Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż
Grzegorz Knapiusz (Cnapius, Knapius, Knapski)
Kn 1621-1643 oryginał
Thesaurus Polonolatinograecus seu Promptuarium linguae Latinae et Graecae

https://crispa.uw.edu.pl/object/files/416379/display/Default, https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=111190,
Odnotowano 6493 cytatów z tego źródła
– Kołokwintydá/ korb léśny/ ośli ogórék/ bániá zamorska. Colocynthis [...] Cucurbita siluestris [...] frutex est humi repens fructu rotundo. Kn 292.
patrz:
– Kot dziki/ vide Żbik. Kn 310.
patrz:
– Kn 1120.
patrz:
– Łánia broń/ ziéle/ vide Iéleni korzeń. Kn 348.
patrz:
– Tránk Aniélski/ v. Aniélski tránk. Kn 1150.
patrz:
– Jaje czcze / Ouum hypenemium, [...] Ouum irritum, ouum Zephyrium, quod Zephyro flante generatur, [...] Subuentaneum ouum, [...] quod femina sine mare parit, quasi ex vento conceptum. Talia autem sunt sterilia, humida magis, & minora caeteris, saporisq́; iniucundi [...] & fluitant in aqua, [...] aliqui haec vrina vocant, quos reprehendit Isidorus. v. Jaje zalęgłe. Kn 229.
patrz:
– Bábá zabobonna/ co lekuié nié czárámi/ álé zmyślonemi nabożenstwy. Piatrix. Expiatrix. Kn 10.
patrz:
– Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis [...]. Kn 176.
patrz:
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
patrz:
– Bélwedér ziéle/ v. Lenék Panny Maryey. Kn 20.
patrz:
– Jabłká Afryckie/ Tuberes [...]. Kn 227.
patrz:
– Piés morski rybá/ ábo Rybá chrzestkowáta rozmáita. Kn 693.
patrz:
– Głowacz suchy/ Dorsz. Capito duratus frigore, aut infumatus [...]. Kn 184.
patrz:
– Significat item tr. errorem, confusionem, obscuritatem. Iák w lésié błędno. Kn 348.
patrz:
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 176.
patrz:
– Aniélski tránk ziele/ Alisma & Damasonium, & Lyrum [...]. Kn 7.
patrz:
– Jaszczurká cudzoziemska/ Jndyyska/ Azyáńska/ etc. Jaszczorká mieniąca bárwę/ Wiátrożyłá ábo Wiátrożył gádziná. Chamaeleon. Animal versicoloris mutationis Kn 238.
patrz:
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz:
– Jákmiarz/ vide Práwié. Kn 232.
patrz:
– Kot morski/ vide Koczkodan. Kn 310.
patrz:
– Rák morski okrągły/ páiąk morski [...] Cancer rotundus araneae similis Kn 909.
patrz:
– A Polskie pełne/ A rozmáicié się po Łácinié y po Grecku wyłożyć może/ iako masz niżey. Kn 1.
patrz: A
– Dwá á dwá/ vide Po dwu. Kn 154.
patrz: A
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
patrz: AARONOWY, AARONOWY, AARONÓW, AARONÓW, ARONOWY
– Obiécádłowy/ do obiécádłá naléżący. Elementarius, [...] Senex elementarius [...]. Literae elementariae. Kn 565.
patrz: ABECADŁO, ABECADŁO, ABĘCADŁO, ABIECADŁO, OBIECADŁO
– Obiécádło/ Elementa puerorum [...]. Prima literarum elementa [...]. Primae literae: primas literas docere [...]. Elementariae literae [...]. Kn 565.
patrz: ABECADŁO, ABECADŁO, ABĘCADŁO, ABIECADŁO, OBIECADŁO
– Przépisuię dziésięciu obiécádło/ etc. Praeformare literas infanti [...] Praefigurare literas [...]. Kn 852.
patrz: ABECADŁO, ABECADŁO, ABĘCADŁO, ABIECADŁO, OBIECADŁO
– Obiécádłá się uczący. v. Grégoryanék. Kn 565.
patrz: ABECADŁO, ABECADŁO, ABĘCADŁO, ABIECADŁO, OBIECADŁO
– Obiécádłowy/ do obiécádłá naléżący. Elementarius, [...] Senex elementarius [...]. Literae elementariae. Kn 565.
patrz: ABECADŁOWY, ABECADŁOWY, OBIECADŁOWY
– Obiécádłowy/ aliter. Obiécádłá porządkiem idący/ iáko księgá/ réiéstr/ etc. Alphabeticus vulgo. Kn 565.
patrz: ABECADŁOWY, ABECADŁOWY, OBIECADŁOWY
– Obiecadłowem porządkiem spisowáć. Kn 595.
patrz: ABECADŁOWY, ABECADŁOWY, OBIECADŁOWY
– Tytél/ v. Abréwiácyia. Kn 1169.
patrz: ABREWIACJA
– Abréwiácya/ z tytlámi pismo prędkie. Abbreuiatio, vulgo Abbreuiaturae IC. breues notae [...] Pismo taiemne. Kn 3-4.
patrz: ABREWIACJA
– Skoropis [...] Abrewiácyia/ Włoczka. Kn 1007.
patrz: ABREWIACJA
– Abrewiáciy vżywam/ z ábréwiácyámi piszę. vide Piszé prętko. Kn 4.
patrz: ABREWIACJA
– Ach/ Ah, Aha [...] Eheu [...] Hei, heu [...] hei mihi. Kn 4.
patrz: ACH, ACH, AH
– Acháték/ kámień drogi/ Achates. Kn 4.
patrz: ACHATEK, ACHATEK, AGATEK
– Akt w komedyey. Kn 5.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Akt [...] vide Spráwá. Kn 5.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Akta/ Księgi spraw/ abo prawne [...] v. Metryka. Księgi wielkie/ regałowe/ pargaminowe/ gradały. Kn 330.
patrz: ACHT, AKT, AKT
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in Constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
patrz: ACHTEL, ACHTEL, JACHTEL
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ [...] Tina [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
patrz: ACHTEL, ACHTEL, JACHTEL
– Achtel/ vide Béczká. Kn 4.
patrz: ACHTEL, ACHTEL, JACHTEL
– Acz/ áczkolwiék/ choćia/ choćiasz/ Quamuis, quanquam, etsi, etiamsi, licet, tametsi [...] v. Wszákże. Kn 4.
patrz: ACZ
– Przynamniey/ ácz nic. Minimum. Kn 879.
patrz: ACZ
– Acz nic/ vide Przynamniéy. Kn 4.
patrz: ACZ
– Haczék/ haczyk. [...] Chirurgicum instrumentum. Cavus vncinatus. [...]. Kn 220.
patrz: ACZEK, CHACZEK, HACZEK, HACZEK
– Haczék/ haczyk. Hamulus [...]. Kn 220.
patrz: ACZEK, CHACZEK, HACZEK, HACZEK
– Adámászék/ Sericum florulentum. Kn 4.
patrz: ADAMASZEK, ADAMASZEK, JADAMASZEK
– Amirał/ hetman woyská wodnego/ Trierarchus [...] Nauarchus [...] vide Szypér. Kn 6.
patrz: ADMIRAŁ, ADMIRAŁ, AMIRAŁ, AMMIRAŁ
– Amirał/ Nauis praetoria. Kn 6.
patrz: ADMIRAŁ, ADMIRAŁ, AMIRAŁ, AMMIRAŁ
– Adwent/ dies adventui Christi sacri. Kn 4.
patrz: ADWENT
– Kobiérzéc adziámski [...] Tapete Persicum, Barbaricum. Kn 285.
patrz: ADZIAMSKI, ADZIAMSKI, ADZIAŃSKI
– Afékt przyrodzony/ vide Miłość. Kn 4.
patrz: AFEKT
– Jabłká Afryckie/ Tuberes [...]. Kn 227.
patrz: AFRYCKI
– Autentyczny/ v. Powazny 1. Dowodny. Kn 10.
patrz: AFTENTYCZNY, AUTENTYCZNY, AUTENTYCZNY
– Autentyk/ Literae vel documentum locupletis auctoritatis [...] Authenticum instrumentum [...]. Kn 10.
patrz: AFTENTYK, AUTENTYK, AUTENTYK
– Háftká/ kolcé/ knáfél Fibula, [...] quae vestem circa pectis coërcet. Kn 220.
patrz: AFTKA, AWTKA, HAFTKA, HAFTKA
– Háftuię ránę/ Suo plagam [...]. Committo oras plagae suturis [...]. Kn 221.
patrz: AFTOWAĆ, AWTOWAĆ, HAFTOWAĆ, HAFTOWAĆ
– Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
patrz: AFTOWAĆ, AWTOWAĆ, HAFTOWAĆ, HAFTOWAĆ
– Háftowány/ Segmentatus, [...] Plumatilis vestis, [...]. Kn 220.
patrz: AFTOWANY, AWTOWANY, HAFTOWANY, HAFTOWANY
– Háftowaánie/ (opus) háftowánego co. Textilis pictura, [...] Segmentum, [...] Plumatum [...]. Kn 220.
patrz: AFTOWANY, AWTOWANY, HAFTOWANY, HAFTOWANY
– Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
patrz: AFTOWANY, AWTOWANY, HAFTOWANY, HAFTOWANY
– Agáryk/ vide Modrzéwowa gębká. Kn 4.
patrz: AGARYK
– Aiendá kościelna/ Księgá cerémoniálna. Libri rituales. Kn 5.
patrz: AGENDA, AGENDA, AJENDA
– Agnusek/ Agni diuini cerea effigies. Kn 4.
patrz: AGNUSEK, AGNUSEK, AGNUSZEK
– Agrést/ iágodá/ Uva acerba [...]. Uva im mitis [...]. Uva immatura [...]. Uva immatura non solum vini, sed oliuae, lauri etc. Kn 5.
patrz: AGREST, AGREST, AGRESTA, AGRESTA, AGRESZT, ANGREST
– Agréstowy/ Omphacinus. Kn 5.
patrz: AGRESTOWY
– Ach/ Ah, Aha [...] Eheu [...] hei, heu [...] hei mihi. Kn 4.
patrz: AHA
– Hak kátowski Harpax ferreus. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak woięnny/ Vncus naualis, [...] Manus ferrea. [...] Lupus ferreus [...]. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak/ Vncus [...] Harpago [...]. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Hak dwoyzęby/ Bidens [...] motyká dwoyzębá. Kn 221.
patrz: AK, HAK, HAK
– Sápiient Akádémicki. [Bidellus Alciato. Tucholi. Custodem gymnasiorum etiam vocat Alciat. [...]. Kn 979.
patrz: AKADEMICKI
– Akcya/ Mam ákcyą przeciw komu/ v. Spráwá sądowa. Kn 9.
patrz: AKCJA
– Akolit/ Acolythus. Kn 5.
patrz: AKOLIT
– Akomodowáć się komu/ v. Dogadzam komu/ Przypodobam się/ Gwoli być komu/ Ulegać/ Przestáwáć z kiem. Kn 5.
patrz: AKOMODOWAĆ SIĘ
– Akta/ vide Dzieiow księgi. Księgi publiczne. Kn 5.
patrz: AKTA
– Aktor w práwié/ [...] vide Prokurator. Stroná powodna w práwié. Kn 5.
patrz: AKTOR
– Aktor komédyyny. Kn 5.
patrz: AKTOR
– Aktykuię/ vide W wodzę w księgi. Kn 5.
patrz: AKTYKOWAĆ
– Gorzałka/ akwawita. [...] Przepalane wino. Aqua vitae. Kn 203.
patrz: AKWAWITA
– Akwáwitá/ vide Gorzałká. Kn 5.
patrz: AKWAWITA
– Hálábart/ Amazonia securis [...]. Bipennis [...]. vide Czékan. Kn 221.
patrz: ALABARD, ALABARDA, ALABART, ALABARTA, HALABARD, HALABARD, HALABARDA, HALABARDA, HALABART
– Gips/ wapno chędogie/ ábo álábástr miáłki do pobielániá/ do wybiiánią [!] figur. Gypsum [...]. Kn 190.
patrz: ALABASTER, ALABASTER, ALABASTR, ALABASTR, HALABASTER
– Alábástr kámięn/ Alabastrites [...] Lapis ex marmoris genere [...] Onyx [...] v. Onich. Kn 5.
patrz: ALABASTER, ALABASTER, ALABASTR, ALABASTR, HALABASTER
– Alábástrowy słoiék/ z álábástru. Alabaster [...] alabastru[m] [...] Onyx [...]. Kn 5.
patrz: ALABASTROWY
– Antymoniowy/ [...] sed ad colore[m] alludit [...] iákoby álábástrowy. Kn 7.
patrz: ALABASTROWY
– Alkánt/ álákánt. [...] Vinum Creticum, nam Candia est Creta. Vinum atrum [...]. Kn 6.
patrz: ALAKANT, ALAKANT, ALEKANT, ALIKANT, ALKANT
– Alámbik podwoyny w wodzié/ Diploma [...] Duplex vas [...] Balneum maris. [...]. Kn 5.
patrz: ALAMBIK, ALEMBIK, ALEMBIK, HALEMBIK
– Dystylowánie/ palenie wodék/ oléykow/ ábo zioł/ korzeni [et] c. ná wodki/ oléyki [...] Kápánie abo ciéczenie wodek z álambikow/ haec proprie est destillatio vel distillatio, non prior. Kn 158.
patrz: ALAMBIK, ALEMBIK, ALEMBIK, HALEMBIK
– Alámbik poiédynkowy/ prosty. Aeolipyla [...] Vesica metallica. [...]. Kn 5.
patrz: ALAMBIK, ALEMBIK, ALEMBIK, HALEMBIK
– Alátérn drzewko, (iáko ie drugié ięzyki z Łácińská zową), Alaternus, [...] folio inter ilicem et oleam, nullum fructum fert [...]. Kn 5.
patrz: ALATERN
– Albá kápłánska/ Vestis reliqiosa lintea [...]. Poderis [...]. Kn 5.
patrz: ALBA
– Alchimia/ Chimice, es[t] Chimica ars [...] argenti conficiendi scientia [...] Vana ars [...]. Kn 5.
patrz: ALCHIMIA, ALCHIMIA, ALCHYMIA
– Lekarz iármárkowy/ często szálbierstwem ábo álchimią nárábiáiący. Circulator [...] Circulatores per medicamenta id faciunt [...]. Kn 355-356.
patrz: ALCHIMIA, ALCHIMIA, ALCHYMIA
– Dystylowaná rzécz v Alchymistow/ vulgo quinta essentia [...] vide Ekstrakt [...]. Kn 159.
patrz: ALCHIMISTA, ALCHIMISTA, ALCHYMISTA, ALHIMISTA
– Alchimistá/ Chimicus (vulgo Alchimista) Chimisticae facultatis magister [...]. Kn 5.
patrz: ALCHIMISTA, ALCHIMISTA, ALCHYMISTA, ALHIMISTA
– Naczelnik/ Frontale [...] Phaleras [...] vide Hálzbánt. Kn 455.
patrz: ALDZBANT, ALDZBANT, ALSZBANT, ALZBAND, ALZBANT, CHELZBANT, HALDZBANT, HALSBANT, HALZBANT, HALŻBANT
– Podpiérsień/ Antilena [...] Phalerae [...] v. Hálzbánt [...]. Kn 744.
patrz: ALDZBANT, ALDZBANT, ALSZBANT, ALZBAND, ALZBANT, CHELZBANT, HALDZBANT, HALSBANT, HALZBANT, HALŻBANT
– Hálsbánt koński/ Phalerae [...] Primus equúm phaleris insignem victor habebit [...] phaleras esse pretiosum quemuis equi ornatum, sine in fronte, sine in capite, sine in pectore. [...]. Kn 222.
patrz: ALDZBANT, ALDZBANT, ALSZBANT, ALZBAND, ALZBANT, CHELZBANT, HALDZBANT, HALSBANT, HALZBANT, HALŻBANT
– Hálsbánt/ noszenie męskie [...] Pectorale militum [...] ornamentum pectoris. Kn 222.
patrz: ALDZBANT, ALDZBANT, ALSZBANT, ALZBAND, ALZBANT, CHELZBANT, HALDZBANT, HALSBANT, HALZBANT, HALŻBANT
– Napierśnik/ v. Hálzbánt/ & Przépaská. Kn 469.
patrz: ALDZBANT, ALDZBANT, ALSZBANT, ALZBAND, ALZBANT, CHELZBANT, HALDZBANT, HALSBANT, HALZBANT, HALŻBANT
– Aléguię kim/ áléguię co/ v. Sczyczę się/ Przywodzę co. Kn 6.
patrz: ALEGOWAĆ, ALEGOWAĆ, ALIGOWAĆ
– Alkierz wypuszczony [...] Podium [...] Exostes, suggrunda, proiectum [...] wydátny álkierz z ściány [...] Ganek 1. Kn 6.
patrz: ALKIERZ, ALKIERZ, ALKIRZ, JALKIERZ
– Almáryia/ vide Száfá. Kn 6.
patrz: ALMARIA, ALMARIA, OLMARIA
– Aloe/ sok gęsty iák żywicá. [...] Aloës herbae succus [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloe/ ábo Aloná ziele. Aloë [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloé drzewko/ Rayskie drzéwo. Tarum [...] Lignum odoratum, et Agallochum sylvestre [...]. Kn 6.
patrz: ALOE
– Aloe/ ábo Aloná ziele. Aloë [...]. Kn 6.
patrz: ALONA
– Alt w Muzycé/[...] Symphoniae pars suprema virili voce cani solita. Kn 6.
patrz: ALT
– Altaná/ [...]. Tabulatum supremum. Ambulatio, vel coenaculum supra tectum [...]. Kn 6.
patrz: ALTANA, ALTANA, ALTANNA
– Altembás/ Sericum aureo filo crispatum [...]. Kn 6.
patrz: ALTEBAS, ALTEMBAS, ALTEMBAS
– Amárykuię/ Polonice styskuię/ Vskarżam się/ Skwierczę. Amarico parum Latinum est [...] vide Gorzko czynię. Kn 6.
patrz: AMARYKOWAĆ, AMARYKOWAĆ, AMERYKOWAĆ
– Amétyszt/ kámien drogi iásno brunatny [...]. Kn 6.
patrz: AMATYS, AMATYST, AMETYST, AMETYST, AMETYSZT
– Amétysztowy/ Amethystinus color [...]. Kn 6.
patrz: AMATYSOWY, AMETYSTOWY, AMETYSTOWY, AMETYSZTOWY
– Ambit/ chodzenie nakryte iáko bywa w klasztorách/ ábo koło kościołá/ Peristylum [...] Peridromis [...]. Kn 6.
patrz: AMBIT
– Ambrá/ Ambra in Brasilia in littore maris colligitur, colore nihili, sed ad odoramentorum usum auro penditur [...]. Kn 6.
patrz: AMBRA
– Ambra druga/ sok z-siadły/ kleiowi abo żywicy podobny/ Ambarum [...] Ambar Arabibus. Ambra vulgo succus terrae vel arborum concretus in Aethiopia, [et] apud Chinas, in medicinis nobilissimus [...]. Kn 6.
patrz: AMBRA
– Aminék/ [...] Kmin biały [...] Ammium, Cuminum Aethiopicum et regium [...]. Kn 6.
patrz: AMINEK
– Aminék Polski/ Kmin Polski/ Podáminék/ [...] Ammioselinum, Ammium adulterinum, Bubonium Hippocratis [...]. Kn 6.
patrz: AMINEK
– Duch dobry/ [...] Anioł. Kn 152.
patrz: AMNIOŁ, ANGIOŁ, ANIOŁ, ANIOŁ, ANJOŁ, ANNIOŁ, JAMIOŁ, JANIOŁ, JENIOŁ
– Amoniak/ sok. Ammoniacum [...]. Kn 6.
patrz: AMONIAK, AMONIAK, ARMONIAK
– Metopium [...] gáłbanowy/ ábo ámoniákowy/ ábo migdałowy oléiék. Kn 183.
patrz: AMONIAKOWY, AMONIAKÓW
– Amoniakowé drzewko/ Agasyllis [...] Metopion [...]. Species eius duo Trauston, Phyrama [...]. Kn 6.
patrz: AMONIAKOWY, AMONIAKÓW
– Kufel/ kufelek/ kuflik [...] vide Ampułka. Kn 334.
patrz: AMPUŁKA, AMPUŁKA, JAMPOŁKA, JAMPUŁKA
– Ampułká/ nalewéczká do kiélichá przy Mszy. Simpulum [...] Guttus [...] Guttulus. Kn 6.
patrz: AMPUŁKA, AMPUŁKA, JAMPOŁKA, JAMPUŁKA
– Ana. Medykow y Aptekárzow termin/ vide Po funcié. Kn 7.
patrz: ANA
– Anátomia/ Náuká rozbieránia źwierząt po członkách żywo [...]. Kn 7.
patrz: ANATOMIA
– Anátomik/ rozbierácz sztuczny źwierząt [...] Anatomicus [...]. Kn 7.
patrz: ANATOMIK
– Annaty/ Pensio summo Pontifici dari solita ab Episcopo sedem Episcopalem occupaturo [...]. Kn 7.
patrz: ANATY, ANNATY, ANNATY
– Jáncárowié/ Triarij Turcarum. [...] Praetorianos milites Turcarum. Kn 235.
patrz: ANCZAR, JANCAR, JANCZAR, JANCZAR, JAŃCAR, JAŃCZAR
– Márcépannik/ Crustularis, [...] vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow. Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: ANDROT
– Androt/ Crustulum, Horat placenta ex farina, oleo, lacte, melle [et]c. Lamb. Iun Pemma n, Var. Scal. Pemmation, n.iunio Kn 7.
patrz: ANDROT
– Márcépannik/ Crustularis, [...] (vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: ANDROTNIK
– Tránk Aniélski/ v. Aniélski tránk. Kn 1150.
patrz: ANGELSKI, ANGIELSKI, ANIELSKI, ANIELSKI, ANJELSKI, JANIELSKI, JENIELSKI
– Aniélski tránk ziele/ Alisma & Damasonium, & Lyrum [...]. Kn 7.
patrz: ANGELSKI, ANGIELSKI, ANIELSKI, ANIELSKI, ANJELSKI, JANIELSKI, JENIELSKI
– Kontryfał/ cyná przédnia ábo Angiélska/ Stannum Anglicanum nobilissimum [...]. Kn 300.
patrz: ANGIELSKI
– Kotéwki żélázne/ kotwiczki/ Angliczki. Triboli [...] Murices ferrei [...]. Kn 310.
patrz: ANGLICZKA
– Animusz vide Sérce 2. Kn 7.
patrz: ANIMUS, ANIMUSZ, ANIMUSZ
– Ankrá/ Fibula murorum [...]. Kn 7.
patrz: ANKIER, ANKRA
– Klámra. Ansa ferrea [...] Ankra. Kn 278.
patrz: ANKIER, ANKRA
– Ankruię/ vide Spinam co. Kn 7.
patrz: ANKROWAĆ
– Ankrowánie/ klámrowánie/ Fibulatio [...] Suffrenatio lapidum in structura [...]. Kn 7.
patrz: ANKROWANIE
– Rocznicá/ święto uroczyste/ obchód roczny. Anniuersarius dies [...] Anniwérsarz. Kn 920.
patrz: ANNIWERSARZ
– Antábá/ vide Rękoieść/ Ucho u státku/ Kolce l. Kn 7.
patrz: ANTABA, ANTABA, HANTABA, HAŃTABA
– Antépendium/ Plagula quae altari imo appenditur [...]. Kn 7.
patrz: ANTEPEDIUM, ANTEPENDIUM, ANTEPENDIUM, ANTYPENDIUM
– Vmywádlnik/ vmywálnik/ vmywálnia/ Láwáterz/ Antwás [...] v. Łaźnia [...] Miednica l. [et] Nalewká 2 [...]. Kn 1189.
patrz: ANTFAS, ANTWAS, ANTWAS, ANTWOS, HANDFAS, HANTFOS, HANTWAS
– Antyfoná/ vulgo Antiphona [...]. Kn 7.
patrz: ANTYFONA
– Antymoniowy [...] sed ad colore[m] alludit, vnde Polonus reddidit/ iakoby álábástrowy. Kn 7.
patrz: ANTYMONIOWY
– Antymonium/ Spiszglas [...] vide Oczna przypráwá. Kn 7.
patrz: ANTYMONIUM
– Antypast suchy do iédzenia/ Promulsidararia [...] Antecoena [...] Gustatio [...] Antypast do picia w trunku. Promulsis [...] Potio ex mulso [...]. Kn 7.
patrz: ANTYPAST
– Anyż polny/ vide Káruy. Kn 8.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Nasienie Sniedkowe bywa do chleba pieczenia przydane/ iako Czarnucha/ albo polny Anyż. Kn 1233.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Anyż kramny/ Anisum [...] Słodki anyż [...]. Kn 7.
patrz: ANYŻ, ANYŻ, HANYŻ
– Komedyyny/ Komedyyny aparat vide Aparat Komedyyny. Kn 293.
patrz: APARAT
– Aparat komedyalny/ Choragium [...]. Kn 8.
patrz: APARAT
– Aparat/ vbior y sprzęt wytworny iaki. Paratus regius, principalis [...] Apparatus. Instructus [...] Ornatus scenae, fori [...]. Kn 8.
patrz: APARAT
– Pogrzebny aparat/ v. Aparat pogrzebny. Kn 754.
patrz: APARAT
– Ruszenie do wyższego sądu [...] vide Apelacyia. Kn 961.
patrz: APELACJA
– Apérturá sámorodna/ vide Ciéczénie 2& 6. Kn 8.
patrz: APERTORA, APERTURA, APERTURA
– Kauterium/ apertura czyniona/ dziura w skórze przepalona/ na odbyt wilgotności [...]. Kn 271.
patrz: APERTORA, APERTURA, APERTURA
– Apetyt/ chęć do iedzenia/ Appetentia cibi [...] Appetitio edendi [...]. Kn 8.
patrz: APETYK, APETYT, APETYT
– Rozłákomić się/ ábo kogo ná co/ v. Łákomię się & Apétyt czynię. Kn 946.
patrz: APETYK, APETYT, APETYT
– Apétyt brzémiennych zły/ Malacia [...]. Kn 8.
patrz: APETYK, APETYT, APETYT
– Chcé mi się czégo [...] Masz ápétyt pisáć o Etnié [...] v. Ządam/ Podobami się/ Záchciáło mi się/ Pokusę mam. Kn 63.
patrz: APETYK, APETYT, APETYT
– Apétyt mam ná co/ vide Chcé mi się czégo. Kn 8.
patrz: APETYK, APETYT, APETYT
– Opich/ ápich Boëmis. Apium, [...] Variae eius species, s. Montanum, Oreoselinum [...]. Palustre apium, eleoselinu[m], [...]. Kn 631.
patrz: APICH, OPICH, OPICH, OPYCH
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
patrz: APICH, OPICH, OPICH, OPYCH
– Apopléksya/ nagła śmierć/ Szlák/ Ruszenie powietrzem zupéłne niektorzy zowią. Apoplexia [...] Resolutio membrorum totius corporis [...]. Kn 8.
patrz: APOPLEKSJA
– Apoplexia [...] Attonitus stupor [....] Sideratio [...] Ictus sanguinis [...] Solstitialis morbus [...] vide Páráliż. Kn 8.
patrz: APOPLEKSJA
– Apopléktyk/ Sideratus [...] Sidere percussus [...] Sidere afflatus [...] Apoplecticus [...]. Kn 8.
patrz: APOPLEKTYK
– Széplunięnie [...] áposztół/ ápostół: szábát/ sábát [...]. Kn 1112.
patrz: APOSTOŁ
– Nátężánie/ podnoszenie z przédłużániem sylab w mowié/ w słowiéch [...] Accentum Poloni in suis vocibus pronuntiandis in penultima semper ponunt, in peregrinis aliqui antepenultimam attolunt, ut Ániołá/ apostołá etc. [...] aliqui Poloni [...] duplam faciunt et duplici ll exprimunt, aniolla/ apostolla/ cymbally/ kapitulla etc. [...]. Kn 480.
patrz: APOSTOŁ
– Apostoł fałszywy [...] Pseudoapostolus. Kn 8.
patrz: APOSTOŁ
– Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
patrz: APOTEKA, APTEKA, APTEKA, APTYKA, HAPTEKA, JAPTYKA
– Aptéká/ Myropolium [...] Pharmacopolium et Aromaetaria taberna [...] Seplasia [...]. Kn 8.
patrz: APOTEKA, APTEKA, APTEKA, APTYKA, HAPTEKA, JAPTYKA
– Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
patrz: APOTEKARZ, APTEKARZ, APTEKARZ, APTYKARZ
– Aptekárz/ Myropola [...] Pharmacopola [...] Vnguentarius [...] Magmentarius [...] Medicamentarius [...] Herbarius [...] Seplasiarius [...] Pigmentarius [...]. Kn 8.
patrz: APOTEKARZ, APTEKARZ, APTEKARZ, APTYKARZ
– Vprząść/ ábo vprządł sobié w-głowié to abo owo/ wziął sobié w-rozum/ poiął to bárzo/ chwycił się tego [...] apréendował to [...] nié appréendował on tego/ i[tem] nié poiął/ nié waży sobié tego/ puścił to lékko/ ábo mimo się. [...] Apprehendit id valde, vel non apprehendit [...]. Kn 1195.
patrz: APREENDOWAĆ, APREHENDOWAĆ, APREHENDOWAĆ, APRENDOWAĆ
– Aptekárká/ Vnguentaria [...]. Kn 8.
patrz: APTEKARKA
– Funt Aptekárski/ á niégdy u Rzymian y wagá mokrych y suchych rzéczy pospolita. [...]. Kn 181.
patrz: APTEKARSKI, APTEKARSKI, APTYKARSKI, HAPTEKARSKI
– Kocenki arábskie/ láwenda szyszkowa. Stoechas [...]. Lauendulae similis est [...]. Kn 286.
patrz: ARABSKI, ARABSKI, HARABSKI
– Arkabuzer/ vide Strzéléc 2. Kn 9.
patrz: ARCHIBUZJER, ARKABUZER, ARKABUZER, ARKABUZOR, ARKABUZYR, ARKIBUSER
– Kárćiof/ osét cudzoźiemski. Scolymus [...] Cinara [...]. Kn 266.
patrz: ARCIOK, KARCIOCH, KARCIOF, KARCIOK, KARCOCH, KARCZOCH, KARCZOCH, KARCZOCHA, KARCZOCHA
– Arcydyákon [...] Archidiaconus. Kn 9.
patrz: ARCYDIAKON
– Arcykácermistrz/ [...] Haeresiarcha. Kn 9.
patrz: ARCYKACERMISTRZ
– Kácermistrz/ árcykácerz. [...] Haeresiarcha. Kn 255.
patrz: ARCYKACERZ
– Arcyksiążę/ (Archidux vulgo) Dux maximus [...] Regulus [...]. Kn 9.
patrz: ARCYKSIĄŻĘ
– Arcyrozbojnik morski/ Archipirata [...] praedonum princeps. Kn 9.
patrz: ARCYROZBÓJNIK
– Szermierski mistrz/ Arcyszermierz. Lanista [...] Gladiatorum princeps [...]. Kn 1112.
patrz: ARCYSZERMIERZ
– Arcyzłodziey/ Trifur [...] princeps furum. Kn 9.
patrz: ARCYZŁODZIEJ
– Arendá/ naiem v kogo máiętności/ domu/ etc. Conductio [...] vide Zastáwá. Kn 9.
patrz: ARENDA, ARENDA, HARENDA
– Trzymam árendą. Kn 9.
patrz: ARENDA, ARENDA, HARENDA
– Arendá/ naiem máiętności prywatny dáney komu do trzymánia. Locatio [...]. Kn 9.
patrz: ARENDA, ARENDA, HARENDA
– Arendá/ [...] (vt Trzymam árendę, biorę z árendy [...]). Kn 9.
patrz: ARENDA, ARENDA, HARENDA
– Arendarz prywatnych rzéczy náymuiący v kogo/ Conductor [...] vide Náymácz. Kn 9.
patrz: ARENDARZ, ARENDARZ, HARENDARZ
– Arendarz dobr/ dochodow pospolitych/ vide Náymácz dobr pospolitych. Kn 9.
patrz: ARENDARZ, ARENDARZ, HARENDARZ
– Arenduię co u kogo/ Conduco fundum de aliquo [...] vide Náymuię 2. Zákupuię. Kn 9.
patrz: ARENDOWAĆ, ARENDOWAĆ, HARENDOWAĆ
– Arenduię co komu/ Loco fundum alicui [...]. Kn 9.
patrz: ARENDOWAĆ, ARENDOWAĆ, HARENDOWAĆ
– Arést/ hámowánie vrzędne rzéczy czyich/ abo persony iéśli gołota. Zapowiedź/ szpérunk [...] Interdictio, interdictum [...]. Kn 9.
patrz: AREST, ARESZT, ARESZT
– Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié nászyńcá [...]. Kn 9.
patrz: ARESTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, HARESTOWAĆ
– Aréstuię cudzoziemcá/ ábo pod inszym vrzędem żyiącego nászyńcá. Kn 9.
patrz: ARESTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, HARESTOWAĆ
– Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié naszyńca/ ábo co iego v kogo. Kn 9.
patrz: ARESTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, ARESZTOWAĆ, HARESTOWAĆ
– Stroię lutnią/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Hárfá/ Psalterium [...] Magadis [...] Sambuca [...] Nablium vel naulium [...]. Kn 223.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Stroię lutnię/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: ARFA, ARFA, ARFIJA, HARFA
– Hárfistá/ Nablista [...] Sambucista [...]. Kn 223.
patrz: ARFISTA, ARFISTA, HARFISTA
– Muszkiet/ Pułhak/ Rusznicá/ Pistolet/ Arkabuz/ etc. [...] Fistula ferrea igninoma gestatoria. [...] Fistula bellica procul tela iaciens. [...] Bombardam minorem vel manualem, vel gestatoriam vocant aliqui, non male vt dignoscatur a maioribus. vide Dziáło. Kn 438.
patrz: ARKABUZ, ARKABUZ, HARKABUZ
– Arkábuz/ vide Muszkét. Kn 9.
patrz: ARKABUZ, ARKABUZ, HARKABUZ
– Arkusz łamány ná części dwie/ cztery/ [...] v. Sékstérn. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Arkusz wiélki régałowy/ v. Papier régałowy. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Régał/ régałowy árkusz/ v. Pápier régałowy. Kn 914.
patrz: ARKUSZ
– Arkusz pápieru nie łamány/ Plagula, philyra, vel philura [...] v. Papierowe drzewko. Kn 9.
patrz: ARKUSZ
– Woysko wodne/ (ármatá/ ármadá). Castra naualia [...] Classis [...] Nauales copiae [...]. Kn 1284.
patrz: ARMADA
– Armatá/ vide Woysko wodné. Kn 9.
patrz: ARMATA, ARMATA, HARMATA
– Arsenáł/ vide Zbroiownia. Kn 9.
patrz: ARSENAŁ
– Punkt rzéczy/ mowy/ Artykuł. Punctum [...]. Status controversiae [...]. Caput causae [...] Cardo causae, litis. Kn 901.
patrz: ARTYKUŁ
– Siédm pięniąszkow nászych waży monetá Rzymska stará As nazwána/ Assis, et As assis [...]. Kn 992.
patrz: AS
– As/ Rzymska monetá/ vide Siedm pieniążkow. Kn 9.
patrz: AS
– Asékuracya/ vide Wárunek/ Gléyt/ Vbéspiéczęnie. Kn 9.
patrz: ASEKURACJA
– Asékurowáć kogo v. Vbéspiéczam/ Obiécuię/ 1. 2. Waruię. Kn 9.
patrz: ASEKUROWAĆ
– Aspéktu pátrzyć ná kogo/ ná co. Obseruare occupationem alicuius, Obseruare tempora. Kn 9.
patrz: ASPEKT
– Czásu pátrzyć ná kogo/ vide Aspéktu pátrzyć. Kn 97.
patrz: ASPEKT
– Konstélácya/ Gwiazd ná niébié rozłożenie czásu národzenia czyiego/ Aspékt pod ktorem się kto rodzi. Genesis [...]. Kn 299.
patrz: ASPEKT
– Astrych wytworny/ ástrychem pokładam v. Posadzká. Kn 9.
patrz: ASTRYCH, ASTRYCH, JASTRYCH
– Asystencya/ obecność godnych pérson [...] Circumstatio militum [...]. Kn 9.
patrz: ASYSTENCJA
– Atłas/ Tela serica densa et leuis. Kn 9.
patrz: ATŁAS, ATŁAS, GATŁAS, HATŁAS
– Inkaust/ [...] átráment/ [...] káłamárz/ tynkturká ábo dykturká. [...] Czernidło pisárskie. [...] Atramentum [...] Sepia [...]. Kn 252.
patrz: ATRAMENT
– Au/ Interiectio abnuentis seu fastidientis. Kn 9.
patrz: AU
– Słuchanie/ v. Słuch 2. Audyencyia/ Vsłuchanie. Kn 1024.
patrz: AUDIENCJA, AUDIENCJA, AWDIENCJA
– Daię audyencyą/ vide Sluchać posłow/ Audyencyą dać. Kn 111.
patrz: AUDIENCJA, AUDIENCJA, AWDIENCJA
– Audytor Biskupi/ Légácki/ etc. A libellis [...] a responsis [...] ab iure [...] a memoria, przypominácz. Kn 9-10.
patrz: AUDYTOR
– Audytor/ vide Słuchácz. Kn 9.
patrz: AUDYTOR
– Miał [nauczyciel] wielkie audytorium/ i[tem] wielé słucháczow. Kn 10.
patrz: AUDYTORIUM
– Audytorium/ v. Słuchálnia/ et Szkołá. Kn 10.
patrz: AUDYTORIUM
– Pisarz ktory sam z-siebie co pisze / składa. Scriptor [...]. Scriptor artium. [...] Scriptor librarius. [...] Lusor [...]. Auctor carminis. [...] Auctor operis seu orationis. [...] v. Autor. Kn 701.
patrz: AUKTOR, AUTOR, AUTOR, AWTOR
– Aurypigment/ Złotokost/ Arsenicum [...] Auripigmentum [...]. Kn 10.
patrz: AURYPIGMENT
– Autentykuię/ v. W wodzę w księgi. Kn 10.
patrz: AUTENTYKOWAĆ
– Nowiniarz/ Awizarz [...] Nouorum rumorum fictor, gerulus. Kn 553.
patrz: AWIZARZ
– Jaszczurká cudzoziemska/ Jndyyska/ Azyáńska/ etc. Jaszczorká mieniąca bárwę/ Wiátrożyłá ábo Wiátrożył gádziná. Chamaeleon. Animal versicoloris mutationis [...]. Kn 238.
patrz: AZJAŃSKI
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz: AZJAŃSKI
– Bá/ Interiectio irridentis [...]. Kn 10.
patrz: BA
– Słowo Łácińskie ábo Polskie nic nié znáczące péwnego ábo z-áféktu iákiego náglé wymowione/ ábo trudne do własnego wykłádu […] Rum/ puk/ plásk/ bá/ terefere [...]. Kn 1022-1023.
patrz: BA
– Bábá miedziána/ spiżána/ drzewiána. Fistuca [...] Machina [...] vide. Pal [...] Musisz bábę cáłowáć. Kn 10.
patrz: BABA
– Bábá chleb/ vide Chleb żołty. Kn 10.
patrz: BABA
– Bábá zabobonna/ co lekuié nié czárámi/ álé zmyślonemi nabożenstwy [...] Piatrix [...] Expiatrix [...]. Kn 10.
patrz: BABA
– Stárká/ vide Bábá 2. Kn 1062.
patrz: BABA
– Lekuię/ iáko baby zabobonnié/ ábo czáruiąc leczę. Kn 356.
patrz: BABA
– Bábá rodzących pilnuiąca/ Obstetrix [...] Adsestrix, Assestrix [...]. Kn 10.
patrz: BABA
– Báby/ gruszki/ Pyra mammosa. Pomponiana [...]. Kn 11.
patrz: BABA
– Chleb żołty/ bábá/ obártuch/ Libum [...] Panis crocatus [...] Crocotinum [...]. Kn 65.
patrz: BABA
– Bábi/ Anilis [...] Anicularis [...]. Kn 11.
patrz: BABI
– Bábię/ rodzących pilnuię. Obstetrico [...] obstetricor [...]. Kn 11.
patrz: BABIĆ
– Stárzéię się/ [...] Idę w-látá. Senesco [...] zstarzeć się od kłopotu. [...] bábiéié. Kn 1064.
patrz: BABIEĆ
– Kokoryczká ziéle/ krowká/ bábikrowká/ liczydło. Polygonatum [...] Sigillum Salomonis [...]. Kn 287.
patrz: BABIKRÓWKA
– Mili goście. Mi dulcis anus [...]. Moiá piekná starko/ moiá złota babko. Babusiu droga. Kn 414.
patrz: BABKA
– Zmrużék grá/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżytek. [...] Myinda, Iunio ex Polluce [...] Musca aerea. [...] Kn 1438.
patrz: BABKA
– Bábká monetá/ vide Kwartnik. Kn 11.
patrz: BABKA
– Bábskié/ v. Po bábsku. Kn 11.
patrz: BABSKIE
– Wilczysko/ Sic terminata vocabula, deriuata sunt, et significant primitiuum suum magnae molis, aut deforme, seu agreste: ut, wilczysko/ psisko/ zaięczysko [...] nożysko/ wozisko/ bábsko [...] v. Chłopisko. Kn 1260.
patrz: BABSKO
– Stárość (de homine) Senectus [...] Senecta [...] Anitas [...] quasi dicas bábstwo. Kn 1062.
patrz: BABSTWO
– Báby/ gwiazdy/ Pleiades [...]. Kn 11.
patrz: BABY
– Łódź/ łódka máła/ wiélka/ dłubána/ szyta/ barká/ bat/ bacik/ łozá. Nauicula, nauigiolum [...] Scapha [...] Phasellus [...]. Kn 367.
patrz: BACIK
– Mam to ná báczeniu/ ná piéczy/ mam oko ná to. Habeo rem antiquissimam. Kn 385.
patrz: BACZENIE
– Báczenie/ rozum/ Iést przy baczeniu/ [...] sanae mentis, sanus mente, idem. przy sobié [...] z baczeniem/ z rozumem. Kn 11.
patrz: BACZENIE
– Byłem przy iégo konániu/ miał baczęnie áż do skonánia. Kn 1006.
patrz: BACZENIE
– Báczny/ dyszkrét/ Prudens, perspicax, consideratus [...] v. Ostroźny/ Rozsądny. Kn 11.
patrz: BACZNY
– Rozsądny [...] vide Báczny. Kn 951.
patrz: BACZNY
– Kordat/ v. Smiáły 1. Báczny. Kn 302.
patrz: BACZNY
– Czuię [...] Obchodzi mię co/ vide Przéczuwam/ Baczę/ Pilnie. Kn 106.
patrz: BACZYĆ
– Obaczam co [...] v. Oglądywam co/ Baczę. Kn 556.
patrz: BACZYĆ
– Boię się o cię Timeo tibi: timeo tibi male [...] Timeo mihi [...] Timeo pro aliquo [...] Excitat me metus tui. Kn 41.
patrz: BAĆ, BAĆ SIĘ, BOIĆ SIĘ, BOJAĆ SIĘ
– Boię się/ (Strácham się/ Lękam się maiorem vehementiam timoris significant, quam Boię się)/ Timeo aliquid. timeo ne. timeo quemadmodum [...] Metum capio [...] Horrore perfundor Strách mię! [...] Tchorzyć/ [...] Przélęknąć się. Kn 41.
patrz: BAĆ, BAĆ SIĘ, BOIĆ SIĘ, BOJAĆ SIĘ
– Iák ogniá się boi/ strzeżé/ chroni. Latini dicunt: Cane peius & angue [...] Vitat oliuum cautius sanguine viperino. Kn 231.
patrz: BAĆ, BAĆ SIĘ, BOIĆ SIĘ, BOJAĆ SIĘ
– Dowiaduię się czégo/ wywiáduię/ przepytywam/ bádam. Kn 143-144.
patrz: BADAĆ
– Dowiádowánie się/ vide Bádánie. Kn 143.
patrz: BADANIE
– Bádánie/ Disquisitio [...] Discussio [...] Inquisitio, inuestigatio [...] Examinatio [...] Scrutatio [...] Requisitio [...] Scitatio. Kn 11.
patrz: BADANIE
– Rzęsá wierzbowa/ bágnowa/ kotki/ owieczki/ bágniątká. Iulum [...]. Kn 970.
patrz: BAGNIĄTKO
– Tunczyk rybá morská [...] Báhnik/ et Błátnik/ quasi Bágnik et Błotnik [...] Thunnus vel thynnus. Kn 1164.
patrz: BAGNIK, BAGNIK, BAHNIK
– Bágnisko/ bágno/ błotá/ Palus [...] Terra stagnata palude [...] Locus palustris [...]. Kn 12.
patrz: BAGNISKO
– Modrzéwnicá ziéle/ bágno. Chamae paruae. Kn 423.
patrz: BAGNO
– Bágno/ drzewo/ łoża/ łożyna/ Siler [...] seu siler montanum [...]. Kn 12.
patrz: BAGNO
– Szmer náski/ Rozmáryn Czéski/ Swinie bágno. Rosmarinum syluestre [...] Serpillum syluestre [...]. Kn 1118.
patrz: BAGNO
– Rzęsá wierzbowa/ bágnowa/ kotki/ owieczki/ bágniątká. Iulum [...]. Kn 970.
patrz: BAGNOWY
– Báiá/ bayká/ [...] Fabulator [...]. Kn 12.
patrz: BAJA
– Plotká [...] pléciuch/ lékkomowny człowiék. Nugator [...] Blatero [...] Nugigerulus [...] Nugipolyloquides [...] v. Báiá/ Báłámut. Kn 713.
patrz: BAJA
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: BAJAĆ
– Drwię/ [...] vide Baię. Kn 151.
patrz: BAJAĆ
– Brédnié/ vide Bayki.// Bredzę/ v. Blékocę/ Báię. Kn 45.
patrz: BAJAĆ
– Báię/ bayki powiadam/ Fabulor [...]. Sero fabulas [...]. Confabulo fabulam [...] Fabulam narro [...] Fabellam narro [...]. Kn 12.
patrz: BAJAĆ
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: BAJAĆ
– Báiánie/ Fabulositas [...] f[abulositas] rerum narratarum. Apologatio [...]. Kn 12.
patrz: BAJANIE
– Bayczány [...] Fabularis [...] Mythistoricus [...]. Kn 18.
patrz: BAJCZANY
– Báiá/ bayká/ [...] Fabulator [...]. Kn 12.
patrz: BAJKA
– Bayká/ powiéść zmyślona o czym/ baśn. Fabula [...] Fabella [...] Neniae aniles [...] Fabularis historia [...] Fabulositas [...] Apologus [...] Mythistoria [...]. Kn 18.
patrz: BAJKA
– Plotká/ [...] v. Bayká/ bayki. Kn 713.
patrz: BAJKA
– Siédm pięniąszkow naszych waży monetá Rzymska stára As nazwána [...] pięniąszki drobne [...] dwa szélągi i dwa pięniąszki násze i troche coś/ to iest 2/3 trzéciego. niémal pięćkwarnik [...] niémal Baiok włoski teraźniéyszy. Kn 992-993.
patrz: BAJOK
– Báwoli/ Báwołowy. Bubalinus. Bayfio. Kn 18.
patrz: BAJWOLI, BAWOLI, BAWOLI
– Báwoł. Bubalus. [...] Syluestris bos [...]. Kn 18.
patrz: BAJWÓŁ, BAWÓŁ, BAWÓŁ
– Przyzywam kogo/ wołam do siebié [...] Kto mię báka/ Zabákay go. Prouoco [...]. Kn 895.
