO
– Dobyték/ vide Robotne bydło. Kn 129.
patrz: BYDŁO
– Złodziey bydłá/ v. Bydłokradcá. Kn 1433.
– Bydłokradźtwo/ Abactus. Kn 56.
– Byk/ buiak/ bydlnik/ Taureus [...] Ductor gregis indomiti, [...]. Kn 56.
patrz: BYK
– Bykowy/ Taurinus [...] Taureus [...] Tauriformis [...] Taurigenus [...]. Kn 56.
patrz: BYKOWY
– Bystry [...] Bystry potok/ Bystra rzeká [...] Rapax torrens, [...] Rapax fluuius. Acris equus. Violentus amnis. [...] Kn 57.
patrz: BYSTRY
– Bystry [...] Perspicax & acutus. [...] Domyslny. Bystry. Solerti auditu animal. [...] Solers animus. [...] Solers ingenium. [...] Sagax homo. [...] Kn 57.
patrz: BYSTRY
– Béstwię się/ bystrzéię/ Ferocio. Kn 20.
patrz: BYSTRZEĆ
– Wydrzéię/ Chytrzéię/ Bystrzéię. Kn 1311.
patrz: BYSTRZEĆ
– Bywáléc/ bywáły/ Versatus, versatisimus. Expertus [...]. Multorum hominum mores vidit & vrbes [...] Factum est periculum pedum, visa et via, [...] Multùm ille & terris iactatus & alto [...] Multum aquae nauigauit. vide Swiádom. Kn 57.
patrz: BYWALEC
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: BZOWY
– Bzowy/ Sambuceus baculus. [...]. Kn 57.
patrz: BZOWY
– Czadz/ Missilia [...] Sparsit missilia variarum rerum [...] Mittere missilia in vulgus [...] Missilia fortunae [...] quae à fortuna sparguntur [...] Antiochus illustris pecuniam spargens dicebat [...] Populus Romanus stipem spargere coepit [...]. Kn 94.
patrz: CADZ, CZADZ, CZADZ
– Cádzęnie/ Expressio. Kn 57.
– Cédziworek/ co cédzęnia naczynie/ sitko/ etc. Fiscus lineus vel vimineus, quo oleum defluens ex torculari colatur [...] Qualus [...] Saccus lineus [...] Sportula faecaria [...] Colum [...] Ex iunco factum colum [...]. Kn 60.
– Kosz do cedzenia/ Fiscus vimineus [...] Saccus vinarius [...] Saccus nivarius [...] Saccus saligneus, sparteus. saccus tenui vimine contextus, inuersae metae similis [...] Qualus [...]. Kn 308.
– Łużnik/ Fiscus vimineus, vel lineus [...] vide Kosz do cedzenia. Kn 375.
– Przépuszczam wosk/ łóy/ etc. [...] Iterùm liquo significat et simpliciter Rostapiam/ et Cédzę. Kn 853.
– Cádzę/ cédzę/ Colo [...] Exprimo per linteum [...] Liquo vinum [...] Deliquo [...] Transcolo, defaeco [...] Percolo aliquid [...] Recolo [...] znowu cádzę. Liqueo vel liquesco [...] aquae per interuenia (terrarum) liquescunt. cádzą się/ siekną/ przeciekaią [...]. Kn 57.
– Cádzę/ cédzę/ Colo [...] Exprimo per linteum [...] Liquo vinum [...] Deliquo [...] Transcolo, defaeco [...] Percolo aliquid [...] Recolo [...] znowu cádzę. Liqueo vel liquesco [...] aquae per interuenia (terrarum) liquescunt. cádzą się/ siekną/ przeciekaią [...]. Kn 57.
– Cédzony/ Saccatus lineis saccis [...] percolatus [...]. Kn 60.
– Cáły Boży rok/ dzięń/ noc/ wołałém/ czekał/ etc. pro cáluczki/ cáły zgołá/ sic káżdy Boży dzień deszcz/ pro każdy zgołá. Totis vel singulis prorsus diebus, integris omnino, continuò pluit etc. Kn 58.
patrz: CALUCZKI
– Całkiem v. Niérozdzielnié. Kn 58.
patrz: CAŁKIEM
– Całość/ záchowánie/ trwáłość. Salus Reipublicae [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOŚĆ
– Całość aliter vide, Niédętość/ Zupełność [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOŚĆ
– Cáłuię/ Osculor [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOWAĆ
– [...] qui osculatur, vel amat oscula. Cáłownik inusitatum est. Kn 58.
patrz: CAŁOWNIK
– Przysiadam komu suknią/ czapkę/ księgi. Assideo super aliquid. Insideo alicui rei. Kn 886.
– Cár/ kniaź wiélki/ Rex, aut Regulus apud Moscos [...] vide Kśiążę. Kn 59.
patrz: CAR, CAR, CZAR
– Cárski/ Regius [...]. Kn 59.
patrz: CARSKI
– Czausz/ [...] Nunc Tsausii aulici vel cubicularij Turcae esse dicuntur. ex quo numero nuntij vel Legati minores, aut veredarij deliguntur. vide. Goniéc. Kn 97.