patrz: BAKAĆ
– Bakam/ [...] wołam kogo. Item łaię [...]. Kn 12.
patrz: BAKAĆ
– Bakam/ Iubilo [...] wołam kogo. Item łaię [...]. Kn 12.
patrz: BAKAĆ
– Bákáłarz/ Baccalaureus [...] v. Promot. Kn 12.
patrz: BAKALARZ, BAKAŁARZ, BAKAŁARZ
– Bálásy/ Balastriae, vel Balaustriae, vel balaustra [...] Sczéblé prosté wstoiaczki miasto bálásow po prostu podczas kładą. Kn 13.
patrz: BALAS
– Bárwierz/ [...] Chirurgus, [...] Vulnerarius [...] Tonsor [...] Rasor [...] Iatraliptes. Kn 15.
patrz: BALBIERZ, BALWIERZ, BALWIERZ, BALWIRZ, BARBIERZ, BARBIRZ, BARWIERZ, BARWIRZ
– Báldakin/ v. Ciennik. Kn 13.
patrz: BALDACHIM, BALDACHIN, BALDACHYN, BALDAKIN, BALDECHIN, BALDEKIN, BALDEKIN, BALDYKIN, BELDAKIN, BELDEKIN
– Ben ziéle/ báldryan czerwony/ kozłék czerwony/ Phu peregrinum, Valeriana rubra, Been rubrum, Ocymastrum valerianum. Kn 20.
patrz: BALDRIAN
– Kozłki ziéle/ Báldryan/ [...] Phu [...] Valeriana [...]. Kn 312.
patrz: BALDRIAN
– Báléczká/ Trabicula [...] Transtillum [...] Tigillum [...] Trabecula [...]. Kn 13.
patrz: BALECZKA
– Słupiéc w-wiązániu/ co do wiérzchu krokwy do płátéw ábo do bálk srzodkiem idzié/ i bunty trzyma. Kn 1025.
patrz: BALK, BALK, BALKA, BALKA, BAŁK, BELK, BELKA, BEŁK, BEŁKA
– Bálká/ tram/ trágárz/ Trabs [...] Tignum [...] Transtra [...] vide Płatwy. Kn 13.
patrz: BALK, BALK, BALKA, BALKA, BAŁK, BELK, BELKA, BEŁK, BEŁKA
– Balkowy/ Trabalis clauus [...]. Kn 13.
patrz: BALKOWY
– Bálsam/ drzewko ábo krzéwinká. [...] Balsamon frutex [...] Balsami arbuscula [...]. Kn 13.
patrz: BALSAM, BALSAM, BALZAM, BAŁSAM, BAŁZAM
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski. Ocimum, vel Ocymum [...]. Kn 18.
patrz: BALSAM, BALSAM, BALZAM, BAŁSAM, BAŁZAM
– Bálsámká/ chrościnká/ żydowskie iágody./ [Viticella et Balsamina [...] Pomum Hierosolymitanum et Momordica [...]. Kn 13.
patrz: BALSAMKA
– Bálsámowe dréwno/ gáłąź/ Xylobalsamum [...] Carpobalsamum [...] Kn 13.
patrz: BALSAMOWY
– Przédáią i gáłąski bálsámowe/ wystáwiáią ná targ. Kn 837.
patrz: BALSAMOWY
– Bárwierka Tonstrix [...] Tonstricula. Kn 15.
patrz: BALWIERKA, BALWIERKA, BAŁWIERKA, BARWIERKA
– Bárwierka Tonstrix, [...] Tonstricula. Kn 15.
patrz: BALWIERKA, BAŁWIERKA, BARWIERKA, BARWIERKA
– Bárwiernia/ strzygalnia Tonstrina. Kn 15.
patrz: BALWIERNIA, BALWIERNIA, BARWIERNIA
– Bárwiernia/ strzygalnia Tonstrina. Kn 15.
patrz: BALWIERNIA, BARWIERNIA, BARWIERNIA
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...] Cucurbitula [...] Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
patrz: BALWIERSKI, BALWIERSKI, BARWIERSKI
– Dłubáczká bálwierska/ vide Szpátelká. Kn 121.
patrz: BALWIERSKI, BALWIERSKI, BARWIERSKI
– Bárwierstwo/ Chirurgia [...] Iatraliptice [...] Vnguentaria [...]. Kn 15.
patrz: BALWIERSTWO, BALWIERSTWO, BARWIERSTWO
– Báłámucę/ Nugor. Kn 12.
patrz: BAŁAMUCIĆ
– Plotę [...] niégrzéczy co mowię. [...] Vicinum Báłámucę. Kn 713.
patrz: BAŁAMUCIĆ
– Báłámucki/ Nugatorius [...] Nugarius [...] Nugalis. Kn 12.
patrz: BAŁAMUCKI, BAŁAMUCKI, BAŁAMUTSKI
– Matánina/ zámotánie. Tricż [...] mátániną się báwię. [...] vanus labor, sed vide Błazeństwo/ Báłámuctwo. Kn 393.
patrz: BAŁAMUCTWO, BAŁAMUCTWO, BAŁAMUSTWO
– Béłkocę/ glukam/ Bilbit amphora [...] Glut glut murmurat vnda sonans [...] v. Glékocé. Kn 19.
patrz: BAŁKOTAĆ, BELKOTAĆ, BEŁGOTAĆ, BEŁKOTAĆ, BEŁKOTAĆ
– Ná báłuku leść/ ráczkiem [...] Repere genibus [...] Suffraginibus insidentes [...] Reptare per manus et genua [...]. Kn 440.
patrz: BAŁUK
– Báłuk/ vide Ná báłuku. Kn 13.
patrz: BAŁUK
– Báłuk/ vide Ná báłuku. Kn 13.
patrz: BAŁUK
– Ráczkiem leść/ v. Ná báłuku. Kn 907.
patrz: BAŁUK
– Báłwan ná wodzié/ vide Wał ná wodzié. Kn 13.
patrz: BAŁWAN
– Báłwan soli/ Gleba salis [...] Figmentum salis [...] Słup solny. Kn 13.
patrz: BAŁWAN
– Báłwochwálcá/ Idolatra [...]. Kn 13.
patrz: BAŁWOCHWALCA
– Báłwochwálnia/ Idolium [...] Delubrum [...] Fanum [...] Lararium [...].. Kn 13.
patrz: BAŁWOCHWALNIA, BAŁWOCHWALNIA, BAŁWOCHWAŁNIA
– Báłwochwalstwo/ Idolatria. Kn 13.
patrz: BAŁWOCHWALSTWO
– Molownik ziéle/ Bánágdyk/ Sto-ziarn/ Miłék. Kn 424.
patrz: BANAGDYK
– Bániásty/ Bánczásty/ Ampullaceus [...] de pyris. Kn 13.
patrz: BANCZASTY, BAŃCZASTY, BAŃCZASTY
– Bándérá/ okrętowa ozdobá. Aplustre, [...] Aplustrum. Kn 13.
patrz: BANDERA
– Bándo/ vide Obwołánie. Kn 13.
patrz: BANDO
– Bándycya/ vide Wywołánie z ziemié. Kn 13.
patrz: BANDYCJA
– Bándyt włoski/ Wywołániéc polski v. Wywołániéc. Kn 13.
patrz: BANDYT
– Bániá/ rybá morska/ Orbis [...] Orchis [...] piscis est rotundus durissimus sine squamis, ex quo caput [et] cauda modicè prominet. Kn 13.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Stolcowe naczynie/ donicá/ bániá/ [et]c. [...] Lasanum [...] est vas onus ventris excipiens […] virorum vsui […] Scaphium […] est vas ventris causa mulierum vsui (alijs matula) […] Trulla. Kn 1069-1070.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Korb/ Korbás/ bániá/ tykwiá. Cucurbita [...] Variae eius species, Vernacula [et] peregrina, item figura, colore, magnitudine, semine, sapore dissimili. Kn 302.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Kołokwintydá/ korb léśny/ ośli ogórék/ bániá zamorska. Colocynthis [...] Cucurbita siluestris [...] frutex est humi repens fructu rotundo. Kn 292.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Bániá gliniána/ śklána/ dzbąn wiélki. Fidelia [...] Seria [...] i[tem] vas vinarium. Seria olearia [...] Seria vinaria [...] Orca [...] vas ventrosum angusto ore, in quo mustum defaecatur [...] Amphora, vas 8 congios capiens, i[tem] ośm gárncy […] vide Dzban/ Béczká. Kn 13.
patrz: BANIA, BANIA, BANIJA
– Bániásty/ Bánczásty/ Ampullaceus [...] de pyris. Kn 13.
patrz: BANIASTY
– Bánnicya máła ábo práwna/ Priuatio vel amissio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
patrz: BANICJA, BANICJA, BANNICJA
– Bánnicya máłá ábo práwna/ Priuatio vel amisio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
patrz: BANICJA, BANICJA, BANNICJA
– Wywołánie z-ziemie/ z-oyczyżny/ Bánnicya wiélka. Odsądzenie czci. Kn 1342.
patrz: BANICJA, BANICJA, BANNICJA
– Bániéczká/ bániuszká/ bánká/ Ampulla vitrea […] Guttus […] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces […] Gello […] Lecythus […] Guttum. Kn 13-14.
patrz: BANICZKA, BANIECZKA, BANIECZKA
– Bániécznik/ bánkarz/ Ampullarius […] vide Lagiewnik. Kn 14.
patrz: BANIECZNIK
– Bániéczny/ do bániék należący/ Ampullarius [...] Ampullariae vnctiones [...] quae fiunt vnguento ex ampullis prolato. Ampullaceum coriu[m]. Kn 14.
patrz: BANIECZNY
– Bánnit/ Iure priuatus, vel ad tempus, vel in perpetuum, Proscriptus [...] v. Wywołániéc. Kn 14.
patrz: BANIT, BANIT, BANITA, BANITA, BANNIT
– Bézécny w práwié/ v. Bánit. Kn 22.
patrz: BANIT, BANIT, BANITA, BANITA, BANNIT
– Bánieczká/ bániuszká/ bánká/Ampulla […] Ampulla vitrea […] Guttus […] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces […] Gello […] Lecythus […] Guttum […] vasculum vnguentorum. Kn 13-14.
patrz: BANIUSZKA
– Bánnizowáć kogo/ Foro nobilitatis excludere. A iudiciis publicis decreto arcere. Iure agendi, experiendi potestate aliquem publicitùs priuare. Kn 14.
patrz: BANIZOWAĆ, BANIZOWAĆ, BANNIZOWAĆ
– Płácę przéz list/ bánk ukázuię komu odległemu gotowe pieniądzé. Perscribo alicui pecuniam [...] Rescribo alicui pecuniam. Kn 705.
patrz: BANK
– Dáię ná lichwę pieniądzé/ ábo ná bánk/ Colloco pecuniam. Pecuniam in quaestu relinquo: pecunia in quaestum et fenerationem translata: [...] Dáć ná máiętność/ ná folwárk/ [...] Vwięzić pieniądzé/ robić pieniądzmi [!]. [...] vide Lichwę biorę. Kn 112.
patrz: BANK
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum. Kn 594.
patrz: BANK
– Bánk/ kupczenie pieniędzmi/ Argentaria [...] Mensa. Kn 14.
patrz: BANK
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...] Cucurbitula [...] Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
patrz: BANKA, BAŃKA, BAŃKA
– Bániéczká/ bániuszká/ bánká/ Ampulla [...] Ampulla vitrea [...] Guttus [...] ad vnguenta, oleum, vinum, aquam fundendam in mensa, in balneis, in templis […] Nimbus vitreus […] Capsaces [...] Gello [...] Lecythus [...] Guttum [...] vasculum vnguentorum. Kn 13-14.
patrz: BANKA, BAŃKA, BAŃKA
– Bánká bárwierská/ Cucurbita ventosa [...]. Cucurbitula [...]. Cucurbita medicinalis [...]. Kn 14.
patrz: BANKA, BAŃKA, BAŃKA
– Bánká ná wodzié/ v. Bąbél. Kn 14.
patrz: BANKA, BAŃKA, BAŃKA
– Bániécznik/ bánkarz/ Ampullarius […] vide Lagiewnik. Kn 14.
patrz: BANKARZ, BAŃKARZ, BAŃKARZ
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: BANKIERSKI
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: BANKIERSKI
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum [...]. vkázuię v kogo ma dług odbieráć pożyczálnik. Kn 594.
patrz: BANKIERZ, BANKIERZ, BAŃKIERZ
– Bánkierz/ co pieniędzmi zysku szuka. Argentarius [...] Mensarius [...] Trapezita [...] Nummularius [...] Mensularius [...] Nummulariolus [...] Kambierz. Kn 14.
patrz: BANKIERZ, BANKIERZ, BAŃKIERZ
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszéchnié/ lédá iákich pérson/ posiédzenie wésołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiét splendidiorem apparatum significat [...] Polluctum [...] Polluctura [...] Dominium. Kn 29.
patrz: BANKIET
– Bánkiét/ vcztá/ biesiádá/ kołácyá. Conuiuium [...] Compotatio, concaenatio [...] Epulum [...] Coena pollucibilis [...] Coena popularis [...] Saliares dapes [...] Cerealis pompa [...] Daps [...] Dapes [...] Geniales epulae. Kn 14.
patrz: BANKIET
– Bánkiétnik/ co rad bánkiétuie/ Epulo [...] v. Biéśiádnik 2. Bieśiádny. Gość 1. Kn 14.
patrz: BANKIETNIK
– ~ Biésiáduię/ bánkiétuię/. Conuiuor [...] Concelebro, apparo, instituo conuiuia [...] vide Czéstuię. Kn 29.
patrz: BANKIETOWAĆ
– ~ Bánkiétuię/ vide Biésiáduię. Kn 14.
patrz: BANKIETOWAĆ
– Bánkiétowánie/ vide Bieśiádá 1. Kn 14.
patrz: BANKIETOWANIE
– Bieśiádnik co vcztę spráwuié/ biésiádny ábo bánkiétowy rządcá/ Conuiuator [...] Sciti conuiuatoris apud quem comiter accepti [...] Conditor instructorq́ue conuiuii [...] Modiperator [...] Dominus conuiuii [...] Arbiter bibendi [...] Magister bibendi [...]. Kn 29.
patrz: BANKIETOWY
– Báran nieczyszczony/ Aries [...] Aries item signum Zodiaci. Kn 14.
patrz: BARAN
– Báran niéczyszczony/ Aries [...] Aries etiam marina belua. Kn 14.
patrz: BARAN
– Báran niéczyszczony/ Aries [...] vir ouium. Kn 14.
patrz: BARAN
– Skop/ báran czyszczony. Veruex [...] Veruex sectarius [...] quod sectus sit. Kn 1006.
patrz: BARAN
– Báránék/ báránéczék/ Agnus […] Agnellus. Kn 14.
patrz: BARANECZEK
– Koziéłék/ ptak/ báránék [...] Capella. Kn 131 [311]. Kn 131 [311].
patrz: BARANEK
– Báránék/ báránéczék/ Agnus [...] Agnellus. Kn 14.
patrz: BARANEK
– Báráni/ Agninus [...] Arietinus. Kn 14 Kn 14.
patrz: BARANI
– Báránia skorá/ vide Skorá owcza. Kn 14.
patrz: BARANI
– Bárániná/Agnina […] vel […] ouilla caro. Kn 14.
patrz: BARANINA
– Hérb ná domié/ iako Krysztopor/ Bárány [et]c./ w Krakowié. Kn 224.
patrz: BARANY
– Baraszkować/ vide Zartuię. Kn 14.
patrz: BARASZKOWAĆ
– Bárbárzyniéc/ cudzoziemiéc/ rożnego y grubego ięzyká. Barbarus [...] Lingua [et] natione barbarus […] Graeci gentes à sua diuersas barbaras vocabant, Romani similiter etiam ipsos Graecos. Kn 14.
patrz: BARBARZYNIEC
– Bárbárzynski/ Barbaricus [...] Barbarus [...] Barbara patria. Bárbárzynski kray/ lud. Barbaria. Kn 14.
patrz: BARBARZYNSKI, BARBARZYŃSKI, BARBARZYŃSKI
– Bárbárzynskié mowié [...] Barbarizo, barbarè loquor. Kn 14.
patrz: BARBARZYNSKIE, BARBARZYŃSKIE, BARBARZYŃSKIE
– Bárbárzynskié/ grubo. Barbarè. Kn 14.
patrz: BARBARZYNSKIE, BARBARZYŃSKIE, BARBARZYŃSKIE
– Barbarzynstwo/ Barbaries domestica [...] Barbaria [...] Barbariam delere ex moribus. Kn 14.
patrz: BARBARZYNSTWO, BARBARZYŃSTWO, BARBARZYŃSTWO
– Bárchan/ Vestis [...] gossipina. Kn 14.
patrz: BARCHAN, BARCHAN, BARCHON, BARCHOŃ
– Bárchan/ [...] tela gossipina [...] Villosum textum. Xylina tela. Kn 14-15.
patrz: BARCHAN, BARCHAN, BARCHON, BARCHOŃ
– Bárć [...] Mellificium sylvestre [...] Alueus in arboribus sylvestribus natura vel arte factus. Kn 14.
patrz: BARĆ
– Dzienie/ robotá pszczélna w bárci. Kn 165.
patrz: BARĆ
– Barta/ Ascia plaustrarii, carpentarii [...] v. Toporek. Kn 15.
patrz: BARDA, BARTA, BARTA
– Bardysz/ Lunata securis. Kn 15.
patrz: BARDYSZ, BERDYSZ, BERDYSZ
– Báryłá/ 24. gárncy [...] Cadus. Kn 16.
patrz: BAREŁA, BARYŁA, BARYŁA
– Bárgiél/ ptak [...] Parus monticola. Kn 15.
patrz: BARGIEL
– Bark/ v. Orczyk. Kn 15.
patrz: BARK
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus hic. Kn 441.
patrz: BARK
– Bárki v źwiérząt/ Humeri boum [...]. Humeri gallorum [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Bárkowáty/ bárkow dużych. [...] Lacertosus homo [...]. Lacertosus equus, gallus [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Bárk/ od rámiennego stáwu do łokciowégo przegubu. Brachium [...] Porrigere brachium [...]. Humerus [...] Lacertus [...]. Kn 15.
patrz: BARK
– Łokiéć przegubu ręki grzbiét./ ábo garb gdzié się łokiéć z bárkiem schodzi. Kn 367.
patrz: BARK
– Przewoźnik czółnem/ łódką. Lintrarius [...] Co czółnem wozi. Ratiarius [...] co prumem wozi [...] Barkarz. Kn 862.
patrz: BARKARZ
– Barkowaty/ barkow dużych [...] Lacertosus. Kn 15.
patrz: BARKOWATY
– Kość barkowa [...] dłoniowa [...] goleniowa przednia więtsza. Kn 305.
patrz: BARKOWY
– Barłog/ Substramen [...] Stramentum. Kn 15.
patrz: BARŁÓG
– Bárwená/ rybá. [...] Bármá [...]. Pármá [...]. Brzáná [...]. Toporék [...]. Mullus, [...]. Mullus barbatus & barbatulus [...]. Barbo [...]. Barbus [...]. Mullulus [...]. Trigla [...]. Kn 15.
patrz: BARMA
– Osét Włoski/ Bárnádynék/ Turécki czubék. Carduus benedictus vulgò [...]. Kn 639.
patrz: BARNADYNEK, BERNADYNEK, BERNARDYNEK, BERNARDYNEK
– Bárnádynék/ vide Osét włoski. Kn 15.
patrz: BARNADYNEK, BERNADYNEK, BERNARDYNEK, BERNARDYNEK
– Bérnárdynék źiéle/ vide Osét włoski. Kn 20.
patrz: BARNADYNEK, BERNADYNEK, BERNARDYNEK, BERNARDYNEK
– Barszcz prosty/ naski. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszcz/ polewka. Kn .
patrz: BARSZCZ
– Barszcz Niemiecki [...] Niedźwiedzia łapa. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszcz płonny/ wodny vide Niedźwiedzia stopa. Kn 15.
patrz: BARSZCZ
– Barszczowy/ barszczowi podobny [...] barszczem/ barszczowem kształtem/ abo liściu barszczowemu podobnem szyciem/ ryciem. Kn 15.
patrz: BARSZCZOWY
– Barszczowy/ z barszczu/ Acanthinus. Kn 15.
patrz: BARSZCZOWY
– Barszczyk/ Ni pachnie ni śmierdzi [...] vide Nicwart/ Nieskuteczny/ Nieochotny. Kn 15.
patrz: BARSZCZYK
– Bartnik/ bartniczek niedźwiedź [...] vrsus melliuorus, aut mellarius. Kn 15.
patrz: BARTNICZEK
– Bartnicze rzęmięsło. Kn .
patrz: BARTNICZY
– Bartnik [...] mellarius. Kn 15.
patrz: BARTNIK
– Bartnik/ bartniczek niedźwiedź [...] vrsus melliuorus. Kn 15.
patrz: BARTNIK
– Pod barwą/ vide Jedney maści. Kn 731.
patrz: BARWA
– Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
patrz: BARWA
– Barwa na twarzy/ Częsta twarzy odmiana. Kn 15.
patrz: BARWA
– Kościelna barwa na kiem. v. Cera zła. Bladość/ Blady. Kn 306.
patrz: BARWA
– Barwa na szacie sukienney. Kn 15.
patrz: BARWA
– Barwena/ ryba. Barma [...] Parma [...] Brzana [...] Toporek [...] Mullus barbatus. Kn 15.
patrz: BARWANA, BARWENA, BARWENA
– Brzana/ Bersana [...] vide Barwena. Kn 38.
patrz: BARWANA, BARWENA, BARWENA
– Bárwicá/ bárwiczká postrzygana. Tomentu[m]. [...] Gnaphalium [...] v. Kocanki. Kn 15.
patrz: BARWICA, BARWICA, BARWICZA
– Farbica/ farbiczka. vide Oczna przyprawa/ Barwiczka/ Bielidło. Kn 173.
patrz: BARWICZKA
– Barwica/ barwiczka postrzygana [...] v. Kocanki. Kn 15.
patrz: BARWICZKA
– Barwiczka/ rumienidło [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
patrz: BARWICZKA
– Barwiczka/ rumienidło [...] barwiczkowane rumienione [...] Barwiczkuię [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
patrz: BARWICZKOWAĆ
– Barwiczka/ rumienidło [...] barwiczkowane rumienione [...] Barwiczkuię [...] vide Piękrzydło. Kn 15.
patrz: BARWICZKOWANY
– Kutneruię/ barwię szatę. Kn 340.
patrz: BARWIĆ
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem. pracz/ wybiélácz. Kn 173.
patrz: BARWIENIE
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
patrz: BARWIERZ
– Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) Infector [...] Tinctor [...] Offector [...] Colorator [...] Flammearius [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
patrz: BARWIERZ
– Bárwinék/ Vinca peruinca, Chamaedaphne, [...]. Vinca, [...], Clematis Aegyptia. [...]. Clematis daphnoides. Polygnoides, [...]. vide Powoy 4. Kn 16.
patrz: BARWINEK
– Powóy miésiączkowy/ Bárwinék krzyżowy. Clematis altera. Kn 806.
patrz: BARWINEK
– Bárwista suknia/ Pexa vestis. Kn 16.
patrz: BARWISTY
– Máchyná/ vide Ogromna rzécz/ Básztá woienna/ Táran/ Szopá woienna. Kn 378.
patrz: BASTA, BASZTA
– Palowy/ Palaris sylua [...] Sublicius pons [...] Subliciæ turres [...] ná palách/ ná słupách/ ruchome bászty. Kn 663.
patrz: BASTA, BASZTA
– Básztá murowána do obrony/ Propugnaculum [...] Procestria. Kn 17.
patrz: BASTA, BASZTA
– Látérnia/ Laterna, [...] Láternia morska/ básztá ná ktorey gore ogień dla żeglarzow. Pharos vel pharus. Kn 351.
patrz: BASTA, BASZTA
– Básztá woienna ruchoma: ábo Máchiná do murow/ [...] Ambulatoria turris [...] Subrotata turris [...] Turris mobilis [...] Oppugnatoria machina [...] vide Szopá woienna. Kn 17.
patrz: BASTA, BASZTA
– Básztá widokowa/ ruchoma/ Pegma [...] Circumforanea machina [...] Falæ [...] Confixilis machinæ sublicæ turres tabularum nexibus [...] Sublicia turris. Kn .
patrz: BASTA, BASZTA
– Szopá woięnna/ budowanie nákryte do dobywánia miast ruchome/ niéruchome/ rozmáite 1. Testudo [...] v. Puklerz. [...] Vinea [...] Vara [...] Pluteus [...] Musculus [...] Sambuca [...] Tichodiphrus [...] vide Basztá 3. Táran. Kn 1119.
patrz: BASTA, BASZTA
– Bękart [...] Insititium animal, quod non ex suopte genere ab radicibus nascitur [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu. Kn 19.
patrz: BASTARD, BASTER, BASTERT, BASZTARD, BASZTARD, BASZTARD, BASZTARDO, BASZTARDO, BASZTARDO, BASZTART
– Bękart/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius qui extra matrimonium natus est [...] Falsiparens [...] Nothus. Kn 19.
patrz: BASTARD, BASTER, BASTERT, BASZTARD, BASZTARD, BASZTARD, BASZTARDO, BASZTARDO, BASZTARDO, BASZTART
– Botuch [...] Linteum balneorum [...] vide Tuwalnia. Kn 42.
patrz: BATUCH, BOTOCH, BOTUCH, BOTUCH
– Báwełná/ Linum xylinum, linum gossipinum, linum e gossipio seu xylo frutice [...] Lana lignea [...] vide Iédwab. Kn 17.
patrz: BAWEŁNA
– Ukwáp ziéle/ báwéłná pozięmna. [...] Herba impia, incana. [...] Kocánki et Ukwáp. Kn 1183.
patrz: BAWEŁNA
– Báwéłnicá/ báwéłnianká/ Velum gossapinum, xylinum [...]. Kn 17.
patrz: BAWEŁNIANKA
– Báwéłnicá/ Báwełnianka. Kn 17.
patrz: BAWEŁNICA
– Trzymam kogo słowy/ bawię rozmową. Traho aliquem sermonibus, quousque [...] Teneo aliquem pluribus [...] Remoram facio alicui. Kn 1161.
patrz: BAWIĆ
– Mudzę/ v. Bawię się nie potrzebnie/ Trawię czas. Kn 436.
patrz: BAWIĆ SIĘ
– Param się czym/ v. Bawię się tym. Kn 670.
patrz: BAWIĆ SIĘ
– Obieranie się w czym / Bawienie się czym. Tractatio armorum, literarum philosophiæ, tibiarum [...] Tractatus [...] Tractatu artium delectati, nihil aliud in vita agunt. Kn 564.
patrz: BAWIENIE SIĘ
– Cielesność powszechnie / skłonność do nieczystości / abo bawienie się ią. Veneris damnosa voluptas [...] Commiscendorum corporum libido [...] Venerea voluptas [...] vide Lubieżność. Kn 79.
patrz: BAWIENIE SIĘ
– Bubalis, idis, fem. Bawolica. Kn 18.
patrz: BAWOLICA
– Bàwoli/ bàwołowy. Bubalinus. Kn 18.
patrz: BAWOŁOWY
– Bażanka ziele/ Szczyr leśny. Brassica canina. Kn 18.
patrz: BAZANKA, BAZANKA, BAŻANKA
– Bażanowiec ziele. [...] Toieść wielka. [...] Lysimachia lutea. Kn 18.
patrz: BAZANOWIEC, BAZANOWIEC, BAŻANOWIEC
– Fázyan/ bázánt/ Phasiana [...] vide Głuszec. Kn 174.
patrz: BAZANT, BAŻAN, BAŻANT, BAŻANT
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski [...] Ocimum, vel Ocymum. Kn 18.
patrz: BAZYLIA
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 177.
patrz: BAZYLIA
– Firletka płonna abo krowia/ vide Bazylika. Kn 176.
patrz: BAZYLIKA
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski. Ocimum vel Ocymum. Kn 18.
patrz: BAZYLIKA
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...]. Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: BAZYLIKA
– Bazyliowy/ [...] Ociminus. Kn 18.
patrz: BAZYLIOWY
– Bazyliszek/ Basiliscus. Kn 18.
patrz: BAZYLISZEK
– Łopian / Rzép wiélki / Łopuch / Báżyná. Lappa, Lappa maior. Kn 369.
patrz: BAŻYNA
– Bąbel/ bąbol ná wodzie/ bánká. Bulla. Kn 10.
patrz: BĄBEL, BĄBEL, BĄBEŁ, BĄBOL, BEBEL, BĘBEL
– Bębel/ v. Bąbel/ [et] Pryszczel 1. v. Pęcherz. Kn 18.
patrz: BĄBEL, BĄBEL, BĄBEŁ, BĄBOL, BEBEL, BĘBEL
– Przekłócie/ Przepchnienie bębelá/ [et]c. Paracentesis. Kn 844.
patrz: BĄBEL, BĄBEL, BĄBEŁ, BĄBOL, BEBEL, BĘBEL
– Bąbelek/ Bullula. Kn 11.
patrz: BĄBELEK
– Bąbelistość/ bullatio. Kn 11.
patrz: BĄBELISTOŚĆ
– Bąbelisty/ Bullans aqua. Kn 11.
patrz: BĄBELISTY
– Bąk/ ptak naski/ Asterias [...] Butio [...] Bukarz/ [...] Bąkacz. Kn 12.
patrz: BĄK
– Czapla biała/ Łyszczak/ Plaskonos/ Platea [...] vide Bąk 2. Kn 94.
patrz: BĄK
– Bąk/ robak/ ślep'/ Tabanus [...]. v. Gzik. Kn 12.
patrz: BĄK
– Krąglica/ kruglica/ cyga/ bąk/ wartołka [...] Turbo. Kn 313.
patrz: BĄK
– Bąk drzewiany/ vide Krąglica. Kn 12.
patrz: BĄK
– Pelikan/ ptak zmyślony malarzow y niektorych pisarzow. Pelicanum [...] v. Sęp. [...] v. Bąk cudzoziemski [...] Czapla biała. Kn 678.
patrz: BĄK
– Bąk/ ptak cudzoziemski/ Onocrotalus. Kn 12.
patrz: BĄK
– Bąk/ ptak náski/ Asterias [...] Butio [...] Bos & taurus [...] (vulgo Butorius, Illyriis Bukárz) quasi Bąkácz. Kn 12.
patrz: BĄKACZ
– Bąkam/ Facio bombum [...] Implere cornua bombis [...] Bubio. Kn 124.
patrz: BĄKAĆ
– Bąkam/ Iubilo [...] Bąkam [...] wołam kogo [...] łaię. Kn 12.
patrz: BĄKAĆ
– Trunąć/ pisnąć. Mutire [...] Truń iedno [...] Pisnąć/ gębę otworzyć/ bąknąć/ tchnąć. Kn 1156.
patrz: BĄKNĄĆ
– Trunienie/ bąknienie. Mutitio. Kn 1156.
patrz: BĄKNIENIE
– Bdélium drzéwo y żywicá iego/ Bdellium, [...] arbor Bactriana vel Saracenica, etiam Medica, Indica, Arabica, mole oleae, folio roboris, fructu caprifici. Kn 18.
patrz: BDELIUM
– Grzyb/ grzybek/ bedłká/ bdłá/ etc. Fungus [...] Tuber. Kn 216.
patrz: BDŁA
– Bé é/ [et] contracte bé/ vox ouium, quae belare dicuntur, [...] Béczenie. Kn 18.
patrz: BE
– Béan/ v. Niéuczony/ nam altera huius vocis significatio, et quidem praecipua nobis insueta est, vt et Depositio scholastica Germanorum. Kn 18.
patrz: BEAN
– Béblę w wodzie/ béble rybá. Agitando aquam, sonum vel bullas cieo. Kn 18.
patrz: BEBLEĆ, BEBLEĆ, BĘBLEĆ
– Béczę/ békam/ Mugio [...] Kn 19.
patrz: BECZEĆ, BECZYĆ
– Bék/ Békam/ v. Béczę / Bęk v. Bęczenie. Kn 19.
patrz: BECZEĆ, BECZYĆ
– Bęczę/ Bombilo, apum proprium est. Kn 19.
patrz: BECZEĆ, BĘCZEĆ, BĘCZEĆ
– Bécząc/ [...] boando. Kn 19.
patrz: BECZEĆ, BECZYĆ
– Bé é/ [et] contracte bé/ vox ouium, quae belare dicuntur, [...] Béczenie. Kn 18.
patrz: BECZENIE
– Béczenie/ bék/ Mugitus boum, [...] Balatus ouium. Kn 19.
patrz: BECZENIE
– Ryk wołów/ bydłá/ v. Béczęnie [!]. Kn 964.
patrz: BECZENIE
– Rybna béczká Kn 962.
patrz: BECZKA
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Tina. [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
patrz: BECZKA
– Béczká/ rybá morska/ Orca. Kn 19.
patrz: BECZKA
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
patrz: BECZKA
– v béczék winnych Kn 337.
patrz: BECZKA
– Béczkowy Kn 19.
patrz: BECZKOWY
– Béczułká Kn 19.
patrz: BECZOŁKA, BECZUŁKA, BECZUŁKA
– rosołowa béczułká Kn 1016.
patrz: BECZOŁKA, BECZUŁKA, BECZUŁKA
– tales sunt qui a nostris Prochowki/ iélenie bedłki/ wężowki/ muchomory/ etc. dicuntur. Kn 216.
patrz: BEDŁKA, BEDŁKA, BETKA, BETŁKA
– Bédłká/ Fungorum genus album edule, v. Grzyb 1. Kn 19.
patrz: BEDŁKA, BEDŁKA, BETKA, BETŁKA
– Wężowká bédłká/ v. Grzyb Kn 1238.
patrz: BEDŁKA, BEDŁKA, BETKA, BETŁKA
– Ben ziéle/ báldryan czerwony/ kozłék czerwony/ Phu peregrinum, Valeriana rubra, Been rubrum, Ocymastrum Valerianum. Kn 20.
patrz: BEEN, BEN, BEN
– Obárzánék/ obwarzánék/ pracél/ begiél. Spira [...] v. Kołacz [...]. Kn 557.
patrz: BEGIEL, BEGIEL, BYGIEL
– Bygiél/ v. Obárzánék. Kn 56.
patrz: BEGIEL, BEGIEL, BYGIEL
– Béczenie/ bék/ Mugitus boum [...] Balatus ouium [...]. Kn 19.
patrz: BEK
– Bék/ Békam/ v. Béczę/ Bęk v. Bęczenie. Kn 19.
patrz: BEKAĆ
– Béknąć/ vide Záryczeć. Kn 19.
patrz: BEKNĄĆ
– Bélá/ [...] id est, Sarcina mercium. Kn 19.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– Bélá pápieru/ dziesięć ryz. Kn 19.
patrz: BELA, BELA, BELLA
– Strzałá prona spora. Cestrosphendone […] Plura similia in Bełt. Kn 1078.
patrz: BELT, BEŁT, BEŁT
– Lenék P. Máryey/ Bélwedér/ ziéle nocne. Lnicá. [...] Linaria Ofiicin. [...]. Kn 357.
patrz: BELWEDER
– Béłkotánie [...] sonitus amphorae bilbientis. Kn 19.
patrz: BEŁKOTANIE
– Bénédykt ziéle/ kuklik. Kn 20.
patrz: BENEDYKT, BENEDYKTA
– Bénéficyánt czyy/ Beneficiarius dicebatur qui promouebatur beneficio alicuius. Kn 20.
patrz: BENEFICJANT
– Beneficium/ godność kościelna z dochodem/ ábo dochod z dobr kościélnych/ Sacerdotium. Kn 20.
patrz: BENEFICJUM
– Plébániia/ urząd plébański ábo benéficium. curionatus [...] dochód/ plébániia/ dobra tu plébániia/ tłustá/ i dobry dochód ma. Kn 709.
patrz: BENEFICJUM
– Bér/ Panicum. Kn 20.
patrz: BER
– Bér myszy/ phalaris. Kn 20.
patrz: BER
– Biret. Pileus quadrangulus vel quadratus, quali vtuntur passim Ecclesiastici summi, infimi, item ij, qui ad aliquem literarium honorem et gradum publicè promoti sunt [...] Biretum vulgò, sed barbarè. Non rectè etiam tiara dicitur, vide Zawoy. Biret item pileus rotundus in planum compressus, quo superiore seculo tàm Laici quàm Clerici vtebantur, raro iam visitur. Grzybék. Kn 32.
patrz: BERET, BIERET, BIERLET, BIRET, BIRET, BIRETR, BIRLET, BITER
– Bérło/ Sceptrum [...] Hasta pura [...] Sceptrum Imperatoris instar pili gemmatum, vide Włocznia béz grotu. Kn 20.
patrz: BERŁA, BERŁO
– Brzáná/ Bersáná/ Cromero, vide Bárwená. Kn 48.
patrz: BERSANA, BERSANA, BERZANA
– Bérył kámiéń drogi/ Beryllus [...] Diadochus, gemma beryllo similis [...] Chrysoprasus, Chrysoprasius [...] Aéroides gemma ex genere beryllorum [...]. Kn 20.
patrz: BERYL, BERYL, BERYŁ
– Béz/ drzewko/ Sambucus [...] Béz léśny gronisty czerwony/ [...] Ardum [...] miserrimum atque infelix lignum Sambucum vocat [...]. Kn 21.
patrz: BES, BEZ, BEZ
– Ptásza zob'/ drzewko oliwié i bzowi podobne/ iágody kwiczołom/ drozdom rodzące. Ligustrum [...]. Kn 898.
patrz: BES, BEZ, BEZ
– Béstyy z sobą spuszczánie/ Bestiarius ludus. Kn 21.
patrz: BESTIA
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyalsku. Pecorum modo [...] More ferae [...] In pecorum modum [...] More bestiarum […]. Kn 232.
patrz: BESTIA
– Béstyálnik/ z béstyámi się potykáiący ná widokách/ Bestiarius [...] v. Zapáśnik/ Wyśiekácz. Kn 21.
patrz: BESTIALNIK
– Béstwić się/ miéć się do spraw béstyálskich/ sprosnych/ Lasciuire, Ouid. Catullire lupam, [...] Catullire canes [...] Catullire uxorem [...] Equire equas [...] Subare [...] Surire. Kn 20.
patrz: BESTIALSKI
– Béstyálskié/ vide Po béstyálsku/ et Iáko bydlę. Kn 21.
patrz: BESTIALSKIE
– Po béstyálsku/ béstyálskié. Bestiarum more [...] v. Iáko bydlę. Kn 717.
patrz: BESTIALSKIE
– Béstyálstwo [...] feritas belluarum [...] bestialis stolidita [...]. Kn 21.
patrz: BESTIALSTWO
– ~Béstwię/ [...] Elicere cupiditatem coeundi: accendere libidinem equi […] Furnat matres equorum libido. Kn 20.
patrz: BESTWIĆ
– Biorę/ ábo wziął ná kiéł koń/ propriè Wzbéstwił się. Frenum mordere, [...] vide Béstwię się. 1. Kn 32.
patrz: BESTWIĆ SIĘ
– Béstwić się/ miéć się do spraw béstyálskich/ sprosnych/ Lasciuire, Ouid. Catullire lupam, [...] Catullire canes [...] Catullire uxorem [...] Equire equas [...] Subare [...] Surire. Kn 20.
patrz: BESTWIĆ SIĘ
– Béstwić się. (de homine solo) Adolescentiari, […]. Perprurisco, […] Adolescenturire […] Plebem lasciuire […] Proteruio […] Voluptate corporis incitari. Kn 21.
patrz: BESTWIĆ SIĘ
– Béstwięnie kogo [...] efferatio [...]. Kn 21.
patrz: BESTWIENIE
– Béstwienie się/ Lasciuia Veneris [...] Catullitio [...] Incitata aduersa ratione voluntas [...] Subatio [...] vide Rospustá. Kn 21.
patrz: BESTWIENIE SIĘ
– Béstwięnie się/ aliter, srożenie/ [...] Efferatio. Kn 21.
patrz: BESTWIENIE SIĘ
– Béstyyká [...] Bestiola [...]. Kn 21.
patrz: BESTYJKA
– Béspiéczny iéstem/ [...] Otiosus [...] Animo iam nunc otioso esse impero [...] In tuto esse [...] In tranquillo esse. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZEN, BEŚPIECZNY, BEZPIECZEN, BEZPIECZEN, BEZPIECZNY, BEZPIECZNY, BIEZPIECZNY
– Béspiéczny/ wolny od niébéspiéczeństw/ béz piéczy/ Tutus locus […] Tutus ad omnes ictus […] Tutus aduersus pericula […] Securus abs, et securus à metu […] Innoxius à curculionibus […] Vacuus periculo. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZEN, BEŚPIECZNY, BEZPIECZEN, BEZPIECZEN, BEZPIECZNY, BEZPIECZNY, BIEZPIECZNY
– Béspiéczny/ niélękliwy/ Securi animi homo […] Otiosus animus. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZEN, BEŚPIECZNY, BEZPIECZEN, BEZPIECZEN, BEZPIECZNY, BEZPIECZNY, BIEZPIECZNY
– Béspiéczeństwo/ béspiéczność/ wolność od niébéspiéczeństwá/ Securitas. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZEŃSTWO, BEZPIECZEŃSTWO, BEZPIECZEŃSTWO
– Béspiéczeństwo/ prézencyia/ Confidentia [...] Tum quae eius confidentia est? [...] Vide quo vultu, qua confidentia dicit! Animi praesentia [...] Praesens animus [...] Acer et praesens animus [...] animus terrore liber [...] vicinum Smiáłość/ Wolność. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZEŃSTWO, BEZPIECZEŃSTWO, BEZPIECZEŃSTWO
– Béspiécznié […] z vfnością/ Confidenter. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZNIE, BEZPIECZNIE, BEZPIECZNIE, BEZPIECZNO, BEZPIECZNO
– Béspiécznié/ [...] Tutò [...] Libere dicere, laedere. Tutè, tutissimè, fidenter, fidissimè [...] Otiosè dormias [...] Bona fide. Securè. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZNIE, BEZPIECZNIE, BEZPIECZNIE, BEZPIECZNO, BEZPIECZNO
– Béspiéczeństwo/ béspiéczność/ wolność od niébéspiéczeństwá/ Securitas. Kn 20.
patrz: BEŚPIECZNOŚĆ, BEZPIECZNOŚĆ, BEZPIECZNOŚĆ
– Wstyd/ wstydzenie się/ srómánie się/ absol. vt, wstydzenie się czégo/ záwstydzenie się. Pudor paupertatis [...] Pudor famae [...] Pudor patris [...] béz wstydu [...] záwstydzenie kogo. Kn 1297.
patrz: BEZ, BEZ, BEZE
– Niécierpiętliwość/ Niéczułość [...] v. Bézbolność. Kn 493.
patrz: BEZBOLNOŚĆ
– Bézbolność/ niébolenie/ Indolentia [...] Vacuitas priuatio doloris [...] vide Niécierpiętliwość 1. Kn 21.
patrz: BEZBOLNOŚĆ
– Bézbolny/ niéboleiący [...] doloris expers [...]. Kn 21.
patrz: BEZBOLNY
– Bézbożny iéstem/ bézbożnié się spráwuię [...] Impiè ago, Impius sum. Kn 21.
patrz: BEZBOZNY, BEZBOŻNY, BEZBOŻNY
– Bézbożny/ Atheos [...] Diagoras atheos dictus, etc. deorum naturam sustulerunt [...] vide Niépobożny. Kn 21.
patrz: BEZBOZNY, BEZBOŻNY, BEZBOŻNY
– Bézbożnié/ [...] id est sine Deo [...]. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNIE
– Bézbożny iéstem/ bézbożnié się spráwuię [...] Impiè ago, impius sum. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNIE
– Bézbożność/ [...] Impietas Deum non credens aut non colens [...] v. Niépobożność. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNOŚĆ
– Bézbożny/ Atheos [...] Diagoras atheos dictus, etc. deorum naturam sustulerunt [...] vide Niépobożny. Kn 21.
patrz: BEZBOŻNY
– Bézbramny [...] carens porta. Kn 21.
patrz: BEZBRAMNY
– Béz zbroyny/ Niezbroyny/ Inermis [...] Saucios inermes non sunt persecuti. Inermis ac nudus, inermus. [...] Inarmatus . Kn 25.
patrz: BEZBROJNY, BEZZBROJNY, BEZZBROJNY
– Niézbroyny vide Béz zbroyny. Kn 543.
patrz: BEZBROJNY, BEZZBROJNY, BEZZBROJNY
– Béz ciélnié [...] sine corpore, Seorsum corpore [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIELNIE
– Béz ciélność/ Incorporalitas [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIELNOŚĆ
– Bézciélny/ béz ciáłá/ Expers corporis [...] Incorporalis [...] Incorporeus [...] expers materiae. Nullius corporis est Deus [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIELNY
– Bez cienny/ [...] carens vmbra [...] sine vmbra [...]. Kn 21.
patrz: BEZCIENNY
– Béz czésny/ Intemporalis [...] sine tempore [...] expers temporis. Kn 21.
patrz: BEZCZESNY
– Bézdenność/ [...] Profunditas magna [...]. Kn 21.
patrz: BEZDENNOŚĆ
– Bézdenny/ row/ wodá/ [...] Fundum non habet. [...] vide Głęboki. Kn 21.
patrz: BEZDENNY
– Przépáść/ Otchłań/ Głębia w-zięmi ábo wodzié bézdęnna. Barathrum [...] Eluuies [...] Hiatus [...] Vorago [...]. Kn 850.
patrz: BEZDENNY
– Bézdrożny. Inuius [...] Auius[...] Auia [...]. Kn 21.
patrz: BEZDROZNY, BEZDROŻNY, BEZDROŻNY
– Bézdrożność/ [...] Inuium [...]. Kn 21.
patrz: BEZDROŻNOŚĆ
– Dziełowy/ dziełom náleżący/ dziełá spráwuiący/ dzielny/ dziáłáiący co/ Pòéticus [...] Pòéticae artes sunt, quae post actum opus relinquunt, vt pictura [...] Oppositum, Bézdzielny. Kn 163.
patrz: BEZDZIELNY
– Bézdziélny/ dziéłá po robocie nié zostáwuiący/ robiący co ná wiátr/ Practicus [...] Practicae artes sunt quae ipso actu perficiuntur, nihilq; post actum operis relinquunt, vt saltatio [...] Oppositum Dziáłowy. Kn 22.
patrz: BEZDZIELNY
– Odsądzęnie czci/ Bézécność. Infamia publica à lege Principe ob scelus insigne irrogata [...] Wywołánie 2. Kn 607.
patrz: BEZECNOŚĆ
– Bézecność/ v. Odsądzenie czci/ & Wywołánie 2. Kn 22.
patrz: BEZECNOŚĆ
– Sławy nié dobrey/ v. Niésławny 2. Bézécny. Kn 1015.
patrz: BEZECNY, BEZECNY, BEZECZNY
– Bézécny w práwié/ Infames, in iure Polonico, parricidae, inuasores, fautores haereticorum; recipientes furem, in Constit: Regni. v. Bánit. Kn 22.
patrz: BEZECNY, BEZECNY, BEZECZNY
– Béz grzesznié [...] sine peccato. Kn 22.
patrz: BEZGRZESZNIE
– Béz grzeszność/ niégrzeszność/ [...] Hieronym: et Cassian: reddit Impeccantiam. Theologi Impeccabilitatem, id est, vim ad non pecc[a]ndum. Kn 22.
patrz: BEZGRZESZNOŚĆ
– Béz grzeszny/ nié grzeszący/ [...] Impeccabilis [...] Is enim impeccabilis viuet, etc. Kn 22.
patrz: BEZGRZESZNY
– Bézkost/ béz kośći/ [...] Exos [...] Exossis [...] Exossatus [...] Anguimanus [...] vide Ciástoch. Kn 22.
patrz: BEZKOST
– Ciástoch/ lélé/ flák/ bézkost/ Eneruis et eneruus [...] Elumbis et elumbus [...] Non homo sed scopae solutae [...] Pulmoneis pedibus homo [...] Corpore fluxo et resoluto [...] vide Niéwiéśćiuch. Kn 77.
patrz: BEZKOST
– Nogi włoczący/ bézkosty w nogách. Loripes [...] v. Krzywonogi. Kn 550.
patrz: BEZKOSTY
– Żyłá sucha/ białá bézkréwna. Nerwá [...] Neruus [...] Adde neruos quibus artus continentur, qui sicut venae et arteriae à corde etc. [...] Duplices sunt nerui, molles qui à cerebro: duri, qui à spinae medulla ortum habent. [...]. Kn 1461.
patrz: BEZKREWNY
– Bézekrwie/ bézkrwáwy/ vide Niekrwáwy. Kn 22.
patrz: BEZKRWAWY
– Niékrwáwy/ béz krwáwy. Incruentus [...] Incruentatus [...] Exsanguis [...]. Kn 503.
patrz: BEZKRWAWY
– Bézkśiężyczny/ Interlunis nox [...] Illunis [...] Illunae caliginis [...]. Kn 22.
patrz: BEZKSIĘŻYCZNY
– Bézkunsztny/ Serius homo [...]. Kn 22.
patrz: BEZKUNSZTNY
– Bézkwiát ziéle/ Epimedion. Kn 22.
patrz: BEZKWIAT
– Bézlist ziele/ Caucon, [...] Anabasis, [...] Ephedra, [...] v. Koniopłoch. Kn 22.
patrz: BEZLIST
– Pod-źięmék/ płonká bezlistna/ ábo Płonká-korzęń/ bo wszytká korzęń. Aracidne [...] Zięmianká/ ábo bézlist źiéle/ ábo płonká. Kn 751.
patrz: BEZLISTNY
– Bézludny/ Solitarius. Solitaria virtus [...] vide Osobny 1. Opuśćiáły. Kn 22.
patrz: BEZLUDNI, BEZLUDNY
– Pław ábo ruch morski bézłuskny/ i béz skorupy [...] Mollia [...] Loligo [...] Sepia [...] Polypus [...] Stella [...]. Kn 709.
patrz: BEZŁUSKNY
– Bézłuskny [...] squamis, cortice carens [...]. Kn 23.
patrz: BEZŁUSKNY
– Béz miáry/ béz miérnié/ niézmiérnié. Immoderatè [...] Extra modum agere aliquid [...] Infinitè concupiscere [...] Infinitò praestat caeteris [...] Immensùm attolli [...] In immensum crescere [...] In infinitum extendere [...] Effusè petulans. Effusè diligere [...]. Kn 23.
patrz: BEZMIERNIE
– Rospłákáć się/ Effundi in lacrymas, in questus [...] Proijcere se in fletus muliebres [...] Dedere se lacrymis et lamentis muliebriter [...] bézmiérnié/ niéutolono płáczę. Kn 931.
patrz: BEZMIERNIE
– Bézmierność/ niézmierność/ Immoderatio verborum [...] Immensitas corporum, longitudinum, latitudinum [...]. Kn 23.
patrz: BEZMIERNOŚĆ
– Zbytéczny/ bézmiérny. Immoderatus pastus, potus, homo: immoderata tempestas [...] Vehemens in vtramq́ue partem [...] Immodicus [...] Luxuriosus [...]. Kn 1409.
patrz: BEZMIERNY
– Niézmiérny/ bézmiérny. Infinitus labor, infinita pecunia, infinita altitudo speluncae, infinitum imperium [...] Interminatus [...] Indefinitus [...] Immensus campus, immensum tempus, mare [...] Immanis numerus [...] Immanis quaestus, pecunia [...] Immane pondus [...] Effusus [...] Effusus risus [...] Effusa licentia, laetitia [...] Cuius nùllus est terminus: nullis terminis circumscriptus aut finitus [...] v. Niéokreszony/ Wiélki. Kn 545.
patrz: BEZMIERNY
– Béz nosy/ [...] cui nasus est amputatus [...]. Kn 23.
patrz: BEZNOSY
– Béz odporny/ béz odporu/ ktoremu trudno odpor ábo odpowiedź dáć/ sprzéciwić się/ [...] cui nihil contradicitur, vel non potest contradici. Kn 23.
patrz: BEZODPORNY
– Béz odpowiedny/ [...] epistola Ciceroni cui non respondetur. Kn 23.
patrz: BEZODPOWIEDNY
– Béz odwłoczny/ béz odwłoki czyniący/ béz rozmysłu/ nié miészkáiąc/ Incontatus al. Incunctatus. Kn 23.
patrz: BEZODWŁOCZNY
– Poságu niémáiąca/ béz-posáżna. Indotata [...] Sine dote [...]. Kn 783.
patrz: BEZPOSAŻNY
– Bézpráwié/ (Nomen) vide Krzywdá/ Niesłusza. Kn 24.
patrz: BEZPRAWIE
– Bézpráwié/ (Aduerb.) v. Niésłusznié. Kn 24.
patrz: BEZPRAWIE
– Béz przygány/ béz przygánny/ nié nágániony/ Inculpatus [...] Candidus [...] Ei candida vita puto. Irreprehensibilis [...] Abest à reprehensione [...] Irreprehensus [...] Nié zgániony/ nié odrzucony. Kn 24.
patrz: BEZPRZYGANNY
– Niézrániony/ Inuulneratus [...] Indistrictus [...] Inuulnerabilis [...] niézránny. Nullo forabilis ictu [...] Aduerb. sine vulnere, béz ránnié/ cáło/ zdrowo. Kn 545.
patrz: BEZRANNIE
– Béz-rogi/ béz rogow/ Excornis [...]. Kn 24.
patrz: BEZROGI
– Béz-rozumnié/ Temerè & sine ratione causás dictitare [...]. Kn 24.
patrz: BEZROZUMNIE
– Bézrozumność/ Alogia [...] Irrationabilitas [...] v. Niérozum. Kn 24.
patrz: BEZROZUMNOŚĆ
– Bé[z]rozumny/ Irrationabilis [alias Irrationalis] [...] Expers rationis [...] Temerarius. Kn 24.
patrz: BEZROZUMNY
– Bézrożnie/ Béz rożnośći [...] Indiscriminatim [...] Indifferenter [...]. Kn 24.
patrz: BEZRÓŻNIE
– Bézrożność [...] [indifferentia.]. Kn 24.
patrz: BEZRÓŻNOŚĆ
– Bézrożny [...] Indifferens [...] Indifferens sum circa aliquid [...]. Kn 24.
patrz: BEZRÓŻNY
– Źiéiéc/ ábo źieyká rybá morska. Channa [...] Rybá sámicá/ vel bézsámiéc. Polonica item voce źieyká/ suprà Pław 4 [...]. Kn 1427.
patrz: BEZSAMIEC
– Bézszkodność/ [...] Indemnitas [...]. Kn 24.
patrz: BEZSZKODNOŚĆ
– Béz śmieszny/ [...] qui nunquam ridet, vel qui non est risu dignus. [...] bézśmiesznośc/ [...] non rideo. Kn 24.
patrz: BEZŚMIESZNOŚĆ
– Nié śmiéiący się/ v Béz śmieszny. Kn 527.
patrz: BEZŚMIESZNY
– Béz śmieszny [...] qui nunquam ridet, vel qui non est risu dignus [...] bézśmiesznośc [...] non rideo. Kn 24.
patrz: BEZŚMIESZNY
– Béz wianá/ béz wiénna [...] Indotata, quae à sponso non accepit dotalitium [...]. Kn 25.
patrz: BEZWIENNY
– Abstemius [...] sine temeto, bézwinny [...] Inuinius. Kn 1276.
patrz: BEZWINNY
– Béz wodny [...] Inaquosus. Kn 25.
patrz: BEZWODNY
– Béz wonność/ niepachnienie/ Inodor herbarum, seminum [...] defectus odoris [...]. Kn 25.
patrz: BEZWONNOŚĆ
– Bézżeństwo/ Caelibatus [...] Vxorium [...] Dań ábo winá od bézżeństwá. Kn 25.
patrz: BEZZENSTWO, BEZŻENSTWO, BEZŻEŃSTWO, BEZŻEŃSTWO, BEŻŻEŃSTWO
– Bézżeństwo/ Caelibatus [...] Vxorium [...] Dań ábo winá od bézżeństwá. Kn 25.
patrz: BEZZENSTWO, BEZŻENSTWO, BEZŻEŃSTWO, BEZŻEŃSTWO, BEŻŻEŃSTWO
– Béz zębow/ bézzęby. Defectus dentibus [...] Exedentulus [...] Edentatus [...]. Kn 25.
patrz: BEZZĘBY
– Béz żęniéc/ béz żony. Exsors matrimonii [...] Caelebs [...]. Kn 25.
patrz: BEZŻENIEC
– Niéożęniony/ v. Bézżęniéc. Kn 512.
patrz: BEZŻENIEC
– Béz żenski/ Caelebs vita, liber lectus [...] Caelibaris [...]. Kn 25.
patrz: BEZŻEŃSKI
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BĘBEN
– Podbiiam komu bębenká/ v. Dodáię sércá ná złe. Kn 734.
patrz: BĘBENEK
– Łagiewká smolona [...] Bukłak skórzány [...] Bukłak drzéwiány/ Bębęnék. Kn 344.
patrz: BĘBENEK
– Bębennicá/ Tympanotriba [...] v. Niewieściuch/ vulgo Tympanista. Kn 18.
patrz: BĘBENICA, BĘBENNICA, BĘBENNICA, BĘBNICA
– Bębenniczká/ Tympanistria. Kn 18.
patrz: BĘBENNICZKA
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BĘBNIĆ
– Bebnienie [...] Tympani pulsus. Kn 19.
patrz: BĘBNIENIE
– Bęczénie pszczoł/ bęk/ Bombus [...] Bombitatio. Kn 19.
patrz: BĘCZENIE
– Bęczenie pszczoł/ bęk/ Bombus. Kn 19.
patrz: BĘK
– Bękarcie dobrá/ bękártom naleźące. Kn 19.
patrz: BĘKARCI
– Bękárt w iédwábnych máteryách. Sericum spurium [...] v. Połiedwabie. Kn 19.
patrz: BĘKART
– Bękárt/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius [...] Falsiparens [...] Nothus [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu [...] v. Nierządnik. Kn 19.
patrz: BĘKART
– Co zá niészczęście! co zá niéwola! I to biedá/ niéwola/ niészczęścié! Iéśli to nié niéwola! [...] Quale infortunium! ô calamitatem! En si non magna ea miseria est? Quae est haec miseria? Rem importunam! rem miserandam! Papae infortunium! [...]. Kn 89.
patrz: BIADA, BIDA, BIEDA, BIEDA
– Biáłásy/ biáłáwy/ Subalbidus [...] Albidus [...] Albineus color equi [...] Subcandidus [...] Exalbidus [...] v. Płowy. Kn 25.
patrz: BIAŁASY
– Biáłásy/ biáławy/ Subalbidus [...] Albidus [...] Albineus color equi [...] Subcandidus [...] Exalbidus [...] v. Płowy. Kn 25.
patrz: BIAŁAWY
– Páznogiéć/ [...] vide Pázur 2. plámy biáłáwe páznokci. białék páznokci páznokcisty. Kn .
patrz: BIAŁEK, BIAŁKO
– Białék w iáiu. Albumen [...] Album oui: candidum oui. Kn 25.
patrz: BIAŁEK, BIAŁKO
– Białek w oku. Album oculi [...] Albugo oculi. Kn 25.
patrz: BIAŁEK, BIAŁKO
– Laeuis sonchus, mlecz biały. Kn 417.
patrz: BIAŁŁY, BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
patrz: BIAŁŁY, BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Biały po prostu/ Albens, [...] Albus [...] Lacteus [...]. Kn 26.
patrz: BIAŁŁY, BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Mármur biały/ Parius lapis, Virgil. [...]. Kn 390.
patrz: BIAŁŁY, BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Biáły iasno/ Candidus. Kn 26.
patrz: BIAŁŁY, BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Biało/ Candidé vestitus. Kn 25.
patrz: BIAŁO
– Białogłowski/ Femineus amor, clamor [...]. Feminus sexus. Kn 25.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Skrzynká białogłowska do rupiéci/ Riscus [...] cista pelle contecta [...] v. Mácloch. Kn 1011.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis, [...] nocte melius olent quam die, [...] Viola matronalis [...]. Kn 176.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Członek wstydliwy białogłowski/ Natura [...] muliebris nam de matrona loquens hoc verbo vtitur. Natura, qua mulieres sunt [...] Feminal: interfeminium: virginal. Kn 104.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Krok w cielé [...] Interfeminium [...] vide Członék wstydliwy białogłowski. Kn 318.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Niéwiéyskie/ niéwiéście ábo białogłowskie mieszkánie. [...] Gynaeceum [...] v. Fraucmér I. Kn 539.
patrz: BIAŁOGŁOWSKI
– Mleczna ábo biało-mleczna drogá ná niebié. Pás niébiéski biały. [...] Lacteus orbis [...] Lacteus circulus [...] Lactea via. Kn 417.
patrz: BIAŁOMLECZNY
– Cienkonogi/ [...] Petilis cruribus, [...] Petila sura, [...] v. Białonogi. Kn 81.
patrz: BIAŁONOGI
– Chudy/ wyschły/ wywiędły/ [...] Co go iédno skórá/ Ktory ie béz posiłku y ciáła [...] Macellus [...] Vesculus [...] Petilus [...] aliter vide Biáło nogi. Kn 73.
patrz: BIAŁONOGI
– Białonogi kon/ Petulus equus [...] Petula sura equi s. alba [...] apud Lucilium legunt: cruribus atque petilis por cruribus et petilis, sed alio sensu, i. tenuibus. [...] v. Chudy/ Szczupły. Kn 25-26.
patrz: BIAŁONOGI
– Białopstry/ białem nákrapiány [...] albo interstinctus. Kn 25.
patrz: BIAŁOPSTRY
– Biáloskornik/ Coriarius. Kn 26.
patrz: BIAŁOSKÓRNIK
– Białość/ Albedo [...] Albor [...] Albitudo [...] Candor niuis. Kn 26.
patrz: BIAŁOŚĆ
– Piés [...] Hylax: hylactor [...] Szczékułá. Melampus [...] Stopká [...] Aglaodos. Ząbék/ białozęby [...] kundel/ brytan/ chárt/ wyżeł/ ogar/ kruczék. Kn 693.
patrz: BIAŁOZĄBY, BIAŁOZĘBY, BIAŁOZĘBY
– Krzéczot/ kréczét/ kryczot [...] Eadem Białozor Kn 325.
patrz: BIAŁOZOR, BIAŁOZÓR, BIAŁOZÓR, BIAŁOŻOR, BIAŁOŻÓR
– Biąłozor/ Gyrofálco [...] Hierofalco. Kn 26.
patrz: BIAŁOZOR, BIAŁOZÓR, BIAŁOZÓR, BIAŁOŻOR, BIAŁOŻÓR
– Kn 28.
patrz: BIAŁY, BIAŁY, BIEŁY
– Pismo święte[...] Diuini libri: sanctae literae [...]Sacra Scriptura [...] Biblia. Kn 702.
patrz: BIBLIA
– Bibliopolá/ v. Książnik. Kn 26.
patrz: BIBLIOPOLA
– Bibliotekarz/ Bibliotheca praefectus, curator. Kn 26.
patrz: BIBLIOTEKARZ
– Pléć/ plotká/ Bicz pléciony rzemięnny. Kn 710.
patrz: BICZ
– Bicz/ Flagellum. [...] Flagrum [...] Mastix [...] Habena [...] Verber [...] vide Korbacz. Kn 26.
patrz: BICZ
– Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
patrz: BICZ
– Biczuię/ [...] loris caedo [...] Flagello [...] Flagellis torreo aliquem. Kn 26.
patrz: BICZOWAĆ
– Biczownik co biczuie [...] (flagellator). Kn 26.
patrz: BICZOWAĆ
– Dyscypliná ktorą się biczuią/ sznurki/ rozgá/ rzemyki. Kn 158.
patrz: BICZOWAĆ SIĘ
– Do krwié się biczował/ siékł/ [...] Ita se flagellis cecidit, vt cruore totus madeat. Kn 125.
patrz: BICZOWAĆ SIĘ
– Biczowánie/ [...]. Percussio quae fit scutica. (Flagellatio caret auctoritate veterum) [...]. Diamastigosis. Kn 26.
patrz: BICZOWANIE
– Chwostánié/ v. Bicie/ Biczowánie. Kn 74.
patrz: BICZOWANIE
– Dyscypliná/ biczowánie się z nabożeństwa/ Vulgo disciplina, sed ea vox solis Ecclesiasticis scriptoribus nota est [...] verberatio suiipsius voluntaria. Kn 158.
patrz: BICZOWANIE SIĘ
– Biczownik co biczuie [...] (flagellator). Kn 26.
patrz: BICZOWNIK
– Biczysko/ Manubrium. Kn 26.
patrz: BICZYSKO
– Toporzysko/ [...] wiélki ábo zły topór/ vt siékierzysko/ nożysko/ etc. quam significationem dictionum in isko desinentium attigimus sub Chłopisko/ sed Toporzysko hoc sensu raro est in usu, vt etc. Biczysko pro magno vel malo flagello. et Ognisko pro igne, et Wiérzysko/ pro segmento ligni à Wiór/ etc. nam sine vituperio vsurpantur. Kn 1146.
patrz: BICZYSKO
– Biię w bęben/ vide Bębnię. Kn 31.
patrz: BIĆ
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus hic. Kn 441.
patrz: BIĆ
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus his. Kn 441.
patrz: BIĆ
– Biédrunká/ Scarabeorum genus minutum rotundum, et picturatum coloribus varijs, etiam aureo sublucens. Kn 26.
patrz: BIEDREMKA, BIEDRUNKA, BIEDRUNKA
– Biedrzeniec/ Tragoselinum Sireni, quasi hircinum apium. [...] Pimpinella. [...] Saxifragiae hircina. [...] Duae eius species maior et minor. Kn 26.
patrz: BIEDRZENIEC, BIEDRZENIEC, BIEDRZYNIEC
– Scyátyká/ dná/ biedrzna chorobá/ łupánie w stáwiech biodrowych. Ischias [...] Ischiadicus dolor [...] Coxendicum morbus [...] Coxarius morbus [...] Coxendicis arthritis. Kn 986.
patrz: BIEDRZNY
– Grzyb/ grzybék [...] grzyby/ kozaki/ bielé/ bédłki/ rydzé. Kn 216.
patrz: BIEL
– W-bieli/ w-czerni/ [...] w białey szácie [...] Albatus. Kn 1213.
patrz: BIEL
– Biel ná drzewié zwierzchnia/ Alburnum [...] Adeps arboris [...] Biel druga w drzéwách niéktorych/ iáko w Sośnie/ pod ktorą drzeń/ Caro arboris [...] Pulpa sine venis [...] Biel trzécia w drzéwié wnętrzna miédzy żyłámi smolnemi/ iáko w sośnie/ Pulpa arboris [...] Szczepáć drewno. Interuenia. Kn 28.
patrz: BIEL
– Piés/ Canis [...] Leucon [...] Biélá. Lachne, kudłá. Melaneus; Melanchetes [...] kruczék/ czarny piés. Kn 693.
patrz: BIELA
– Biélun ziéle/ száléy/ Lulek/ Hyoscamus [...] vide Tábáká/ Hyoscyaminus [...] Biélunowy. Kn 28.
patrz: BIELAN, BIELON, BIELUN, BIELUN
– Bieleię/ Incipio albicare [...] Inalbesco [...] v. Mienię fárbę. Kn 28.
patrz: BIELEĆ
– Biélę ná słońcu wosk/ płotno/ [...] vide Bielęnie ná słońcu/ [...] Insolatio cerae. Kn 28.
patrz: BIELENIE
– Biała rybá/ Biélicá Bohemis/ Albula/ [...] Albus piscis. Kn 25.
patrz: BIELICA
– Biéliczkuię twarz/ biéle twarz/ Mentior colorem fuco [...] fuco faciem. Kn 28.
patrz: BIELICZKOWAĆ
– Bielę ná słońcu wosk/ płotno/ [...] vide Bielęnie ná słońcu. Kn 28.
patrz: BIELIĆ
– Wybielam/ vide Bielę. Kn 1302.
patrz: BIELIĆ
– Bielę/ Dealbo aliquid [...] Inalbo lacinias. Kn 28.
patrz: BIELIĆ
– Biélę się/ Albesco [...] Albeo [...] Albico [...] Inalbeo [...] Candico [...] Candesco. Kn 28.
patrz: BIELIĆ SIĘ
– Biélidło/ mączká. Cerussa [...] Annulare seú anulare [...] Krochmal. [...] vide Piękrze. Kn 28.
patrz: BIELIDŁO
– Bielmo/ w oku chorobá/ Albugo. Kn 28.
patrz: BIELMO
– Bielmok ziéle/ pażécznik [pałecznik!]/ Argemone [...] Argemonia. Kn 28.
patrz: BIELMOK
– Biélnik/ vide Blech./ Bielona ściáná v. Pobiélony. Kn 28.
patrz: BIELNIK
– Bléch/ biélnik/ [...] vide Folusz. vide Fárbierz stároświécki. Kn 34.
patrz: BIELNIK
– Słodziuchny vel słodziuczki [...] biéluchny vel biélúczki. Kn 1019.
patrz: BIELUCHNY
– Słodziuchny vel słodziuczki [...] biéluchny vel biélúczki. Kn 1019.
patrz: BIELUCZKI
– Biéluczki/ Candidulus [...] Albulus [...] Lacteolus. Kn 28.
patrz: BIELUCZKI
– Biélun ziéle/ száley/ Lulek/ [...] vide Tábáká/ Hyoscyaminus [...] Biélunowy. Kn 28.
patrz: BIELUNOWY, BIEŁONOWY, BIEŁUNOWY, BIEŁUNOWY
– Bierzmowánie/ Chryżmánie/ et Biermánie [...] Confirmatio. Kn 29.
patrz: BIERMANIE
– Bierzmo/ vide Tram. Kn 29.
patrz: BIERZMO
– Bierzmuię/ vulgo Confirmo. Kn 29.
patrz: BIERZMOWAĆ
– Bierzmowánie/ Chryżmánie/ et Biermánie [...] Confirmatio. Kn 29.
patrz: BIERZMOWANIE
– Czárt/ Diabéł/ Szátan/ Bies/ Cacodaemon [...] Malus genius; genius sinister [...] Genius ater [...] zły duch. [...] vide Lucypér. Kn 95.
patrz: BIES, BIES, BIS
– Do Bogá ich/ Sic potius loquendum, quam do kátá ich/ vel do biesá ich. vide Wiele. Kn 124.
patrz: BIES, BIES, BIS
– Biesági/ Mantica duplex, qualem Aesopus affingebat hominibus [...] Bisaccium asino impositum [...] id est geminus saccus. Kn 29.
patrz: BIESAG, BIESAGA
– Rozgárdiás/ Biesiádá rospustna. Hoyne názbyt biesiády. Luxuria [...] Heluatio: circumpotatio: intempestiuum conuiuium [...] Popinatio [...] Bacchanal [...] Tripatinum: summa coenarum lautitia [...] Ná trzy zbyty. [...] Commessatio [...] Comissatio. Kn 943.
patrz: BIESIADA, BIESIADA, BIESIEDA
– Biesiádá skromna/ Phiditia [...] Prandium caninum. Prandium abstemium [...] Castigatae dapes [...] Castigatus victus. Kn 29.
patrz: BIESIADA, BIESIADA, BIESIEDA
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszechnie/ ledá iákich person/ posiedzenie wesołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Epulatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiet. [...] Polluctum [...] Polluctura [...] Dominium. Kn 29.
patrz: BIESIADA, BIESIADA, BIESIEDA
– Biesiádá Chrześciánska/ Agape [...] In templis fieri solita, sed damnata in Concilio Laodicen. et Trident. Kn 29.
patrz: BIESIADA, BIESIADA, BIESIEDA
– Biesiádá powinnych/ Charistia. Kn 29.
patrz: BIESIADA, BIESIADA, BIESIEDA
– Gospodarz biesiádny/ co sprawuie bánkiet/ vcztę gościom. vide Biesiádnik. Kn 205.
patrz: BIESIADNIK
– Goście/ biesiádnicy. Conuiuium [...] Conuiuae. Kn 204.
patrz: BIESIADNIK
– Márszáłek weselny/ biesiádny. Symposiarchus [...] Architriclinus. Thaliarchus [...] vide Biesiádnik 2. Kn 390.
patrz: BIESIADNIK
– Biesiádnik/ v. Gość ná biesiedzie/ [et] Goście. Kn 29.
patrz: BIESIADNIK
– Biesiádnik co vcztę spráwuie/ biesiadny ábo bánkietowy rządcá/ Conuiuator [...] Conditor instructorque conuiuii [...] Modiperator [...] Dominus conuiuii [...] Arbiter bibendi [...] Rex mensae [...] Magister bibendi [...] Magister coenae. Kn 29.
patrz: BIESIADNIK
– Szátá biesiádna/ Trechedipnum [...] Coenatorium [...] Tricliniare vestimentum [...] Conuiuialis vestis. Kn 1102.
patrz: BIESIADNY, BIESIADNY, BIESIEDNY
– Biesiádnik co vcztę spráwuie/ biesiadny ábo bánkietowy rządcá/ Conuiuator. Kn 29.
patrz: BIESIADNY, BIESIADNY, BIESIEDNY
– Biesiádny/ Coenatorius, vestis coenatoria [...] Genialis dies [...] Conuiuialis vestis [...] Conuiualis [...] Genianus. Kn 29.
patrz: BIESIADNY, BIESIADNY, BIESIEDNY
– Gospodarz biesiádny/ co sprawuie bánkiet/ vcztę gościom. vide Biesiádnik. Kn 205.
patrz: BIESIADNY, BIESIADNY, BIESIEDNY
– Márszáłek weselny/ biesiádny. Symposiarchus [...] Architriclinus. Thaliarchus [...] vide Biesiádnik 2. Kn 390.
patrz: BIESIADNY, BIESIADNY, BIESIEDNY
– Czestuię kogo dobrze/ źle. [...] Jákoś ie czestował. [...] źle vczestowáć. [...] Vczestuycie go ták że nie tráfi do domu. [...] v. Biesiáduię. Wybiiam kogo. Kn 103.
patrz: BIESIADOWAĆ
– Biésiáduię / bánkiétuię/. Conuiuor [...] Concelebro, apparo, instituo conuiuia [...] vide Czéstuię. Kn 29.
patrz: BIESIADOWAĆ
– Łabuię/ [...] Diem bonum, laetum, felicem ago [...] In otio dego [...] v. Biesiaduię. Dogadzam sobie. Rozgárdiás stroię. Roskosznie żyię. Kn 342.
patrz: BIESIADOWAĆ
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszechnie/ ledá iákich person/ posiedzenie wesołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Epulatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiet. Kn 29.
patrz: BIESIADOWANIE
– Sztukuię/ siékę ná sztuki. Discindo aliquid in partes [...] facio frusta v. Rozszárpáć. Fartum facere ex hostibus [...] posiékáć ná bigos. Faciam vt hic te formicae frustillatim differant [...] Rozsiékam w-kąski drobne. Kn 1124.
patrz: BIGOS
– Siekániná potráwá/ siekanká. Minutal [...] v. Nadzienie. Insicium [...] Tucetum [...] nadzienie/ bigos/ siekanká. Kn 995.
patrz: BIGOS
– Biiam/ Verberito [...]. Kn 30.
patrz: BIJAĆ
– [...] biiány/ ktorego biią abo biiáią. Plagipatida. Kn 1016.
patrz: BIJAĆ
– Smágániec/ smágány ábo wysmágány [...] biiány/ ktorego biią abo biiáią. Kn 1016.
patrz: BIJANY
– Bindá málowána/ rzezána ná słupách sznicerskich/ [et]c. owocu kwiécia péłna [...] Encarpa [...] ornamenta capituli columnarum, palmites cum suo fructu, aut arbusculas fructuosas, vel frondibus ac ramis implexos fructus habentia. Kn 31.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Chustá do záwiązánia rány/ [...] vide Bindá 3. Kn 73.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Bindá/ sznurá v czapki/ Anadema mitrae [...] Redimiculum mitrae. Kn 31.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Bindá/ opuszczona kitayká/ płotno cienkie v wieńca/ v ołtarzá/ v obicia/ v podárkow. Vitta altaris [...] Lemniscus [...] Taenia. Kn 31.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Bindá/ vide Przépaská. Kn 31.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Bindá rybá [...] Taenia. Kn 31.
patrz: BINDA, BIŃDA
– Bindarz/ bindarzyk. v. Wirydarz. Kn 31.
patrz: BINDARZ
– Bindarz/ bindarzyk. vide Wirydarz. Kn 31.
patrz: BINDARZYK
– Bindas. Securis architecti, angustiore et productiore collo [...]. Kn 31.
patrz: BINDAS
– Włocznia źiélé/ kiwiór/ bindas. Lonchitis. Lanceolata [...] ślédzionká [...]. Kn 1273.
patrz: BINDAS
– Czászká biódr/ rámion/ Acetabulum. Kn 97.
patrz: BIODRA, BIODRO
– Bisior/ Byssinum [...] Byssus. Kn 32.
patrz: BISIOR
– Biskup/ Pontifex [...]. Protomysta [...] Episcopus. Kn 32.
patrz: BISKUP
– Kurwáturá biskupia/ Pedum. Virgilio est pastoralis baculus, huic aliquantùm similis. Lituus [...] vulgo Curuatura. Kn 338.
patrz: BISKUPI
– Przéżégnánie Biskupie/ Papieskie/ Kápłáńskie. vulgo Benedictio [...] Solennis precatio Pontificis. Kn 864.
patrz: BISKUPI
– Biskupi stoléc/ Episcopa [...] Episcope. Kn 32.
patrz: BISKUPI
– Biskupstwo/ Biskupia władza/ urząd/ godność. Pontificatus, [...] Antistitium, [...] Pontificium. Kn 32.
patrz: BISKUPI
– Biskupstwo/ Biskupia władza/ vrząd/ godność. Pontificatus [...]. Antistitium [...]. Pontificium [...]. Kn 32.
patrz: BISKUPSTWO
– Biskupstwo/ powiát duchowny/ Diécézya. Dioecesis. Kn 32.
patrz: BISKUPSTWO
– Turczyn/ Turék/ Bisurman. Turca [...] Turcus. Kn 1164.
patrz: BISSURMAN, BISURMAN, BISURMAN, BISURMANIN, BISURMANIN
– Bisurman/ vide Turczyn. Kn 32.
patrz: BISSURMAN, BISURMAN, BISURMAN, BISURMANIN, BISURMANIN
– Biiak co się rad biia. [...], pronus ad percutiendum quemuis, vide Bitny. Kn 30.
patrz: BITNY
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo. Kn 799.
patrz: BITWA
– Konna bitwá [...] Konno się potykam. Kn 299.
patrz: BITWA
– Plác bitwy/ potyczki. Acies [...] Statio, locus pugnae. [...] Campus. Kn 705.
patrz: BITWA
– Potyczká/ potrzebá/ bitwá/ potkánie/ potykánie.Pugna, praelium [...] Dimicatio, Certamen. Conflictus cum aduersario [...] ścieránie się/ nácieránie. Kn 799.
patrz: BITWA
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo: dimico praelio cum aliquo. Kn 799.
patrz: BITWA
– At Bláchá rospalona debet reddi: Lamina candens qua malefici vruntur. Kn 33.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Srebro niérobione/ w-bláchách/ oséłkách. Argentum graue, infectum [...] Massa argenti [...] Argentum rude. Kn 1056.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Brzękádło rozmáite/ iáko w gałcé mosiężney: kołéczká na trzygránistych ramikách: dremlá/ Ruskie bláchy/ klépádłá/ [...] Crotalum [...] Aereum crepitaculum [...] Testarum crepitus [...] Sistrum. Kn 49.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Kárácená/ Lorica squamata [...] Lorica plumata [...] Bláchy káráceny. Kn 265.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Bláchá miąższa/ Lamina. Kn 33.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Bláchá ciągniona [...] Lamina ductilis. Kn 33.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Bláchá cienka/ blászká. Bractea [...] Bracteola [...] Lamnula [...] Sublamina Blászká. Kn 33.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Iélcá/ vel iédlcá/ to wszytko co do obrony ręki naléży przy rękoieści kordá/ szpady/ száble/ etc. iáko krzyż/ kratká/ bláchá/ ábo obłąk [...] gladij iuxta capulum craticula, [...] vide Rękoiéść [...] Głowicá. Kn 245.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Bláchą pokłádam/ pokrywam/ Imbracteo [...] Tego laminis aureis. Kn 33.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Pozłocisty/ złocisty/ pozłacány. Inauratus. Auratus currus: auratum tectum [...] Aureolus, auro similis [...] Obauratus [...] Imbracteatus auro [...] Pozłocisty sporo/ ábo bláchą złotą pokryty. Contactus ab auro fuluo chlamydem [...] Auratilis puluisculus [...] Circumlitus auro. Kn 810.
patrz: BLACH, BLACH, BLACHA, BLACHA, BŁACHA
– Blácharz/ bláchownik/ Bractearius [...] Bracteator [...]. Malleator [...]. Kn 33.
patrz: BLACHARZ
– Blácharz/ bláchownik/ Bractearius [...] Bracteator [...]. Malleator [...]. Kn 33.
patrz: BLACHOWNIK
– Żołcieię bládo iásno/ v. Płowiéię. Kn 1445.
patrz: BLADO
– Cégláty/ céglástey fárby/ bladoczerwony/ miniowáty/ Miniaceus [...] Miniatus. Kn 60.
patrz: BLADOCZERWONY
– Bládość. Pallor [...] Luror corporis. Kn 33.
patrz: BLADOŚĆ, BLADOŚĆ, BLIADOŚĆ
– Kościélna bárwá ná kiem. v. Cérá zła. Bládość/ Blády. Kn 306.
patrz: BLADOŚĆ, BLADOŚĆ, BLIADOŚĆ
– Bládo żołty/ vide Płowy/ Zołtáwy. Kn 33.
patrz: BLADOŻÓŁTY
– Fárbá bládá/ rzadka. Color lentus; surdus, obsoletus, dilutus, languidus. Kn 173.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Blády/ Pallidus; sine colore [...] Exsanguis [...] Charta exsangui colore. Ille furens exsanguis interrogabat [...] Mali habitus corpus [...] vide Fárbá bládá. Kn 33.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Káłámarz/ aliter. vt Blády káłámarz/ vide Inkaust. Kn 258.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Bládem czynię/ Fugo alicui sanguinem [...] Pallere facio aliquem. Kn 33.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Kościelna bárwá ná kiem. v. Cérá zła. Bládość/ Blády. Kn 306.
patrz: BLADY, BLADY, BLIADY
– Bléywás/ Psimmythium [...] Psimmythus [...] Psimmythum. Kn 35.
patrz: BLAJWAJS, BLAJWAS, BLEJWAS, BLEJWAS, BLEJWEJS
– Płowiéię/ Flaueo [...] Flauesco [...] Blákuię. Kn 714.
patrz: BLAKOWAĆ
– Blákowánie/ Zblákowánie/ Decoloratio. Kn 34.
patrz: BLAKOWANIE
– Blákuiące/ ktore zblákowáło pismo. Fugientes literae [...] Literae caducae [...] Exolescentes literae [...] Obsoletus, decoloratus. Kn 34.
patrz: BLAKUJĄCY
– Błam futrá. Pellium pretiosarum contextus. Kn 34.
patrz: BLAM, BŁAM, BŁAM, BŁOM
– Blánki/ krámzánsy/ Pinnae murorum [...] Periboli murorum [...] Loricae murorum [...] Minae murorum [...] Loricula. Kn 34.
patrz: BLAMK, BLAMKA, BLANK, BLANK, BLANKA, BLANKA, BŁAMK, BŁANK, BŁANKA
– Blánkuię/ blánki czynię/ Pinnas loricasq; attexo [...] vide Tynkuię. Kn 34.
patrz: BLANKOWAĆ
– Blásk mi/ blásk czyni iáka rzécz/ [...] vide Przérażam. [...] Práwie olsnął od blásku/ iasności. Kn 34.
patrz: BLASK
– Biié łuná od czégo/ [...] vide Odbiia się 2. Blásk mi. Kn 30.
patrz: BLASK
– Blásk/ [...] Splendor solis, ignis, prestrigens oculos. Kn 34.
patrz: BLASK
– Bláchá cienka/ blászká. Bractea, [...] Bracteola, [...] Lamnula, [...] Lamella, [...] Sublamina, [...] Blászká. Kn 33.
patrz: BLASKA, BLASZKA, BLASZKA, BŁASZKA
– Mrugam często oczymá nad wolą/ blásko-oki iestem/ mrużę/ zamrużam oczy często. Nictor [...] Nicto [...] Conniueo. Kn 435.
patrz: BLASKOOKI
– Bláskooki; co iedno oko zmruża choć zdrowe/ Paetus [...] vide Oczu wdzięcznie zezowátych. Kn 34.
patrz: BLASKOOKI
– Pázłotká blászána/ rzemięnna. Bracteola inducta auro vel spumá auri. Corium auro aut spumá auri tinctum. etiam argento colorantur laminae [et] coria, sed idem Polonicum nomen retinent. Kn 676.
patrz: BLASZANY
– Blászkowáty: bláchą obłożony/ Bracteatus. Kn 34.
patrz: BLASZKOWATY
– Blázgonię/ Morologis vtor sermonibus. [...] Osce fabulari, [...] Scurror, [...] Scurriliter ludo. Kn 34.
patrz: BLAZGONIĆ
– Sprosnomowność/ v. Blázgonięnie. Kn 1052.
patrz: BLAZGONIENIE
– Blázgonięnie/ sprosnomowność/ Sermo obscoenus, [...] Verba obscoena, [...] Obscoenitas orationis, verborum. Turpitudo verborum, [...] Praetextatus sermo. Praetextata verba. Kn 34.
patrz: BLAZGONIENIE
– Sprosnomowny/ [...] v. Blázgoń. Kn 1052.
patrz: BLAZGOŃ
– Plugáwy w-mowié/ v. Blázgoń. Kn 715.
patrz: BLAZGOŃ
– Blázgoń/ głupiomowny/ plugáwomowny/ Morologus, [...] Oscus, [...] Scurrilis homo, [...] Scurra improbissimus, [...] Opicus. Kn 34.
patrz: BLAZGOŃ
– Bléch/ biélnik/ [...] Solarium vocari potest locus, in quo tela insolatur [...] vide folusz. Non recte dicitur Fullonia officina, vide fárbierz stároświécki. Kn 34.
patrz: BLECH, BLECH, BLICH
– Folusz/ blechárski młyn. Pila fullonica. Kn 178.
patrz: BLECHARSKI, BLECHARSKI, BŁECHARSKI
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
patrz: BLECHARZ, BLECHARZ, BLICHARZ, BLIECHARZ
– Blecharz/ wybielácz płoćien/ Candidans vestes [...] Insolator [...] vide fárbierz stároświécki. Kn 34.
patrz: BLECHARZ, BLECHARZ, BLICHARZ, BLIECHARZ
– Blékot/ ziélé. vide Biélun. Kn 35.
patrz: BLEGOT, BLEKOT, BLEKOT
– Momot/ vide/ Blékot/ Záiąkliwy. Kn 424.
patrz: BLEGOT, BLEKOT, BLEKOT
– Blékot / momot/ prędkomowny / Atypus, qui male exprimit [...] Qui inexplanata est lingua. [...] Psellus siue Balbus qui literam vel syllabam pronuntiando praeterit. Kn 35.
patrz: BLEGOT, BLEKOT, BLEKOT
– Niéwymawiáiący dobrzé/ nié wypráwnego ięzyká. Inexplanatâ linguâ homo, [...] v. Blékot 1. Kn 541.
patrz: BLEGOT, BLEKOT, BLEKOT
– Blékocę/ nié dobrzé wymawiam słow/ momocę/ Balbutio, cum quadam linguae confusione trepido. Kn 35.
patrz: BLEGOTAĆ, BLEKOTAĆ, BLEKOTAĆ, BŁEKOTAĆ
– Bredzę/ v. Błékocę/ Baię. Kn 45.
patrz: BLEGOTAĆ, BLEKOTAĆ, BLEKOTAĆ, BŁEKOTAĆ
– Blékocę/ lédá co mowię/ Blatero. Kn 35.
patrz: BLEGOTAĆ, BLEKOTAĆ, BLEKOTAĆ, BŁEKOTAĆ
– Bléyczyk/ [...] Plumbum perpendiculi libellae. Kn 35.
patrz: BLEJCZYK
– Ryzá/ rowék v szynwagi/ abo śrzodwagi kreská/ gdzié sznurek páda z-bléyczykiem. Lineam ad perpendiculum in libella descriptam, vocat Philand. [...] Kn 966.
patrz: BLEJCZYK
– Blékotánie/ momotánie/ opuszczánie/ niéwymawiánié sylab/ słow [...] Balbutiem reddit. Gor. cùm litera vel syllaba non exprimitur sed eliditur, item v. Prędkomowność/ Wiélomowność. Kn 35.
patrz: BLEKOTANIE
– Bliski czasem. [...] Vicinus [...] Vicina ad pariendu[m]. Kn 35.
patrz: BLISKI
– Bliski powinowáctwem/ v. Powinowáty. Kn 35.
patrz: BLISKI
– śmierci ábo grobu bliski. Occiduus. Kn .
patrz: BLISKI
– Bliski/ miéyscem. Propinquus [...]. Propinquum praedium. [...] Vicinus alicui. Proximus alicui, vel ab aliquo, post aliquem. Kn 35.
patrz: BLISKI
– Nabliżey/ Proximù est ibi, Terent. Kn 452.
patrz: BLISKO
– Bluszcz. Hedera [...] Cissus [...] Chrysocarpos cissus [...] Erythranum al. erythrocarpum. [...] Selenitium. Kn 36.
patrz: BLIUSZCZ, BLUSZCZ, BLUSZCZ
– Bluszcz drzéwny/ Helix [...] Hedera arborum [...] Dendrocissus. Kn 36.
patrz: BLIUSZCZ, BLUSZCZ, BLUSZCZ
– Bluię/ vide Womitowáć. Kn 36.
patrz: BLUĆ
– Bluszczoperz/ błyszczyki. Gramen Parnassi. Kn 36.
patrz: BLUSZCZOPERZ
– Bluszczowy [...] Hederaceus [...] Hederosus lucus. Kn 36.
patrz: BLUSZCZOWY
– Bluźniercá/ bluźnierz/ [...] Blasphemus. Kn 37.
patrz: BLUŹNIERCA
– Bluźnierski/ [...] Blasphemus. Kn 37.
patrz: BLUŹNIERSKI
– Bluźnierstwo/ Sacrilega obtrectatio, [...] Verba impia in deos dicta, [...] Impietas verborum [...] Impia vox [ Blasphemia in SS. libris. Kn 37.
patrz: BLUŹNIERSTWO, BLUŹNIERSTWO, BLUŹNIERZTWO
– Bluźniercá/ bluźnierz/ [...] Blasphemus. Kn 37.
patrz: BLUŹNIERZ
– Womit/ to co wyrzucáią/ blwociny. Vomitus araneosus [...] Nausea [...] Coërcere nauseam fluentem, i. vomitum. Kn 1281.
patrz: BLWOCINY
– Błáho/ vide Nędznié/ Podło. Kn 33.
patrz: BŁACHO, BŁAHO, BŁAHO
– Błáchy/ Lichy/ Tenuis, Pertenuis [...] Futilis causa. Kn 33.
patrz: BŁACHY, BŁAGI, BŁAHY, BŁAHY
– Błazeńskié błáhe/ niewart/ niégodne odpowiedzi zarzuty. Ludibriosa potestas. Kn 34.
patrz: BŁACHY, BŁAGI, BŁAHY, BŁAHY
– Wiéśiołék źiéle/ wierzbowká/ błágácz. Oenothera, et Oenotheris, et Onuris hilaritatem in vino affert [...] v. Cwikłá pomorska. Kn 1256.
patrz: BŁAGACZ
– Błágácz/ Delinitor [...] placandi vim habens. Kn 33.
patrz: BŁAGACZ
– Czynię dość komu/ Satisfacio legibus, Deo, causae, officio meo, opinioni hominum [...] Lito saeuitiae [...] Błagam. Kn 108.
patrz: BŁAGAĆ
– Błagam/ koię/ Placo Deum donis, deuotionibus [...] Paco caelestes [...] Mitigo [...] Delenio aliquem verbis commodis [...] Propitio [...] Mollio dissensiones [...] Mollio hominem [...] Mollio iras. Kn 33.
patrz: BŁAGAĆ
– Błagániu służący/ błagáiący/ [...] Placandi vim habens. Kn 33.
patrz: BŁAGAJĄCY
– Błagálnia/ Oraculum [...] Iuxta oraculum gignitur arbor Propitiatorium vulgò [...]. Kn 33.
patrz: BŁAGALNIA
– Błagániu służący/ błagáiący [...] Placendi vim habens. Kn 33.
patrz: BŁAGANIE
– Błagánie/ Mitigatio, Placatio [...] Placamenta deûm [...] Propitiationes pericula auertunt [...]. Kn 33.
patrz: BŁAGANIE
– Błagániu rzecz służąca/ Placamen [...]. Kn 33.
patrz: BŁAGANIE
– Błáwat aliter, et Błáwatno/ vide Jédwab/ etc. Kn 34.
patrz: BŁAWAT
– Błáwat/ vide Modrak. Kn 34.
patrz: BŁAWAT
– Błáwat aliter, et Błáwatno/ vide Iedwáb/ etc. Kn 34.
patrz: BŁAWATNO
– Modry/ błáwatny/ błękitny zupéłnié. Cyaneus, [...] Caeruleus [...] color, [...] Caeruleatus, [...] Thalassicus, [...] Venetus. Kn 422.
patrz: BŁAWATNY
– Błażék/ krążék woskowy/ Spira cerea plana [...]. Kn 34.
patrz: BŁAZEK, BŁAŻEK, BŁAŻEK
– Krążék/ vide Tálerzyk/ Błáżék. Kn 316.
patrz: BŁAZEK, BŁAŻEK, BŁAŻEK
– Błazen aliter, vide. Głupiéc. Kn 34.
patrz: BŁAZEN, BŁAZEN, BŁAŻEN
– Błazen co się błazéństwem bawi/ Sannio [...] Scurra [...] Morio [...] Nugas [...]. Kn 34.
patrz: BŁAZEN, BŁAZEN, BŁAŻEN
– Co ia zá chłop? co zá błazen? co ia zá niécnotá? Y ia błazen/. Sumné ego nihili? Sumnē ego minimi pretij? Ecce me hominem nihili. Kn 86.
patrz: BŁAZEN, BŁAZEN, BŁAŻEN
– Błazeńskié błáhe/ niewart/ niégodne odpowiedzi zarzuty. Ludibriosa potestas. Kn 34.
patrz: BŁAZENSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAŻEŃSKI
– Szyderski/ szyderzom/ szybáłom służący. Scurrilis iocus [...] Ludibriosus [...] Ludibriosa in eum ingessit. Derisorius [...] Diasyrticum dictum [...] Lusorius [...] Ad iocum & ludum factus [...] Ludicer, ludicrus [...] Ludiae coronae [...] v. Błażęński. Kn 1128.