– Cząbr ziéle/ Satureia [...] Cunila [...] Thymbra [...] Satureium [...]. Kn 94.
– Cząbr Włoski/ vide Dzięcielnicá. Kn 94.
– Cébér/ Hydria, [...] dimin. Cébrzyk. Kn 59.
– Deszcz/ Pluuia [...] Imber [...] Ruit caelum imbribus [...] Deszcz iák cébrem lał [...]. Kn 120.
– Cébér [...] dimin. Cébrzyk. Kn 59.
– Cébulá psia/ vide Psia cébulá. Kn 59.
– Cébulá zamorska/ Scilla [...] Squilla [...]. Kn 59.
– Pióro ábo pierzé v cybulé. Stylus: thallus caeparum [...]. Kn 700.
– Cébulá/ Cepe [...] Cepa vel Caepa [...] Cepula [...]. Kn 59.
– Szpilanká/ v. Psia cébulá. Kn 1121.
– Psiá cébulá/ Szpilanká/ Podéyrzon żołty. Bulbus vomitorius [...]. Kn 895.
– Cébulnik/ Ceparius [...] ceparum venditor. Kn 59.
– Łupiny/ item. v. Cebulna skorká. Kn 375.
– Cébulna łodigá/ wyrosték/ Thallus [...] Stylus ceparum [...]. Kn 59.
– Cébulny ogród/ Cepetum [...] Cepina [...]. Kn 59.
– Námázánie [...] Námázánie cebulne. inunctio caepis facta. Suffectio vnguentorum putorem temperat [...]. Kn 466.
– Cébulney głowki listki/ łupinki wnętrzne/ Tallae [...] Lacrymosaeque ordine tallae [...] Tunicas bullorum replictas [...]. Kn 59.
– Cébulny/ cébulowy/ Cepitius [...]. Kn 59.
– Cébulna skórká powierzchnia: łupiná/ Corium ceparum [...] Tunicatum cepe [...] Talla [...]. Kn 59.
– Cébulny/ cébulowy/ Cepitius [...]. Kn 59.
– Cech/ miéysce/ ábo schadzká/ [...] Conuentus opificū: vel domus conuentui opificum habendo destinata. Kn 59.
patrz: CECH, CECH, CZECH
– Przyymuię do céchu/ do rády/ etc. Allego [...] in decurias [...] Cooptare Senatorem, in Collegium, in ordinem [...] Adscribo aliquem ad numerum, in numerum [...] Adscisco [...]. Kn 894.
patrz: CECH, CECH, CZECH
– [...] Szam szobie winien. Adde quod Poloni Minores multi sz cz ż non exprimant. quid quod multae voces sunt, quae simplici s et denso pronuntiantur, vt czéchy/ céchy: czárá/ od cárá: szum/ sum: etc. [...] Kn 1112.
– Cechá ná bydlęciu/ naczyniu/ piątno/ Character [...] Quadrupedia charactere signari debent [...] Signum pecori impressum [...] Stigmata saxorum [...] Signum candens in pecore [...] Kn 59.
– Céchámi. Tributim [...] per tribus. Kn 59.
patrz: CECHAMI
– Cékauz/ vide. Zbroiownia. Kn 60.
– Céchmistrstwo/ [...] Praefectura tribûs. Et [...] sum praefectus tribûs. Kn 59.
– Céchmistrz/, Magister curiae [...] Hetaeriarcha [...] Magister contubernii [...] Praefectus sodalitio. Tribunus & tribuum magister [...]. Kn 59.
– Piątnuię/ vide. Cechuię/ Pryskuię. Kn 682.
– Cechuię/ piątnuię/ Signo [...] Quadrupedia charactere signari debent. Signum pecori imprimo, [...] Inurere notas & nomina vitulis [...] vicinum Pryskuię. Kn 59-60.
– Piątno/ naczynie do cechowánia. Character [...] Cauter [...]. Kn 682.
patrz: CECHOWANIE
– Cechowány/ piątnowány/ Literata vrna [...] vide. Znákowány. Kn 59.
patrz: CECHOWANY
– Cechowy/ Curialis [...] Curionius [...] Tribuarius [...] Contribulis [...] Curiatus, curiata lex, comitia [...]. Kn 59.
– Przyświecam/ [...] Vrit Cedrum in lumina nocturna [...] Przyświeca Cedrem [...]. Kn 890-891.
patrz: CEDR
– Cédr/ drzéwo cédrowe/ Cedrus [...] Alia species cedrelate [...] Oxycedros, ramosa & nodis infesta [...]. Kn 60.
patrz: CEDR
– Cedrowány/ Cedratus [...] Cedrino oleo imbuo. Kn 60.
patrz: CEDROWANY
– Cédr/ owoc cédrowy/ szyszká/ Cedris [...]. Kn 60.
– Cédrowa żywicá/ Cedria [...] Resina cedri [...] Cedrium [...] Oleum cedrinum [...] Cedrius liquor [...]. Kn 60.