patrz: BŁAZENSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAŻEŃSKI
– Błazeński/ szyderski/ śmiechu godny/ Nugatorius, Nugatoria res, accusatio etc. Ridiculus. Futilis laetitia [...] Ludicer [...] Ludicra ars, res [...] Friuolus in ostentatione literarum [...] Deridicula vanitas [...] Lusoria quaestio [...] Sputatilicus [...] Sputatilica crimina. Kn 34.
patrz: BŁAZENSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAZEŃSKI, BŁAŻEŃSKI
– Ná błazęństwo co rzec/ vczynić/ słucháć. Per deridiculum auditur. Kn 441.
patrz: BŁAZENSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAŻEŃSTWO
– Matániná/ [...] mátániną się báwię [...] vide Błazeństwo/ Báłámuctwo. Kn 393.
patrz: BŁAZENSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAŻEŃSTWO
– Frászká/ frászki/ (de rebus) máła rzécz/ podła rzécz. Hetta, res minimi pretii ab hiatu quati hieta. [...] vide Pryszczel ná chlébié. Nugae [...] Frászki/ błazenstwo wszytko było. Kn 180.
patrz: BŁAZENSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAŻEŃSTWO
– Błazen co się błazéństwem báwi/ Sannio [...] Scurra [...] Morio. Kn 34.
patrz: BŁAZENSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAZEŃSTWO, BŁAŻEŃSTWO
– Błázeńskie/ Inepté [...] Perridiculé [...] Nugatorié responsum. Kn 34.
patrz: BŁAZEŃSKIE
– Błaznowánie/ vide Żárt 1. Błaznuię/ v. Żártuię. Kn 34.
patrz: BŁAZNOWANIE
– Błaźnię kogo/ zbłaźnić kogo [...] Infatuare aliquem, [...] vide Mamię. Kn 34.
patrz: BŁAŹNIĆ
– Niébłędny/ niebłądzący. Inerrans [...] Stellae inerrantes [...] erroris expers. Aplanes caelum stellatum [...] Inerrabilis orbis caeli. Kn 491.
patrz: BŁĄDZĄCY
– Błądzenie/ Erratio [...] Terent. Minor est hac erratio [...] zbłądzenie. Kn 33.
patrz: BŁĄDZENIE
– Błędny/ błądzący. Erraticus [...] Errabundus [...] Erroneus. Kn 35.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Błądzę [...] vide Omylam się. Kn 33.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Błądzę po polu/ po lésié/ etc. Erro in campis [...] Huc & illuc errare [...] Exerro. Kn 33.
patrz: BŁĄDZIĆ
– Błąkácz/ biégun/ Spatiator [...] Erro [...]. Kn 33.
patrz: BŁĄKACZ
– Biégun/ błąkácz/ wszędy był/ powśinogá. Erro [...] Multiuagus [...] Circumuagus [...] Vulgiuagus [...] Omniuagus [...] Ambulator et Ambulatrix [...] Omnis fortunae et loci mulieres [...] Lustrator orbis Hercules [...] Obbiegácz [...] Nie zágrzeie mieyscá [...] vide Hultay. Kn 27.
patrz: BŁĄKACZ
– Tułácz/ v. Hultay/ Biégun I. Błąkácz. Kn 1164.
patrz: BŁĄKACZ
– Się/ Omnibus personis Latinis et Graecis redditur. Prima. [...] vt dziwuię się/ śmiéię się/ błąkam się/ gniewam się. Kn 991.
patrz: BŁĄKAĆ SIĘ
– Błąkam się/ tułam/ wáłęsam się/ tłukę się. Vagor per orbem, [...] Vagari toto foro, [...] Diuagor huc atq; illuc [...] Erro circum villulas, [...] Erro circum littora, [...] Oberro [...] Pererro ignotum orbem, [...] Inerro montibus [...] Voluntatur circa terram animi post mortem, [...] Muto sedem ex sede, [...] Palor [...] Palito. Kn 33.
patrz: BŁĄKAĆ SIĘ
– Błąkánie Vagatio [...] Euagatio [...]. Kn 34.
patrz: BŁĄKANIE
– Błędny / błądzący. Erraticus [...] Errabundus [...] Erroneus. Kn 35.
patrz: BŁĘDNI, BŁĘDNY
– Lás [...]Significat item tr. errorem, confusionem, obscuritatem. Iák w léśié błędno. Kn 348.
patrz: BŁĘDNIE, BŁĘDNO
– Modry/ błáwatny/ błękitny zupéłnié. Cyaneus [...] de colore. [...] Caeruleus anguis, color, pontus. [...] Cumatilis, vel Cymatilis [...] Thalassicus [...] Ferrugineus [...] Venetus. Kn 422.
patrz: BŁĘKITNY
– Błękitny/ v. Modry. Kn 35.
patrz: BŁĘKITNY
– Błoćiány/ z błotá. Luteus [...] Opus luteum de hirundinum nido [...]. Kn 35.
patrz: BŁOCIANY
– Błocę/ vbłocił szátę/ vide Kalam. Kn 35.
patrz: BŁOCIĆ
– Cięszki/ translatum. Infesta senectus [...] Dura seruitus [...] Imperiosa fames [...] Tetra hiems [...] Aerumnalis labor [...] vide Błoćisty. Przykry/ Obćiążliwy/ Niéznośny. Kn 83.
patrz: BŁOCISTY
– Błoćisty/ błotny/ błotá péłny/ Caenosus [...] Limosus lacus [...] Lutulentus amnis [...] Lutulenta terra [...] Lutosus [...] Labosum et lutosum iter [...]. Kn 35.
patrz: BŁOCISTY
– Vkalány/ vbłocony/ v. Błoćisty [...]. Kn 1182.
patrz: BŁOCISTY
– Błogo/ błogo mu/ Bellè, beatè [...] Perbeatus est [...]. Beatus es si consudaueris [...] Laudo fortunas tuas. Kn 35.
patrz: BŁOGO
– Błóná wé wnętrzu poprzeczna/ Osierdzie/ otoczyná/ przégroda wnętrzna. Diaphragma [...] Septum transuersum [...] Disseptum [...] Dissipium [...] Praecordia. Kn 36.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Błóná kiszkowa. [...] Membrana in medio intestinorum, ea sustinens. Mesenterium et mesaraeum, [...] Lactes, [...] Pantices [...] vide Kiszká. Kn 36.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Błóna w oknié/ bądź z błóny/ bądź ze śkłá/ (dicitur etiam Okno/ sed meliùs Błóná/ vt Nie mász w tey izbié błon/ choć są okná) Fenestra sint non sine foriculis, z błonámi ábo okiennicámi. Kn 36.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Błóná w ciélé źwierząt/ luckiem/ powszéchnié/ rozmáita/ przy mozgu/ przy sádlé/ wnętrznościách. Membrana. Kn 36.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Rupturá/ przétárcie/ przérwánie błony brzuchowey. v Przépukliná. Kn 955.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Błóná w ktorey się dziecię rodzi/ Łożysko/ Volua [...] Secundae. Kn 36.
patrz: BŁONA, BŁONA, BŁÓNA
– Błónowy/ ábo błoniány/ z błony/ Membranaceus [...] Vespertilioni pinnae membranaceae [...]. Kn 36.
patrz: BŁONIANY
– Skrzydłobłonisty/ błoniástoskrzydły [...] Membranis volans [...] Błonoskrzydły [...] Alites angues [...] et aliger Draco [...] Similiter błonoskrzydły/ nié pióroskrzydły. Kn 1010.
patrz: BŁONIASTOSKRZYDŁY
– Błónie. Ager vel campus compascuus [...] Pascuum viride [...] Pascuus ager. Kn 36.
patrz: BŁONIE, BŁONIE, BŁOŃ, BŁOŃ, BŁÓNIE
– Błónká mozgowa/ [...] Meninx [...] Membrana cerebri. Kn 36.
patrz: BŁONKA, BŁONKA, BŁÓNKA
– Gránatowych iábłék skórká/ Malicorium [...] Przégródká/ błónká tychżé. Kn 207.
patrz: BŁONKA, BŁONKA, BŁÓNKA
– Błónka w oku/ Membrana oculorum [...] Tunica, tunnicula oculi. Kn 36.
patrz: BŁONKA, BŁONKA, BŁÓNKA
– Pápierowe drzewko/ Papyrus [...] Papyri fruticis membranas, ex quibus glutino iunctis charta fiebat, Plinius vocat philyras, plagulas, tunicas, ramenta, (darte błonki) [...] árkuszé. Kn 668.
patrz: BŁONKA, BŁONKA, BŁÓNKA
– Błónká/ chorobá ná oku [...] Pterygium [...] Vnguis [...] Macula vngui similis oculum obscurans. Kn 36.
patrz: BŁONKA, BŁONKA, BŁÓNKA
– Niétoperz/ Vespertilio [...] Nycteris [...] błonoskrzydły ptak/ błonolotne zwierzę/ [...] Auis non àuis [...] Animal volucre biforme [...]. Kn 533.
patrz: BŁONOLOTNY
– Niétoperz/ Vespertilio [...] Nycteris [...] Mus alatus [...] błonoskrzydły ptak/ błonolotne zwierzę/ [...] Auis non àuis [...] Animal volucre biforme [...]. Kn 533.
patrz: BŁONOSKRZYDŁY
– Skrzydłobłonisty/ błoniástoskrzydły [...] Membranis volans [...] Błonoskrzydły [...] Alites angues [...] et aliger Draco [...] Similiter błonoskrzydły/ nié pióroskrzydły. Kn 1010.
patrz: BŁONOSKRZYDŁY
– Párgámin/ Membrana scriptoria ex pellibus animalium facta [...] Párgáminowy [...] Membranaceus sonat błónowy/ potest tamen et huc trahi. Kn 670.
patrz: BŁONOWY, BŁONOWY, BŁÓNOWY
– Błónowy/ ábo błoniány/ z błony/ Membranaceus [...] Vespertilioni pinnae membranaceae [...]. Kn 36.
patrz: BŁONOWY, BŁONOWY, BŁÓNOWY
– Błotniéię/ Lutesco [...]. Kn 36.
patrz: BŁOTNIEĆ
– Tunczyk rybá morska [...] Bágnik et Błotnik [...] Thunnus vel thynnus [...]. Kn 1164.
patrz: BŁOTNIK
– Błocisty/ błotny/ błotá péłny/ Caenosus [...] Limosus lacus [...] Lutulentus amnis. Kn 35.
patrz: BŁOTNY
– Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
patrz: BŁOTNY
– Błotny/ ná błocié rostący/ léżący/ z błotá wzięty. [...] Palustris aqua, [...] Palustris calamus, iuncus, [...] palustris vlua. Kn 36.
patrz: BŁOTNY
– Bágnisko/ bágno/ błotá/ Palus [...] Terra stagnata palude [...] Locus palustris. Kn 12.
patrz: BŁOTO
– Błoto/ Lutum [...] Caenum limus [...] Blateae et balatones, sunt bullae luti ex itineribus, aut id quod de calceamentorum soleis eraditur. Kn 36.
patrz: BŁOTO
– Smród [...] Quisquilliae [...] Balatro [...] vide Błoto. Kn 1034.
patrz: BŁOTO
– Ryż / Oryza [...] quia in palustribus crescit. błotorodny [...]. Kn 966.
patrz: BŁOTORODNY
– Bobruię/ iáko bóbr idę ábo brodzę/ w wodzié/ w błocié. [...] Grassor in aquis, in paludibus. Facio iter pluuio tempore. Per loca palustria gradior.. Kn 38.
patrz: BOBROWAĆ
– Bocian cudzoziemski/ Jbá z Łácińskiego/ Ibis. Kn 38.
patrz: BOCIAN, BOCIAN, BOCION
– Bocian náski/ Ciconia. Kn 38.
patrz: BOCIAN, BOCIAN, BOCION
– Bocianię [...] pullus ciconiae. Kn 38.
patrz: BOCIANIĘ
– Boday zdrow/ Bożéć day zdrowie/ gdy kto kichnié/ piié do mnié [...] Bene vixis vel vixeris [...]. Kn 39.
patrz: BODAJ, BODAJ, BODEJ, BOGDAJ
– Bodący rad/ s. woł/ [...] qui cornu ferit [...] Cornipeta [...] Cornupeta in SS. libris. Kn 38.
patrz: BODĄCY
– Bodziéc/ ościęń/ Stimulus propr. [...] Stimulus doloris [...]. Stimulus amoris [...]. Kn 39.
patrz: BODEC, BODZIEC, BODZIEC, BODZIEĆ, BOJEC
– Bodłak/ [...] Bodzięniéc [...] Rhamnus [...]. Kn 39.
patrz: BODLAK, BODŁAK, BODŁAK
– Bodzieniéc et Bodłak [...] roża polna/ [...] Málinowy krzaczék/ [...] Szákłák/ [...] Oset wielki. Kn 663.
patrz: BODLAK, BODŁAK, BODŁAK
– Podobnié ku wiérzeniu/ Probabiliter dicere, defendere. Credibiliter aliquid confingere [...] Verisimiliter [...]. Kn 742-743.
patrz: BODOBNO, PODOBNIE, PODOBNIE, PODOBNO, PODOBNO, PODOMNO, PODOWNO
– Podobnié/ [...] Simili modo: simili ratione, similiter, et simile [...] Rownié iak. Ná kształt. Kn 742.
patrz: BODOBNO, PODOBNIE, PODOBNIE, PODOBNO, PODOBNO, PODOMNO, PODOWNO
– Bodzięnie się bydłá miédzy sobą [...] certamen pecudum cornutarum inter se. Kn 39.
patrz: BODZIĘNIE SIĘ
– Bodłak/ Hageco. Bodzięniéc Vrsino. Rhamnus [...] Spina alba [...]. Kn 39.
patrz: BODZIĘNIEC
– Bogácęnie/ Ditatio [...] Diuitatio [...]. Kn 40.
patrz: BOGACENIE
– Bogacę kogo/ Augeo aliquem diuitiis [...] Augere aliquem largitione, liberalitate, opibus [...] Locupleto aliquem [...] Collocupleto aliquem [...] Dito aliquem [...]. Kn 39.
patrz: BOGACIĆ
– Bogácę się/ bogáciéię/ rem, opes augeo. Amplifico rem familiarem. Peruenire ad nummos [...] Cresco in multas opes [...] Facio rem [...] Ditesco [...] Emergere ad summas opes [...] vide Zámagam się. Kn 40.
patrz: BOGACIĆ SIĘ
– Bogáto / Opulenter [...] Ludos opulentiús quàm priores Reges, fecit. Opulentè [...] Opulentè ornata domus [...]. Kn 40.
patrz: BOGACIE, BOGACIE, BOGATO, BOGATO, BOHATO
– Bogácę się/ bogáciéię/ Rem, opes, augeo. Amplifico rem familiarem. Peruenire ad nummos, Cicero. Cresco in multas opes, Liuius. Facio rem, Teren. Ditesco [...] Emergere ad summas opes [...] vide. Zámagam się. Kn .
patrz: BOGACIEĆ
– Bogáctwá/ Res [...] Opes, diuitiae, copiae, fortunae [...] Opulentia [...] Opulentitas [...] Census [...] Protinus ad censum, de moribus vltima fiet quaestio. Partus per vulnera census [...] Dat census honores [...] Bonae res [...] v. Vbostwo. Locupletatio [...] 2. Zbogácęnie. Kn 40.
patrz: BOGACTWO, BOGACTWO, BOGACZTWO, BOGASTWO
– Pánuię/ władam czym roskazuię. [...] Teneo aliquem in mea ditione & potestate. [...] Diuitiae meae sunt, tu diuitiariū es, Senec. Ia mam w-mocy bogáctwá: Ia bogáctwy rządzę/ tobą bogáctwá/ (durum esset: moie są bogáctwá/ tyś bogactw) [...] v. Płużę. Kn 667.
patrz: BOGACTWO, BOGACTWO, BOGACZTWO, BOGASTWO
– Bogacz vide Bogáty. quanquam bogacz est substantiuū, sed Latinum vocabulum proprium illi respondens non inuenio, nisi translatum per aliquem tropum aliundè, vt Croesus, quod in multis alijs infrà obseruabis, qua in re Polonos Latinis vides feliciores. vt [...]. Kn 40.
patrz: BOGACZ
– In Cantico vulgari antiquissimo, de Epulone Euangelico habes: O bogaczu wiło/ Dawáć przé Bóg było/ pokić się godziło. Kn 1259.
patrz: BOGACZ
– Bogacz/ vide Bogáty. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Bogáty iéstem [...] Sum diues [...]. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Bogáty/ Diues. Opulentus, opulentissimus, copiosus [...] vide Pieniężny. Kn 40.
patrz: BOGATY
– Wywiélgá/ Wilgá/ Boguwola. Chlorio, chlorion [...] Viero [...]. Kn 1340.
patrz: BOGUWOLA
– Boiárzyn/ Boiari sunt nobiles inferioris ordinis in Lituania, Moscouia, et Russia. Kn 40.
patrz: BOJARZYN
– Ná bok ábo ná kráwądź co stáwiąm/ kłádę. v. Kráwądź. Kn 441.
patrz: BOK
– Bokow bolęnie/ Latreum cojmpunctio [...] Pleuritis [...] vide Koliká 2. Kn 41.
patrz: BOK
– Przypasuię co do boku. Cingo me gladio [...] Cingo latus ferro [...]. Kn .
patrz: BOK
– Przymierzam komu do gęby/ miéczem do boku/ przykłádam miécz. Intento alicui gladium [...]. Kn 878.
patrz: BOK
– Podeymuię boki/ podiąwszy boki chodze Ansatus ambulo, subnixis alis me infero [...] Brachio in normam flexo ambulo. v. Szumno 2. Idę 12. Kn 736.
patrz: BOK
– Podiadam sobié [...] Propè satur factus sum [...] Fulcire et sustentare cibis [...] Fulciri cibis, podeprzéć bokow [...]. Kn 737.
patrz: BOK
– Ná bok léwy/ práwy léżeć. Cubare in latus dextrum vel sinistrum. vt apud Iuuenal. Cubare in faciem [...] Incubitus lateris dextri valetudini conducit [...] Supini cubitus oculis conducunt: proni tussibus: in latera aduersum distillationes. Iacere dextro latere supino. ná léwy bok léżeć. Iacere sinistro latere supino. ná práwy bok léżeć Discibuit sic vt dextro latere torum premeret. położył się ná práwy bok. Iacet sinistro latere lecto affixus. ná léwy. Kn 441.
patrz: BOK
– Bok Latus [...] Latus insulae [...] latus nauis [...] Bok kráwądz naczynia. Kn 41.
patrz: BOK
– Bézbolny/ niéboleiący [...]. Kn 21.
patrz: BOLĄCY, BOLEJĄCY
– Stróná odporna w práwié/ pozwána/ obwiniona/ boląca. [...] Defensor. De cuius re disceptatur [...] v. Obwiniony 2. Kn 1076.
patrz: BOLĄCY, BOLEJĄCY
– Szyszká/ guz w-ciélé bolący/ Furunculus [...] Clauus in collo bouis, in pede ouis [...]. Kn 1130.
patrz: BOLĄCY, BOLEJĄCY
– Antába/ vide Rękoieść/ Vcho v státku/ Bolce. Kn 7.
patrz: BOLCE
– Boli mię to/ [...] vide Przykro mi co. Kn 42.
patrz: BOLEĆ
– Boleię (de animo) Magno in dolore sum vel mærore potiùs. Summo dolore afficior. Nihil mihi ad dolorem acerbius accidere potuit. [...]. Kn 41.
patrz: BOLEĆ
– Boli mię co/ Dolet mihi caput [...] Dolent mihi oculi [...] Boléwa mię/ vide Choruię ná co. Kn 41-42.
patrz: BOLEĆ
– Biorę co wprzod/ [...] Praecerpo dolorem [...] Pierwey boléię niż trzébá. Kn 32.
patrz: BOLEĆ
– Boléię/ (de corpore) boli mię ręká/ głowá/ etc. Doleo: dolorem capio, suscipio, habeo, patior, sustineo [...] ciérpieć bol [...] Zboláłá głowá [...] Boleć od dotknienia/ ábo czuć z bolem dotknienie iák rány. Kn 41.
patrz: BOLEĆ
– Skomá mi/ [...] skomáć/ boléiész. [...] Oczy mu dobrzé nié wypádną. Kn 1005-1006.
patrz: BOLEĆ
– Żołądká bolęnie mam. Kn 1223.
patrz: BOLENIE
– Bolésno/ boléśnié/ Dolenter dicere [...] Poenaliter interire [...] Bolésno/ mękámi/ okrutnié. Kn 41.
patrz: BOLESNIE, BOLESNO, BOLESNO, BOLEŚNIE, BOLEŚNIE, BOLEŚNO
– Bolésny [...] ból czyniący/ Dolendus [...] Quae venit indignè poena doleda venit [...] Dolorem afferens [...]. Kn 41.
patrz: BOLESNY, BOLESNY, BOLEŚNY
– Bolésny [...] boléiący [...] facilè vel multùm dolens [...] quòd doloribus fluat. Kn 41.
patrz: BOLESNY, BOLESNY, BOLEŚNY
– Boli mię co/ Dolet mihi caput. [...] Dolent mihi oculi. [...] Boléwa mię/ vide Choruię ná co. Kn 41-42.
patrz: BOLEWAĆ, BOLEWAĆ, BOLIWAĆ
– Bombarduię. Bombardiren. bombarder. Kn 69.
patrz: BOMBARDOWAĆ
– Bonować/ vide záżywąm/ Lubuię/ Biesiáduię. Kn 42.
patrz: BONOWAĆ
– Bunty w budowániu/ co bálki/ krokwy trzymáią/ [...] Capreoli [...] Antefixa [...] Antibasis, posterior [...] vide Szpągá 2. Kn 53.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Bunt/ [...] spiknienie/ zbuntowánie się/ Factio [...] Rebellio [...] Coitio [...] Seditio [...]. Kn 53.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Szpągá w-szkucié/ w-okręcié/ bunt. Costa [...] costae nauis. [...] Kn 1120.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Káię się czego/ grzechow/ buntow/ Idem Przéstáię czégo/ Záłuię zá co. Kn 257.
patrz: BONT, BUNT, BUNT
– Burzę aliter, vide Buntuię. Kn 54.
patrz: BONTOWAĆ, BUNTOWAĆ, BUNTOWAĆ
– Buntuię drugich/ Agito plebem seditionibus [...] Concio seditionem [...] Veterani per largitionem conciti [...] Concito, facio seditionem [...] Excito tumultum [...]. Kn 53.
patrz: BONTOWAĆ, BUNTOWAĆ, BUNTOWAĆ
– Buntuię się przéćiw komu/ burzę śię/ Tumultuor [...] Rebello [...] Turbo, absolutè [...] Si vna alteráue ciuitas turbet [...]. Kn 53.
patrz: BONTOWAĆ SIĘ, BUNTOWAĆ SIĘ, BUNTOWAĆ SIĘ
– Bór/ Sylua pinea, Virg. Pinetum [...]. Kn .
patrz: BOR, BÓR, BÓR
– Sośniná/ sosnowy lás/ bór. Kn .
patrz: BOR, BÓR, BÓR
– Borak/ Borrago [...] Corrago [...] Buglossum maius officinarum. Kn 42.
patrz: BORAG, BORAG, BORAK
– Kley złotniczy. Széférgryn/ boráks. Chrysocolla. Kn 282.
patrz: BORAKS
– Przéz lás/ przéz bór/ przéz bród gdzie iácháć/ ábo ná lás/ ná bór/ lasem/ borem. Ire per amnes, Ouid. Per mare, per saxa, per ignes fugere. Horat. Transire per aliquem locum, Plini. [...]. Kn 864.
patrz: BOREM
– Bórg/ borgowánie/ [...] Pecunia non numerata, non praesens, pecunia & credita. Caeca die emere oliuum, Plaut. i. pecunia non numerata, non praesenti, in diem dilata, Lambin. Kn 42.
patrz: BORG, BORG, BORK, BÓRG
– Dáię ná bórg/ vide Borguię. Kn 111.
patrz: BORG, BORG, BORK, BÓRG
– Dáię ná słowo/ ná krédyt/ vide Wiérzę [...] Borguię. Kn 112.
patrz: BORGOWAĆ
– Borguię/ wiérzę komu czégo w przédániu/ Fidem alicui habeo argenti. Kn 42.
patrz: BORGOWAĆ
– Bórg/ borgowánie/ [...] Pecunia non numerata, non praesens, pecunia credita. Kn 42.
patrz: BORGOWANIE
– Burmistrz / Magister ciuium [...] Maior magistratus [...] Consul [...] Tutor Reipublicae legitimus: Tutor Reipublicae annuus [...] Rector vrbis [...]. Kn 53-54.
patrz: BORMISTRZ, BUŁMISTR, BURMISTR, BURMISTRZ, BURMISTRZ
– Posztarz/ co konié z-urzędu dáié/ v nas Burmistrz. v. Podwodny urzędnik. Kn 794.
patrz: BORMISTRZ, BUŁMISTR, BURMISTR, BURMISTRZ, BURMISTRZ
– Burmistrz drugi/ społburmistrz [...] Collega consulis [...]. Kn 54.
patrz: BORMISTRZ, BUŁMISTR, BURMISTR, BURMISTRZ, BURMISTRZ
– Burmistrz stáry/ Exconsul [...]. Kn 54.
patrz: BORMISTRZ, BUŁMISTR, BURMISTR, BURMISTRZ, BURMISTRZ
– Borowizná/ Solum piniferum, vt Pinifer mons, locus [...]. Kn 42.
patrz: BOROWIZNA
– Sosna borowa/ léśna/ chóyká. Pinaster, à medio ramosus: Pinus syluestris. Plin. Vrsin. [...]. Kn 1038.
patrz: BOROWY
– Borowy/ adiect [...] Qui est ex pinea sylua, vel ad eam pertinens, Item per Genitiuum; vt pineti fungus, Borowy grzyb. Kn .
patrz: BOROWY
– Czernice/ vide Borowki czarne. Kn 99.
patrz: BORÓWKA
– Borowki czarne/ czernicé/ v. Márcowy kwiát. Kn 50.
patrz: BORÓWKA
– Borowki czerwone/ czerwienicé/ Mącznicá do kordwanu/ Rhus [...] Vitis Idaea rubra, Vrsin. Rhus erythros, Dalecamp [...]. Kn 42.
patrz: BORÓWKA
– Czerwienicá ziéle/ vide Wołowy ięzyk/ et Borowki czerwone. Kn 100.
patrz: BORÓWKA
– Borsuk/ v. Iáźwiéc/ nam idem est. Borys v. Chleb gruby. Kn 42.
patrz: BORSUG, BORSUK, BORSUK, BORSZUG
– Iáźwiéc/ borsuk/ Echinus terrestris [...] vide Ież cudzoziemski Choerogryllus, porcellus rupium, animal simile muri et vrso, magnitudine herecij [...]. Kn 239.
patrz: BORSUG, BORSUK, BORSUK, BORSZUG
– Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
patrz: BORYS
– Chleb gruby iáko borys Litéwski/ chleb poślédni/ Panis acerosus [...] Panis sordidus [...] Panis cibarius [...]. Kn 65.
patrz: BORYS
– Bosak aliter Hak do ogniá/ Hama, Quibusdam, v. Hak 1. Kn 42.
patrz: BOSAK, BOSAK, BOSHAK, BOSOK
– Bosak/ bosy człowiék/ Nudus pedes [...] Nudato pede currens [...] Excalceatus [...] Discalceatus [...] Planipes [...] Nudipes [...]. Kn 42.
patrz: BOSAK, BOSAK, BOSSAK
– Boski Kn 43.
patrz: BOSKI
– Boso chodzę/ [...] Nudis pedibus incedo. Nudipedalia exerceo, Hieron. Kn 42.
patrz: BOSO, BOSO, BOSSO
– Bose chodzęnie/ [...]. nuditas pedum. Nudipedalia exercere, Hieron. Nudipedalia denuntiare. Tertul. Kn 42.
patrz: BOSSY, BOSY, BOSY, BOSZY
– Bosak/ bosy człowiék/ Nudus pedes, Ouid. Nudato pede currens, Tribul. Excalceatus, Mart. Discalceatus, Sueton. Planipes [...] Nudipes [...]. Kn 42.
patrz: BOSSY, BOSY, BOSY, BOSZY
– Boszkowáć się/ Sanctitatem qua quis caret prae seferre, simulare [...] hypocritam esse. Kn 42.
patrz: BOSZKOWAĆ SIĘ
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: BOT, BÓT, BUT, BUT
– W-trzéwikách/ w-bótách chodzący/ obów máiący ná nogách. Calceatus [...] In crepidis, in caligis processit in publicum. [...]. Kn .
patrz: BOT, BÓT, BUT, BUT
– Prochniéię/ Cariem sentio, traho [...] Infestor carie. Cariem vetustatis recipio. Computrescunt arbusculae [...] Botwiéię/ de vestibus, corijs. Prochniéię/ de lignis. Kn 822.
patrz: BOTWIEĆ, BÓTWIEĆ, BUTNIEĆ, BUTWIEĆ, BUTWIEĆ
– Botwiéię/ v Prochniéię. Kn 42.
patrz: BOTWIEĆ, BÓTWIEĆ, BUTNIEĆ, BUTWIEĆ, BUTWIEĆ
– Buczéię/ idem Bótwiéię/ vide Prochniéię. Kn 51.
patrz: BOTWIEĆ, BÓTWIEĆ, BUTNIEĆ, BUTWIEĆ, BUTWIEĆ
– Káduk/ chorobá rzucáiąca/ Wielka niémoc/ Boża kaźń: Bożéc/ Boëmis. Morbus comitialis. Kn 256.
patrz: BOŻEC
– Próg/ Limen, n. [...] Limen inferum, próg dolny. [...] Limentinus, priscis ethnicis deus liminum, [...] Lima dea, [...] Progowy bożéć. Kn 823.
patrz: BOŻEC
– bożki domowe Kn 43.
patrz: BOŻEK
– bożék pogáński Kn 973.
patrz: BOŻEK
– Bożnicá Zydowska/ Proseucha, [...] Śynagoga. Kn 43.
patrz: BOŻNICA, BOŻNICA, BÓŻNICA, BUŻNICA
– Bożnicá/ Delubrum, [...] Arbor circa Ammonis delubrum. Kn 43.
patrz: BOŻNICA, BOŻNICA, BÓŻNICA, BUŻNICA
– Bożniczy. Archisynagogus. Kn 43.
patrz: BOŻNICZY
– Viola Medica, [...], Viola Mariana [...]. Kn 176.
patrz: BOŻY
– Boży Kn 43.
patrz: BOŻY
– Dźięka Bogu vide Chwałá Bogu. Kn 162.
patrz: BÓG
– Dla Bogá/ vide Przé Bóg. Kn 120.
patrz: BÓG
– Bóg/ DEUS, Cicer. [...] Deum vocat rationem quandá per omnen naturam pertinentem. Kn .
patrz: BÓG
– Ból rodzących/ [...] dolor parturientis. Kn 41.
patrz: BÓL
– Ból/ boléść/ bolenie/ Dolor [...] Dolor capitis [...] Dolor pectoris, ventris [...]. Kn 41.
patrz: BÓL
– Żal/ żáłowánie/ żałość/ Ból [...] Gryzienie się. Morsus dolor: acer morsus doloris: morsus animi et contractiuncula. Kn 1373.
patrz: BÓL
– Bodący rad/ s. woł/ [...] qui cornu ferit, Virg. [...] Cornipeta, Sipont. Cornupeta in SS. libris. Kn 38.
patrz: BÓŚĆ
– Bodę koniá ostrogámi/ vide zwieram koniá. Kn 39.
patrz: BÓŚĆ
– Bodą się woły/ Decertant cornibus tauri, Virgil. Dimicant inter se arietes aduersis cornibus incursantes [...] Kn 39.
patrz: BÓŚĆ SIĘ
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: BÓT
– Obłoczę śię w zakonny vbiór ábo szátę/ biorę hábit zakonny.[...]. Kn 567.
patrz: BRAĆ
– Bramá v száty/ listwá/ obłogá/ Limbus [...] Fimbria [...] Instia. Kn 44.
patrz: BRAM, BRAMA
– Bramá ná tryumph/Fornix, m. icis. [...] Fornix Fabii. Porta triumphalis, [...] Arcus, [...] Arcus ob recepta signa dicabant. Kn 44.
patrz: BRAMA, BRAMA, BRANA, BROMA, BRONA
– Bramá/ braná/ broná mieyska. Porta. Kn 44.
patrz: BRAMA, BRAMA, BRANA, BROMA, BRONA
– Spust u bram mieyskich/ v. Kratá żélázna. Kn 1054.
patrz: BRAMA, BRAMA, BRANA, BROMA, BRONA
– Bramká niewiéścia. [...] (vide Tkánicá) [...] Nimbus [...]. Kn 44.
patrz: BRAMKA
– Bramny/ stroż bramy strzégący. Custos portae [...] Cella ostiarii [...]. Kn 44.
patrz: BRAMNY
– Drzwi bramne/ Porta [...]. Kn 152.
patrz: BRAMNY
– Bramy strzégę/ bramny iéstém/ [...] sum portae custos. Kn 44.
patrz: BRAMNY
– Brámuię/ transl. vide Obmawiam. Kn 44.
patrz: BRAMOWAĆ
– Brámuię szátę [...] Praetexo vesti limbum vel vestem limbo [...] Circundo limbo chlamydem [...]. Kn 44.
patrz: BRAMOWAĆ
– Szátá brámowána po brzégách drogą mátéryią. Praetexta toga [...] v. Brámowány. Kn 1104.
patrz: BRAMOWAĆ
– Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn 44.
patrz: BRANIEC
– Brániéc/ v. Poimániéc. et Wybrániéc. Kn .
patrz: BRANIEC
– Trzéci [...] trzéciego brántu/ podléyszey proby/ podléyszy. [...] tertiam palmam sortitus. Kn 1158.
patrz: BRANT
– Srebro szczere/ czyste/ Bránt srebrá. Argentum purū putū [...] Argentum excoctum [...] Argentum pusulatum vel pustulatum [...]. Kn 1056.
patrz: BRANT
– Bayki to/ Plotki/ brednié. cùm dicta alicuius refutamus, vt frászki/ cùm res eleuamus. Nugae, Tricae [...] Fabulae: somnium tr. [...]. Kn 18.
patrz: BREDNIA, BREDNIA, BRYDNIA, BRZEDNIA
– Bredzę/ v. Błékocę/ Báię. Kn 45.
patrz: BREDZIĆ, BREDZIĆ, BRYDZIĆ
– Gruzłá/ vide Bryłá. Kn 214.
patrz: BRELA, BREŁA, BRYŁA, BRYŁA
– Bochny miédzi/ bryły zlane/ Panes aeris [...]. Kn 38.
patrz: BRELA, BREŁA, BRYŁA, BRYŁA
– Bryłá/ Grumus terrae, Colum. Gleba, Cicer. [...] Panes aeris, Plin. Massa picis, Virg. Massa lactus coacti, Ouid. Granum alicae [...] bryłá krochmalu/ granum dici potest amyli. [...] Palacra [...]. Kn 48.
patrz: BRELA, BREŁA, BRYŁA, BRYŁA
– Bryłká/ gruzołká/ Glebula [...] Grumulus [...] Massula salis [...]. Kn 48.
patrz: BREŁKA, BRYŁKA, BRYŁKA
– Bryndzá/ Caseus Russicus in heduli pelle formatus. Acernus auctor. Kn 48.
patrz: BRENDZA, BRYNDZA, BRYNDZA
– Brety/ vide Strefá/ et Bramá v száty. Kn 45.
patrz: BRET, BRET, BRETA, BRETA, BRETA, BRYT, BRYTA
– Strefá/ absolutè. et Strefá ná szácié/ bretá/ stroká [...] Virga [...] Virgae seu virgulae purpureae [...]. Kn 1075.
patrz: BRET, BRET, BRETA, BRETA, BRETA, BRYT, BRYTA
– Brwi podnoszę [...] supercilia attollo. Kn 48.
patrz: BREW
– Brwi spuszczam [...] supercilia contraho. Kn 48.
patrz: BREW
– Paćiérzé kápłáńskie/ i. Kśiążki w-ktorych są paćiérzé. vide Bréwiarz. Kn 658.
patrz: BREWIARZ
– Bréwiarz/ Epitome precum. Breuiarium precum Sacerdotalium. vt Vlpi. Breuiarium rationum vsurpat. Codex precum horariarum [...]. Kn 45.
patrz: BREWIARZ
– Bryżé/ [...] Vestis vel tela muliebris picta acu et variegata. Kn 48.
patrz: BREZ, BRYŻ, BRYŻ
– Brlok/ vide Zezowáty. Kn 45.
patrz: BRLOK
– Zezowáty/ Brlok/ rożnem/ świdrem pátrzący. Strabo [...] Strabus [...] Scambus. Kn 1421.
patrz: BRLOK
– W bród się udáć/ ábo iść/ propriè. Idem, Brodęm iść/ ábo brodzić/ Vado ire, vadum ingredi, vado transire [...] v. Brnę. Kn 1214.
patrz: BRNĄĆ
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
patrz: BRODA
– Béz brody/ vide Gołowąs. Kn 21.
patrz: BRODA
– Ilmiczká/ ilmowna źiéle/ koźia brodá. [Vlmaria [...] Barba hirci [...]. Kn 250.
patrz: BRODA
– Puszcza śię komu brodá/ v. Zárastam 1. Kn 903.
patrz: BRODA
– Brodá/ i. włosy ná brodzié/ Barba [...] Barbitium [...] Brodziszcze. Kn 45.
patrz: BRODA
– Brodá/ i. włosy ná brodzié/ Barba [...] Barbitium [...] Brodziszcze. Kn 45.
patrz: BRODA
– Brodá tr. pro adiect. Brodáty vel Brodácz vsurpatur more Latinorum [...]. Kn 45.
patrz: BRODACZ
– Brodáty/ brodacz/ Barbatus, et barbatulus [...] Barbiger [...] Multibarbus [...] Hircosus [...]. Kn 45.
patrz: BRODACZ
– Bogacz/ vide Bogáty [...] vt Pługáwiéc/ Plugáwy/ Brodáty/ Brodacz/ Gębáty/ Nosáty/ etc. Kn 40.
patrz: BRODACZ
– Brodáty/ brodacz/ Barbatus, et barbatulus [...] Barbiger [...] Multibarbus [...] Hircosus [...]. Kn 45.
patrz: BRODATY
– Brodá tr. pro adiect. Brodáty vel brodacz usurpatur more Latinorum, vt Głowá/ gębá/ kulá/ et multa alia, vide quae sequuntur. Kn 45.
patrz: BRODATY
– Brodawczáty/ Verrucosus [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWCZATY
– Brodawéczká/ Verrucula [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWECZKA
– Brodawka źrzebięca/ Hippomanes [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawká wisząca/ Acrochordon [...] verruca pensilis [...] Verruca eminens [...] Thymion [...] colore thymi est [...] At Chalazion est tuberculum in palpebra pendens, mobile [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawká/ Verruca sesilis [...] Myrmecion [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Cycék męski y niéwiéści/ brodawká cyckowa ná piersiách/ Papilla [...] Mamma virorum [...]. Kn 92.
patrz: BRODAWKA
– Brodawká ábo cycék ná koziey szyi/ Lacinia [...] Mamilla pensilis [...] Mammula [...] Verruca capri [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWKA
– Brodawnik ziéle/ Słonecznik. Náwrot. Podrożnik drugi. Siren. Podrożnik brodawczány. Vrsin. Heliotropium, Verrucaria, Scorpiurion, Plin. Cichorium verrucarium [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWNIK
– Brodawnik kámień drogi/ Myrmecias [...]. Kn 45.
patrz: BRODAWNIK
– W bród śię vdáć/ ábo iść/ propriè. Idem, Brodęm iść/ ábo brodźić/ Vado ire, vadum ingredi, vado transire [...] v. Brnę [...]. Kn 1214.
patrz: BRODZIĆ
– Bobruię/ iáko bóbr idę ábo brodzę/ w wodźié/ w błoćié/ [...] Grassor in aquis, in paludibus. Facio iter pluuio tempore. Per loca palustria gradior. Kn 38.
patrz: BRODZIĆ
– Zbrodzony/ bród máiący/ brodźisty [...] Vadosus [...]. Kn 1408.
patrz: BRODZISTY
– Brodźisty/ bród máiący/ Vadosus fluuius [...] Aqua aliqua vadari potest [...]. Kn 46.
patrz: BRODZISTY
– Brodá/ i. włosy ná brodźié/ Barba [...] Barbitium [...] Brodźiszcze. Kn 45.
patrz: BRODZISZCZE
– Broi Márzéc/ Saturnus, etc. Sidus conficitur vel confectum est [...] tempestas, cuius illud causa est [...]. Kn 46.
patrz: BROIĆ
– Iusz iédno bróy/ iusz ty bróy. Age, perge porrò insanire [...]. Kn 254.
patrz: BROIĆ
– Broię/ co złego czynię/ v. Dopuszczam się. Zbroić co. Kn 46.
patrz: BROIĆ
– Broná/ Occa [...] vide Rádło. Kn 46.
patrz: BRONA
– Záwłóczę siewbę broną/ inocco lupinum. Kn 1401.
patrz: BRONA
– Brunat/ źiele/ brunatek/ v. Szarłat żiele Kn 47.
patrz: BRONATEK, BRUNATEK, BRUNATEK
– Ostrożka ziele/ Brunatek/ Modrzeniec rogaty Kn 645.
patrz: BRONATEK, BRUNATEK, BRUNATEK
– Szárłat mátéryia/ iédwab/ sukno. Purpura [...]. Inter coccum et muricem medius est color ampelinus, seu xerampelinus, Brunatnoczerwony. Kn 1100.
patrz: BRONATNOCZERWONY, BRUNATNOCZERWONY, BRUNATNOCZERWONY
– Caeruleus [sonchus], [mlecz] brunatny. Kn 417.
patrz: BRONATNY, BRUNATNY, BRUNATNY
– Bróń/ oręże/ Arma [...] Arma alia ad tegendum, alia ad nocendum. Armatura [...] Telum [...] Arma item alia Lusoria alia Decretoria, vesra, vera, acuta [...] Broń/ oręże do ćwiczęnia/ szermowánia/ i. do bitwy prawdziwey. Kn 46.
patrz: BRONIA, BRONIA, BROŃ, BROŃ, BRÓŃ
– Łánia broń/ ziéle/ vide Iéleni korzeń. Kn 348.
patrz: BRONIA, BRONIA, BROŃ, BROŃ, BRÓŃ
– Bronićiel wéśćia/ etc. Prohibitor [...]. Kn 46.
patrz: BRONICIEL
– Przystęp (actio) vt, Bronić przystępu. v. Przystąpienie. Kn 889.
patrz: BRONIĆ
– Piiáństwá broniący [...] Ebrietati resistit, mulcet ebrietatem [...]. Kn 696.
patrz: BRONIĆ
– Bronię kogo v práwá/ Pro capite ac fortunis alicuius causam dicere. Causam capitis orare. Tueor dicendo alicuius personam, factum. Dicere à reo [...] v. Pomágam zá kiem. Kn 46.
patrz: BRONIĆ
– Krtaniey błonká w vściu iey głosowi służąca/ krtani w iédzeniu broniąca. Epiglotis [...] Operculum asperae arteriae [...] Operculum laryngis Epiglottida [...]. Kn 322.
patrz: BRONIĆ
– Nié dopuszczam czégo komu/ Bronię komu czégo. Prohibeo aliquem ab iniuria [...] Prohibeo conatus et motus alicuius: prohibeo aliquem commeatu, cibo, tecto, exitu, fuga [...] Kn 498.
patrz: BRONIĆ
– Do ząb tr. vt Do ząb broni przyiaciélá/ zdánia swego/ etc. Mordicùs tuetur amicum, tr. Pertinaciter ei adhaeret. Constantissimè eum defendit [...]. Kn 126.
patrz: BRONIĆ
– Do ząb/ proprie. vt Do ząb broni wilk dzieci/ etc. Lupus mordicùs catulos defendit. Nonnisi dentibus excussis à catulis lupum amoueas [...]. Kn 126.
patrz: BRONIĆ
– Odpowiadam v práwá/ bronię się. Respondeo [...] vide Spráwuię się v sądu. Kn 604.
patrz: BRONIĆ SIĘ
– Bronię się práwem/ Ius meum allego [...] Rectè ác iure factum defendo [...]. Kn 46.
patrz: BRONIĆ SIĘ
– Bronię się/ Defendo vim [..] defendo me telo [...] Prohibeo à me vim [...] Vim vi repello: vim repello [...] Defendare se ab hostibus [...]. Kn 46.
patrz: BRONIĆ SIĘ
– Bronię się słowy/ vide Wymawiam się. Oczyściam się słowy. Kn 46.
patrz: BRONIĆ SIĘ
– Obroná/ (actio) vt zábić kogo w obronié/ i. broniąc się/ vide Bronięnie. Kn 576.
patrz: BRONIENIE
– Bronięnie/ Tuitio sui [...] Defensio [...] Defensio criminis, innocentiae. Propugnatio dignitatis [...] Obroná. Patrocinium [...] Suscipere patrocinium alicuius: repudiare patrocinium voluptatis: genus hoc dicendi ad patrocinia aptum. Propugnatio dignitatis alicuius [...] vide Obroná słowna. Kn 46.
patrz: BRONIENIE
– Bronuię/ włóczę/ Subigo glebas [...] Occo [...] Deocco [...] Vicia deoccatur [...] Occare, est comminuere ne sit gleba: quod ita occidunt, occare dicunt. [...] Terra semen primum occoecatum cohibet, ex quo occatio, quae id efficit nominata est [...] Semina sarculis adobruo [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWAĆ
– Włóczę rólą/ vide Bronuię. Kn 1272.
patrz: BRONOWAĆ
– [...] Bronuię ná vkoś poprzek brozdy. Puluero [...] vineam [...] in puluerem glebas resoluo. Cratire [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWAĆ
– Bronowánie/ włoczenie/ Occatio [...] Occationem ab occaecatis (s. obrutis) seminibus ducit [...] Occatio, occaecatio est [...] Pulueratio [...] Deliratio [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWANIE
– Bronowániu służący/ Occatorius [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWANIE
– Włóczék/ vide Bronownik. Kn 1272.
patrz: BRONOWNIK
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occilator [...] Glebarius [...]. Kn 46.
patrz: BRONOWNIK
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occilator Glebarius [...]. Kn 46.
patrz: BRONUJĄCY
– Browar/ browárnia/ Officina cervisiaria [...]. Kn 47.
patrz: BROWAR, BROWAR, BROWARZ
– Browar/ browárnia/ Officina cervisiaria vulgò, si placet vocabulum Graecum [...] vtere, Zythocopaeum, Miélcuch/ idem, lege et sequentia. Kn 47.
patrz: BROWARNIA
– Brózdá w oraniu ábo w zagonié miédzy skibámi/ Sulcus [...]. Kn 47.
patrz: BROZDA, BROŻDA, BRÓZDA, BRUZDA, BRUZDA, BRUŻDA
– Rozdwoięnie/ rozdzielęnie wody zá kiem płynącym. broździé podobne. [...] Sulcus, quem facit nauis in aqua. Sulcum premit ipsa carina. Infindunt sulcos, s. aequori maris [...]. Kn 941.
patrz: BROZDA, BROŻDA, BRÓZDA, BRUZDA, BRUZDA, BRUŻDA
– Rów do sprowádzęnia wody z-roli/ ż-ogrodá/ z-drogi/ etc. ábo ná przywiedzięnie wody ná ogród/ łąkę/ rólą. [...] Incile [...] Dioryx [...] Rurmusowy rów/ Brózdá 2. Kn 935.