– Cédr/ drzéwo cédrowe/ Cedrus [...] Alia species cedrelate [...] Oxycedros, ramosa & nodis infesta. [...]. Kn 60.
– Cédrowy/ Cedrinus, cedrius [...]. Kn 60.
– Kártá w księgach/ Kártá pisána oprocz ksiąg/ Kartelusz/ Cedułá/ skrypt. Kn 268.
patrz: CEDUŁA
– Cédułá/ cédułká vide Kártá pisána. Kn 60.
patrz: CEDUŁKA
– Kosz do cedzenia/ Fiscus vimineus [...] Saccus vinarius [...] Saccus niuarius [...] Saccus saligneus, sparteus. saccus tenui vimine contextus, inuersae metae similis [...] Qualus [...] v. Cedziworék. Kn 308.
patrz: CEDZIWOREK
– Cédziworék/ do cédzęnia naczynie/ sitko/ etc. Fiscus lineus vel vimineus, quo oleum defluens ex torculari colatur [...] Qualus [...]. Kn 60.
patrz: CEDZIWOREK
– Cégiélnia/ Lateraria [...]. Kn 60.
patrz: CEGIELNIA
– Cégiélnik/ céglarz/ vide Strycharz. Kn 60.
patrz: CEGIELNIK
– Strychárz/ cégiélnik. Laterarius [...]. Kn 1077.
patrz: CEGIELNIK
– Cégielny robotnik/ [...] qui fert lateres [...] qui trahit [...] Lateres traho, porto. Kn 60.
– Cégłá/ cégiéłká/ Later [...] Later aureum [...] Laterculus [...] Testa [...]. Kn 60.
patrz: CEGIEŁKA
– Céglány/ z cégły/ Latericius paries [...] Coctilis murus [...]. Kn 60.
– Cégiélnik/ céglarz/ vide Strycharz. Kn 60.
patrz: CEGLARZ
– Céglásty/ céglástey fárby/ bladoczerwony/ miniowáty/ Miniaceus [...] Miniatus [...]. Kn 60.
– Céglisty/ ná kształt cégły/ [...] forma lateris factus. Heluus color et Giluus color, qualis lateris semicocti. [...]. Kn 60.
patrz: CEGLISTY
– Cégłá/ cégiéłká/ Later [...] Later aureum [...] Laterculus [..] Laterculus coctilis [...] Testa [...]. Kn 60.
– Wypalić dobrzé cégłę/ [...] Excoctum reddere [...]. Kn 1323.
– Cégłá niépalona/ Crudus later [...]. Kn 60.
– Sciáná wé dwié ceglé/ wé trzy etc. Paries diplinthius, triphlinthius etc. [...]. Kn 983.
– Palę cégłę/ Coquo lateres in fornacem [...]. Kn 662.
– Wypalić cégły/ wapna/ piéc/ drwá. Coquere lateres, calcem semel, bis. [...]. Kn 1323.
– Céklárski/ Lictorius [...] Kn 60.
patrz: CEKLARSKI
– Céklárskie stanie/ stáwięnie się przed vrząd/ Apparitio [...]. Kn 60.
patrz: CEKLARSKI
– Laská céklárska/ márszałkowska/ pálcat. Commentaculum [...] Commotaculum [...] Commota mulio virga innuit. Virga lictoria [...] Culticula [...]. Kn 348-349.
patrz: CEKLARSKI
– Céklárstwo/ Apparitura [...]. Kn 60.
patrz: CEKLARSTWO
– Miéyski sługá/ vide Céklarz/ Woźny miéyski/ Sługá miéyski. Kn 410.
– Sługá miéyski/ poséł vrzędowy/ sługá vrzędowy. Minister publicus [...] Actor publicus [...] Officialis [...] Stator [...] Viator [...] Calator [...] Seruus publicus [...] Ex cohorte Praetoris [..] v. Céklarz. Kn 1024-1025.
– Céklarz/ oprawcá/ siepácz/ łápácz/ Apparitor [...] Apparitio [...] vide Hetman w miástách [...] Lictor [...] Submotor [...] Officialis [...] Accersitor [...] Virgator [...] Seruus publicus [...]. Kn 60.
– Zbier/ v. Céklarz. Kn 1405.
– Hetman w miástách/ kápitan/ ábo Ceklmistrz/ stárszy nád ceklarzámi. [...] Praefectus lictorum. Apparitionis (i. apparitorum) magister. apparitionis praefectus [...] Alytarches [...]. Kn 224.
patrz: CEKLMISTRZ
– Céklmistrz/ vide Hetman 4. Kn 60.
patrz: CEKLMISTRZ
– Céktánie się z kiém/ v. Spór/ Przégádywánie. Kn 60.
– Céktuię się/ Licitari dicuntur mercando vel pugnando contendentes [...] Ciskam 2. Sprzeczam się/ Przégadywam się. Kn 60.
– Gádácz/ céktownik/ przégádywáiący się z kiem/ Disputator [...] Disputatrix [...]. Kn 182.
patrz: CEKTOWNIK