patrz: BROZDA, BROŻDA, BRÓZDA, BRUZDA, BRUZDA, BRUŻDA
– Głęboka brozdá. Sinuosus specus cordis [...] Subcauus mons [...] Pandus: pandae lances, carinae [...]. Kn 134.
patrz: BROZDA, BROŻDA, BRÓZDA, BRUZDA, BRUZDA, BRUŻDA
– Brózdéczká/ Sulculus [...]. Kn 47.
patrz: BROZDECZKA, BROZDECZKA, BRÓZDECZKA
– Broździciel. [...] In liras redigo iugerum proscissum, Colum. Consulco. Kn 47.
patrz: BROŹDZICIEL
– Bróździć/ Sulcare [...] Lirare [...] Sulcum altius imprimere, Cicer. Infindo sulcos telluri, Virg. Imporcare [...]. Kn 47.
patrz: BROŹDZIĆ, BROŹDZIĆ, BRÓŹDZIĆ, BRUŹDZIĆ
– Brodká/ Barbula, [...]. Kn 45.
patrz: BRÓDKA
– Kozia brodká/ ziéle/ Wliśnik/ Słonécznik mleczny. Tragopogon [...]. Kn 311.
patrz: BRÓDKA
– Brodá kozia/ proprie Aruncus [...] vide Kozia brodká. Kn 45.
patrz: BRÓDKA
– Bróg. Aceruus manipulorum, frumenti, vel leguminis quadratus tectus [...]. Aceruus scutorum [...]. Frumenti aceruos [...] Nubilarium. [...] Kn 46.
patrz: BRÓG
– Smolę/ Decoloro [...] vide Násmalam/ Brudzę. Kn 1033.
patrz: BRUDZIĆ
– Brudzę/ brukam/ smolę/ Inficio [...] Sordido. Kn 47.
patrz: BRUDZIĆ
– Bruk/ Lithostrotum [...] Strata viarum [...] Via strata [...] Statumen pauimentorum [...]. Kn 47.
patrz: BRUK, BRUK, BURK
– Krzeszę po bruku/ [...] Lithostrota feriens scintillare facio [...] per plate as vmbraticam pugnam cieo. Kn 325.
patrz: BRUK, BRUK, BURK
– Brudzę/ brukam/ smolę/ Inficio, [...] Sordido. Kn 47.
patrz: BRUKAĆ
– Brukam/ vide Brudzę. Kn 47.
patrz: BRUKAĆ
– Brukarz [...] Lithostrota [...]. Kn 47.
patrz: BRUKARZ, BRUKARZ, BURKARZ
– Brukuię/ Sterno locum saxis [...] Sterno viam lapide [...] Silice via perstrata est. [...]. Kn 47.
patrz: BRUKOWAĆ, BRUKOWAĆ, BURKOWAĆ
– Ścielę drogę/ nápráwuię/ pokładam czym. Sterno iter per mare. AEre atque argento sternunt omne iter, Lucr. Iter militari labore stratum, Quintilian. [...] Vicinum Brukuię. Kn 983.
patrz: BRUKOWAĆ, BRUKOWAĆ, BURKOWAĆ
– Brukowánie/ (actio) Stratura viarum [...]. Kn 47.
patrz: BRUKOWANIE
– Brukowány/ [...] lapidibus stratus. Hinc Lithostrota [...] Delapidatus [...]. Kn 47.
patrz: BRUKOWANY, BRUKOWANY, BURKOWANY
– Brunat ziele/ brunatek/ v. Szarłat ziele Kn 47.
patrz: BRUNAT
– Brunatnieię / Purpurasco Kn 47.
patrz: BRUNATNIEĆ
– Brózdami Sulcatim [...] Kn 47.
patrz: BRUZDAMI
– Brwisty [...] Superciliosus [...]. Kn 48.
patrz: BRWISTY
– Brwisty/ brwi wiélkich/ [...] qui hirtis supercilijs singebatur [...]. Kn 48.
patrz: BRWISTY
– Brykam/ vide Odwarkam/ Odwierzgam. Kn 48.
patrz: BRYKAĆ
– Brylásto/ bryłámi [...] glebae modo. Kn 48.
patrz: BRYLASTO, BRYLASTO, BRYŁASTO
– Niérowność/ Inaequalitas [...] Imparilitas [...] Iniquitas loci [...] Anomalia [...] Glebositas terrae [...] Brylástość. Kn 521.
patrz: BRYLASTOŚĆ
– Brylásty/ Glebosus, glebosior terra [...] Glebulentus [...] crassis globis [...] hadrobolon [...]. Kn 48.
patrz: BRYLASTY, BRYLASTY, BRYŁASTY
– Brylásto/ bryłámi/ [...] Glebae modo. Kn 48.
patrz: BRYŁAMI
– Brytan/ piés wiélki/ Molossus [...]. Kn 48.
patrz: BRYTAN
– Piékárká/ Pistrix [...] Coquula, Cocula [...] (v. Brytfánná/ Piéc chlébowy) Panisica mulier [...]. Kn 686.
patrz: BRYTFANNA
– Brytfánná/ Sartago [...] Artopta [...] Testus [...] Cocula [...] Clibanus [...] vide Piécyk. Kn 48.
patrz: BRYTFANNA
– Bryzélia/ mátéria ábo dréwno/ z ktorey fárbę czynią. Brasilicum vel Brasiliense lignum [...]. Kn 48.
patrz: BRYZELIA, BRYZELIA, BRYZYLIA
– Bryzéliowa fárbá Sanguineus color, Plin.Thyles. fit etiam ex ligno Brasiliensi [...]. Kn 48.
patrz: BRYZELIOWY, BRYZELIOWY, BRYZYLIOWY
– Bárwená/ rybá. Cromer. Bármá/ Gesner. Pármá/ Bohemis. Brzáná/ Cromer. Vrsin. Toporék/ Cromer. Mullus barbatus & barbatulatus [...] Barbo [...] Barbus [...] Mullulus [...] Trigla [...] Triglites [...]. Kn 15.
patrz: BRZANA
– Brzáná/ Bersáná/ Cromero, vide Bárwená. Kn 48.
patrz: BRZANA
– Brzask/ vide Swit. Kn 48.
patrz: BRZASK
– Brząkam ná stronách/ Elicio neruorum sonos [...]. Pello lyram [...] Pulso lyram [...]. Kn 48.
patrz: BRZĄKAĆ, BRZĘKAĆ, BRZĘKAĆ
– Apétyt brzémiennych zły/ Malacia [...]. Kn 8.
patrz: BRZEMIENNY
– Brzask/ vide Swit. & Brzeszczy się/ vide Swita. Kn 48.
patrz: BRZESZCZYĆ SIĘ
– Brzeziná/ lás ábo dréwno brozowe/ Silua aut lignum betullae. Kn 49.
patrz: BRZEZINA
– Brzmię/ dźwięczę/ Persono, [...] Aures, domus cantu personat. ║ Personat aequora cauâ conchâ, [...]. Classicum personauit, [...]. Circumsonat aliquid, [...]. Brzmi około. Sono, as [...]. Sonat vox alicuius. ║ [...] Idem sonant haec verba: Sono, is, sonere, [...]. Sonunt, [...] Soniuit, [...] Consonaterra (clamore, tubis) [...]. Consonat nemus, [...] Resono, as, [...] Resono, is [...] ║ Recino, [...]. In vocibus nostrorum Oratorum vrbanius quiddam recinit. ║ Sonos efficio, fundo, is [...]. Percrepo, [...] Lucus vocibus cantuq; symphoniae percrepat. ║ Concrepant cymbala, [...] ║ Recrepo, [...] caua cymbala recrepant. ║ Reboo, [...] Reboant tympana. ║ Increpuit sonitum tuba, [...]. Reddit sonum chorda, [...] ║ Tinnio, [...] Tintino, [...] Tintinnio, is [...]. ║ Tonant tympana, [...]. Clueo [...] Nimium difficile est reperiri amicum ita, vt nomen cluet, vtitur hac voce [...]. vide Szczękam. Kn 49.
patrz: BRZMIEĆ
– Brzęk/ dźwięk/ z brząkánia/ v. Brzmienie. Est etiam interrectio sonū exprimens rei tinnulae percussae vel proiectae. Kn 48.
patrz: BRZMIENIE
– Brzmienie/ dźwięk. Sonus, m. 2. Sonus neruorum, vocis, [...] Sonitus tubarum, [...]. Sonitus aeris, [...] Sonor, m. [...] Sonus, us, m. [...] Strepitus dulcis testudinis, [...]. Tinnitus aeris, [...] Canor [...]. Kn 49.
patrz: BRZMIENIE
– Głosu brzmienie / głośność. Claritas vocis, [...] Claritudo vocis, [...] Vocalitas [...]. Kn 193.
patrz: BRZMIENIE
– Spiewanie Kn 1043.
patrz: BRZMIENIE
– Brzmiący/ Sonorus [...] Vocalis, subst aut Vocalis litera, adiect [...]/ brzmięnie/ dźwięk przéz się máiąca. Resonus [...] resonans [...]. Kn 49.
patrz: BRZMIENIE
– Spiewánie/ głos śpiewáiących. Melos, [...] At melos, li. vel melus,li. m. priscè. [...] carmen, modulis, modus. [...] Lucret vsurpauit in plur. Et cygnea mele, i. bi cantus, [...]. Item Musaea mele organici per chordas mobilibus digitis figurant. Idem, Organicos sonores vocat. dźwięk/ brzmienie. Melo repercusso, [...] Piéśń/ Mélodyia. Kn 1042.
patrz: BRZMIENIE
– Wnętrze ábo brzuch/ pękátość/ opukáłość dzbaná/ flászy/ i inszych státków/ miárá wnętrzna ábo plác/ w-który się możé co wlać/ wsypáć. Capacitas vasis [...] Calix [...]. Kn 1275.
patrz: BRZUCH
– Brzuch/ żywot/ Venter [...] Dolium pertusum [...] Abdomen. [...] v. Kiszká. Kn 50.
patrz: BRZUCH
– Rupturá/ przétárcie/ przérwánie błony brzuchowey. v Przépukliná. Kn 955.
patrz: BRZUCHOWY
– Brzydko/ mierziono/ brzydliwié/ Foedè [...] Foedisimè àgitur causa. Kn 50.
patrz: BRZYDLIWIE, BRZYDLIWO
– Brzydkość/ brzydliwość/ Fastidium cibi stomachi Nausea. Kn 50.
patrz: BRZYDLIWOŚĆ
– Brzytwá/ rybá morska. Nouacula, Plin. piscis mannus palmaris, dorso acuto cultellato, carne tenera suaui, sed quae attigit serrum olet. in arena degit. Rondelet [...]. Kn 51.
patrz: BRZYTEW, BRZYTWA
– Bárwierska szkátułá do brzytéw/ [...] Theca tonsoris. Kn 15.
patrz: BRZYTEW, BRZYTWA
– Brzytwá/ Nouacula, Cicer. Culter tonsorius, Cicer. Cultor tonsoris, Plin [...] Scalpellum, Cicer. [...] Scalpellus, Cels. [...]. Kn 51.
patrz: BRZYTEW, BRZYTWA
– Iák po brzytwách/ vide Boiáźliwié/ Ostrożnié. Kn 231.
patrz: BRZYTEW, BRZYTWA
– Bá xox pueris pro má/ apud Festum, in Bu, Tu, Má, Tá. Kn 10.
patrz: BU
– Bubá/ bobo/ vide Strászydło. Kn 51.
patrz: BUBA
– Strászydło dziécinne zmyślone/ niewidome/ bubá [...] Mania. Kn 1073.
patrz: BUBA
– Bucham/ vide Wybuchnąć. Kn 51.
patrz: BUCHAĆ
– Bugay/ buhay/ buiak/ vide Byk. Kn 52.
patrz: BUCHAJ, BUGAJ, BUHAJ, BUHAJ
– Bucę śię/ vide Kokoszę śię/ Pysznię śię. Kn 51.
patrz: BUCIĆ SIĘ, BUCZYĆ SIĘ, BUCZYĆ SIĘ
– Woszczycá ziéle/ v. Bucięń. Kn 1283.
patrz: BUCIEN, BUCIEŃ, BUCIEŃ, BUCIŃ
– Bucień ziéle/ Woszczycá Vrsin. Gingidium. Kn 51.
patrz: BUCIEN, BUCIEŃ, BUCIEŃ, BUCIŃ
– Buczéię/ idem Bótwiéię/ vide Prochnieię. Kn 51.
patrz: BUCZEĆ
– Pyszno/ nádęcié/ buczno. Superbè, intoleranter, insolenter, arroganter, sublatè de se dicere. Elatè dicere [...] Inflatiùs perscribere aliquid [...]. Kn 904.
patrz: BUCZNIE, BUCZNO
– Buczniéię/ buczno/ buczny vide Pyszny/ etc. Kn 51.
patrz: BUCZNIEĆ
– Pyszny/ buczny/ nádęty/ hárdy/ wyniosły. Superbus, Arrogans, Insolens [...]. Kn 904.
patrz: BUCZNY
– Buczyná/ v. Bukowiná. Item v. Zoráwie iágody. Kn 51.
patrz: BUCZYNA
– Bukowiná/ buczyná/ Faginea silua, arbor, lignum [...] Esculetum [...]. Kn 52.
patrz: BUCZYNA
– Budá item vide Kramnicá. Kn 51.
patrz: BUDA
– Stáwiam budynék iáki/ v. Wystáwiam 3. Kn 1065.
patrz: BUDENK, BUDUNEK, BUDUNK, BUDYNEK, BUDYNEK
– Budynék/ vide Budowánie. Kn 52.
patrz: BUDENK, BUDUNEK, BUDUNK, BUDYNEK, BUDYNEK
– Budowánie/(actio) wystáwiánie budowánia/ budynék/ AEdificatio [...]. Kn 51.
patrz: BUDENK, BUDUNEK, BUDUNK, BUDYNEK, BUDYNEK
– Budynku opátrowánie/ opráwá/ Sarta tecta [...] Sarta tecta exigere [...] Odbieráć/ oględowáć vrzędownié budynék. Kn 52.
patrz: BUDENK, BUDUNEK, BUDUNK, BUDYNEK, BUDYNEK
– Budá / Taberna [...]. Budká. Vmbra tonsoris [...] taberna, officina, [...]. Kn 51.
patrz: BUDKA
– Budkarz/ co w budcé mięszka/ przékupień/ krámarz/ rzęmięśnik/ Attubernalis [...] Fornicarij [...] Tabernarius [...]. Kn 51.
patrz: BUDKARZ
– Bramę buduię/ [...] Portam aedifico. Kn 44.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduiący ná niéwłasnym gruncié/ Superficiarius [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWAĆ
– Most buduię/ moszczę. Facio pontem: cingo fossam ponticulo [...]. Kn 428.
patrz: BUDOWAĆ
– Rozwiera się co budowánego/ iáko wóz/ łoże/ ganék. Descendit & hiat theatrum rimis ingentibus [...]. Kn 956.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduię/ tr. buduię ludzié/ wzlépszam przykłádem dobrem. Exemplo sum alicui [...] Exemplum praebeo alicui [...] Exemplo bono sum alicui [...] Sum exemplum posteris virtutis. Suppeditare exempla virtutis [...] meliorem reddo aliquem in moribus. Kn 52.
patrz: BUDOWAĆ
– Buduię się z kogo/ Exempla nobilia subdunt alicui aculeos, Senec. Peto ab aliquo exemplum fortitudinis, Cicer. Traho ad exemplum aliquid, Vlpian. [...] Naśladuię. Exemplo optimi cuiusq; facio, Cicer. [...]. Kn 52.
patrz: BUDOWAĆ SIĘ
– Biorę przykład z kogo v. Przykład/ Buduię się. Kn 32.
patrz: BUDOWAĆ SIĘ
– Budynék/ vide Budowánie. Kn 52.
patrz: BUDOWANIE
– Pokóy/ budowánie dla uspokoięniá. mięszkánie spokoyné. Conclauium [...] Penetrale (priuatorium) [...] Penetrale (regum) [...] Museum, locus quietus ad legendu[m], lucubrandum [...]. Kn 758.
patrz: BUDOWANIE
– Ruchome budowánie/ Ambulatoria porticus [...] Circumforanea domus [...] Confixilis machina [...] Subliciae turres [...] Pegma [...]. Kn 957.
patrz: BUDOWANIE
– Ruchome rzéczy w-budowániu/ w-gruncié ktore przédáwácz sobié wyymuié. Ruta caesa [...] In venditionis lege fundi Ruta caesa ita dicimus vt V producamus [...] Intestinum opus [...]. Kn 957.
patrz: BUDOWANIE
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: BUDOWANIE
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: BUDOWANIE
– Budowánie (opus) to co wystáwiono. Fabrica [...] Officina [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Budowánie/ (actio) wystáwiánie budowánia/ budynék/ AEdificatio [...] Fabrica [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Zbudowánie ábo budowánie kogo. tr. Dánie dobrego przykłádu komu. [...] Incitatio alicuius ad virtutem bono exemplo praebito [...]. Kn 1408-1409.
patrz: BUDOWANIE
– Budowánie ná cudzym gruncié/ Superficies [...] Superficium [...] Superficiaria aedes [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWANIE
– Szynwagá/ budownicze ábo stolárskie naczynie do ustáwiánia prosto ku górzé roboty/ iést iáko T Łácinskie wersáłowe wywrocone tak ┴ á sznurék od góry z-ołowem wisi. Libella [...]. Kn 1130.
patrz: BUDOWNICY, BUDOWNICZY, BUDOWNICZY
– Budowniczego publicznego vrząd/ Lunárstwo/ Aedilitas: aedilitium munus, Cicer. Cura aedium sacrarum & priuatarum [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNICZY
– Lunar/ v. Budowniczy miéyski. Kn 374.
patrz: BUDOWNICZY
– Budowniczy subst. Rzéczypospolitey/ kroléwski/ miéyski/ Lunár. Aedilis [...] Fabricarum Tribunus [...] Publicus [...] Aedilis plebis [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNICZY
– Architékt/ Budowniczy naywyższy/ Architectus [...] Architector aedis, et architecton doli, tr. [...] Mechanicus [...] Fabricarum peritissimus [...] v. Budownik. Kn 8.
patrz: BUDOWNIK
– Budownik/ Architékt. AEdificator [...] Mundi aedificator Deus [...] Structor, molitor, fabricator [...] AEdificet agricola, non sit tamen aedificator [...] Machinator bellicorum instumentorum [...] vide Architékt [...]. Kn 51.
patrz: BUDOWNIK
– Budowny/ Bellè vel bene, & ratione aedificata villa [...]. Capax domus, Ouid. Operosissimum templum [...]. Kosztownié wielką robotą budowány. Kn 51.
patrz: BUDOWNY
– Budzenié. [...] Excitatio. Arnobi. Kn 52.
patrz: BUDZENIE
– Byk/ bujak/ bydlnik/ Taureus [...]. Kn 56.
patrz: BUJAK
– Buiánie/ biégánie swawolne/ zbytnie/ Eugatio [...]. Kn 52.
patrz: BUJANIE
– Buczyná/ v. Bukowiná. [...] Kn 51.
patrz: BUKOWINA
– Bukowiná/ buczyná/ Faginea [...] arbor [...] τὸ δένδρον [...] φήγινον. Kn 52.
patrz: BUKOWINA
– Bukowiná/ buczyná/ Faginea silua [...] ὁ φήγινος δρυμὸς [...]. Kn 52.
patrz: BUKOWINA
– Bukowiná/ buczyná/ Faginea [...] lignum [...] τὸ [...] ξύλον, φήγινον. Kn 52.
patrz: BUKOWINA
– Bułáwá/ Claua ferrea rotunda longo manubrio [...] Insigne ducis belli in Polonia. Kn 53.
patrz: BUŁAWA
– Bułká chlébá. Paxamatium, diurnus panis monachorum. AEgyptiorum propè sex vnciarum [...] Collatione [...] Aliud est Suidae, id est, Biskokt. Kn 53.
patrz: BUŁKA
– Bochenék chlébá/ bułká/ forma panis parui, diminutiuum pane. Pastillus [...] Collyris [...]. Kn 38.
patrz: BUŁKA
– Bunczéwie/ vide Grzybienie. Kn 53.
patrz: BUNCZEWIE
– Burzęnié ludu/ vide Buntowánie/ Zámięszánie. Kn 54.
patrz: BUNTOWANIE
– Buntowánie [actio] [...] Turbarum concitatio [...] Tempestas seditionum, discordiarum: tempestas popularis. Seditio [...]. Kn 53.
patrz: BUNTOWANIE
– Buntownié/ Seditiosè concitata concio [...] Seditiosissimè dicere [...]. Kn 53.
patrz: BUNTOWNIE
– Zwadcá/ zwadzcá/ zwaycá. Sator litis [...] Litigator [...] v. Buntownik. Kn 1454.
patrz: BUNTOWNIK
– Buntownik/ Euocator feruorum [...] Rerum nouarum auidus concitor [...] Incentor et incesor turbarum [...] Turbator [...] Factiosus [...] Axitiosus [...] Nowiniarz. Natinator, Festo seditiosus. Nouarum rerum molitor [...]. Kn 53.
patrz: BUNTOWNIK
– Rokoszanié/ [...] Factiosi qui conspirárunt. Vicin. Buntownik. Kn 924.
patrz: BUNTOWNIK
– Buntowny/ rosterkliwy/ burźliwy tr Seditiosus [...] Factiosus [...] Turbidus homo [...] Turbidi et concitati motus animorum [...] Tumultuosus miles [...] Tumultuosa concio, sententia [...] Turbulentus [...] Nouis rebus studet [...] Discordialis [...]. Kn 53.
patrz: BUNTOWNY
– Niézgodny/ Discors [...] Dissentaneus [...] Incongruens sibi, nobis [...] Insociabilis [...] Insociabile regnum. v. Buntowny. Kn 544.
patrz: BUNTOWNY
– Pluszczy kréw z-czégo/ ábo wodá. [...] Cum sonitu aliquid supernè fluit. (Burczy verò [...] Cum strepitu per aspera plani fluit, vel cum impetu.) [...] Sudor fluit vndiq́ue riuis. Strumięniem ciéczé/ idem quod pluszczy. Kn 716.
patrz: BURCZEĆ
– Burczy wodá/ Claricitat [...] vide et Pluszczy. Kn 53.
patrz: BURCZEĆ
– Burdá/ turniéiá/ gomon/ fasoł/ Turba [...] Turbela [...] Turbella [...] Tragoedia tr. [...] vide zámięszánie/ Rozruch. Kn 53.
patrz: BURDA
– Skłádam z-osłá/ z-mułá burdy/ cięzáry rozbieram. [...] Depono clitellas, instratum [...]. Kn 1003.
patrz: BURDA
– Kłótnia/ v. Zámięszánie/ Trudność/ Burdá/ Rosterk. Kn 283.
patrz: BURDA
– Burdy stroię/ Do turbas, facio, Terent. Turbelas do, facio [...] O co burdy stroisz/ ábo ták bárzo się frásuiesz/ gębę rozwierasz. Ciere turbas, Plaut. Mouere Tragoedias, Quintil. Excitare tragoedias, Cicer. [...] vide Mięszam 3. Kn 53.
patrz: BURDA
– Burdy ná osłá/ ná mułá/ Clitellae [...]. Kn 53.
patrz: BURDA
– Burdam się/ kustram się/ Segniter me vestio vel accingo, operi, itineri, vel ad iter. Kn 53.
patrz: BURDAĆ SIĘ, BURDAĆ SIĘ, BURTAĆ SIĘ
– Burgrábiá/ Custos arcis [...] Praefectus Vigilum [...] vide Podstárośći. Kn 53.
patrz: BURGRABI, BURGRABIA, BURGRABIA, MURGRABIA
– Burmistrzowski/ Consularis aetas, familia [...] Consulare vinum [...]. Kn 54.
patrz: BURMISTROSKI, BURMISTROWSKI, BURMISTRZOWSKI, BURMISTRZOWSKI
– Burmistrzostwo/ Consulatus [...]. Kn 54.
patrz: BURMISTRZOSTWO, BURMISTRZOSTWO, BURMISTRZOWSTWO
– Burmistrzowskié/ Consulariter acta vita [...]. Kn 54.
patrz: BURMISTRZOWSKIE
– Bursa/ v. Mieszék. Kn .
patrz: BURSA, BURSA, BURSZA
– Bursa / konwikt / Contubernium [...] Conuictus. Kn 54.
patrz: BURSA, BURSA, BURSZA
– Bursak/ vide Społmieszkániéc. Kn 54.
patrz: BURSAK
– Bursztyn/ Czerwonáwy bursztyn. Glessum barbara voce dicitur [...] qui ait esse succum arboris pini, rigore aut tempore autumnali concretum. [...]. Kn 54.
patrz: BURSTYN, BURSZTYN, BURSZTYN, BURZTYN
– Burżliwy / wichrzásty / nawáłności péłny / Procellosum coelum [...] Procellosus ventus [...] Procellosum mare [...] Tempestuosum mare [...] Turbidus dies [...] Turbidum tempus [...] Turbulentum tempus: turbulentissimus tribunatus [...]. Kn 54.
patrz: BURSZLIWY, BURZLIWY, BURZLIWY, BURŻLIWY
– Wichrowáty/ wichrzásty. v. Burzliwy. Item, wichrowáty voce translata sapiùs vtuntur Poloni. pro Dziwak/ Fántástyk/ Niéspokoyny/ Warchół. Kn 1242.
patrz: BURSZLIWY, BURZLIWY, BURZLIWY, BURŻLIWY
– Buntowny/ rosterkliwy/ burżliwy tr. Seditiosus [...] Factiosus [...] Turbidus homo [...] Turbidi et concitati motus animorum [...]. Kn 53.
patrz: BURSZLIWY, BURZLIWY, BURZLIWY, BURŻLIWY
– Bursztynowy Succinus, mart. Succineus, Plin. Electrinus. Paul. I. C. [...]. Kn 54.
patrz: BURSZTYNOWY
– Burtá/ burtnicá/ Transtra [...] Iuga. Kn 54.
patrz: BURTA
– Burtá/ burtnicá/ Transtra [...] Iuga [...]. Kn 54.
patrz: BURTNICA
– Bury/ Virgatus [...] Virgato corpore. Virgulatus [...] Virgulata distinctione. Kn 54.
patrz: BURY
– Chmurá/ burzá/ pochmurność/ Caelum turbidum, nubilosum [...] Nubilum [...] Dubium et inipendens caelum, [...]. Kn 67.
patrz: BURZA
– Wzbieránie i opadánie/ v. Morskie burzęnie. Kn 1346.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie ludu/ vide Buntowánie/ zámięszánie. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie miástá/ Excidium vrbis [...] Excisio, euersio tectorum. Disturbatio Corinthi: disperditio vrbis [...] Excidio [...] v. Pustoszęnie/ Obálánie. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Przychodzęnie morskie/ v. Morskie burzęnie/ przychodzęnie. Kn 869.
patrz: BURZENIE
– Burzęnie morzá/ nawáłność/ Tempestas pelagi [...] Tempestas maris [...] Procella [...] AEstus feruor maris: Agitatio fluctuum: agitatio maris [...] vide Náwáłność. Kn 54.
patrz: BURZENIE
– Zámięszánia péłny/ Turbidus [...] Turbidum tempus [...] Turbidissimae actiones [...] Turbulenta Respub. res, tempestus, turbulentum tempum, negotium. Tumultuosae conciones, tumultuosa vita [...] Homo turbulentus [...] v. Burzliwié/ Pomięszánié. Kn 1378.
patrz: BURZLIWIE
– Burzliwié/ Turbidè, Turbulentè. Kn 54.
patrz: BURZLIWIE
– Burzyciel/ zburzyciel/ Euersor vrbium: extinctor patriae [...] Demolitor murorum, Vitru. Vastator Troiae, [...] Expugnator coloniarum. Kn .
patrz: BURZYCIEL
– Táran woięnny/ Aries [...] Machina bellica muralis [...] Burzyciel miast. Kn 1136 [1126].
patrz: BURZYCIEL
– Burzę aliter. Agitant mare venti, Virgil. Emoliuntur venti fretum, Senec. [...]. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzę miásto/ Euerto vrbem; Excido vrbes hostium: deleo & perdo, extinguo vrbem, ciuitatem, Tacit. Expugno oppidum [...] vide Obalam/ Pustoszę. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzę aiter vide Buntuię. Kn 54.
patrz: BURZYĆ
– Burzy się morzé/ Exaestuat mare [...] Feruet mare [...] Turbat mare [..]. Kn 54.
patrz: BURZYĆ SIĘ, BURZYĆ SIĘ, BURŻYĆ SIĘ
– Burzy się piwo/ wino/ Feruet vinum cum ex musto in vinum transit [...]. Kn 54.
patrz: BURZYĆ SIĘ, BURZYĆ SIĘ, BURŻYĆ SIĘ
– Buntuię się przéciw komu/ burzę się/ Tumultuor [...] Rebello [...] Turbo [...]. Kn 53.
patrz: BURZYĆ SIĘ, BURZYĆ SIĘ, BURŻYĆ SIĘ
– Pychá/ hárdość/ butá/ nádętość. Superbia, Plautus. Cicer. Arrogantia, insolentia, Cicer. [...]. Kn 903.
patrz: BUTA
– Butél/ vide Woźny miéyski. Kn 54.
patrz: BUTEL, BUTEL, BUTEŁ
– Buzdygan/ claua ferrea angulosa profundis et crebris sulcis striata [...]. Kn 55.
patrz: BUZDYGAN
– Iést w cenié/ w pieniądzách/ v. Popłaca. Kn 247.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Báczenie/ rozum/ Iést przy baczeniu/ [...] sanae mentis, sanus mente, idem. przy sobié [...] z baczeniem/ z rozumem. Kn 11.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Szubiénicznik/ wisiéléć [!][...] Nostri per probrum dicunt talibus: Byłeś w-katowskich rękách. Kn 1126.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Gwoli być komu/ Dare se alicui [...] Tradere se totum alicui Mácie mię po woli [...]. Kn 220.
patrz: BYĆ, BYĆ, BYDŹ
– Robotny wół/ bydlę do roboty/ od roboty. Operarius [...] Pecus operarium. Iugatorius bos: Glebarius bos [...]. Kn 920.
patrz: BYDLĘ
– Béstyálskié/ vide Po béstyálsku/ et Iáko bydlę. Kn 21.
patrz: BYDLĘ
– Bydlęciéię/ Bydlęciem się stáię [...] In pecudis degenero, vt Nabuchodonosor. Kn 56.
patrz: BYDLĘ
– Iako bydlę/ iáko béstya/ po béstyálsku. Pecorum modo [...] More ferae [....] In pecorum modum [...] More bestiarum [...] v. Po béstyálsku.. Kn 232.
patrz: BYDLĘ
– Człowiék nié bydlę. Kn 133.
patrz: BYDLĘ
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...] Kn 301.
patrz: BYDLĘ
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...]. Kn 301.
patrz: BYDLĘ
– Bydlęcé/ More pecudum: more bestiarum [...]. Kn 56.
patrz: BYDLĘCE
– Bydlęcy/ Pecuarius canis, Colum. Pecuaria quaestio, Var. Pecorinus, Sipont. Robert. Steph. [...] Veterinarius, adiect. Veterinaria medicina [...] Iumentarius, Apul. Contubernium iumentarium. Kn 56.
patrz: BYDLĘCI, BYDLĘCI, BYDLĘCY, BYDLĘCY, BYDLĘCZY, BYDLIĘCZY
– Stráwá bydlęca/ Pabulum [...] vide Pokarm/ pasza. Kn 1073.
patrz: BYDLĘCI, BYDLĘCI, BYDLĘCY, BYDLĘCY, BYDLĘCZY, BYDLIĘCZY
– Rząp' w-ogonié bydlęcym/ Caulis [...] Caulis caudae boum, equi, asini, et c. [...]. Kn 967.
patrz: BYDLĘCI, BYDLĘCI, BYDLĘCY, BYDLĘCY, BYDLĘCZY, BYDLIĘCZY
– Bydlęćiéię/ bydlęćiem śię stáię/ [...] In pecudis naturam degenero [...]. Kn 56.
patrz: BYDLĘCIEĆ
– Byk/ buiak/ bydlnik/ Taureus [...] Ductor gregis indomiti [...]. Kn 56.
patrz: BYDLNIK
– Bydlnik/ vide Byk. Kn 56.
patrz: BYDLNIK
– Bydłá siłá máiący/ bydlny/ Armentosus. Italia armentosissima [...] Pecorosus. Kn 56.
patrz: BYDLNY
– Wéłniste bydło/ iáko owcé. Lanicium [...]. Kn 1234.
patrz: BYDŁO
– Przéżuwa bydło niéktore/ żucha. Remando [...] pontici mures remandunt. Remandere eundem cibum [...] Ruminat animal [...] Armentum reduces dum gutture ruminat escas. [...]. Kn 864-865.
patrz: BYDŁO
– Dobyték/ vide Robotne bydło. Kn 129.
patrz: BYDŁO
– Złodźiey bydłá/ v. Bydłokradcá. Kn 1433.
patrz: BYDŁOKRADCA, BYDŁOKRADCA, BYDŁOKRADZCA, BYDŁOKRADŹCA
– Bydłokradźcá/ Abactor [...]. Kn 56.
patrz: BYDŁOKRADCA, BYDŁOKRADCA, BYDŁOKRADZCA, BYDŁOKRADŹCA
– Bydłokradźtwo/ Abactus [...]. Kn 56.
patrz: BYDŁOKRADZTWO, BYDŁOKRADZTWO, BYDŁOKRADŹTWO
– Byk/ buiak/ bydlnik/ Taureus [...] Ductor gregis indomiti, [...]. Kn 56.
patrz: BYK
– Bykowy/ Taurinus [...] Taureus [...] Tauriformis [...] Taurigenus [...]. Kn 56.
patrz: BYKOWY
– Bystry [...] Perspicax & acutus. [...] Domyslny. Bystry. Solerti auditu animal. [...] Solers animus. [...] Solers ingenium. [...] Sagax homo. [...] Kn 57.
patrz: BYSTRY
– Bystry [...] Bystry potok/ Bystra rzeká [...] Rapax torrens, [...] Rapax fluuius. Acris equus. Violentus amnis. [...] Kn 57.
patrz: BYSTRY
– Wydrzéię/ Chytrzéię/ Bystrzéię. Kn 1311.
patrz: BYSTRZEĆ
– Béstwię się/ bystrzéię/ Ferocio. Kn 20.
patrz: BYSTRZEĆ
– Bywáléc/ bywáły/ Versatus, versatisimus. Expertus [...]. Multorum hominum mores vidit & vrbes [...] Factum est periculum pedum, visa et via, [...] Multùm ille & terris iactatus & alto [...] Multum aquae nauigauit. vide Swiádom. Kn 57.
patrz: BYWALEC
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: BZOWY
– Bzowy/ Sambuceus baculus. [...]. Kn 57.
patrz: BZOWY
– Podárék od páná/ krola/ etc. Donatiuum [...] lege Czadz. Charisticum officialibus dabatur. Callistrat. Kn 732.
patrz: CADZ, CZADZ, CZADZ
– Czadz/ Missilia [...] Sparsit missilia variarum rerum [...] Mittere missilia in vulgus [...] Missilia fortunae [...] quae à fortuna sparguntur [...] Antiochus illustris pecuniam spargens dicebat [...] Populus Romanus stipem spargere coepit [...]. Kn 94.
patrz: CADZ, CZADZ, CZADZ
– Kosz do cedzenia/ Fiscus vimineus [...] Saccus vinarius [...] Saccus nivarius [...] Saccus saligneus, sparteus. saccus tenui vimine contextus, inuersae metae similis [...] Qualus [...]. Kn 308.
patrz: CADZENIE, CEDZENIE, CEDZENIE
– Cádzęnie/ Expressio. Kn 57.
patrz: CADZENIE, CEDZENIE, CEDZENIE
– Cédziworek/ co cédzęnia naczynie/ sitko/ etc. Fiscus lineus vel vimineus, quo oleum defluens ex torculari colatur [...] Qualus [...] Saccus lineus [...] Sportula faecaria [...] Colum [...] Ex iunco factum colum [...]. Kn 60.
patrz: CADZENIE, CEDZENIE, CEDZENIE
– Łużnik/ Fiscus vimineus, vel lineus [...] vide Kosz do cedzenia. Kn 375.
patrz: CADZENIE, CEDZENIE, CEDZENIE
– Przépuszczam wosk/ łóy/ etc. [...] Iterùm liquo significat et simpliciter Rostapiam/ et Cédzę. Kn 853.
patrz: CADZIĆ, CEDZIĆ, CEDZIĆ, CĘDZIĆ
– Cádzę/ cédzę/ Colo [...] Exprimo per linteum [...] Liquo vinum [...] Deliquo [...] Transcolo, defaeco [...] Percolo aliquid [...] Recolo [...] znowu cádzę. Liqueo vel liquesco [...] aquae per interuenia (terrarum) liquescunt. cádzą się/ siekną/ przeciekaią [...]. Kn 57.
patrz: CADZIĆ, CEDZIĆ, CEDZIĆ, CĘDZIĆ
– Cádzę/ cédzę/ Colo [...] Exprimo per linteum [...] Liquo vinum [...] Deliquo [...] Transcolo, defaeco [...] Percolo aliquid [...] Recolo [...] znowu cádzę. Liqueo vel liquesco [...] aquae per interuenia (terrarum) liquescunt. cádzą się/ siekną/ przeciekaią [...]. Kn 57.
patrz: CADZIĆ SIĘ, CEDZIĆ SIĘ, CEDZIĆ SIĘ, CĘDZIĆ SIĘ
– Cédzony/ Saccatus lineis saccis [...] percolatus [...]. Kn 60.
patrz: CADZONY, CEDZONY
– Cáły Boży rok/ dzięń/ noc/ wołałém/ czekał/ etc. pro cáluczki/ cáły zgołá/ sic káżdy Boży dzień deszcz/ pro każdy zgołá. Totis vel singulis prorsus diebus, integris omnino, continuò pluit etc. Kn 58.
patrz: CALUCZKI
– Całkiem v. Niérozdzielnié. Kn 58.
patrz: CAŁKIEM
– Całość aliter vide, Niédętość/ Zupełność [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOŚĆ
– Całość/ záchowánie/ trwáłość. Salus Reipublicae [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOŚĆ
– Cáłuię/ Osculor [...]. Kn 58.
patrz: CAŁOWAĆ
– [...] qui osculatur, vel amat oscula. Cáłownik inusitatum est. Kn 58.
patrz: CAŁOWNIK
– Przysiadam komu suknią/ czapkę/ księgi. Assideo super aliquid. Insideo alicui rei. Kn 886.
patrz: CAPKA, CZAPKA, CZAPKA
– Cár/ kniaź wiélki/ Rex, aut Regulus apud Moscos [...] vide Kśiążę. Kn 59.
patrz: CAR, CAR, CZAR
– Czernice/ vide Borowki czarne. Kn 99.
patrz: CARNY, CZARNY, CZARNY
– Borowki czarne/ czernicé/ v. Márcowy kwiát. Kn 50.
patrz: CARNY, CZARNY, CZARNY
– Cárski/ Regius [...]. Kn 59.
patrz: CARSKI
– Czausz/ [...] Nunc Tsausii aulici vel cubicularij Turcae esse dicuntur. ex quo numero nuntij vel Legati minores, aut veredarij deliguntur. vide. Goniéc. Kn 97.
patrz: CAUSZ, CZAUS, CZAUSZ, CZAUSZ, CZAUZ
– Cząbr Włoski/ vide Dzięcielnicá. Kn 94.
patrz: CĄBR, CZAMBR, CZĄBER, CZĄBER, CZĄBR, CZĄBR
– Cząbr ziéle/ Satureia [...] Cunila [...] Thymbra [...] Satureium [...]. Kn 94.
patrz: CĄBR, CZAMBR, CZĄBER, CZĄBER, CZĄBR, CZĄBR
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: CĄBRZYCA, CĄBRZYCA, CZĄBRZYCA
– Strąk czczy/ strączyná/ łuská strąkowa. [...] Siliquae caulesq́ue (fabarum) gratissimi sunt pabulo pecori, videlicet excussis fabis, et vacuae [...]. Kn 1072.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Ná czczo przyszédł/ Ieiunus in scenam venit, [...] Ieiunus et abstemius, [...] Impransus [...] Czczy/ łáknący. [...]. Kn 441.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Kokorycz więtsza/ kokorzyk/ [...] Kokornak czczy. Fumaria, [...] Capnos, [...] Fumaria bulbosa, [...] Capnos Chelidonias, [...] Pes gallinaceus, idem quod Capnos [...] Radix concaua [...]. Kn 286.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Kółko czcze wewnątrz/ iáko cyrklem nápisáne/ ábo obręcz/ etc. [...] circulus paruus. krążék/ krąg máły. v. Koło 1. [...] Koło/ figurá okrągła czcza wé wnątrz. Circulus, [...] duae formae praestantes sunt, etc. ex planis circulus. Orbis, [...] Stellae circulos et orbes conficiunt. [...] Circus est omnis ambitus, vel gyrus [...]. Kn 291.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Czczy/ próżny / Vacuus lectus, [...] Vacuum praedium, [...] Inanis nauis, vas, [...] Cassum & & (sic) inane granum, [...] Cassa nux, [...] Vanus, [...] Vanae auenae, Obinane ouum, [...] Inanis prudentiae: inanis aliqua re vtili, [...]. Czczy/ aliter, v. Dęty / & Ná czczo. Czczym czynię / Exinanio, [...] Exinaniri sale oua creduntur [...], v. Wypróżniam. Czczym śię stáię / Vacefio [...]. Kn 98.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Jaje czcze / Ouum hypenemium, [...] Ouum irritum, ouum Zephyrium, quod Zephyro flante generatur, [...] Subuentaneum ouum, [...] quod femina sine mare parit, quasi ex vento conceptum. Talia autem sunt sterilia, humida magis, & minora caeteris, saporisq́; iniucundi [...] & fluitant in aqua, [...] aliqui haec vrina vocant, quos reprehendit Isidorus. v. Jaje zalęgłe. Kn 229.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Kiszka czcza / [...] Intestinum ieiunum, [...] secundum in ordine, sic dictum, quia parum in eo humoris est, [...] duodeno contiguum est, sed obliquum, [...]. Kn 276.
patrz: CCZY, CZCZY, CŻCŻY
– Cébér/ Hydria, [...] dimin. Cébrzyk. Kn 59.
patrz: CEBER, CEBER, CEBR, CEBR, CĘBR, CZEBER, CZEBR
– Deszcz/ Pluuia [...] Imber [...] Ruit caelum imbribus [...] Deszcz iák cébrem lał [...]. Kn 120.
patrz: CEBER, CEBER, CEBR, CEBR, CĘBR, CZEBER, CZEBR
– Cébér [...] dimin. Cébrzyk. Kn 59.
patrz: CEBRZYK, CEBRZYK, CZEBRZYK
– Cébulá psia/ vide Psia cébulá. Kn 59.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Pióro ábo pierzé v cybulé. Stylus: thallus caeparum [...]. Kn 700.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Cébulá zamorska/ Scilla [...] Squilla [...]. Kn 59.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Psiá cébulá/ Szpilanká/ Podéyrzon żołty. Bulbus vomitorius [...]. Kn 895.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Szpilanká/ v. Psia cébulá. Kn 1121.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Cébulá/ Cepe [...] Cepa vel Caepa [...] Cepula [...]. Kn 59.
patrz: CEBULA, CEBULA, CYBULA, CZYBULA
– Cébulnik/ Ceparius [...] ceparum venditor. Kn 59.
patrz: CEBULNIK, CEBULNIK, CYBULNIK
– Cébulna łodigá/ wyrosték/ Thallus [...] Stylus ceparum [...]. Kn 59.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Cébulna skórká powierzchnia: łupiná/ Corium ceparum [...] Tunicatum cepe [...] Talla [...]. Kn 59.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Cébulney głowki listki/ łupinki wnętrzne/ Tallae [...] Lacrymosaeque ordine tallae [...] Tunicas bullorum replictas [...]. Kn 59.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Cébulny ogród/ Cepetum [...] Cepina [...]. Kn 59.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Námázánie [...] Námázánie cebulne. inunctio caepis facta. Suffectio vnguentorum putorem temperat [...]. Kn 466.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Łupiny/ item. v. Cebulna skorká. Kn 375.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Cébulny/ cébulowy/ Cepitius [...]. Kn 59.
patrz: CEBULNY, CEBULNY, CYBULNY
– Cébulny/ cébulowy/ Cepitius [...]. Kn 59.
patrz: CEBULOWY, CEBULOWY, CZYBULOWY
– Cech/ miéysce/ ábo schadzká/ [...] Conuentus opificū: vel domus conuentui opificum habendo destinata. Kn 59.
patrz: CECH, CECH, CZECH
– Przyymuię do céchu/ do rády/ etc. Allego [...] in decurias [...] Cooptare Senatorem, in Collegium, in ordinem [...] Adscribo aliquem ad numerum, in numerum [...] Adscisco [...]. Kn 894.
patrz: CECH, CECH, CZECH
– [...] Szam szobie winien. Adde quod Poloni Minores multi sz cz ż non exprimant. quid quod multae voces sunt, quae simplici s et denso pronuntiantur, vt czéchy/ céchy: czárá/ od cárá: szum/ sum: etc. [...] Kn 1112.
patrz: CECHA, CECHA, CYCHA, CZECHA, CZYCHA
– Cechá ná bydlęciu/ naczyniu/ piątno/ Character [...] Quadrupedia charactere signari debent [...] Signum pecori impressum [...] Stigmata saxorum [...] Signum candens in pecore [...] Kn 59.
patrz: CECHA, CECHA, CYCHA, CZECHA, CZYCHA
– Céchámi. Tributim [...] per tribus. Kn 59.
patrz: CECHAMI
– Cékauz/ vide. Zbroiownia. Kn 60.
patrz: CECHAUZ, CEJHAUS, CEJHAUZ, CEKAUS, CEKAUZ, CEKAUZ, CEKAWZ, CEKHAUZ, CEKTAUZ
– Céchmistrstwo/ [...] Praefectura tribûs. Et [...] sum praefectus tribûs. Kn 59.
patrz: CECHMISTROSTWO, CECHMISTRSTWO, CECHMISTRSTWO, CECHMISTRZSTWO
– Céchmistrz/, Magister curiae [...] Hetaeriarcha [...] Magister contubernii [...] Praefectus sodalitio. Tribunus & tribuum magister [...]. Kn 59.
patrz: CECHMISTRZ, CECHMISTRZ, CEHMISTRZ, CZECHMISTRZ
– Piątnuię/ vide. Cechuię/ Pryskuię. Kn 682.
patrz: CECHOWAĆ, CECHOWAĆ, CZECHOWAĆ
– Cechuię/ piątnuię/ Signo [...] Quadrupedia charactere signari debent. Signum pecori imprimo, [...] Inurere notas & nomina vitulis [...] vicinum Pryskuię. Kn 59-60.
patrz: CECHOWAĆ, CECHOWAĆ, CZECHOWAĆ
– Piątno/ naczynie do cechowánia. Character [...] Cauter [...]. Kn 682.
patrz: CECHOWANIE
– Cechowány/ piątnowány/ Literata vrna [...] vide. Znákowány. Kn 59.
patrz: CECHOWANY
– Cechowy/ Curialis [...] Curionius [...] Tribuarius [...] Contribulis [...] Curiatus, curiata lex, comitia [...]. Kn 59.
patrz: CECHOWY, CECHOWY, CZECHOWY
– Przyświecam/ [...] Vrit Cedrum in lumina nocturna [...] Przyświeca Cedrem [...]. Kn 890-891.
patrz: CEDR
– Cédr/ drzéwo cédrowe/ Cedrus [...] Alia species cedrelate [...] Oxycedros, ramosa & nodis infesta [...]. Kn 60.
patrz: CEDR
– Cedrowány/ Cedratus [...] Cedrino oleo imbuo. Kn 60.
patrz: CEDROWANY
– Cédrowa żywicá/ Cedria [...] Resina cedri [...] Cedrium [...] Oleum cedrinum [...] Cedrius liquor [...]. Kn 60.
patrz: CEDROWY, CEDROWY, CZEDROWY
– Cédr/ owoc cédrowy/ szyszká/ Cedris [...]. Kn 60.
patrz: CEDROWY, CEDROWY, CZEDROWY
– Cédrowy/ Cedrinus, cedrius [...]. Kn 60.
patrz: CEDROWY, CEDROWY, CZEDROWY
– Cédr/ drzéwo cédrowe/ Cedrus [...] Alia species cedrelate [...] Oxycedros, ramosa & nodis infesta. [...]. Kn 60.
patrz: CEDROWY, CEDROWY, CZEDROWY
– Kártá w księgach/ Kártá pisána oprocz ksiąg/ Kartelusz/ Cedułá/ skrypt. Kn 268.
patrz: CEDUŁA
– Cédułá/ cédułká vide Kártá pisána. Kn 60.
patrz: CEDUŁKA
– Cédziworék/ do cédzęnia naczynie/ sitko/ etc. Fiscus lineus vel vimineus, quo oleum defluens ex torculari colatur [...] Qualus [...]. Kn 60.
patrz: CEDZIWOREK
– Kosz do cedzenia/ Fiscus vimineus [...] Saccus vinarius [...] Saccus niuarius [...] Saccus saligneus, sparteus. saccus tenui vimine contextus, inuersae metae similis [...] Qualus [...] v. Cedziworék. Kn 308.
patrz: CEDZIWOREK
– Cégiélnia/ Lateraria [...]. Kn 60.
patrz: CEGIELNIA
– Cégiélnik/ céglarz/ vide Strycharz. Kn 60.
patrz: CEGIELNIK
– Strychárz/ cégiélnik. Laterarius [...]. Kn 1077.
patrz: CEGIELNIK
– Cégielny robotnik/ [...] qui fert lateres [...] qui trahit [...] Lateres traho, porto. Kn 60.
patrz: CEGIELNY, CEGIELNY, CZEGIELNY
– Cégłá/ cégiéłká/ Later [...] Later aureum [...] Laterculus [...] Testa [...]. Kn 60.
patrz: CEGIEŁKA
– Céglány/ z cégły/ Latericius paries [...] Coctilis murus [...]. Kn 60.
patrz: CEGLANY, CEGLANY, CEGŁANY, CZEGLIANY
– Cégiélnik/ céglarz/ vide Strycharz. Kn 60.
patrz: CEGLARZ
– Céglásty/ céglástey fárby/ bladoczerwony/ miniowáty/ Miniaceus [...] Miniatus [...]. Kn 60.
patrz: CEGLASTY, CEGLASTY, CEGLIASTY
– Céglisty/ ná kształt cégły/ [...] forma lateris factus. Heluus color et Giluus color, qualis lateris semicocti. [...]. Kn 60.
patrz: CEGLISTY
– Wypalić dobrzé cégłę/ [...] Excoctum reddere [...]. Kn 1323.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Sciáná wé dwié ceglé/ wé trzy etc. Paries diplinthius, triphlinthius etc. [...]. Kn 983.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Cégłá niépalona/ Crudus later [...]. Kn 60.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Palę cégłę/ Coquo lateres in fornacem [...]. Kn 662.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Cégłá/ cégiéłká/ Later [...] Later aureum [...] Laterculus [..] Laterculus coctilis [...] Testa [...]. Kn 60.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Wypalić cégły/ wapna/ piéc/ drwá. Coquere lateres, calcem semel, bis. [...]. Kn 1323.
patrz: CEGŁA, CEGŁA, CZEGŁA
– Céklárskie stanie/ stáwięnie się przed vrząd/ Apparitio [...]. Kn 60.
patrz: CEKLARSKI
– Céklárski/ Lictorius [...] Kn 60.
patrz: CEKLARSKI
– Laská céklárska/ márszałkowska/ pálcat. Commentaculum [...] Commotaculum [...] Commota mulio virga innuit. Virga lictoria [...] Culticula [...]. Kn 348-349.
patrz: CEKLARSKI
– Céklárstwo/ Apparitura [...]. Kn 60.
patrz: CEKLARSTWO
– Miéyski sługá/ vide Céklarz/ Woźny miéyski/ Sługá miéyski. Kn 410.
patrz: CEKLARZ, CEKLARZ, CEKLIARZ, CZEKLIARZ
– Zbier/ v. Céklarz. Kn 1405.
patrz: CEKLARZ, CEKLARZ, CEKLIARZ, CZEKLIARZ
– Sługá miéyski/ poséł vrzędowy/ sługá vrzędowy. Minister publicus [...] Actor publicus [...] Officialis [...] Stator [...] Viator [...] Calator [...] Seruus publicus [...] Ex cohorte Praetoris [..] v. Céklarz. Kn 1024-1025.
patrz: CEKLARZ, CEKLARZ, CEKLIARZ, CZEKLIARZ
– Céklarz/ oprawcá/ siepácz/ łápácz/ Apparitor [...] Apparitio [...] vide Hetman w miástách [...] Lictor [...] Submotor [...] Officialis [...] Accersitor [...] Virgator [...] Seruus publicus [...]. Kn 60.
patrz: CEKLARZ, CEKLARZ, CEKLIARZ, CZEKLIARZ
– Hetman w miástách/ kápitan/ ábo Ceklmistrz/ stárszy nád ceklarzámi. [...] Praefectus lictorum. Apparitionis (i. apparitorum) magister. apparitionis praefectus [...] Alytarches [...]. Kn 224.
patrz: CEKLMISTRZ
– Céklmistrz/ vide Hetman 4. Kn 60.
patrz: CEKLMISTRZ
– Céktánie się z kiém/ v. Spór/ Przégádywánie. Kn 60.
patrz: CEKTANIE SIĘ
– Céktuię się/ Licitari dicuntur mercando vel pugnando contendentes [...] Ciskam 2. Sprzeczam się/ Przégadywam się. Kn 60.
patrz: CEKTOWAĆ SIĘ
– Gádácz/ céktownik/ przégádywáiący się z kiem/ Disputator [...] Disputatrix [...]. Kn 182.
patrz: CEKTOWNIK
– Cel/ Scopus [...]. Kn 60.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Kn 1182.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Kres/ v. Koniéc. Cel/ et sequentia. Kn 317.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Tráfiam do celu/ w-cel/ tráfić ptaká/ vgadzam. Contingo metam [...] Contingere aciem ferro: auem ab alto caelo deijcere [...] Tangere metam [...] Tangere aliquid acu [...] Collimo [...]. Kn 1149.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Cel tr. vide Koniéc. Kn 60.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Chybiánie celu/ ábo domysłu/ nádziéié/ Aberratio [...]. Kn 75.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Tráfiam do celu/ w-cel/ tráfić ptaká/ vgadzam. Contingo metam [...] Contingere aciem ferro: auem ab alto caelo deijcere [...] Tangere metam [...] Tangere aliquid acu [...] Collimo [...]. Kn 1149.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Przénoszę cel [...] vltra scopum iaculor. Kn 849.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Strzélnicá/ Campus iaculatorius [..] Cel pociskowy ábo pole ćwiczénia pociskowego strzélczego. Sagittarij verò scopas [?] seu fruticum aut straminis fasces, 600 pedes remotos ponebant, vt sagittis vel lapidibus ex sustibalo tangerent. Iidem contrà palum tanquam contrà aduersarium cum claua velut cum gladio se excercebant, etc. [...]. Kn 1079.
patrz: CEL, CEL, CYL, CZEL
– Célá abo céllá mniska/ Cella [...]. Kn 60.
patrz: CELA, CELA, CELLA
– Célc/ twárde dno w gruncié/ ná ktorym się iuz godzi grunt kłáść/ Solum fundamenti solidum [...] Solidum [...] Ad solidum fodiantur fundationes substructionis [...]. Kn 60.
patrz: CELC
– Grunt/ item. vide Célc. Kn 213.
patrz: CELC
– Célidonia/ vide Iáskołcze ziéle. Kn 60.
patrz: CELIDONA, CELIDONIA, CELIDONIA
– Célnicki/ Vectigalis equus, pecunia [...]. Kn 60.
patrz: CELNICKI
– Célnictwo/ cło/ komorá Rzéczypospolitey/ Vectigale munus, vel munus exigendi vectigalis aut portorij [...]. Kn 60.
patrz: CELNICTWO
– Cłó/ i. Célnictwo/ vt Cło trzymáć/ vide Célnictwo. Kn 85.
patrz: CELNICTWO
– Komorá Rzéczypospolitey/ vide Célnictwo. Kn 294.
patrz: CELNICTWO
– Célnicze miéysce/ gdzié célnik cło wybiera/ [...] mensa publicani, aut domus. Telonium apud Matthaeum. Kn 60.
patrz: CELNICZY
– Célnicze miéysce/ gdzié célnik cło wybiera/ [...] Telonium apud Matthaeum. Kn 60.
patrz: CELNIK, CELNIK, CZELNIK
– Célnicze miéysce/ gdzié célnik cło wybiera/ [...] mensa publicani, aut domus [...]. Kn 60.
patrz: CELNIK, CELNIK, CZELNIK
– Célny/ vide Przédni. Kn 60.
patrz: CELNY, CELNY, CZELNY
– Célny/ do cłá należący/ [...] ad publicanum pertinens. Kn 60.
patrz: CELNY, CELNY, CZELNY
– Pánowié przédni/ célni w-Rzéczypospolitey. Optimates [...]. Kn 667.
patrz: CELNY, CELNY, CZELNY
– Rynék/ część miástá célniéysza/ przéstworna. (vt ma dom w-rynku) Forum [..] Manlius transuerso foro ambulans [...] v. Targowisko [...]. Kn 965.
patrz: CELNY, CELNY, CZELNY
– Przéwyższam/ przénoszę/ céluię/ przéchodzę kogo w-czym. Antecello tibi in hac re. Supero aliquem doctrina, constantia [...] Supero aliquem dolis [...] Vincere aliquem officio, auctoritate, numero. Vno te vicimus. Excello [...] Excello ingenio, dignitate, in aliqua re: inter omnes, caeteris: praeter caeteros [...] Vicinum Przodkuię. Kn 862-863.
patrz: CELOWAĆ, CELOWAĆ, CYLOWAĆ, CZELOWAĆ
– Céluię/ vide Przéwyższam/ Przodkuię. Kn 60.
patrz: CELOWAĆ, CELOWAĆ, CYLOWAĆ, CZELOWAĆ
– Célowánie/ vide Przodkowánie. Kn 60.
patrz: CELOWANIE
– Miérniczy státék/ celowy naczynie ktorym prostuią/ w prost miérzą.mensura qua flexae viae ad lineam diriguntur [...] Groma [...]. Kn 404.
patrz: CELOWY
– Célstad/ vide Strzélnicá. Kn 60.
patrz: CELSTAD
– Cyná przédnia/ vide Kontryfał. Kn 92.
patrz: CENA, CYNA, CYNA, CZYNA
– Cenę podnoszę vrzędownié/ Imponere grauiùs pretium [...]. Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Idzié wzgorę cená/ zboże. v. Drożéié. Kn 240.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Skaczę/ aliter. Skoczyło zboże ábo [skoczyła] cená/ poszło wzgórę/ v. Drożeię/ Cená 3. Kn 999.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Cená stoi/ ábo stoi co w cenié/ Constitit pretium [...]. Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Kontryfał/ cyná przédnia ábo Angiélska/ Stannum Anglicanum nobilissimum [...]. Kn 300.
patrz: CENA, CYNA, CYNA, CZYNA
– Cená stoi/ ábo stoi co w cenié/ Constitit pretium [...]. Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Vpada cená/ vide Cena vpádłá. Kn 1192.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Stoi cená w-miérzé/ v. Cená. Kn 1069.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Drogość iákiey rzéczy/ cená wiélka choć słuszna/ [...] Magnum pretium [...] Pretiositas annuli [...]. Kn 149.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Iést w cenié/ w pieniądzách/ v. Popłaca. Kn 247.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Céná/ AEstimatio [...] Pretium [...] Valor [...] Victoriati valore redimi potest [...] Nuncupatio [...]. Kn 60.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Wagá/ tr. ważność/ cená/ miésce/ poważánie/ liczbá/ tr. Momentum [...] Haec res nullum habet momentum ad beatam vitam: momenta paria rationum: habet momentum gratia: habet apud me momentum tua religio. Pondus habere apud aliquem: tuae literae maximi sunt ponderis apud me [...] Numerus [...] Nullo numero homo. nie waży nic [...] Alicuius aeris magister, i. pretij. Kn 1220.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Cená wzgorę idzié/ [...] Crescit pretium rerum venalium. Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Vpada cená/ vide Cena vpádłá. Kn 1192.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Ma cenę tá rzécz. v. Popłaca. Kn 384.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Céná wskoczyłá wzgórę/ Accensum est pretio [...] Ingrauescit annona [...] Accedit plurimùm pretio [...] Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Spuszczam cenę/ v. Cenę spuścić. Kn 1055.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Spuszczam cenę/ v. Cenę spuścić. Kn 1055.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Cenę podnoszę/ więcey podáię w tárgu/ Pretium augere [...] Pretium amplifico [...]. Kn 61.
patrz: CENA, CENA, CZYNA
– Cyná/ Stannum [...]. Kn 92.
patrz: CENA, CYNA, CYNA, CZYNA
– Kontryfał/ cyná przédnia ábo Angiélska/ Stannum Anglicanum nobilissimum [...]. Kn 300.
patrz: CENA, CYNA, CYNA, CZYNA
– Drogo co szácuię/ cenię/ drożę się z czém/ Auarè statuo pretium merci meae [...] Vnu[m] quodq[e] istorum verbu[m], nummis Philippeis aureis non potest auferre hinc à me, si quis emptor venerit [...] Magno et magni aliquid aestimo: valdè carè aestimo [...]. Kn 149.
patrz: CENIĆ
– Cenią mię ábo co/ Liceo, licitus sum. Neutropassium. licitationi et auctioni subijcior [...] De Drusi hortis quanti licuisse scribis, id ego quoque audieram [...] Contra, Laeuinum vnius assis non vnquam pretio pluris licuisse, etc. subaudi, constat, vel scimus. że go podło ceniono/ szácowano/ ważono [...]. Kn 61.
patrz: CENIĆ
– Po groszu cenię/ przédáię/ kupuię co/ po złotemu / po táláru/ etc. [...] Emo aliquid talento, decem denarijs, omnibus nummis vel pecunijs [...] Emo denis minutis singulis vel singula. Kn 718.
patrz: CENIĆ
– Cenienie/ zácenienie/ Indicatio [...] Tua merx est, tua indicatio est. Indicatio pretij [...]. Kn 61.
patrz: CENIENIE
– Cynowy/ Stanneus [...] Stagneus [...]. Kn 93.
patrz: CENOWY, CYNOWY, CYNOWY, CZENOWY, CZYNOWY
– Wagá ciężar iáki ábo miárá/ odważona wagą/ ábo gwichtem którem péwnym/ funtem/ półfunciem/ cętnarem etc. Pondo [...]. Kn 1220.
patrz: CENTNAR, CENTNAR, CETNAR
– Cetnar/ stofuncie/ waży pięć kámięni w Státucié. Centumpondium [...] Centenarium pondus [...]. Kn 62.
patrz: CENTNAR, CENTNAR, CETNAR
– Stofuncie/ v. Cętnar. Kn 1067.
patrz: CENTNAR, CENTNAR, CETNAR
– Censor ksiąg/ Sędzia/ rozsądnik [...] Iudices ac censores pòématum, vide Probierz. Kn 61.
patrz: CENZOR
– Censuruię/ rozsądek czynię/ omyłki znâczę/ Recenseo [...] Notam pono ad versum [...] Cerulâ miniatâ scripta alicuius noto [...] Virgula censoria noto [...]. Kn 61.
patrz: CENZOROWAĆ, CENZUROWAĆ, CENZUROWAĆ
– Censuruią mię/ moie księgi/ Rozsądek czynią/ Subeo iudicium imperitae multitudinis, sapientissimorum & lectissimorum virorum [...] Pagina subit iudicium docti principis [...]. Kn 61.
patrz: CENZOROWAĆ, CENZUROWAĆ, CENZUROWAĆ
– Censurá/ omyłék znáczenie/ [...] Nota censoria [...] Censoria virga [...] Ceras miniatulas [...]. Kn 61.
patrz: CENZURA
– Censury Papieskie/ Animaduersiones Pontificiae [...] Canonica censurae. Kn 61.
patrz: CENZURA
– Cesarz/ Caesar [...] Augustus [...] Rector Imperij Romani. [...]. Kn 61-62.
patrz: CESARZ, CESARZ, CYSARZ
– Stofuntowy/ v. Cętnarowy. Kn 1067.
patrz: CETNAROWY, CETNAROWY, CĘTNAROWY
– Cętnarowy/ [...] Centenarius [...] Centenaria vasa. Lapis centenarius [...] Pondus centenarium [...]. Kn 62.
patrz: CETNAROWY, CETNAROWY, CĘTNAROWY
– CH/ Initio dictionum vitiosissimè Poloni quidam pronuntiant in sua lingua et in Latina, vt Háłástrá pro Cháłástrá. Haritas pro Charitas. et è centra [...]. Kn 62.
patrz: CH
– Ch/ ch/ in fine dictionum pro em/ byłech/ pisałech/ pro byłem/ pisałem. vide M. Kn 62.
patrz: CH
– Chá/ chá/ Ha ha [...]. Kn 62.
patrz: CHA
– Chaber wiélki/ czerwono-brunatny [...] Phloeos [...] Stoebe [...] Saliunca [...]. Kn 62.
patrz: CHABER, CHABR
– Smyk (Interiectio) qua actum rapientis furtim aliquid significamus. Vicinum Chábiás [...]. Kn 1034.
patrz: CHABIAS
– Cáp/ Interiectio. vide Chábiás. Kn 59.
patrz: CHABIAS
– Chábiás/ cáp/ Interiectiones [...] Hercle haud ibis intrò, ne quid harpax feceris [...] v. Smyk 2. Kn 62.
patrz: CHABIAS
– Chábiná/ vide Rózgá 1. Kn 62.
patrz: CHABINA, CHABINA, HABINA
– Modrak/ modrzeniéc/ chábrék/ Błáwat. Cyanus [...]. Kn 422.
patrz: CHABREK
– Chábrék/ vide Modrak. Kn 62.
patrz: CHABREK
– Iátá/ cháć/ kuczká. Tugurium [...]. Kn 238.
patrz: CHAĆ
– Cháć/ vide Iátá. Kn 62.
patrz: CHAĆ
– Chadzam/ Frequento domum alicuius [...] Frequento aliquem [...] Ito, itas, Itare ad coenas [...] Itare in ludos [...] Initas arida loca [..] Grassor saepe hac via [...] Ventito domum alicuius [...] Ventito in agrum [...]. Kn 62.
patrz: CHADZAĆ, CHADZAĆ, CHADŻAĆ, CHODZAĆ
– Biiam/ Verberito [...] Bywam/ chadzam/dawam/ mawiam/ piiam/ pieram/ siadam/ widam/ et similia frequentatiua sunt, qualia Poloni è singulis propè Verbis formant, quibus respondentia frequentatiua Latina cùm desunt, primitiuis vtendum est addita voce saepè, crebro, subinde, passim, vel soleo [...] vide etiam Zwykłem. Kn 30.
patrz: CHADZAĆ, CHADZAĆ, CHADŻAĆ, CHODZAĆ
– Chadzánie [...] Frequentatio. Kn 62.
patrz: CHADZANIE
– Hakownicá/ vide Muszket. Kn 221.
patrz: CHAKOWNICA, HAKOWNICA
– Domiszczko/ podły dom/ v. Cháłupá/ et Dom zły. Kn 136.
patrz: CHAŁAPA, CHAŁUBA, CHAŁUPA, CHAŁUPA, HAŁUPA
– Cháłástrá dworska/ gawiedź/ motłoch/ szárápátká/ pácholstwo/ Asseclae [...] è turpissimo eius comitatu tres asseclae [...] Sordiduli seruuli [...] Circumpedes. à pedibus serui [...]. Kn 62.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Słudzy/ v. Pácholstwo/ Cháłástrá. Kn 1024.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Cháłástrá wóienna/ Lixae [...]. Cháłástrą się báwiąc. [...] Cilones [...] Semilixae [...]. Kn 63.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Hultáystwo/ vide. Cháłástrá. Kn 226.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Gawiedź/ vide. Cháłástrá. Kn 187.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– CH/ Initio dictionum vitiosissimè Poloni quidam pronuntiant in sua lingua et in Latina, vt Háłástrá pro Cháłástrá. Haritas pro Charitas. et è centra. H vt CH esserunt. Chálicz pro Hálicz [...]. Kn 62.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Cháłástrá miéyska/ Colluies [...] Plebecula [...] Faex, absol. et faex vrbis, ciuitatis [...] vide Prozny chleb/ Podły/ Pospólstwo. Kn 62.
patrz: CHAŁASTRA, CHAŁASTRA, HALASTRA, HAŁASTRA, SAŁASTRA
– Cháłupká/ [...] Cucuma [...] vide Kocieł. Kn 63.
patrz: CHAŁUPKA
– Cháłupká/ Gurgustiolum [...] Casula [...]. Kn 63.
patrz: CHAŁUPKA
– Cháłupnik/ Inquilinus operam loco pecuniae domino domus praestans pro habitatione. [...]. Kn 63.
patrz: CHAŁUPNIK
– Ogrodnik czyy/ ná iego ogrodzié mięszkáiący. vide Zágrodnik/ Cháłupnik. Kn 619.
patrz: CHAŁUPNIK
– S. Ioannes Calybita in nostra etiam lingua chałupnik/ vt in Graeca [...] dicitur. Kn 63.
patrz: CHAŁUPNIK
– Płáw ábo ruch morski głádkoskorupy/ małże głádkiey skorupy. Conchae [...] zieiste/ zieyki [...] Chamae-leia [...] aliter Chamaeleos, Chama laeuis [...] Chamae-trachiae [...] Chamaepelorides [...] Chamaeglycymerides [...] Konchá/ Chámá [...]. Kn 708-709.
patrz: CHAMA
– Pismo/ kárákter/ litérá/ ábo litéry Nota [...] Charàcter [...] Manus [...]Scriptura, (to co nápisáno) [...] v. Pisánie 2. Kn 702.
patrz: CHARAKTER, CHARAKTER, HARAKTER, KARAKTER
– Chracham Chárcham krtuszę się Screo [...] Tussio [...] Excreo [...] Attraho saliuam [...] Trochleis pituitam adducere [...] Gargarizare [...] his quae saliuam mouent gargarizare. Gargaridare [...]. Kn 70.
patrz: CHARCHAĆ, CHARKAĆ, CHARKAĆ, CHRACHAĆ
– Chrachánie/ Charchanie Screatus [...]. Kn 70.
patrz: CHARCHANIE, CHARKANIE, CHARKANIE, CHRACHANIE
– Chrachánie/ Charchanie [...] Gargarizatio [...]. Kn 70.
patrz: CHARCHANIE, CHARKANIE, CHARKANIE, CHRACHANIE
– Chrápowina/ chrápowisko/ chárpęcina [...] Loca humecta et herbosa. Kn 71.
patrz: CHARPĘCINA
– Chárt/ Canis venaticus grandior et agilior, Vertagus [...] Vertragus. Kn 63.
patrz: CHART, CHART, HART
– Chártá/ vide Kártá. Kn 63.
patrz: CHARTA, KARTA, KARTA
– Kárty kosterow/ Chartae vel chartulae lusoriae [...]. Kn 268.
patrz: CHARTA, KARTA, KARTA
– Chátá/ vide Iátá. Kn 63.
patrz: CHATA, CHATA, HATA
– Chętnié/ chętliwié [...] Chćiwié/ Ochotnié. Kn 65.
patrz: CHĘTLIWIE
– Chleb śrzédni/pospolity/ [...] Secundarius [...] Panic secundus. Kn 65.
patrz: CHLEB, CHLEB, KLEB
– Chleb/ Panis [...] Chleby/ciástá Panis testuaceus Kn 65.
patrz: CHLEB, CHLEB, KLEB
– Chłodzęnie głowy ábo chłodne/ Embregma [...]. Kn 66.
patrz: CHŁODNE
– Chłodniéię/ vide Ochłodnąć 1. Kn 65.
patrz: CHŁODNIEĆ
– Iędrniéię/ Vigeo et viriditatem habeo [...] vicinum Czerstwieię/ Chłodnieię. Kn 244.
patrz: CHŁODNIEĆ
– Chłodnik obłączysty/ sklépisty. Funetum [...] Winnica podwiązána. vide Wirydarz. Kn 66.
patrz: CHŁODNIK
– Chłodnik sklépisty z kámieniá/ cégły/ ábo podziemny sklép/ Cryptoporticus [...] Frigidaria cella. Kn 66.
patrz: CHŁODNIK
– Wirydárskie rzemięsło/ Topiaria [...] Topiariam facere, wirydárskie chłodniki robić. Kn 1267.
patrz: CHŁODNIK
– Topiariam facio Chłodniki/ Wirydarzé robię. Kn 66.
patrz: CHŁODNIK
– Chłodnik/ Vmbraculum, quo succedunt homines in aestu [...] Aestiua pecorum [...] Aestiua Praetoris [...] Scena [...] Siluis scena coruscis desuper imminet [...]. Kn 65-66.
patrz: CHŁODNIK
– Chłodnikarz/ Topiarius [...] Topiariam facio [...] Chłodniki/ Wirydarzé robię. Kn 66.
patrz: CHŁODNIKARZ
– Chłodnik pléćiony z źiół/ róscżék/ drzéwék/ Topium [...] Topiarium opus [...] Pergula in vineis [...] vnde vitis pergulana [...] Chłodnikowa maćicá. Trichilum [...] Trichila [...]. Kn 66.
patrz: CHŁODNIKOWY
– Chłodno/ Subfrigidè. Kn 66.
patrz: CHŁODNO
– Chłodny/ ochłodzony/ oziębły/ [...] refrigeratus vel facilis refrigeratu [..]. Kn 66.
patrz: CHŁODNY
– Chłodny/ chłodzący/ Refrigeratorius, [...] Refrigeratrix [...] Frigidarius [...]. Kn 66.
patrz: CHŁODNY
– Chłodny aliter, vide Létni 1. Kn 66.
patrz: CHŁODNY
– Chłodzęnie głowy ábo chłodne/ Embregma. Kn 66.
patrz: CHŁODZENIE
– Studzę/ [...] Vicin. Chłodzę. Kn 1079.
patrz: CHŁODZIĆ
– Chłodzę/ Refrigero aestum [...] Refrigero thermas [...] Frigus refrigerat aliquem [...] Refrigerationem aurae captare [...] Ventilo et refrigero vinum [...]. Kn 66.
patrz: CHŁODZIĆ
– Chłop/ [...] poddány. kmiéć/ vt chłop moy/ vide Kmiéć. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Poniżam kogo/ vpokarzam/ poniżam stan czyy. In peregrinitatem redigo aliquem [...] In ordinem aliquem redigo, cogo [...] Redigere in sordidissimam turbam nobiles [...] W-chłopy obrocić szláchtę [...] In infimum agere, deijcere [...] Traducere ad plebem aliquem [...] Deprimo fortunam alicuius. De caelo aliquem detrahere [...]. Kn 773 [771].
patrz: CHŁOP
– Chłop gruby/ robotny/ Petrones et rupices [...] vide Chłopstwo. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Chłop gruby/ robotny/ Petrones et rupices [...] vide Chłopstwo. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Chłop/ id est Męszczyzná/ vide Męszczyzná. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Iáko dudy chłop/ v. Powolny et Ciástoch. Kn 230.
patrz: CHŁOP
– Chlop w chłop wszyscy/ ná wybor/ iák ná wybor/ Milites vel viri lectissimi [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Grosz w grosz/ vide Chłop w chłop. Kn 211.
patrz: CHŁOP
– Chłop [...] Wiéśniak/ gruby człowiék/ Gbur/ Rusticus [...] Rusticanus homo [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOP
– Walécznik/ woiownik/ boiownik. Bellator [...] Duellator [...] Pugnator [...] żołnierz/ chłop/ rycerz. Kn 1222.
patrz: CHŁOP
– Chłopstwo/ Agrestes [...] Conuentus agrestium [...] Rusticutas [...] vide Chłop gruby. Kn 67.
patrz: CHŁOP
– Chłopek/ Rusticulus [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPEK
– Po iédnem chłopku/ páchołku máią. Singuli singulos famulos habent [...]. Kn 718.
patrz: CHŁOPEK
– Chłopski/ chłopi/ Rusticus [...]. Mores rustici. Vita rustica [...] Coniux rustica. Rusticanus [...] Rusticanum verbum [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPI
– Chłopi/ vide Chłopski. Kn 66.
patrz: CHŁOPI
– Pácholę/ chłopiéc. Puer [...] Capsarius [...] Cathedralitius minister [...] Camillus [...]. Kn 657.
patrz: CHŁOPIEC, CHŁOPIEC, CHŁOPIECZ
– Chłopię/ vel chłopiéc/ [...] vide Giérmék/ Pácholę. Kn 66.
patrz: CHŁOPIĘ
– Chłopię/ chłopiéc/ Puellus [...] Puerilis [...] Frustum pueri [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPIĘ
– Dwoié ludzi/ chlébá/ dwoié prosiąt/ chłopiąt/ iágniąt/ etc. idem est quod dwá człowiéká/ dwá chléby/ dwié szczeniętá/ etc. [...]. Kn 155.
patrz: CHŁOPIĘ
– Chłopisko Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt gębsko/ nożysko/ domisko [...] Et domiszczko [...] Item Chłopiná/ dziéciná/ ksiąszczyná/ domczyná. Kn 66.
patrz: CHŁOPINA
– Chłopisko/ Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt [...]. homuncio, homunculus. gębsko/ nożysko/ domisko. Kn 66.
patrz: CHŁOPISKO
– Chłopisko/ Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt [...] Chłopiszcze/ domiszcze [...] homuncio, homunculus [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPISZCZE
– Chłopowic [...] kmiécy syn/ Coloni filius [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPOWIC
– Kolásá/ Vectabulum [...] v. Wóz chłopski. Kn 288.
patrz: CHŁOPSKI
– Chłopski/ chłopi/ Rusticus [...] Mores rustici. Vita rustica [...] Coniux rustica. Rusticanus [...] Rusticanum verbum [...]. Kn 66.
patrz: CHŁOPSKI
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: CHŁOPSKI
– Kárá do ciężarow gruba. Sarracum [...] Saracum [...] Serracum [...] Plaustrum [...] vide. Wóz chłopski. Kn 265.
patrz: CHŁOPSKI
– Chłopskié/ po chłopsku [...] Rusticè [...] Rusticiùs [...] Rusticatim [...] Rusticatim tangam, non vrbanatim. Kn 67.
patrz: CHŁOPSKIE
– Chłopstwo/ Agrestes [...] Conuentus agrestium [...] Rusticitas pro rusticis [...] vide Chłop gruby. Kn 67.
patrz: CHŁOPSTWO
– Chłostę wziąć/ Dare supplicium alicui de se [...] Dare poenas [...] De tergo vestro dabitur mihi supplicium: Poenas magistro pendes [...]. Kn 67.
patrz: CHŁOSTA
– Chłostę dáć komu/ dáć rozgą/ biczem/ komu [...] flagris cedere [...] Plagas infligere natibus alicuius virga [...] vide Siékę kogo rozgą/ biczem [...]. Kn 67.
patrz: CHŁOSTA
– Pod gárdłem przykázuię/ zákázuię/ stánowię/ etc. pod kiiem/ pod chłostą/ etc. Sub poena mortis [...] comminor tibi plagas ni parueris [...]. Kn 730.
patrz: CHŁOSTA
– Chłostá propriè [...] quasi flagellamentum [...] effectus flagellationis. Oppuuium [...] vide Bicie, sed hoc commune est. Item/ Biczowánie. sed hoc actionem sonat. Kn 67.
patrz: CHŁOSTA
– Chłód/ Refrigerata aura vel aestus [...]. Kn 65.
patrz: CHŁÓD
– Kmin léśny/ Swiniak. Vrsino. Chłupaczki/ Siren. Cyminum agreste, siluestrè, Siren. Daucum, Vrsin. vocat. [...]. Cyminum auenarium, Herbar. Kn 284.
patrz: CHŁUPACZKI
– Chłupáczki ziéle/ vide Kmin léśny. Kn 67.
patrz: CHŁUPACZKI
– Chłystam/ vide Sarkam/ Połykam. Kn 67.
patrz: CHŁYSTAĆ
– Chmiel/ Lupus salictarius [...]. Lupus salicti, Lupus reptitius. Humulus Acerno. vulgò Lupulus, Iunio. Officin. [...] Bryon scansile, Iunio. Kn 67.
patrz: CHMIEL, CHMIEL, HMIEL
– Chmiélę/ ochmiélić piwo/ miód/ Poloni pro arbitrio formant verba a quibusuis nominibus, vt Piéprzę/ mączę/ stalę/ máślę/ etc. quibus Latini carent, sed periphrasi vtendum, Condio pipere, conspergo farina, vngo butyro, etc. Kn 67.
patrz: CHMIELIĆ
– Szláchtáwá/ Chlástáwá/ Płésznik mniéyszy/ Chmiélik/ Złoty tránk. Conyza, Cunilago, [...] Conilago, Psyllium [...] vulgò Pulicaria minor. Kn 1117.
patrz: CHMIELIK
– Chmieliná [...] Caulis, scapus lupuli. Kn 67.
patrz: CHMIELINA
– Chmiélnik/ Hortus aut ager lupo salictario serendo. Kn 67.
patrz: CHMIELNIK
– Chmurá/ burzá/ pochmurność/ Caelum turbidum, nubilosum [...] Nubilum [...] Dubium et impendens caelum. Kn 67.
patrz: CHMORA, CHMURA, CHMURA
– Chmurá tr. smęték/ Nubes [...] nubem pro tristitia vsurpat [...]. Kn 67.
patrz: CHMORA, CHMURA, CHMURA
– Chmurá śię/ chmurzy śię/ chmurno/ Pendent nubila [...] Nubila obducuntur [...] Nubila surgunt [...] Nubilum est tempus [...] vicinum Cmi śię/ Dżdży śię. Kn 67.
patrz: CHMURAĆ SIĘ
– Dżdży śię/ zádżdżyło śię/ ma śię ná deszcz/ Caelum est pluuium [...] Nox pluuiam colligit [...] Impendet pluuia [...] vide Chmura śię. Kn 160.
patrz: CHMURAĆ SIĘ
– Chmura śię/ chmurzy śię/ chmurno/ Pendent nubila [...] Nubila obducuntur [...] Nubilus est status caeli [...] Serenam mundi speciem nubes violant [...] Nubila surgunt [...] Subtexunt caelum nubila [...] Nubilum est tempus [...] vicinum Cmi śię/ Dżdży śię. Kn 67.
patrz: CHMURNO
– Pochmurny/ v. Chmurny/ Niéwésoły 1. Mélánkolik. Kn 725.
patrz: CHMURNY
– Chmurny/ pochmurny/ Turbidus dies [...] Turbidum caelum [...] Caelum nebulosum [...] Caliginosus [...] Praenubilus [...] Nubilans [...] Fuscator caeli Corus [...] vicinum Dżdżáwy. Kn 67.
patrz: CHMURNY
– Chmurzę/ záchmurzam/ Nubila inducunt venti [...] Fusco diem [...] Inglomerat noctem Auster [...] Contristat Auster coelum frigore pluuio [...]. Kn 67.
patrz: CHMURZYĆ
– Chmurzę/ záchmurzam/ Nubila inducunt venti [...] Fusco diem [...] Inglomerat noctem Auster [...] Contristat Auster coelum frigore pluuio [...]. Kn 67.
patrz: CHMURZYĆ
– Chmurzę/ záchmurzam/ Nubila inducunt venti [...] Fusco diem [...] Inglomerat noctem Auster [...] Contristat Auster coelum frigore pluuio [...]. Kn 67.
patrz: CHMURZYĆ
– Chmura śię/ chmurzy śię/ chmurno/ Pendent nubila [...] Nubila obducuntur [...] Nubilus est status caeli [...] Serenam mundi speciem nubes violant [...] Nubila surgunt [...] Subtexunt caelum nubila [...] Nubilum est tempus [...] vicinum Cmi się/ Dżdży śię. Kn 67.
patrz: CHMURZYĆ SIĘ
– Choboty/ Talaria possunt dici, qua Latinis, Mercurij sunt calceamenta alata, quales de nostro Latáwiéc/ [...] Latáwcowe obuwie. Kn 67.
patrz: CHOBOT
– Czupryná/ Capronae [...] Grzywá/ chochoł: Włosy przypráwne [...] Acrocomes [...] Opisthocomes, [...] Kn 106-107.
patrz: CHOCHOL, CHOCHOŁ, CHOCHOŁ, CHOCHÓŁ
– Chochół ná brogu/ ná głowié/ ná kopié/ Turbo [...] Turbine crescit ab imo. Tutulus et meta [...] Corymbus [...]. Kn 67.
patrz: CHOCHOL, CHOCHOŁ, CHOCHOŁ, CHOCHÓŁ
– Włosy przypráwne [...] Capillamentum [...] Caliendrum [...] Corymbion [...] Galericulum [...] v. Chochół/ et Ploty niéwiéśćie. Kn 1274.
patrz: CHOCHOL, CHOCHOŁ, CHOCHOŁ, CHOCHÓŁ
– Włosy ábo wárkocz skręcony w-kłąb/ czubáty. vide Chochół. Kn 1274.
patrz: CHOCHOL, CHOCHOŁ, CHOCHOŁ, CHOCHÓŁ
– Chochół ná brogu/ ná głowié/ ná kopié/ Turbo [...] Turbine crescit ab imo. Tutulus et meta [...] Corymbus [...]. Kn 67.
patrz: CHOCHOL, CHOCHOŁ, CHOCHOŁ, CHOCHÓŁ
– Chochołowáty/ Tutulatus [...] vide Szpiczásty/ Kończáto-okrągły. Kn 67.
patrz: CHOCHOŁOWATY
– Chodaczki dziécinne/ łubki/ Serperastra [...] pueris in geniculis alligantur, vt eorum crura dirigant [...] vide Cháłástrá 3. Kn 67.
patrz: CHODACZEK
– Chodak/ co rad chodzi/ Ambulator [...] vide Biégácz. Kn 67.
patrz: CHODAK
– Chodaki/ vide Kurpié. Kn 67.
patrz: CHODAK
– Chodnik/ chódzęnie w ogrodźié nákryte źiołmi/ drzéwem/ vide Chłodnik pléćiony. Item v. Sćiészká. Kn 67.
patrz: CHODNIK
– W-trzéwikách/ w-botách chodzący/ obów máiący ná nogách. Calceatus [...] In crepidis, in caligis processit in publicum [...]. Kn 1218.
patrz: CHODZĄCY
– Wytárto chodzący/ v. Szárék. Kn 1338.
patrz: CHODZĄCY
– Chodzący/ oppositum latáiący/ czołgáiący się/ [...] Ambulatilis [...] Ambulatorius [...]. Kn 67-68.
patrz: CHODZĄCY
– Przyprowadzam kogo do kąd/ ábo co innego. Przywodzę chodzącego. Przyprowadzam i nieme rzéczy/ ále z-pracą/ ábo z-powagą człéká. Adduco aliquem ante oculos, coràm: adduco puero nutricem [...] Adducere gentes armatas in Italiam: in iudicium aliquem [...] Perduco aquam ex aliquo loco [...] Peragere nauem in portum [...] Superinducere filio nouercam [...]. Kn 884.
patrz: CHODZĄCY
– Chodzęnie zá kiém/ Affectatio [...]. Kn 68.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Ambit/ chodzenie nakryte iáko bywa w klasztorách/ ábo koło kościołá/ Peristylum [...] Peridromis [...]. Kn 6.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Chodzęnie/ miéysce do chodzęnia/ Ambulatio [...] Circa theatra sunt porticus & ambulationes, Idem. Ambulationes meridiano aequinoctiali subiectae sint. Ambulacrum [...] Spatia Academiae, in quibus docentes Philosophi deambulabant. Deambulatio [...] Xystus [...] Peridromis [...] Chodzęnie około. Kn 68.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Drogi w ogrodách/ w winnicách/ chodzenia. Interordinia [...] Paginae [...] Sémita [...] Vnde semito semitas [...] Vineas semitari [...] Scamna [...]. Kn 149.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Drążék/ ábo drążki do chodzenia wysoko/ ábo przéstąpienia przéz co. Grallae [...]. Kn 147.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Chodnik/ chodzęnie w ogrodzie nákryte ziołmi/ drzéwem/ vide Chłodnik pléciony. Item v. Sciészká. Kn 67.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Ciąg w chodzeniu/ przéście/ chodzenie iédno/ dwoié. Spatium ambulationis [...] Tum Scaeuolam duobus spatiis tribusúé factis [...] Si vno basilicae spatio honestamur. vbi versum ambulationis [...]. Kn 76.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Przéchadzká/ miésce do chodzęnia/ v. Chodzęnie 2. Kn 833.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Chodzęnie ná okręcie/ Fori [...] Pergula [...] Agea [...] v. Pokład 2. Kn 68.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Chodzęnie/ miéysce do chodzęnia/ Ambulatio [...] Circa theatra sunt porticus & ambulationes, Idem. Ambulationes meridiano aequinoctiali subiectae sint. Ambulacrum [...] Spatia Academiae, in quibus docentes Philosophi deambulabant [...]. Kn 68.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Bose chodzęnie/ [...] nuditas pedum. Nudipedalia exercere [...] Nudipedalia denuntiare [...]. Kn 42.
patrz: CHODZENIE, CHODZENIE, CHODZIENIE
– Iák z réiéstru/ z tábulatury chodzi/ czyni. Homo palaestrae institutus: homo é palaestrae, Decori per quàm studiosus. Omnia accuratè, decenter, exactè [...] agit: In omnibus actionibus concinnus et elegans est [...]. Kn 231.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzę po włosku/ etc. vide Po włosku. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Iák nié swoy chodzę/ Iák w odmęcié chodzę. Prae maerore non sum apud me: Vix animi vel mentis sum compos [...] A morbo nec animo nec lingua, nec pedibus satisdum compos sum [...] Frasuię się. Kn 231.
patrz: CHODZIĆ
– Báwię się tym/ obieram się/ koło czégo chodzę. Hoc ago, tracto, [...] Inhaereo studio alicui [...] Inhaereo voluptatibus [...] Haereo in iure, in scribendo [...] Haereo circa disciplinas [...] In hoc tempus, operam, curam, studium, laborem, otium consumo. [...]. Kn 17.
patrz: CHODZIĆ
– Dołem/ oppositum Górą. [...] In planum deferre fortunam suam. Ná rowni ábo nisko się sádowić. nié gorno chodzić. Kn 134.
patrz: CHODZIĆ
– Kulá ná ktorey chory ná nogi chodzi [...] Fulcrum subalare [...]. Kn 335.
patrz: CHODZIĆ
– Co/ nié pytáiąc/ vt Day mi co/ v. Cokolwiék. Loco particulae co/ Poloni vsurpant multas alias, vt Dyáskáś tám miał czynić: Kátá ty wiesz: i. co ty wiesz. Kát mi po niem/ i. co mi po niem. Po chorobęś tám chodził/ i. po coś [...]. Kn 85.
patrz: CHODZIĆ
– Iák nié swoy chodzę/ Iák w odmęcié chodzę. Prae maerore non sum apud me: Vix animi vel mentis sum compos [...] A morbo nec animo nec lingua, nec pedibus satisdum compos sum [...] Frasuię się. Kn 231.
patrz: CHODZIĆ
– To ma w czem chodzi. Kn 1165.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzi synem/ cięszka/ Continet in aluo filium [...] Gestat in vtero [...] Gestat in aluo [...] Fert partum [...] Fert vtero [...] Vtero grauis partii gerit [...] Grauida est filio [...]. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Drążnik/ co ná drążkach chodzi/ Grallator [...] Calobathrarius [...] v. Trágárz. Kn 147.
patrz: CHODZIĆ
– Po Włosku chodzę/ nosze się/ po Pérsku etc. [...] Induo vestitum Persicum [...] i. vestior Persico more [...]. Kn 721.
patrz: CHODZIĆ
– O swey mocy chodzić. Suis viribus sine adminiculo progredi [...] Neque iam queo pedibus mea sponte ambulare [...] Stare vix rectus potest, in anticam sine sacomate ruinosus [...] per me ipse consisto. Kn 555-556.
patrz: CHODZIĆ
– Chodź sám/ Ehodum, Adesdum [...] Staphyla te voco. Heus Curculio te volo [...]. Kn 67.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzę z kiem w odpowiédzi/ vide Odpowiádam 2. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Gwiazda/ ábo gwiazdy osobno chodzące. v Plánetá. Kn 219.
patrz: CHODZIĆ
– Kulá/ co ná kulách chodzi podpasznych. Fult sub axilis. Kn 335.
patrz: CHODZIĆ
– Zá pásy chodzic/ zá łby/ ábo zá włosy [...] Certare cum aliquo lucta [...] Certo cum aliquo tractu capillorum. Kn 1354.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzę z kiiem/ Ambulo cum fuste, i. gesto fustem, armatus sum fuste. Polonismum olet, habet tamen Plautus. Tanquam si claudus sim, cum fusti est mihi ambulandum, s. quo seruos negligentes imperij castigem. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Po Oycu/ Brácié/ Stryiu/ etc. w-żáłobié chodzę. [...] Patrem mortuum lugeo, nigram vestem indutus [...] In luctu sum ob mortem fratris [...]. Kn 719.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzę po bánkiétách/ vide Po bánkiétách chodzę. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Po cudzey ábo po czyiey woli chodzić/ skakáć. Ex alterius arbitrio pendere [...] Pendere ex aliena leuitate [...] Ex alterius more viuere [...] Ad alienum ambulant gradum, ad alienum dormiunt somnum, ad alienum comedunt appetitum [...] Namque coquus domini, debet habere gulam. Kn 717.
patrz: CHODZIĆ
– Podeymuię boki/ podiąwszy boki chodze Ansatus ambulo, subnixis alis me infero [...] Brachio in normam flexo ambulo. v. Szumno 2. Idę 12. Kn 736.
patrz: CHODZIĆ
– Chodzi/ vide Po czemu chodzi. Item. Po tych pieniądzách. Kn 68.
patrz: CHODZIĆ
– Szal goździk/ biégun ná ktorym chodzi kołowrót. Agina, i. axiculus vel fibula ansae, [...] Producit mediam Renat. [...]. Kn 1097.
patrz: CHODZIĆ
– Sobié co czynić/ vt Léżeć sobié/ chodzić sobié/ śpiewáć/ etc. Sibi canere [...] Abi tibi post vestigia [...] Imber sibi abijt [...] Per otium aliquid facere. Cùm commodum est cantat. Specto aliquid laxatis curis. Otiosè contemplari aliquid. Animi causa aliquid habere, facere, emere [...] Otiosè inambulare [...]. Kn 1036.
patrz: CHODZIĆ
– Szrubá v prásy/ Cochlea [...] Cochlea torcularis [...] Wáł prásy. Porrò cochleam feminam vocat. [...] quae circa scapum tortilem vertitur [...] biégun/ obártél po walé práśnem chodzący. Similiter Cardo mas, et femina. vide Záwiasá. Kn 1122.
patrz: CHODZIĆ
– Zá pługiem chodzę/ orzę. Manicula [...] Regula transuersa in stiua, quae manu tenetur [...]. Kn 715.
patrz: CHODZIĆ
– Po czemu co chodzi/ wiem/ wiesz/ ábo niéwiesz. Callidus vel iustus rerum aestimator (sum) Diligentissimè perpendens momenta officiorum. Non ignoras quanta momenta sint in Repub. temporum. Vnamquamq; rem aestimare, momentoque suo ponderare, sapientia iudicis tenet [...]. Kn 717.
patrz: CHODZIĆ
– Choiná/ Pinetum nouellum, vel pini nondum adultae [...] Kn 68.
patrz: CHOINA, CHOINA, CHOJNA
– Sábiná/ sáwiná/ ábo száwiná płodna/ choinká klasztorna. Sabina baccifera [...] Viridis semper, viridarijs vtilis, iunipero similis, humilis [...]. Kn 973.
patrz: CHOINKA
– Choinká/ vide Sosnká. Kn 68.
patrz: CHOINKA
– Chóyká/ vide Sosná borowa. Kn 70.
patrz: CHOJKA, CHOJKA, CHÓJKA
– Sosná borowa/ léśna/ chóyká. Pinaster, à medio ramosus: pinus syluestris [...] Pinus suae spontis [...] Strobilus, vel strobulus [...]. Kn 1038.
patrz: CHOJKA, CHOJKA, CHÓJKA
– Kiwam ręką chodząc/ cholebię rękomá idąc/ ábo nogámi siedząc. Agito pendulas manus, vel pedes [...]. Kn 277.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Chwiéię się/ cholébię się/ [...] Labasco [...] labasci vidit mentem populi [...] . Kn 74.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Chwiéię się/ cholébię się ná wodzié/ Fluctuo [...] Confluctuor, transtulit ad animum . Kn 74.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Chwiéię się/ cholébię się ná wodzié/ Fluctuo [...] Confluctuor, transtulit ad animum . Kn 74.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Cholebam/ cholebię się/ v. Kołyszę. Chwieię się. Kn 68.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Chwiéię się/ cholébię się/ Labo [...] Labasco [...] labasci vidit mentem populi [...] Minatur et nutat ornus accisa, cui crebris bipennibus instant agricolae [...] Lapsabunda fundamenta [...]. Kn 74.
patrz: CHOLEBAĆ, CHOLEBAĆ, KOLEBAĆ
– Chwiewánie/ cholebánie/ Vacillatio [...] Fluctuatio animorum [..] Agitatio fluctuum [...]. Kn 74.
patrz: CHOLEBANIE
– Chwiewánie/ cholebánie/ Vacillatio [...] Fluctuatio animorum [..] Agitatio fluctuum [...]. Kn 74.
patrz: CHOLEBANIE
– Kolérá/ wilgotność w ciélé wszélkim iédná zé czteréch. Bilis [...] żołć. Kn 290.
patrz: CHOLERA, CHOLERA, HOLERA, KOLERA
– Kolérá/ chorobá. Cholera [...] Cholera, inquit Celsus, stomachi et intestinorum vitium est, cui simul et deiectio, et vomitus adiungitur, adhaec inflatio, tormina intestinorum. al. Cholera est inflammatio sanguinis et chyli. v. Zgágá. addit Gorrae. morbum esse peracutum et letalem. Kn 290.
patrz: CHOLERA, CHOLERA, HOLERA, KOLERA
– Koleryczny/ kolerę chorobę cierpiący. Cholericus [...] Baccae paliuri prosunt cholericis [...]. Kn 290.
patrz: CHOLERYCZNY, CHOLERYCZNY, HOLERYCZNY, KOLERYCZNY
– Koléryczny aliter, vel Koléryk. v. Gniewliwy. Kn 290.
patrz: CHOLERYCZNY, CHOLERYCZNY, HOLERYCZNY, KOLERYCZNY
– Koléryczny aliter, vel Koléryk v. Gniewliwy. Kn 290.
patrz: CHOLERYK, CHOLERYK, HOLERYK, KOLERYK
– Choléwá/ Ocrea [...]. Kn 68.
patrz: CHOLEWA
– Hółd/ Stipendium [...] Pacem petentibus stipendium imponere [...] Vectigal: et stipendiarium vectigal: Pensitatio stipendij [...]. Kn 225.
patrz: CHOŁD, HOŁD, HOŁD, HÓŁD, OŁD
– Hołduię komu/ Vectigal pensito [...] Stipendiarius alicuius sum [...] aliud est Zhołdowáć. v. Podbiiam pod moc. Kn 225.
patrz: CHOŁDOWAĆ, HOŁDOWAĆ, HOŁDOWAĆ, HUŁDOWAĆ
– Hołdownik co hołduié komu/. Stipendiarius alicuius [...] Tributarius alicuius [..] Vectigalis homo [...]. Kn 225.
patrz: CHOŁDOWAĆ, HOŁDOWAĆ, HOŁDOWAĆ, HUŁDOWAĆ
– Dánnik/ vide Hołdownik. Kn 115.
patrz: CHOŁDOWNIK, HOŁDAWNIK, HOŁDOWNIK, HOŁDOWNIK, OŁDOWNIK
– Hołdownik co hołduié komu/ Stipendiarius alicuius [...] Tributarius alicuius [...] Vectigalis homo [...]. Kn 225.
patrz: CHOŁDOWNIK, HOŁDAWNIK, HOŁDOWNIK, HOŁDOWNIK, OŁDOWNIK
– Chomąto/ Helcium [...] Tomex [...]. Kn 68.
patrz: CHOMĄT, CHOMĄT, CHOMĄTO, CHOMĄTO, CHOMUNT, CHOMUNTO
– Ná dwá/ trzy/ cztery/ etc. głosy pieśń/ mutetá [...] similiter monophtongus cantus, à duobus, tribus et pluribus homonibus solet cani, nostri dicunt Korałem śpiewáią wszyscy/ ábo wiéle ich [...] Vnisonus [...]. Kn 442.
patrz: CHORAŁ, CHORAŁ, KORAŁ
– Korał/ chorał/ śpiewánie proste iédnem głosem poważne. vulgò Cantus Gregorianus [...] Modi Gregoriani [...]. Kn 302.
patrz: CHORAŁ, CHORAŁ, KORAŁ
– Scyátyká/ dná/ biedrzna chorobá/ łupánie w stáwiech biodrowych. Ischias [...] Ischiadicus dolor [...] Coxendicum morbus [...] Coxarius morbus [...] Coxendicis arthritis. Kn 986.
patrz: CHOROBA
– Co/ nié pytáiąc/ vt Day mi co/ v. Cokolwiék. Loco particulae co/ Poloni vsurpant multas alias, vt Dyáskáś tám miał czynić: Kátá ty wiesz: i. co ty wiesz. Kát mi po niem/ i. co mi po niem. Po chorobęś tám chodził/ i. po coś [...]. Kn 85.
patrz: CHOROBA
– Ná dwá chory śpiewáli Choris alternis canebant. Chori duo alternis psallebant. Alterni geminis choris concinebant. Kn 302.
patrz: CHÓR, CHÓR, CHUR, HÓR, KÓR
– Kór/ część kościoła gdzie wielki ołtarz i formy kapłáńskie. Templi pars interior, sanctior, Locus sacerdotum in templo a laicis separatus. Kn 302.
patrz: CHÓR, CHÓR, CHUR, HÓR, KÓR
– Kór/ abo Chor w kościelé/ miésce dla śpiewakow. Odeum [...]. Kn 302.
patrz: CHÓR, CHÓR, CHUR, HÓR, KÓR
– Chrachałá Screator/ [...]. Scrantiae apud Var. mulieres a exscreando dictae [...]. Anaphoricus, [...] qui pituitam crassam aegrè eijcit è pectore. Kn 70.
patrz: CHRACHAŁA
– Chrapáłá/ [...] Rhonchisonus. [...] Pararrhencho, onis, [...] Pararrhynchon, ontis. [...] Pararrhinchus, [...] qui naso stertit. vide Parskaiący. Kn 70.
patrz: CHRAPAŁA
– Drzemiący/ [...] subst. drzemáłá. Dormitator, propriè, quam vocem apud Plaut. variè interpretantur varij. Pararrhenchon, [...] Pararrhynchon, qui simulat dormientem, ipse Fest. explicat. nobis Chrápáłá Kn 151.
patrz: CHRAPAŁA
– Chrapánie. chrápienie/ Rhonchus, [...] Gutturis stridor, [...]. Kn 70.
patrz: CHRAPANIE
– Chrapánie. chrápienie/ Rhonchus, [...] Gutturis stridor, [...]. Kn 70.
patrz: CHRAPIENIE
– Chrápká/ Rauis, [...]. Raucitas, [...]. Rauca ranis,[...]. Raucedo, [...]. Kn 71.
patrz: CHRAPKA
– Chrápliwié/ Subraucum strepens [...]. Kn 71.
patrz: CHRAPLIWIE
– Chrápék/ chrápliwy/ ochrápiáły/ Raucus, pro rauco. Raua vox [...]. Vt frumenti maturi spicae aridae et flauae, rauae dicuntur; ita guttur aridum, et vox raua. Raucisonus, [...]. Kn 71.
patrz: CHRAPLIWY
– Chróst suchy/ vide Susz. Kn 71.
patrz: CHROST, CHRÓST, CHRUST, CHRUST
– Chrzan/ Raphanus vel Rhaphanus maior [...]. Kn 72.
patrz: CHRZAN, CHRZAN, CHRZON, KRZON
– Chrzanowy/ Raphaninus [...]. Kn 72.
patrz: CHRZANOWY
– [C]hrzéściáninem zostáć/ Christiana sacra suscipere [...] Kn 72.
patrz: CHRZEŚCIANIN, CHRZEŚCIJANIN, CHRZEŚCIJANIN, KRZEŚCIANIN
– Chrześciánin/ krzéściánin/ Christianus [...]. Kn 72.
patrz: CHRZEŚCIANIN, CHRZEŚCIJANIN, CHRZEŚCIJANIN, KRZEŚCIANIN
– Biesiádá Chrześciánska/ Agape [...] In templis fieri solita, sed damnata in Concilio Laodicen. et Trident. Kn 29.
patrz: CHRZEŚCIAŃSKI, CHRZEŚCIJAŃSKI, CHRZEŚCIJAŃSKI, KRZEŚCIAŃSKI
– Chudak/ chudziéc/ chudobá/ chudźiná/ vide Nędznik/ Vbogi/ Chudy. Kn 72.
patrz: CHUDAK
– Chwálébnié/ z pochwałą/ Gloriose triumphare. Laudabiliter viuere. Kn 74.
patrz: CHWALEBNIE, CHWALEBNO
– Chwálébny/ Laudabilis […] Laude dignus […] Celebrandus, gloriosus […] Inclytus […]. Kn 74.
patrz: CHWALEBNY
– Chybiánie celu/ ábo domysłu/ nádziéié/ Aberratio [...]. Kn 75.
patrz: CHYBIANIE
– Chyłkiem biéżę/ Inclinato corpore curro [...]. Kn 75.
patrz: CHYŁKIEM
– Ciąg w chodzeniu/ przéście/ chodzenie iédno/ dwoié. Spatium ambulationis [...] Tum Scaeuolam duobus spatiis tribusúé factis [...] Si vno basilicae spatio honestamur. vbi versum ambulationis [...]. Kn 76.
patrz: CIĄG
– Bláchá ciągniona [...] Lamina ductilis [...]. Kn 33.
patrz: CIĄGNIONY
– Piżmo/ [...] Moschus. Odoramenti species ex tumore seu vomica vmbilici animalis Indici, vnicornis, capreae, similis, dicitur id à Gorraeo Animal moschi, Dorcas moschi, Caprea Indica. [...] Aliud est Zybét. [...]. Kn 705.
patrz: CIBET, CYBET, ZIBET, ZYBET, ZYBET
– Cienistość/ Opacitas, [...] Kn 81.
patrz: CIENISTOŚĆ
– Bláchá cienka/ blászká. Bractea [...] Bracteola [...] Lamnula [...] Sublamina Blászká. Kn 33.
patrz: CIENKI, CIENKI, CIEŃKI
– Pláskáty/ płáski. Planus (piscis) [...] Planum corpus. [...]. passus instar folij, cięnkopłáski. Kn 707.
patrz: CIENKOPŁASKI
– Ciépło wolne/ Ciépły wolno/ vide Létni 1. Kn 81.
patrz: CIEPŁY
– Gorączká cięszka/ wiélka. Causodes [...]. Ardens febris [...]. Flagrans febris [...] Acuta febris, vehemens [...]. Intentio febris. Kn 202.
patrz: CIEŻKI, CIĘŻKI, CIĘŻKI
– Ckliwié/ brzydząc śię/ Fastidiosè, vel fastidiosus facere aliquid: fastidiosè aliquid spectare in aliquo […]. Kn 85.
patrz: CKLIWIE, CKLIWIE, CKLIWO, CKLIWO, TCKLIWIE
– Ckliwo mi/ ckni mi śię/ tr. Fastidio […]. Fastidire etiam rectè factis. Nauseo […]. Nauseare atq[ue] ipsum sibi displicere […] v. Zwiia mi śię. Kn 85.
patrz: CKLIWIE, CKLIWO
– [do analizy] Cnotliwy/ cny/ Probus, integer, spectatus vir: pollet virtute: omnes virtutis numeros continet: virtute pre- ditus: vir exemplu[m] innocentiae: nemo illo innocentior, neq[ue]; sanctior: vitâ integerrimâ; vir integer, innocens, Cic. Inculpatissimae vitae, Gell. Integer vitae, Hor. ‖ Pro- bissimus, Plin: iun. Approbus, Gell. ‖ Emendatus vitâ, Treb. Pollio. Pius, pientissimus, Cicer. at pijssimus non est Latinum, Cic. ‖ In omnium virtutum exempla genitus adolescens, Patercul. Cato sui temporis, Lampr. Capitol. Cato Ciceroni pro centum millibus σπουδᾶιος τὰ τρόπων ἤϑη: ὁ ἐυάρετος; φιλάρετος: φιλότιμος ἐπ' ἀρετῆ. ἐσϑλὸς. χρηστὸς, χρηστὸς τὰ ἤϑη: καλοκάγαϑος. τὰ ἤϑη δοκιμώτατος. Panaretus, huius loci est, πανάρετος. s. omnium virtutu[m], apud Martialem est nomen proprium. ὁ ἀνὴρ Pωμᾶιος, Plutarch. s. Romanus vir, Xyland. ex Cic: v. Cnotliwié. Kn 85.
patrz: CNY
– Cud/ cudo/ Miraculum [...] Prodigium diuinitùs factum [...] Prodigium, portentum, ostentum [...] Triportenta deorum [...] Res supra naturae vim et ordinem effectae [...]. Kn 89.
patrz: CUD, CUD, CUDO, CUDO, CZUD
– Cudak/ in malam partem, vide Potworá/ Dźiwak. Kn 89.
patrz: CUDAK, CUDAK, CZUDAK
– Bocian cudzoziemski/ Jbá z Łácińskiego/ Ibis. Kn 38.
patrz: CUDZOZIEMSKI
– Gęś cudzoziemska/ Chenalopex [...]. Kn 189.
patrz: CUDZOZIEMSKI
– Pelikan/ ptak zmyślony malarzow y niektorych pisarzow. Pelicanum [...] v. Sęp. [...] v. Bąk cudzoziemski [...] Czapla biała. Kn 678.
patrz: CUDZOZIEMSKI
– Budowánie ná cudzym gruncié/ Superficies [...] Superficium [...] Superficiaria aedes [...]. Kn 51.
patrz: CUDZY
– Poczworny cug koni/ poczworne konié. Quadrigae […]. Kn 729.
patrz: CUG
– Czuham/ czuwam/ czyham ná co/ ná kogo pilnuię. Inhio aliqui, [...] Obsidior aliqui, [...] Insidior alicui [...]. Kn 106.
patrz: CUHAĆ, CZUHAĆ, CZYHAĆ, CZYHAĆ
– Cyc niewieści/ honestius dicitur Piersi/ vide Piersi niéwiéśćie. Kn 92.
patrz: CYC
– Cyc v źwierząt/ v krów/ koz/ etc. Wymię/ Ruma, [...] Rumen, [...]. Kn 168.
patrz: CYC
– Cycék męski y niéwiéści/ brodawká cyckowa ná piersiách/ Papilla [...] Mamma virorum [...]. Kn 92.
patrz: CYCKOWY
– Cyfrá/ v pisárzow táiemnych/ Nota, [...] vide Pismo táiemne. Kn 92.
patrz: CYFRA
– Cygá/ vide Krąglica. Kn 92.
patrz: CYGA
– Cykorya/ vide Podróżnik 2. Kn 92.
patrz: CYKORIA
– Cynamonik ptak/ Cinnamologus [...]. Kn 92.
patrz: CYNAMONIK
– Cynobr/ Cinnabaris, [...] Cinnabari [...]. Kn 92.
patrz: CYNOBER, CYNOBR
– Cytrystá/ Citharista, Citharoedus [...]. Kn 93.
patrz: CYTRYSTA, CYTRYSTA, CYTRZYSTA
– Cytwar/ Zedoaria [...]. Kn 93.
patrz: CYTWAR
– Cyzyoiánus/ Ephemeris syllabica, [...] Swiątnik [...] Kalendarz. Kn 94.
patrz: CYZJOJANUS
– Pelikan/ ptak zmyślony malarzow y niektorych pisarzow. Pelicanum [...] v. Sęp. [...] v. Bąk cudzoziemski [...] Czapla biała. Kn 678.
patrz: CZAPLA
– Czapla biała/ Łyszczak/ Plaskonos/ Platea, [...] Platalea, [...] vide Bąk 2. Kn 94.
patrz: CZAPLA
– Czarno/ Aduerb. vt Czarno pofarbowano. Kn 95.
patrz: CZARNO
– Czárownicá/ Saga [...] Venefica [...] Triuenefica [...] Pharmaceutria [...] Praecantrix [...] Praestigiatrix [...] Veratrix [...] Divinipotens [...] Lamia [...]. Kn 95.
patrz: CZAROWNICA
– czárt Kn 760.
patrz: CZART
– Czárt to wymyślił [...] Kn 978.
patrz: CZART
– Kn 978.
patrz: CZART
– Czerwcowy/ Iunius [...] Iuniae Calendae: Nonae Iuniae. Kn 100.
patrz: CZERWCOWY
– Czerwiéc miésiąc/ Iunius, Fest. à Iunone; à iunioribus, Quid alij à Iunio Bruto. [...] Kn 100.
patrz: CZERWIEC
– Béz/ drzewko/ Sambucus [...] Béz léśny gronisty czerwony/ [...] Ardum [...] miserrimum atque infelix lignum Sambucum vocat [...]. Kn 21.
patrz: CZERWONY, CZERWONY, CZYRWONY
– Borowki czerwone/ czerwienicé/ Mącznicá do kordwanu/ Rhus [...] Vitis Idaea rubra, Vrsin. Rhus erythros, Dalecamp [...]. Kn 42.
patrz: CZERWONY, CZERWONY, CZYRWONY
– Czerwienicá ziéle/ vide Wołowy ięzyk/ et Borowki czerwone. Kn 100.
patrz: CZERWONY, CZERWONY, CZYRWONY
– Bursztyn/ Czerwonáwy bursztyn. Glessum barbara voce dicitur [...] qui ait esse succum arboris pini, rigore aut tempore autumnali concretum. [...]. Kn 54.
patrz: CZERWONY, CZERWONY, CZYRWONY
– Krok w cielé [...] Interfeminium [...] vide Członék wstydliwy białogłowski. Kn 318.
patrz: CZŁONEK
– Członek wstydliwy białogłowski/ Natura [...] muliebris nam de matrona loquens hoc verbo vtitur. Natura, qua mulieres sunt [...] Feminal: interfeminium: virginal. Kn 104.
patrz: CZŁONEK
– Człowiéczy/ Humanus calculus [...] Humanum caput, [...] Humana species et figura, [...] vide Ludzki 2. Kn 104.
patrz: CZŁOWIECZY
– Człowiék nié bydlę. Kn 133.
patrz: CZŁOWIEK
– Czopék ná podniébieniu/ ięzyczék/ [...] Curculio vel Gurgulio, masc. Gorrae. Iuni Caeli [...] aliter hoc voce vtitur. Gurgulio, inquit, Gorr. est caro fungosa oblonga á palato pendens pyramidis forma, vocis modulationi seruiens [...] quia vua morbus ibi crescit. [...] columna [...] Columnella [...] Ligula, siue lingua parua [...] Affectio seu morbus columellae est, inquit Gorrae. cùm inflammatur et intumescit ad instar unius vuae ex botro, et tunc [...] Graecis. Vua Celso et alijs Latinis dicitur. quia vuam forma, colore, mole, refert. quanquam Celsus teste Budaeo vuae nomine non tantùm morbum, sed etiam particulam ipsam carnis appellat. Alexandro autem in Problem, haec affectio [...] columna dicitur. cùm in longum aequaliter intumescit [...] autem, i. vua cùm latiùs in ima parte creuit: Spádnienie czopká/ ociéczenie/ żábá quibusdam. Aliùd est Epiglottis, vide Krtani błonká. Kn 105.
patrz: CZOPEK
– Ięzyczék w gárdlé/ v. Czopék 2. Kn .
patrz: CZOPEK
– Czopowe/ Vectigal doliare. Kn 105.
patrz: CZOPOWE
– Wroná v beczki/ Os dolij: orificium tinae. [...] (czopowa dziura). Kn 1289.
patrz: CZOPOWY
– Czterdżieśći dziewięć/ Vndequinquaginta. Kn 105.
patrz: CZTERDZIEŚCI, CZTERDZIEŚCI, CZTERDZIEŚCIE, CZTERYDZIEŚCI, CZTYRDZIEŚCI, SZTERDZIEŚCI, ŚTERDZIEŚCI
– Czterdzieści ich/ Quadrageni/. Kn 105.
patrz: CZTERDZIEŚCI, CZTERDZIEŚCI, CZTERDZIEŚCIE, CZTERYDZIEŚCI, CZTYRDZIEŚCI, SZTERDZIEŚCI, ŚTERDZIEŚCI
– Czterdźiéśći kroć/ Quadragies [...]. Kn 105.
patrz: CZTERDZIEŚCIKROĆ, CZTERDZIEŚCIKROĆ, CZTERYDZIEŚCIKROĆ
– Cztérnaśćié kroć/ Quaterdecies [...]. Kn 105.
patrz: CZTERNAŚCIEKROĆ, CZTERNAŚCIEKROĆ, CZTYRYNAŚCIEKROĆ
– Cztery kroć/ Quater [...]. Kn 105.
patrz: CZTERYKROĆ, CZTERYKROĆ, CZTYRYKROĆ
– Cztery stá kroć/ Quadringenties [...]. Kn 106.
patrz: CZTERYSTAKROĆ
– Osét Włoski/ Bárnárdynék/ Turécki czubék. Carduus benedictus vulgo. Kn 639.
patrz: CZUBEK
– Niéczuły/ aliter. co go nié czuć. Insensilis: Suffigit sensus. [...] Nullo sensu percipi potest: non cadit sub sensum. [...] Insensibilis [...] Nullo sensu obseruabilis [...] Insonus passus. Kn 495.
patrz: CZUĆ
– Czwártaczká/ kwártaná/ Quartana febris, et Quartana absol. […] Febris quadrini circuitis […] Febris quartis diebus recurrens […]. Czwártaczkę ćierpiący/ Quartanarius […] quartana laboro. Kn 107.
patrz: CZWARTACZKA
– Poczworny grosz Polski/ Czwártak/ Srebrnik drobny/ Iuliusz Włoski wédług stárey ceny […] Drachma […] Denarius […]. Kn 729.
patrz: CZWARTAK
– Czwarték/ Dies Iovis (...) Feria quinta. vide Sobotá Kn 107.
patrz: CZWARTEK
– Wiélki czwarték (...) Dies quinta hebdomadis sanctae (...) Dies coenae Domini (...) Dies necem Christi in cruce antecedens. Kn 1249.
patrz: CZWARTEK
– Czworogránista vkośnié figurá/ niékwádratowa/ szybiastá/ [...] Rhombus [...]. Kn 107.
patrz: CZWOROGRANISTY
– Czworogránisty/ kwádratowy/ Quadratus [...] Quadrangulus [...] Perquadratus [...] Quadratis angulis [...]. Kn 107-108.
patrz: CZWOROGRANISTY
– Czwornasobną winę ná kogo kłádę/ skázuię/ Iudicium in quadruplum in aliquem do […] Quadruplo aliquem. […] Feneratorem quadrupli condemnari […]. Kn 107.
patrz: CZWÓRNASOBNY
– Czwornasobny/ Tyleczwory/ Quádruplus […]. Kn 107.
patrz: CZWÓRNASOBNY
– Czworkuie/ i. w czwornasob przydáie/ Quadruplico […]. Kn 107.
patrz: CZWÓRNASÓB
– Czwornasob/ Quadruplum […] de poena furis […]. Kn 107.
patrz: CZWÓRNASÓB
– Wéczwornasób/ wéczwornasobnié. Quadruplicatò emere aliquid: quadruplò maior. Kn 1232.
patrz: CZWÓRNASÓB
– Czynię dość komu/ Satisfacio legibus, Deo, causae, officio meo, opinioni hominum [...]. Kn 108.
patrz: CZYNIĆ
– Nádziéię czynię komu / nádziéię dodawam ábo otuchy. Spem alicui facio, do [...]. Kn 457.
patrz: CZYNIĆ
– Jéstámi nárabiam/ jésty czynię. [...] Gestu vtor: ago gestum: ago gestum humeris [...] Gesticulor [...]. Kn 246.
patrz: CZYNIĆ
– Rozłákomić się/ ábo kogo ná co/ v. Łákomię się & Apétyt czynię. Kn 946.
patrz: CZYNIĆ
– Gwałt/ Vis [...] Gwałt komu czynić. Vim facere, inferre, adhibere alicui. Vim et manus alicui inferre: afferre vim alicui. Vi agere: vi geritur res. Vim contrà Rempublicam suscipere [...] Oppressio [...] Per oppressionem aliquid eripere alicui. Violentia [...] Violentiae impetu opprimo [...]. Kn 218.
patrz: CZYNIĆ
– Dość czynienie/ dośc vczynienie/ vide Viszczenie.. Kn 138.
patrz: CZYNIENIE
– Czynsz prywatny/ płát czynszowy od czégo/ Pensio [...]. Kn 109.
patrz: CZYNSZOWY
– Báran niéczyszczony/ Aries [...] vir ouium. Kn 14.
patrz: CZYSZCZONY
– Skop/ báran czyszczony. Veruex [...] Veruex sectarius [...] quod sectus sit. Kn 1006.
patrz: CZYSZCZONY
– Czyśćié/ czysto/ chędogo/ ochędożnié/ Purè lautum, Paul: I.C. Puriter succum diuidere, Cato. Munditer, Plaut. καϑαρίως, καϑαρῶς. Purimè, s. purissimè pri- scum, Festo. Kn 109.
patrz: CZYŚCIE
– Czyśćié/ vide Dobrzé. Kn 109.
patrz: CZYŚCIE
– Czyśćiec/ Purgatorium, [...]. Kn 109.
patrz: CZYŚCIEC
– Czyśćiec źiéle/ Sanamunda [...]. Kn 109.
patrz: CZYŚCIEC
– Czytélnik/ Lector, Anagnostes, [...] Praelector, [...] Recitator. Kn 110.
patrz: CZYTELNIK
– Cmią mi się oczy/ Caligant mihi oculi [...] v. Slepiam/ Niédoyzrzę. Kn 85.
patrz: ĆMIĆ SIĘ
– Cmi się/ Insurgunt tenebrae campis [...] Tenebrae obscurant regiones [...] Omnia nigrescunt tenebris [...] Incessunt tenebrae [...]. Kn 85.
patrz: ĆMIĆ SIĘ
– Cmiel/ śćmiel. Kn 85.
patrz: ĆMIEL, PSZMIEL, ŚĆMIEL, TRZMIEL, TRZMIEL
– Cwiczenie kogo/ Institutio [...]. Kn 91.
patrz: ĆWICZENIE
– Cwiczenie śię/ Exercitatio. Meditatio [...]. Kn 91.
patrz: ĆWICZENIE
– Cwiczenie duchowne (vulgò Exerćitia Spiritualia) [...] vide Rozmyślam nabożnié. Kn 91.
patrz: ĆWICZENIE
– Cwiczę kogo/ Exerceo aliquem in aliquo studio. [...]. Kn 90.
patrz: ĆWICZYĆ
– Cwierć/ kwartá/ czwarta część káżdey rzéczy/ [...]. Kn 91.
patrz: ĆWIERĆ
– Swierkoce ptak/ świercz/ konik/ [...] ćwierká. Fringultio. Kn 1090.
patrz: ĆWIERKAĆ, ĆWIERKAĆ, ŚWIERKAĆ
– Wiésiołék ziéle/ wierzbowká/ błagácz. Oenothera, et Oenotheris, et Onuris hilaritatem in vino affert [...] v. Cwikłá pomorska. Kn 1256.
patrz: ĆWIKŁA
– Ćwikłá pomorska/ Wiesiółék. Alypon [...] vel. alypum [...] per antiphrasin dicta herba mordens acriter gustatum et vehementer accendens [...] Turbit candidum Gorraeo. [...] Alypum et Alypia eadem herba Paulo [...] vide Odmienikwiát et Turbit. Kn 91.
patrz: ĆWIKŁA
– Dách nié dwoisty/ ná obié stronié zchodźisty/ Tectum displuuiatum [...] Kn 110.
patrz: DACH
– Dách dwoisty/ Testudinatum tectum [...] aliter vide Piętro. Kn 110.
patrz: DACH
– Dách wodę dżdżową ná podworze prowádzący/ Compluuium [...] vicinum Obdách.. Kn 111.
patrz: DACH
– Dách/ przykryćie/ Tectum [...] Contignatio [...]. Kn 110.
patrz: DACH
– Dáchowká/ Tegula [...] vide Dách niédwoisty/ [...] krokwá [...]. Kn 111.
patrz: DACH
– Dách słomiány/ poszyćie/ Culmen [...] Kn 110.
patrz: DACH
– Dáchowká żłobkowáta/ Imbrex [...] v. Łátá dáchowa [...]. Kn 111.
patrz: DACHOWY
– Chłostę dáć komu/ dáć rozgą/ biczem/ komu [...] flagris cedere [...] Plagas infligere natibus alicuius virga [...] vide Siékę kogo rozgą/ biczem [...]. Kn 67.
patrz: DAĆ
– Gębá/ i. Twarz/ obliczé/ vt. Dał mu w gębę. Os, similiter [...] Percutere ora. Kn 187.
patrz: DAĆ
– Dał mu łacinę. v. Strofowánie. Łáiánie. Kn 342.
patrz: DAĆ
– Dáktyły léśne/ solone/ Indyiskie/ Támáryndy [...]. Kn 113.
patrz: DAKTYL, DAKTYL, DAKTYŁ
– Daktył/ owoc pálmowy [...]. Kn 113.
patrz: DAKTYL, DAKTYL, DAKTYŁ
– Daktył drzéwo/ vide Pálmá. Kn 113.
patrz: DAKTYL, DAKTYL, DAKTYŁ
– Dáléki/ aliter, z dála człowiék/ [...]. Kn 114.
patrz: DALEKI
– Dáléki miéyscem/ etc. vide Odlégły. Kn 114.
patrz: DALEKI
– Dáléki powinowáctwem/ Longinqua illi cognatione coniunctus [...] Kn 114.
patrz: DALEKI
– Daleko [...]. Kn 114.
patrz: DALEKO
– Dal/ dálá/ dálékość/ Longinquitas [...]. Kn 113.
patrz: DALEKOŚĆ, DALEKOŚĆ, DALIEKOŚĆ
– Dámá. vide Bierki. Kn 115.
patrz: DAMA
– Bierki/ grá/ dámá/ młyncé/ [...]. Kn 29.
patrz: DAMA
– Dánie/ vide Dawánie. Kn 115.
patrz: DANIE
– Dań/ vide Czynsz/ Pobór. Kn 115.
patrz: DAŃ
– Bézżeństwo/ Caelibatus [...] Vxorium [...] Dań ábo winá od bézżeństwá. Kn 25.
patrz: DAŃ
– Dármo/ dáremnié/ nádáremnié/ i. prożno. Inaniter animus exsultat. [...]. Kn 116.
patrz: DAREMNIE
– Dáremny/ vide Prożny. Kn 116.
patrz: DAREMNY
– Dáremna robotá/ [...] Inánis labor. Kn 116.
patrz: DAREMNY
– Darnisty [...] Cesposus [...]. Kn 116.
patrz: DARNISTY
– Darnowy/ Cespititius [...]. Kn 116.
patrz: DARNOWY
– Dárski/ dársko/ dárskość/ vide Rzeski/ etc. Zywy. Kn 116.
patrz: DARSKO
– Dárski/ dársko/ dárskość/ vide Rzeski/ etc. Zywy. Kn 116.
patrz: DARSKOŚĆ, DARSKOŚĆ, DZARSKOŚĆ
– Prokurátor podły/ nié dobrey sławy/ szczékácz aliqui dicunt, quod non probo. Rabula: proclamator: malus, vix tolerabilis orator. Causidicus [...] Rabula de foro. Latrator. Altercator [...] Vitilitigator [...] Consarcinator causarum [...] Concinnator litium vel causarum [...] Togatus vulturius [...] Co iężyk [!] w-płát dáie [...] Vocem in quaestum contulit. Item, Vocem venalem habuit [...] Praeuaricator [...] Prokurátor zdrayca [...]. Kn 823.
patrz: DAWAĆ
– Dáię ná lichwę pieniądzé/ ábo ná bánk/ Colloco pecuniam. Pecuniam in quaestu relinquo: pecunia in quaestum et fenerationem translata: [...] Dáć ná máiętność/ ná folwárk/ [...] Vwięzić pieniądzé/ robić pieniądzmi [!]. [...] vide Lichwę biorę. Kn 112.
patrz: DAWAĆ
– Dziésięcinę komu dáię/ Decimas do. Kn 166.
patrz: DAWAĆ
– Dátny/ [...] ábo dánny/ dáwálny/ Datarius [...]. Kn 117.
patrz: DAWALNY
– Dawánie/ dánie/ Datio [...]. Kn 117.
patrz: DAWANIE
– Dawiciel/ dusiciel/ Strangulator [...]. Kn 117.
patrz: DAWICIEL
– Dawię kogo/ zádawiam/ Suffoco [...]. Kn 117.
patrz: DAWIĆ
– Dawię się [...] Suffocor [...]. Kn 117.
patrz: DAWIĆ SIĘ
– Dawienie kogo/ ábo dawienie się/ Suffocatio [...] Praefocatio. Kn 117.
patrz: DAWIENIE SIĘ
– Dawniéyszy/ Superior aetas, superius tempus [...]. Kn 117.
patrz: DAWNY
– Dawny/ stáry/ Antiquus amicus, [...] Antiqua dies [...] Vetus, peruetus, per uetustus [...] Pristinus labor: pristina consuetudo [...]. Kn 118.
patrz: DAWNY
– Dab náski/ y cudzoźiémski/ rozmáity/ ábo żołędźiorodne drzewo/ Quercus [...] vide Buk [...]. Kn 110.
patrz: DĄB
– Dabrowa/ vide Gay. Kn 110.
patrz: DĄBROWA
– Déch/ tchnienie/ duch/ Spiritus [...] Multos versus vno spirītu pronuntiat ║ Halitus [...] Extremum halitum efflare. Anima [...] Continere animam [...] Saepe hac voce vtitur. [...] apud medicos spiritus est substantia aetherea, calïda, leuissima, tenuissima, omnes in corpora motus ciens, eiusdem originis cum calore natiuo, et ei permistus penitùs, [...] alter alterius nomine appellatur, s. naturae, vitae vinculum; animae instrumentum. Spiritus vitales (siły) generantur in corde, hepate, [...] cerebro assiduò, quia etiam assiduò absumuntur, [...] feruntur per venas, arterias, neruos in corpus totum [...]. Item animalis spiritus est sustantia tenuissima per totum cerebri corpus diffusa, primum facultatis animalis instrumentum. fit ex sanguine [...] spiritu vitali, [...] aëris parte purissima, [...]. Praeter hunc et alius spiritus, vel flatus potiùs [...] ignobilis et crudus ac saepè molestus. vide Wiátr przyrodzony. Kn 118-119.
patrz: DECH
– Deklamuię/ vide Krásomówskié się ćwiczę. Kn 119.
patrz: DEKLAMOWAĆ
– Gębá délikacká/ páńska/ Palatum doctum et eruditum. Kn 187.
patrz: DELIKACKI
– Délikáckié/ vide Roskosznié. Kn 119.
patrz: DELIKACKIE
– Délikáctwo w życiu/ Mollities victus. Lapsi mores ad mollitiem, [...]. Alexandrinae deliciae, [...]. Sybaritica mensa, ciuitas. [...] Asiatici mores [...]. Kn 119.
patrz: DELIKACTWO
– Délikat/ vide Roskosznik. Kn 119.
patrz: DELIKAT
– Déptá/ co dépcé/ [...] qualis fullo, figulus. Kn 119.
patrz: DEPTA
– Déreń/ Cornus [...]. Kn 119.
patrz: DEREN, DEREŃ, DEREŃ
– Deréniowy/ Corneus [...] Déreniowy gay. Cornifer [...] Déreniorodny. Kn 119.
patrz: DERENIORODNY
– Deréniowy/ Corneus [...] Déreniowy gay. Cornifer [...] Déreniorodny. Kn 119.
patrz: DERENIOWY
– Déspéráckié/ po déspérácku Desperanter [...]. Kn 119.
patrz: DESPERACKIE
– Deszcz/ Pluuia [...] Imber [...] Ruit caelum imbribus [...] Deszcz iák cébrem lał [...]. Kn 120.
patrz: DESZCZ
– Dębianká/ vide Gálás. Kn 118.
patrz: DĘBIANKA, DĘBIANKA, DĘBIONKA
– Dębię/ dębić skorę. Débiona [!] skora/ Corium cineris inspersu obfirmatum [...]. Kn 118.
patrz: DĘBIĆ
– Dębiná/ Quercetum [...] Dębinna/ dębinowa bramá [...]. Kn 118.
patrz: DĘBINNY
– Dębiná/ Quercetum [...] Dębinna/ dębinowa bramá [...]. Kn 118.
patrz: DĘBINOWY
– Dębię/ dębić skorę. Débiona [!] skora/ Corium cineris inspersu obfirmatum [...]. Kn 118.
patrz: DĘBIONY
– Dębowy/ Roboreus [...]. Kn 118.
patrz: DĘBOWY
– Dęcie/ dymánie/ dmuchánie- nádymánie/ wianie/ Flatus [...]. Kn 119.
patrz: DĘCIE, DĘCIE, DUCIE
– Dęgá/ pręgá/ Vibex [...]. Kn 119.
patrz: DĘGA
– Wypukły/ wyniosły żłobkowáto/ ábo dętowyniosły. Carinatus [...]. Kn 1327.
patrz: DĘTOWYNIOSŁY
– Diablé Kn 1034.
patrz: DIABEŁ, DIABEŁ, DIACHEŁ, DYJABEŁ, DYJABOŁ
– Diablik ziéle/ vide Gwiazdeczki. Kn 120.
patrz: DIABLIK
– Dyagryd [...] Succus scammoniae, Gorrae. Diagridion Medicis, & Officinis. Kn 157.
patrz: DIAGRYD
– Términ szkolny v Grámátyków/ Diáléktyków/ Filozofów/ Iurystów/ Lekárzów. Item Aptekárzów [...]. Kn 1140.
patrz: DIALEKTYK
– Po diaskáś tám chodził/ i. po co. Sed indignationem adsonat. vide Co. Kn 717.
patrz: DIASEK
– Dyécezya/ vide Biskupstwo 2. Kn 157.
patrz: DIECEZJA
– Dłoniowy/ ná dłoń w szerz/ w mięsz. Palmaris virgula [...] Palmarius [...] palmaria spatia [...]. Kn 121.
patrz: DŁONIOWY
– Dłubácz/ drożyciél/ Cauator [...] Cauator arborum picus [...]. Kn 121.
patrz: DŁUBACZ
– Dłubáczká ogrodnicza/ Scalprum, [...]. Kn 121.
patrz: DŁUBACZKA
– Dłubáczká zębna/ vide Zębna Szpilká. Kn 121.
patrz: DŁUBACZKA
– Dłubáczká bálwierska/ vide Szpátelká. Kn 121.
patrz: DŁUBACZKA
– Dłubániná/ kopániná/ siékániná/ mátániná/ mięszániná [...]. Kn 121.
patrz: DŁUBANINA
– Długość czásu/ długa/ w długą to poydzié. Longitudo noctis, orationis [...] Diuturnitas [...]. Kn 122.
patrz: DŁUGA
– Długomowność/ [...] Prolixitas in dicendo. Kn 122.
patrz: DŁUGOMOWNOŚĆ
– Długomowny/ [...] Prolixus in dicendo [...] prolixè loquor. Kn 122.
patrz: DŁUGOMOWNY
– Długonogi/ Longipes [...] (aliter Festo. in Krzywonogi.) [...]. Kn 122.
patrz: DŁUGONOGI
– Długoręki [...] Longimanus [...]. Kn 122.
patrz: DŁUGORĘKI
– Długoszyi [...] qui longo collo est. Kn 122.
patrz: DŁUGOSZYI
– Długowłosy/ vide. Kosmáty. Kn 123.
patrz: DŁUGOWŁOSY
– Dłużnik ná osobę swą/ ná gardło się dłużący/ dłużnik o dług poimány áby odrabiał/ ábo wsádzony/ Nexus [...] Nexi ob aes alienum [...] Addictus [...]. Kn 123.
patrz: DŁUŻĄCY SIĘ
– Dłużéię/ dłuższem się sstáię/ Longisco [...]. Kn 123.
patrz: DŁUŻEĆ
– Dłużnikow nábyć/ rozpożyczáć pieniądzé/ Facere nomina [...] Nomina se facturum, qua ego vellem die [...] Nunquam magis nomina facio, quàm cum dono. Obstringere aliquem debito [...] dłużnikiem sobié kogo vczynić. In nominibus habeo [...] Dłużno mi [...]. Kn 123.
patrz: DŁUŻNO
– Dniéié/ vide Swita. Kn 124.
patrz: DNIEĆ
– Pogrążam się/ grążę się/ zánurzam się/ ná dno idę/ tonę. Sido absolute. Sido in aqua: sido ad ima. Pars arboris ab radice validiùs sidit. [...] Desido [...]. Kn 753.
patrz: DNO
– Do/ (Praepositio)Ad me, [...]. Kn 124-127.
patrz: DO
– Do Bogá ich/ Sic potius loquendum, quam do kátá ich/ vel do biesá ich. vide Wiele. Kn 124.
patrz: DO
– Do ząb tr. vt Do ząb broni przyiaciélá/ zdánia swego/ etc. Mordicùs tuetur amicum, tr. Pertinaciter ei adhaeret. Constantissimè eum defendit [...]. Kn 126.
patrz: DO
– Do ząb/ proprie. vt Do ząb broni wilk dzieci/ etc. Lupus mordicùs catulos defendit. Nonnisi dentibus excussis à catulis lupum amoueas [...]. Kn 126.
patrz: DO
– Do gárdłá się náiadł/ do sytu [...] Ad satietatem [...] Vsque affatim edere, bibere [...]. Kn 124.
patrz: DO SYTU
– Chwilá/ dobá/ czás/ Longi temporis vsura [...] vide. Czás. Kn 74.
patrz: DOBA
– Dobiiam/ ábo dobić kogo [...] Dobić goździá/ clauum capite eminentem penitùs in arborem vel parietem adigere. Clauum non altè impactum,, ictibus crebris penitùs parieti immergere [...]. Kn 127.
patrz: DOBIĆ
– Dobiiam/ ábo dobić kogo [...] Dobić kogo/ est seminecem mactare. Occide penitus: exanima: eneca. Adde letalem ictum. Mortiferam fac inflige plagam. Vulnus letale impone, adige, impinge. Ictus vsque ad caedem, ad mortem gemina, itera. Fortiùs, vel grauiorem impinge, inflige, securim. Feri donec exanimes, eneces. Percute dum spirat, quoad exanimetur, moriatur. Quandiu spirat caede. Viuentem ne relinquas [...] Una plaga reliquum spiritum exhaurire [...]. Kn 127.
patrz: DOBIĆ
– Dobiiam/ ábo dobić komu/ vide Wybić kogo. Kn 127.
patrz: DOBIĆ
– Dobiegam kogo/ vide Dościgam. Kn 127.
patrz: DOBIEGAĆ
– Dobiegánie/ Decursus [...]. Kn 127.
patrz: DOBIEGANIE
– Doiadam czégo/ vide. Dobiiam. Kn 132.
patrz: DOBIJAĆ
– Dobiiam/ ábo dobić komu/ vide. Wybić kogo. Kn 127.
patrz: DOBIJAĆ
– Dobiiam się sławy/ Pario gloriam, bello, armis [...] Magno labore & periculis partum aliquid. Libertas plurimo sudore & sanguine maiorum parta [...] Parta per gladios regna, sanguine, per vulnera [...]. Kn 127.
patrz: DOBIJAĆ SIĘ
– Gospodyni/ aliter. vt Dobra gospodyni. Idem gospodárna. vide Gospodárny. Kn 205.
patrz: DOBRY
– Docisnąć do kąd/ dorzucić/ Adiicere aliquò telum: Adiicere telum in littus [...] Adiectu tangere [...]. Kn 131.
patrz: DOCISNĄĆ
– Docisnąć się/ Penetrare per turbam aliquò: penetrare in portum, in templum, in aliquem locum [...]. Kn 131.
patrz: DOCISNĄĆ SIĘ
– Dociśnienie/ dorzucenie/ Adiectus [...]. Kn 131.
patrz: DOCIŚNIENIE
– Doczéśnié/ Temporariò, temporaliter, temporariè [...]. Kn 131.
patrz: DOCZEŚNIE
– Dodáwácz/ Subministrator alicuius rei [...]. Kn 132.
patrz: DODAWACZ
– Dodawánie potrzeb/ etc. Suppeditatio bonorum [...] Suppeditatus, us. Subministratus [...] Suffectio materiae [...]. Kn 132.
patrz: DODAWANIE
– Dodymam/ Inflo vehementiùs. Intendere sonorum gradus [..]. Kn 132.
patrz: DODYMAĆ
– Aléś się dogadał/ At enim malo tuo garrulus fuisti [...]. Kn 6.
patrz: DOGADAĆ SIĘ
– Dogadzánie sobié/ Obsequium & indulgentia corporis [...]. Kn 132.
patrz: DOGADZANIE
– Dogárnąć się/ vide Dográmolić. Kn 132.
patrz: DOGARNĄĆ SIĘ
– Doględácz/ vide Dozorcá. Kn 132.
patrz: DOGLĄDACZ, DOGLĄDACZ, DOGLĘDACZ
– Dogodzić vmie/ dogodny iést/ Commoditatis omnes articulos scit [...]. Kn 132.
patrz: DOGODNY
– Dogadznie ábo dogodzenie komu/ Gratificatio [...] Accomodatio [...] Morgeratio [...]. Kn 132.
patrz: DOGODZENIE
– Dogárnąć się/ vide Dográmolić. Kn 132.
patrz: DOGRAMOLIĆ SIĘ
– Dográmolić się do kąd/ doskrobáć/ Penetrauit se in altiores literas [...]. Kn 132.
patrz: DOGRAMOLIĆ SIĘ
– Dograwam/ Ludum inceptum perficio [...]. Kn 132.
patrz: DOGRAWAĆ
– Doiadam/ doiéść/ i. do sytu się náiéść. vide Do woley/ Dosypiam/ Náiadam się/ Obiadam się. Kn 132.
patrz: DOJADAĆ
– Doiąć do żywego/ vide supra. Do żywego. Kn 132.
patrz: DOJĄĆ
– Do żywego doiąć/ dobráć/ Ad viuum usque resecare.Viuo tenus falce eradi. Corpore tenus delibrandus cortex [...]. Kn 127.
patrz: DOJĄĆ
– Doienie/ dóy/ Mulctus [...]. Kn 133.
patrz: DOJENIE
– Doiadam/ doiéść/ i. do sytu się náiéść. vide Do woley/ Dosypiam/ Náiadam się/ Obiadam się. Kn 132.
patrz: DOJEŚĆ
– Wiercę co w-dónicy. Contero pilo ligneo piper etc. Cato dicit: Distero caseum in mortario. Rozcieram/ wiercę [...] Teritur sinapis [...] Subtero [...]. Kn 1253.
patrz: DOJNICA, DONICA, DONICA, DÓNICA, DUNICA, DUNICZA
– Doniczká do rąk [...] Echinus [...] vide Międnicá 1. Kn 136.
patrz: DOJNICZKA, DONICZKA, DONICZKA, DUNICKA
– Doźrzáłość/ vide Dostałość. Kn 145.
patrz: DOJRZAŁOŚĆ, DOJRZAŁOŚĆ, DOJZRZAŁOŚĆ, DOJZRŻAŁOŚĆ, DOJŹRZAŁOŚĆ, DOŹRZAŁOŚĆ
– Dozrzewam/ vide Dostáię się. Kn 145.
patrz: DOJRZEWAĆ, DOJRZEWAĆ, DOJZREWAĆ, DOJŹRZEWAĆ, DOZRZEWAĆ, DOŹRZEWAĆ
– Nárádzánie się z-kiem/ Consultatio. Delibratio, consilij capiendi ratio [...] Consilium [...] dokłádánie się/ pytanie ludu [...] Rogatione aliquem deligere [...] v. Porádá. Kn 473.
patrz: DOKŁADANIE SIĘ
– Dokonywam czégo/ kończę co/ Finio, perficio, absoluo aliquid [...]. Kn 133.
patrz: DOKONYWAĆ
– Dokończyciel/ Perfector [...] Confector belli [...] Finitor [...] Okresiciel [...]. Kn 133.
patrz: DOKOŃCZYCIEL, DOKOŃCZYCIEL, DOKÓŃCZYCIEL
– Dokopáć się czégo/ Perducere fossas in altitudinem [...] Refodere [...] Si vlli essent inferi, iam illos auaritiae & luxuriae cuniculi refossident, dokopáły/ doszły/ otworzyłyby ie podkopy [...] v. Dobieram. Kn 133.
patrz: DOKOPAĆ
– Dokopáć się czégo/ Perducere fossas in altitudinem [...] Refodere [...] Si vlli essent inferi, iam illos auaritiae & luxuriae cuniculi refossident, dokopáły/ doszły/ otworzyłyby ie podkopy [...] v. Dobieram. Kn 133.
patrz: DOKOPAĆ SIĘ
– Dokupić się nié mogę czégo/ vide Drogo to. Kn 134.
patrz: DOKUPIĆ SIĘ
– Dostoieństwá zákupowánie/ dokupowánie się dostoieństwá/ (winá wielka)/ Ambitus [...] Accusari, damnari ambitus. Ambitio [...] Manifestus ambitionis [...] Affectati honoris crimen [...]. Kn 141.
patrz: DOKUPOWANIE SIĘ
– Dolatam/ Volatu peruenio [...]. Kn 134.
patrz: DOLATAĆ
– Dolegáć się obiádu [...] Lecto se tenere vsq ad horam prandij. Kn 134.
patrz: DOLEGAĆ SIĘ
– Doległość/ vide Vtrapienie. Kn 134.
patrz: DOLEGŁOŚĆ
– Dolewék [...] affusio, vel potiùs rò [...] quod affundi solet. Kn 134.
patrz: DOLEWEK, DOLEWEK, DOLEWKA, DOLEWKA, DOLIWEK, DOLIWKA
– Uléżał sie owoc/ przégnił/ nágnił. Pyra in tabulato posita putruerunt [...] ugnić [...] Olea fracescat mediocriter [...] v. Doléży sie owoc. Kn 1184.
patrz: DOLEŻEĆ SIĘ
– Dołękę czégo mam/ ábo nié mam/ etc. Est mihi eius copia [...]. vide Doręcz. Kn 134.
patrz: DOLĘKA, DOLĘKA, DOŁEKA, DOŁĘKA
– Doliczyć czégo/ Explere numerum alicus rei [...]. Kn 134.
patrz: DOLICZYĆ
– Doliczyć się/ vide Doráchowáć. Kn 134.
patrz: DOLICZYĆ SIĘ
– Doliná/ pádół/ Valles vel vallis [...]. Kn 134.
patrz: DOLINA
– Dolisty/ [...] Fossis plenus, vide etiam Lochowáty/ Dołkowáty. Kn 134.
patrz: DOLISTY
– Dolny [...] vide Nadolny. Kn 134.
patrz: DOLNI, DOLNY
– Dołáżę dokąd/ Adrepo [...]. Kn 134.
patrz: DOŁAZIĆ
– Niédołężny/ káleka/ vłomny. Defectus viribus [...] Captus membris: membrorum vsum nullum habet [...] Truncatus aliqua sui parte [...] oppositum, Integris membris, dołężny [...]. Kn 498.
patrz: DOŁĘŻNY
– Dołkowáciéię [...]. In scrobem vel foueam formor. Kn 134.
patrz: DOŁKOWACIEĆ
– Dołkowátość/ lochowátość/ Cauum [...] Inuentus cauis bufo. Caua dentium [...] vide Lochowánie. Kn 134.
patrz: DOŁKOWATOŚĆ
– Dolisty/ [...] Fossis plenus, vide etiam Lochowáty/ Dołkowáty. Kn 134.
patrz: DOŁKOWATY
– Dołożnié/ Enarratiùs [...] Enodatè [...] Wywikłánie/ otworzysto/ plura in Zupéłnié. Kn 135.
patrz: DOŁOZNIE, DOŁOŻNIE, DOŁOŻNIE
– Dołożenie/ vide Dopéłnienie. Kn 134.
patrz: DOŁOŻENIE
– Dołożny/ Perfectus & expletus omnibus suis partibus vel numeris [...] vide Zupéłny/ Doskonáły. Kn 135.
patrz: DOŁOŻNY
– Domá/ w domu/ Domi suae [...]. Hospes cuius tu domi fueras [...]. In domo [...]. Kn 135.
patrz: DOMA
– Domak/ Vmbraticus homo [...]. Kn 135.
patrz: DOMAK
– Domálowáć/ Extrema lineamenta afferre, addere [...]. Kn 135.
patrz: DOMALOWAĆ
– Domawiam słowá/ Extremam profero vel eloquor syllabam [...]. Kn 136.
patrz: DOMAWIAĆ
– Słowo ábo słowá niedomawiáne/ záiąkliwe. Verba tertiata [...] Tertiatò & quartatò verba dicere [...] Singultantia verba [...]. Kn 1023.
patrz: DOMAWIANY
– Chłopisko/ Multa deriuatá deminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt [...] Chłopiná/ dzieciná/ ksiąszczyná/ domczyná [...]. Kn 66.
patrz: DOMCZYNA
– Domieszczam kogo czégo/ Compotem facio aliquem patriae [...] Competo aliquem voti [...] vide Nábawiam. Kn 136.
patrz: DOMIESZCZAĆ
– Chłopisko/ Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt [...]. homuncio, homunculus. gębsko/ nożysko/ domisko. Kn 66.
patrz: DOMISKO
– Chłopisko/ Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt [...] Chłopiszcze/ domiszcze. [...] homuncio, homunculus [...]. Kn 66.
patrz: DOMISZCZE
– Domniemánie vide Podéyrzenie.. Kn 136.
patrz: DOMNIEMANIE
– Domniemawam się/ vide Dorozumiewam się. Item. Podéyrzenie mam. Kn 136.
patrz: DOMNIEMAWAĆ SIĘ
– Domowy żywot/ domowánie/ v. Prywatny żywot. Kn 136.
patrz: DOMOWANIE
– bożki domowe Kn 43.
patrz: DOMOWY
– Domysł/ dorozumienie się/ Coniectura, coniectio [...] Coniectatio [...] Interpretatio [...] Domysły o rzéczách spisáne. Kn 136.
patrz: DOMYSŁ
– Domyślácz/ [...] Coniector et Interpres portentorum, [...]. Kn 136.
patrz: DOMYŚLACZ
– Dorozumiewam się/ domyślam/ domniemawam. Coniicio, coniecto [...]. Kn 138.
patrz: DOMYŚLAĆ
– Domyślnié/ ná domysł/ Coniectatoriè [...]. Kn 136.
patrz: DOMYŚLNIE
– Onáczę/ onáczyć [...] Onáczy się wedrzwi/ i. wchodzi/ wészłá w-dom [...] vt Doonáczyć/ wyonáczyć/ rozonáczyć/ odonáczyć/ etc. [...]. Kn 628.
patrz: DOONACZYĆ
– Dooráć/ Finire arationem [...]. Kn 137.
patrz: DOORAĆ
– Dopalić się izby/ Quantùm satis est calefacere. Ingerere ligna fornaci donec hypocaustum incalescat [...]. Kn 137.
patrz: DOPALIĆ SIĘ
– Dopędzić/ dognáć/ Apellere aliquem ad aliquem locum [...] vide Dobiegam 2. Kn 137.
patrz: DOPĄDZIĆ, DOPĘDZIĆ, DOPĘDZIĆ
– Dopełniam/ dokłádam/ dosypuię/ etc. Compleo ad summum [...] Complere fossam [...] Suppleo [...]. Kn 137.
patrz: DOPEŁNIAĆ
– Dopéłnienie/ dołożenie/ dokład/ Supplementum legionum [...] Explementum ventris [...] Complementum orationis [...]. Kn 137.
patrz: DOPEŁNIENIE
– Nié péłny (powszéchnié) [...] Non plenus. Nié péłny trochę/ nié dopéłniony [...] Mensura non omnino plena [...]. Kn 512.
patrz: DOPEŁNIONY
– Dopieka mi/ vide Dogrzewa mi. Kn 137.
patrz: DOPIEKAĆ
– Dopiiam ostátká/ Reliquum ebibo, exhaurio [...]. Kn 137.
patrz: DOPIJAĆ
– Długow ostátki/ Reliqua [...] Reliqua pecuniae [...] Reliqua colonorum [...] nié dopłacáć/ nié wypłacáć się [...]. Kn 122.
patrz: DOPŁACAĆ, DOPŁACAĆ, DOPŁACZAĆ
– Doprał mu/ vide Wybić kogo. Kn 137.
patrz: DOPRAĆ
– Doprowadzam/ Deduco aliquem domum [...] Perduco [...] vide Prowádzę. Kn 137.
patrz: DOPROWADZAĆ
– Dorázić komu/ i. tráfić w raz komu/ doiąć/ vdérzyć/ wybić/ vide haec, et Do żywego. Kn 138.
patrz: DORAZIĆ
– Doręcz/ doręcze/ Copia auxilii, consilii [...] ad manum est aliquid. Kn 138.
patrz: DORĘCZ, DORĘCZE
– Dołękę czégo mam/ ábo nié mam/ etc. Est mihi eius copia [...]. vide Doręcz. Kn 134.
patrz: DORĘCZ, DORĘCZE
– Doręczny/ Obuius [...] (aliter vide Rzéźymieszék) [...]. Kn 138.
patrz: DORĘCZNY
– Dorosły/ dorosłék/ Grandis, & grandis natu [...] Exoletus [...] Maturus militiae [...] Maturus sponsae [...] Maturus ad arma [...]. Kn 138.
patrz: DOROSŁEK
– Dorozumienie się/ vide Domysł. Kn 138.
patrz: DOROZUMIENIE SIĘ
– Dorsz/ vide Głowacz suchy. Kn 138.
patrz: DORSZ
– Dorzucenie/ vide Dociśnienie. Kn 138.
patrz: DORZUCENIE
– Dorzucić do kąd/ vide Docisnąć. Kn 138.
patrz: DORZUCIĆ
– Dosiadam/ vide Dosypiam. Kn 139.
patrz: DOSIADAĆ
– Dosiadam się/ aliter. vt dosiédziałem się/ (in bonam partem) vide Dorabiam się. Kn 139.
patrz: DOSIADAĆ SIĘ
– Dość/ dosyć/ dość iést/ Sat bonus, sat commodi, sat diu, sat scio, sat habeo [...]. Kn 138.
patrz: DOSIĆ, DOSYĆ, DOSYĆ
– Dosiadam się/ aliter. vt dosiédziałem się/ (in bonam partem) vide Dorabiam się. Kn 139.
patrz: DOSIEDZIEĆ SIĘ
– Dográmolić się do kąd/ doskrobáć [się]/ Penetrauit se in altiores literas [...]. Kn 132.
patrz: DOSKROBAĆ SIĘ
– Doskwieram komu/ vide Vciskam kogo. Kn 139.
patrz: DOSKWIERAĆ
– Dośpiéię/ vide Łácno mi téraz. Kn 139.
patrz: DOSPIEĆ, DOŚPIEĆ, DOŚPIEĆ
– Dostánie czégo/ dostąpienie/ vide Nábycie. Kn 140.
patrz: DOSTANIE
– Dostarczam/ dostatczam/ vide Dodáię. Kn 140.
patrz: DOSTARCZAĆ
– Dostarczam/ dostatczam/ vide Dodáię. Kn 140.
patrz: DOSTATCZAĆ
– Dostátni sobié/ ὁ ἡ ἀυταρκὴς έος. Sufficiens sibi. Qui est aptus ex sese, quiq[ue]; in se vno sua ponit omnia. Cui ex seipso apta sunt onnia, quae ad beatè viuendu[m] feru[n]t, [...]. Kn 141.
patrz: DOSTATNI, DOSTATNY
– Dostátni/ dostátéczny/ Lautus, Cicer. Lauta ciuitas, lautum patrimonium. ‖ Terent. Lautus cibus, res. Lautissima coena, Plin: iun. ‖ Lautissimum conuiui- um, Plin. ‖ Locuples villa, ciuitas. Elegans, elegan- tissimus, Cicer. ‖ Luculentus homo, familia, heredi- tas, diuitiae, Plaut. ‖ Sumptuosus homo; vir copiis rei familiaris locuples: elegans in epularum apparatu, Cicer. Magnificus et sumptuosus homo, Terent. Pa- ratus ab exercitu, ab omni re; paratus equitatu, pedi- tatu, classibus, Cicer. Peculiosus, Plaut. Sufficit hic mons alimentis, Liu. Vos qui potestis ope vestra cen- serier, Plaut. i. qui tantas opes habetis, vt possitis censeri, seu à censore inter ciues Rom. referri, erat autem census Equi- tum Sestertium quadringentorum. i. 10000. coronatorum: Senatorum duplò maior, postea sub Imperatoribus etiam triplo maior. ἀποχρῶν ἐστι. ὁ ἔυπορος, ἄπαρκος, πόριμος, ἄφϑονος, ἀνάφϑονος, περιουσιαστικὸς: ἀδέητος non indi- gens. ὁ, ἡ ἀνεκδεὴς, διαρκὴς, ἐξαρκὴς, πολυαρκὴς, παναρκὴς: ὁ ἀρκ ετὸς, ἄρκιος. vide Bogáty/ Obfity. Kn 140-141.
patrz: DOSTATNI, DOSTATNY
– Dostátnié/ z dostátkiem/ Copiosè profectus est [...] vide Hoynié. Kn 141.
patrz: DOSTATNIE
– Dostánie czégo/ dostąpienie/ vide Nábycie. Kn 140.
patrz: DOSTĄPIENIE
– Dostępny/ ktorego możé doyść/ vide Przystępny. Kn 141.
patrz: DOSTĘPNY
– Dosypuię/ vide Dopéłniam. Kn 142.
patrz: DOSYPYWAĆ
– Béz dosytu [...] Citra satietatem [...], Citra fastidium [...]. Kn 21.
patrz: DOSYT
– Násycenie/ syt/ sytość/ dosyt. Satietas cibi, vitae [...] Satias [...] Ad satiatem: cum satiate: fessus satiate videndi [...] Saturitas [...] In expletione naturae summi boni finem consistere [...] Saties [...]. Kn 479.
patrz: DOSYT
– Czynię dość komu/ Satisfacio legibus, Deo, causae, officio meo, opinioni hominum [...]. Kn 108.
patrz: DOŚCI, DOŚĆ, DOŚĆ
– Dość czynienie/ dośc vczynienie/ vide Viszczenie.. Kn 138.
patrz: DOŚCI, DOŚĆ, DOŚĆ
– Máło/ máluczko. Aduerbium Quantitatis, i. nié wiéle/ nié dość/ vide Trochę 1. Kn 382.
patrz: DOŚCI, DOŚĆ, DOŚĆ
– Dość/ dosyć/ dość iést/ Sat bonus, sat commodi, sat diu, sat scio, sat habeo [...]. Kn 138.
patrz: DOŚCI, DOŚĆ, DOŚĆ
– Dościgły [...] Indeptu facilis. Kn 139.
patrz: DOŚCIGŁY
– Doścignienie [...] Assecútio. Kn 139.
patrz: DOŚCIGNIENIE
– Dość o tem/ De mensuris agrorum abundè sit dixisse [...]. Kn 138.
patrz: DOŚĆ
– Dość ná iédnego/ ma co iéden robić/ Quae pastoris vnius dispendant curam [...]. Kn 138.
patrz: DOŚĆ
– Doświadczánie/ doznawánie/ probá/ ábo probowánie/ kuszenie/ (actio) Periclitatio longi temporis [...] Experimentum [...] Experientia [...] Exploratio [...] Specimen sumere [...[] Spectamen [...] Periculum facere [...] Tentamen [...]. Kn 142.
patrz: DOŚWIADCZANIE
– Dotrwánie/ Perseuerantia [...] Perseueratio [..]. Kn 142.
patrz: DOTRWANIE
– Dotychmiast/ vide Póty 1. Kn 142.
patrz: DOTYCHMIAST
– Dotyczé się to mnié/ vide Do tego mi. Kn 142.
patrz: DOTYCZEĆ SIĘ
– Tyię/ Crassesco [...] Glisco [...] Facere corpus [...] Pergliscere, vtyć/ dotyć. [...] Auis prima luna saginari coepta, vigesima pergliscit. Kn 1167.
patrz: DOTYĆ
– Dorastam/ dorasta co/ Assurgit in arborem, ad summam magnitudinem peruenit: ad plenitudinem cresco [...] dorasta/ dotyia. Kn 137-138.
patrz: DOTYJAĆ
– Douczam się/ Perdisco [...]. Kn 143.
patrz: DOUCZAĆ SIĘ
– Dowarzam/ Percoquo carnes [...]. Kn 143.
patrz: DOWARZAĆ
– Dowiaduię się czégo/ wywiáduię/ przepytywam/ bádam/ Exquiro aliquo ab aliquo [...]. Inuestigio aliqud; inuestigio de aliquo diligenter, [...]. Inquiro aliquid ab aliquo. et de aliquo; [...]. Habeo quaestionem alicuius rei, et de aliqua re, [...]. Kn 143-144.
patrz: DOWIADYWAĆ SIĘ
– Dowód/ dowodzenie/ dowodem náciéránie. Argumentatio est, argumenti artificiosa expolitio. Ratiocinatio, est oratio, etc. Inductio [...] Probatio, demonstratio [...] Collectio [...] Conclusio, conclusiuncula [...]. Kn 144.
patrz: DOWODZENIE
– Dowożę kogo gdzié/ Perueho aliquem aliquò [...]. Kn 144.
patrz: DOWOZIĆ
– Dowód/ czym dowodzą czégo/ probá/ Argumentum, Cicer. Agumentum est inuentum in rem aliquam probabile aut necessarium. Documentum, Salust. Quarum rerum ego haec maximè documenta habeo. Ratio, Cicer. Rationibus exquisitis disputare. Pro- batio, Seneca. ἡ γραμμικὴ ἀπόδειξις. Quintil. i. demon- stratio linealis, et γεωμετρικὴ ἀνάγκη, Priscian. idem. i. Geometrica necessitas. Ratiuncula, Cicer. Epichere- ma, Quintil. Cicer: ad Attic. τὸ ἐπιχείρημα, πίστωμα, πι- στὸν, ἡ πίστις, ὁ συλλογισμὸς, ἔλεγχος τὸ σημεῖον. Dilem- ma, argumentum ab vtraque parte concludens, Serui. Dowod obostronny/ dwoisty. τὸ δίλημμα. διλήμματον, i. duplex lemma, aut duabus sumptionibus constans. Syllogis- mus coniunctione, Aut iunctis. Cicero vocat Complexio- nem, in qua vtrum concesseris reprehenditur. ‖ Indu- ctio est argumentatio, quae ex pluribus non dubijs po- sitis, peruenit quo vult. ἐπαγωγὴ. Cicer. ‖ Sorites, ae, m. Captiosissimum interrogationis genus, minutatim et gradatim procedens. Acerualis, Cicer. ὁ σωρείτης, ου. Cauillatio, qua ab euidenter veris per breuissimas mu- tationes, disputatio ad euidenter falsa perducitur, Vl- pian. Aceruum vacat Iuuen. quia aceruum interrogationum continet, vt Cicer. ait. Apodixis, Gelli. Quintil. est euidens probatio, Quintil. ἡ ἀπόδειξις. Demonstratio. At ὁ παραλογισμός. Argumentatio captiosa et fallax per falsa argumenta. Amentata hasta, Cicer. de Orato- re. Amentatas hastas oratoris lacertis torquebit. i. ar- gumenta valida. aliundè sumpta tr. Sic Amentatae sen- tentiae: firmis argumentis nixae, non manipulares, Ambros. et Tertull. Amentare sententiam, i. robur ei addere. ἐνϑύμημα. Enthymema, Cicer. Syllogismus, Quintil. Dowód/ dowodzenie/ dowodem náćiéránie. Argu- mentatio est, argumenti artificiosa: expolitio. Ra- tiocinatio, est oratio, etc. Inductio, oratio rebus non dubijs captans assensionem alicuius, Cicer. ὁ ἔλεγ- χος. Probatio, demonstratio, Budae. Collectio, Senec. Heren. Conclusio, conclusiuncula, Cicer. ἡ πίστωσις. Kn 144.
patrz: DOWÓD
– Dowrzáły [...] Bene coctus, et percoctus [...]. Kn 144.
patrz: DOWRZAŁY
– Dozor/ doglądánie/ Inspectio [...]. Kn 145.
patrz: DOZÓR
– Dozwalájący/ Concessiuus [...]. Kn 145.
patrz: DOZWALAJĄCY
– Dozwolenie odeszcia/ Commeatus [...] Commeatum petere [...]. Kn 145.
patrz: DOZWOLENIE, DOZWOLENIE, DOZWOLIENIE
– Dożył tyle lat/ vide Doczékał. Kn 145.
patrz: DOZYĆ, DOŻYĆ, DOŻYĆ
– Dozrzało czynię/ Maturo oliuas muriâ [...] Maturitatem affero [...] Sole aliquid maturo [...] Exoquo cruditatem [...]. Kn 145.
patrz: DOŹRZAŁO
– Dozrzewánie [...] Coctio ad maturitatem [...]. Kn 145.
patrz: DOŹRZEWANIE
– Pokrzywá drobna/ dzika/ żagawká ábo żegáwká/ bo dożega. Vrtica syluestris acrior: Cania [...]. Kn 760.
patrz: DOŻEGAĆ
– Dobiiam/ ábo dobić kogo [...] Sic Dożynam/ Dopiekam/ Doorywam/ Dosiéwam. Kn 127.
patrz: DOŻYNAĆ
– Drábarz/ Dromades [...] Dromedarij [...]. Kn 145.
patrz: DRABARZ
– Drágmá wagá/ Drachma pondus sex obolorum [...] Dráchmowy [...]. Kn 146.
patrz: DRACHMOWY
– Drápáczká łáziébna/ Strigil vel Strigilis [...] Strigilecula [...] Scalptorium [...]. Kn 146.
patrz: DRAPACZKA
– Drápániná/ potráwá. Tucetum [...] Pulpam frustatim consectam [...] Viscum aut ilèum fartim concisum [...]. Kn 146.
patrz: DRAPANINA
– Drapiestwo/ zdzierstwo/ drapież/ (actio) Rapina [...]. Kn 146.
patrz: DRAPIESTWO
– Drapiestwo/ zdzierstwo/ drapież/ (actio) Rapina [...]. Kn 146.
patrz: DRAPIEŻ
– Drapieżcá/ drapieżnik/ zdziercá/ Raptor lupus [...] Olim furunculus, nunc rapax [...] Vulturius prouinciae Reipub. [...] vide Porywácz. Kn 146.
patrz: DRAPIEŻCA
– Drapieżcá/ drapieżnik/ zdziercá/ Raptor lupus [...] Olim furunculus, nunc rapax [...] Vulturius prouinciae Reipub. [...] vide Porywácz. Kn 146.
patrz: DRAPIEŻNIK
– Drapieżność/ Rapacitas [...]. Kn 146.
patrz: DRAPIEŻNOŚĆ
– Drépsić/ Minuto passu progredi [...]. Kn 147.
patrz: DRAPSIĆ, DRAPSIĆ, DREPCIĆ, DREPSIĆ
– Drażniciel/ Vexator furoris Clodii Milo [...] Irritator & irritatrix apud Ezechielem [...] Exasperatrix [...] Drażnicielká [...]. Kn 147.
patrz: DRAŻNICIEL
– Drażniciel/ Vexator furoris Clodii Milo [...] Irritator & irritatrix apud Ezechielem [...] Exasperatrix [...] Drażnicielká [...]. Kn 147.
patrz: DRAŻNICIELKA
– Drażnięnie/ Exacerbatio, Irritatio, in SS. libris [...]. Kn 147.
patrz: DRAŻNIENIE
– Zaglowy drąg/ Antenna [...] Malus velifer. Kn 1365.
patrz: DRĄG
– Rosły/ spory. Grandior fetus [...] Grande frumentum [...] Grandia membra [...] Grandior virgo [...] Drągal [...]. Kn 927.
patrz: DRĄGAL
– Drągowy/ drążny/ Perticalis salix, ex qua perticae fiunt [...]. Kn 146.
patrz: DRĄGOWY
– Drążnik/ co ná drążkach chodzi/ Grallator [...] Calobathrarius [...] v. Trágárz. Kn 147.
patrz: DRĄŻEK
– Drążék/ ábo drążki do chodzenia wysoko/ ábo przéstąpienia przéz co. Grallae [...]. Kn 147.
patrz: DRĄŻEK
– Drągowy/ drążny/ Perticalis salix, ex qua perticae fiunt [...]. Kn 146.
patrz: DRĄŻNY
– Dremlá/ Crembalon [...] Ná dremli gráć. Kn 147.
patrz: DREMLA, DROMLA, DRUMLA, DRUMLA
– Przésiewam/ podsiéwam. Cribro [...] drobne stąpánie/ drépsięnie. Cerno [...]. Kn 855.
patrz: DREPSIENIE
– Dréwienko/ Ligillum [...]. Kn 147.
patrz: DREWIENKO
– Dréwniczy/ dréwnik/ dréwny/ co drwá opátruié [...] Lignator [...] Lignarius [...] Abietarius negotiator [...]. Kn 148.
patrz: DREWNI, DREWNY
– Drzéwiáne budowánie/ vide Dréwnia 2. Kn 151.
patrz: DREWNIA
– Dréwniczy/ dréwnik/ dréwny/ co drwá opátruié [...] Lignator [...] Lignarius [...] Abietarius negotiator [...]. Kn 148.
patrz: DREWNICZY
– Dréwnieię/w dréwno się obracam [...] In lignum mutor [...]. Kn 147-148.
patrz: DREWNIEĆ
– Dréwniczy/ dréwnik/ dréwny/ co drwá opátruié [...] Lignator [...] Lignarius [...] Abietarius negotiator [...]. Kn 148.
patrz: DREWNIK
– Dréwnisty,/ Lignosus [...] Surculaceus [...]. Kn 148.
patrz: DREWNISTY
– Dręczenie/ Tormentum carnificum, iracundiae [...] vide Trapienie. Kn 147.
patrz: DRĘCENIE, DRĘCZENIE, DRĘCZENIE
– Dręczę/ vide Trapię/ Męczę 1. Kn 147.
patrz: DRĘCZYĆ
– Drętwiące lekárstwo/ drętwienie/ mártwienie czyniące. Narcotica, i. stupefacientia medicamenta [...]. Kn 147.
patrz: DRĘTWIĄCY
– Drętwię/ zdrętwiam/ Exsurdo palatum [...] Torporo [...] Callum obduco [...]. Kn 147.
patrz: DRĘTWIĆ
– Drętwiące lekárstwo/ drętwienie/ mártwienie czyniące. Narcotica, i. stupefacientia medicamenta [...]. Kn 147.
patrz: DRĘTWIENIE
– Drętwik/ rybá. trętwá/ strętwá/ Lenoch [...] Torpedo [...] Sirenius vocat Dryiawnik. Kn 147.
patrz: DRĘTWIK
– Drgam/ Palpito [..]. Kn 148.
patrz: DRGAĆ
– Drgánie/ Palpitatio singularum partium in insectis diuulsis [...] Palpitatus piscium [...] vide Skákánie w ciélé/ oczu drgánie. Kn 148.
patrz: DRGANIE
– Drobienie [...] friatura [...] Concisura [...]. Kn 148.
patrz: DROBIENIE
– Drobiná/ vide Odrobiná/ Okruszyná. Kn 148.
patrz: DROBINA
– Drobniéię [...] Minutior fio. Kn 148.
patrz: DROBNIEĆ
– Drobniuchny/ Minutulus [...] Minutissimus [...] Perminutus [...]. Kn 148.
patrz: DROBNIUCHNY
– Drótowy/ dróciany/ Aureo, aereo stamine constans, etc [...]. Kn 149.
patrz: DROCIANY, DRÓCIANY, DRUCIANY, DRUCIANY
– Mleczna ábo biało-mleczna drogá ná niebié. Pás niébiéski biały. Lacteus orbis, [...]. Lacteus circulus, [...]. Lactea via, [...]. Kn 417.
patrz: DROGA
– Drózd/ Turdus minor [...] Turdus [...] Illas [...]. Kn 149.
patrz: DROST, DROZD, DROZD, DRÓZD
– Iémiołuchá ptak/ Turdus [...] Turdus maior [...] vide Drost. Kn 245.
patrz: DROST, DROZD, DROZD, DRÓZD
– Drozdżé oleyne/ v. Fuz. Kn 150.
patrz: DROZDE, DROZDZE, DROZDZIE, DROZDŻE, DROŻDZE, DROŻDŻE, DROŻDŻE
– Drożdżysty/ Faeculentus [...] Drożdżány. Kn 150.
patrz: DROŻDŻANY
– Drożdżowy/ Raecarius [...]. Kn 150.
patrz: DROŻDŻOWY
– Drożdżysty/ Faeculentus [...] Drożdżány. Kn 150.
patrz: DROŻDŻYSTY
– Drożenie/ dłubánie/ v. Wydrożenie. Kn .
patrz: DROŻENIE
– Drożny/ Viarius [...] Lex viaria [...] Vialis [...] Lares viales [...]. Kn 150.
patrz: DROŻNY
– Dłubácz/ drożyciél [...]. Kn .
patrz: DROŻYCIEL
– Drożysty/ drogę máiący lás/ wielodrożny [...]. Kn .
patrz: DROŻYSTY
– Drogá/aliter. Opisanie drogi którą gdzié iácháć trzébá/ Dróżnik. Itinerarium [...]. Kn 149.
patrz: DRÓŻNIK
– Burmistrz drugi/ społburmistrz [...] Collega consulis [...]. Kn 54.
patrz: DRUGI
– Małżeństwo powtorzone/ ábo drugie. v. Dwoy-żeństwo. quanquam propriè drugo-żęństwo dici deberet. Kn 384.
patrz: DRUGOŻEŃSTWO
– Drugubicá/ Verriculum [...] Euerriculum [...]. Kn 150.
patrz: DRUGUBICA
– Druzgocę[...] Druzgotánie/ zdruzgotánie. confractio. Kn 151.
patrz: DRUZGOTANIE
– Drużyná/ vide Towarzystwo 2. Kn 151.
patrz: DRUZYNA, DRUŻYNA, DRUŻYNA
– Drwá do budowánia/ do roboty rzemięśnikow drzewem robiących/ Materia [...]. Multam materiam caedere. [...] Materiam, calcem, caementum conuexit. Kn 151.
patrz: DRWA
– Pomywálnik kuchenny do státkow/ lószow/ koryto czworgrániaste/ dryfus. […] Lauatrina. Vrnarium […] Labrum eluacrum. […] Aquarium, aquariolum […]. Kn 770.
patrz: DRYBUS, DRYBUS, DRYFUS
– Trzynóg/ dryfus. Tripus […]. Kn 1163.
patrz: DRYBUS, DRYBUS, DRYFUS
– Drzemiący [...] drzemáłá. Dormitator [...] Pararrhenchon [...] Chrápáłá. Kn 151.
patrz: DRZEMAŁA
– Drzemánie/ Sopor semisomnus [...]. Kn 151.
patrz: DRZEMANIE, DRZEMANIE, DRZYMANIE
– Drzemlik ptak/ [...] AEsalon vel AEsalo [...]. Kn 151.
patrz: DRZEMLIK
– Drzenisty/ zdrzenisty [...] tr. osseus, tr. vel ossibus magnis, tr. Kn 151.
patrz: DRZENISTY
– Drzewko/ Arbuscula, [...] Arboris abortus; arboris pumilio. Kn 152.
patrz: DRZEWKO
– Amoniakowé drzewko/ Agasyllis [...] Metopion [...]. Species eius duo Trauston, Phyrama [...]. Kn 6.
patrz: DRZEWKO
– Szyszká drzéwna / Conus. [...] Nux pinea. [...] Strobilus. [...] Pityis. [...] Pitydia. Kn 1130.
patrz: DRZEWNY
– Bluszcz drzéwny/ Helix [...] Hedera arborum [...] Dendrocissus. Kn 36.
patrz: DRZEWNY
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: DRZEWNY
– Drwá do budowánia/ do roboty rzemięśnikow drzewem robiących/ Materia [...]. Multam materiam caedere. [...] Materiam, calcem, caementum conuexit. Kn 151.
patrz: DRZEWO
– Głóg drzéwo/ Cornus femina [...] Sanguineus frutex [...]. vide Swidwá. Kn 192.
patrz: DRZEWO
– Drzéwoiad ziéle [...] vide. Omięg. Kn 152.
patrz: DRZEWOJAD
– Drzewsko/ Arbor inanis [...] Arbor vetula [...] Arbor infelix, siluestris [...]. Kn 152.
patrz: DRZEWSKO
– Dub' v. Dziub'. Kn .
patrz: DUB
– Piwo czarne [...] Ceruisia nigra [...] Graecis, i duplex ceruisia. vt Germani vocant. Dupl-bier. Apud nos vulgò Márzec vocatur. Kn 704.
patrz: DUBELBIR, DUPELBIR, DUPELBIR, DUPLBIER
– Duchowny ociéc/ mistrz. Magister pietatis, religionis. Magistros virtutis [...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Duchowny człowiék/ stánu duchownego. [...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Duchowny człowiék/ stánu duchownego. [...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Duchowny/ do duchá nalézący/ duszy pożytéczny [...] rzeczy duchowne [...]. Spiritualis vulgo et latine quidem sed non ex veterum usu. Melius ergo dices; Ad animum spectans, ad cultum vel culturam animam pertinens, [...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Rozmyślánie nabożne/ duchowne. Meditatio rerum caelestium. Meditatio pia. Meditatio religiosa de Deo, de felicitate hominis. Kn 949.
patrz: DUCHOWNY
– Duchowny wykłád/ wyrozumienie czégo. Interpretatio, [...] Sensus. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Duchownego sądzić u práwá świéckiego. Reum infulari praesidio excludere, iure Pontificio priuare; contra infulas secundum iura maleficiorum pronuntiare,[...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Cwiczenie duchowne (vulgò Exerćitia Spiritualia) [...] vide Rozmyślam nabożnié. Kn 91.
patrz: DUCHOWNY
– Duchownemu práwu kogo oddáć. De reo secundum infulas pronuntiare; [...] reum animadversioni Pontificiae permittere; legibus civilibus eripere, et Pontificiis dedere, [...]. Kn 153.
patrz: DUCHOWNY
– Dudek/ tr. vide Błazen/ Głupiéc. Kn 153.
patrz: DUDEK
– Dudek/ Vpupa [...]. Kn 153.
patrz: DUDEK
– Iáko dudy chłop/ v. Powolny et Ciástoch. Kn 230.
patrz: DUDY
– Zawóy/ Turbánt. [...] Tulpánt/ Tulbánt/ Tulipánt/ Tiara [...] Zawóy Pérski. [...]. Kn 1402.
patrz: DULIPAN, TULIPAN, TULIPAN, TULIPANT
– Dup'/ vide Dziub w drzéwié. Kn 153.
patrz: DUP
– Duplák/ v. Podwoyny. Kn 153.
patrz: DUPLAK
– Dupniásty/ wydupniáły/ Exesa arbor [...]. Kn 153.
patrz: DUPNIASTY
– Durnię/ vide Száléję/ Glupiéję Kn 153.
patrz: DURNIĆ
– Duszkiem wypić/ iédnem dchem/ nie odpoczywáiąc. Ductim bibere [...]. Kn 154.
patrz: DUSZKIEM
– Duszkosz go/ czégokolwiék/ Oby to! Quám vellem mos esset! […] Quam vellem Romae mansisses! […] Quam vellem vt! […] O si mihi adesset! etc. […] O vtinam esset! etc. […] O caput ô si quis Menalippe tuum apportet! […] v. Dałby mi go Bog. Kn 154.
patrz: DUSZKOŻ
– Dusznié/ aliter. vide Koniécznié/ Pońiéwoli. Kn 154.
patrz: DUSZNIE
– Dusznié/ z duszé. Animitùs […] vt medullitùs […]. Ex animo […]. Kn 154.
patrz: DUSZNIE
– Duszno tu/ v. Zaduch. Duszno mi/ tr.v. Dogrzewa mi. Kn 154.
patrz: DUSZNO
– Duszyczká/ Animula, [...]. Kn 154.
patrz: DUSZYCZKA
– Dwá á dwá/ vide Po dwu. Kn 154.
patrz: DWA
– Dwá/ pará/ Duo [...]. Kn 154.
patrz: DWA
– Dwadźiéśćia kroć/ Vicies [...]. Kn 154.
patrz: DWADZIEŚCIAKROĆ
– Dwákroć/ dwá razy/ Bis [...]. Dwákroć do roku rodzące drzéwo/ ziemiá/ etc. Bifera arbor [...]. Dwákroć/ wé dwoynasob więtszy/ cudniéyszy/ etc. Duplò maior, etc. Kn 155.
patrz: DWAKROĆ
– Po dwá-kroć/ po trzy/ etc. vide Dwákroć. Kn 718.
patrz: DWAKROĆ
– Fárbowány/ [...] Dwákroć fárbowány. Kn 173.
patrz: DWAKROĆ
– Dwánastny/ vide. Podwánastny. Kn 155.
patrz: DWANASTNY
– Dwánaśćiékroć/ Duodecies [...]. Kn 155.
patrz: DWANAŚCIEKROĆ
– Dwiéśćiékroć/ Duecenties [...]. Kn 155.
patrz: DWIEŚCIEKROĆ
– Dwoisto/ Geminatim [...]. Kn 155.
patrz: DWOISTO
– Dwoistego/ dwoiego ćiałá/ Bicorpor, [...] Biformis, [...]. Kn 155.
patrz: DWOISTY
– Dwoisty iéstem/ [...] duplex sum. Kn 155.
patrz: DWOISTY
– Dwoisty/ podwoyny/ ze dwu złożony/ Duplex amictus, [...] vide Podwoyny/ Rozdwoiony. Kn 155.
patrz: DWOISTY
– Dách dwoisty/ Testudinatum tectum [...] aliter vide Piętro. Kn 110.
patrz: DWOISTY
– Dwoisty/ tr. vide Niészczery/ Chytry. Kn 155.
patrz: DWOISTY
– Dwoiacy ábo dwoiak/ vide Bliźniak/ bliźniętá. Kn 155.
patrz: DWOJAK
– Dwoiáko zwány/ Binominis [...] Binomius [...]. Kn 155.
patrz: DWOJAKO
– Dwunogi/ Bipes [...]. Kn 157.
patrz: DWONOGI, DWUNOGI, DWUNOGI
– Dwóydrogi/ Biuius [...] Biuiae fauces [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJDROGI
– Wąż dwoygłowy/ Amphisbaena [...]. Kn 1228.
patrz: DWÓJGŁOWY
– Dwóyięzyczny/ vide Dwá ięzyki vmieiący. Item tr. vide Nieszczery. Kn 156.
patrz: DWÓJJĘZYCZNY
– Dwoyká/ Dias [...] Duplio [...] Conduplicatio, congeminatio [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJKA
– Dwóykowy/ dwoycé ábo dwiemá służący/ Dualis numerus. Dualis declinatio [...] vide. Wá/ Tá [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJKOWY
– Dwóylistny [...] Bifolius [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJLISTNY
– Dwóynasobny/ Duplus [...] Dupla pars alicuius [...] Tyledwóy/ Tyledwoyny [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJNASOBNY
– Dwóynasobna winá/ nagrodá/ Duplio, masc. […] Duplionem arbitratu praeconis decerni. Dupla […] subaudi aestimatio vel quantitas, vnde duplare paenam […] et duplaris actio, quae paenam dupli continet […]. Kn 156.
patrz: DWÓJNASOBNY
– Dwóynasob/ Duplum […] Condemnari dupli. Ire in duplum […] Reddere duplum […] Bis tantò valeo […] Patet bis tantum, quantum, etc. […]. Kn 156.
patrz: DWÓJNASÓB
– Wédwóynasob […] duplum ebitere. Vide Wéczwórnasob. Kn 156.
patrz: DWÓJNASÓB
– Dwóyuszny/ Amphithetos, vt vas amphitheton [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJUSZNY
– Kleszczé/ Forceps [...] Lupi, ferrum dentatum instar forficis [...] Tenaces [...] dwoyzáwiesiste. Kn 281.
patrz: DWÓJZAWIESISTY
– Dwoyzęby/ Bidens. Ambidens [...] Duidens hostiar [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJZĘBY
– Dwoyżon/ dwoyżeniéc/ Multarum nuptiarum [...] Bigamus [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJŻENIEC
– Dwoyżeństwo/ Bigamia [...] Małżeństwo powtorzone. Kn 156.
patrz: DWÓJŻEŃSTWO
– Dwoyżon/ dwoyżeniéc/ Multarum nuptiarum [...] Bigamus [...]. Kn 156.
patrz: DWÓJŻON
– Dwórka/ Villica [...]. Kn 155.
patrz: DWÓRKA
– Dwudłonny/ ná dwié dłoni / Bipalmis [...] vide Ośmpálcowy. Kn 156.
patrz: DWUDŁONNY
– Dwudziésték (vt dziésiąték) dwádziéścia czégo [...] vicenarius numerus [...]. Kn 156.
patrz: DWUDZIESTEK
– Dwudziéstkowánie/ dwudziéstego karánie/ Vicesimatio [...] vicesimare; dwudziéstégo káráć/ [...]. Kn 156.
patrz: DWUDZIESTKOWANIE
– Dwudziéstny [...] Vigecūplus [.] Kn 156.
patrz: DWUDZIESTNY
– tyle dwudźiéste wody przydawszy/ ábo wé dwudźiéstynasób. Kn 1232.
patrz: DWUDZIESTYNASÓB
– Dwugárncowy [...] Bicongius [...]. Kn 156.
patrz: DWUGARCOWY, DWUGARNCOWY, DWUGARNCOWY
– Niészczery człowiék/ Obłudny. Insincerus Philosophus [...] Duplex Vlysses [...] Bilinguis animus [...] dwuięzyczny [...]. Kn 531.
patrz: DWUJĘZYCZNY
– Dwukłykty [...] Dicondylu [...]. Kn 156.
patrz: DWUKŁYKTY
– Dwulistny [...] Duobus foliis herba [...]. Kn 156.
patrz: DWULISTNY
– Dwunasték (vt dziésiąték) [...] Duodenarius numerus. Kn 156.
patrz: DWUNASTEK
– Dwunastnik/ ziéle powszéchne ná wszélką chorobę/ Dodecatheon [...] Siédmlist [...]. Kn 157.
patrz: DWUNASTNIK
– Dwupálcowa miárá/ Sextans pedis [...] . Kn 157.
patrz: DWUPALCOWY
– Dwupieniężny/ Diobolaris [...] vide Pieniądz [...]. Kn 157.
patrz: DWUPIENIĘŻNY
– Dwupiędzisty/ ná dwié piędzi/ Bipalmis [...] vide PIędzisty. Kn 157.
patrz: DWUPIĘDZISTY
– Dwupiętry [...] duas contignationes habens [...] dwupiętrze. Distega, orum, vel distega domus [...]. Kn 157.
patrz: DWUPIĘTRY
– Dwupiętry [...] duas contignationes habens [...] dwupiętrze. Distega, orum, vel distega domus [...]. Kn 157.
patrz: DWUPIĘTRZE
– Dwurzędny/ Distichus [...] Hordeum distichum [...]. Kn 157.
patrz: DWURZĘDNY
– Dwuskrzydlásty/ dwuskrzydły/ tr. Biforis, Bipatens. vide Drzwi 5. Kn 157.
patrz: DWUSKRZYDLASTY
– Dwuskrzydlásty/ dwuskrzydły/ tr. Biforis, Bipatens. vide Drzwi 5. Kn 157.
patrz: DWUSKRZYDŁY
– Dwustopny/ ná dwié stopy długi/ szeroki. Bipedalis [...] Bipedaneus [...] Bipedanus [...] Crassa arbor duos pedes [...] Dipondiarius vel Dupondiarius orbiculus [...]. Kn 157.
patrz: DWUSTOPNY
– Dybá/ vide Pręgierz. Kn 157.
patrz: DYBA
– Dybánie/ Gradus suspensus digitis [...]. Kn 157.
patrz: DYBANIE
– Dybkiem? Suspensis passibus [...] Insono vestigio me perduxit [...]. Kn 157.
patrz: DYBKIEM
– Dymálny/ do dymánia/ dmuchánia náleżący. Pneumaticus [...] Pneumatica organa [...]. Kn 158.
patrz: DYMALNY
– Dymny/ dymiący/ kopcący. Fumosus [...] Fumosa ligna. Fumifer ignis; fumifera nox [...] Fumidus, fumida taeda [...] Fumificus coquus [...] Fumeus Acheron [...]. Kn 158.
patrz: DYMIĄCY
– Dymienie/ kurzenie dymem [...] Infumatio [...] Kn 158.
patrz: DYMIENIE
– Dyscyplinánt naiemny/ Flagrator [...]. Kn 158.
patrz: DYSCYPLINANT
– Dyszkrét/ vide Báczny. Kn 159.
patrz: DYSKRET
– Vpaiám kogo/poię. Inebrio aliquem [...] Pomięszał nam brzuchy ábo żołądki słonemi trunkámi. Nostri mixolatini dicunt, Dystemperowáł. verbum aptum ineptū. Kn 1192.
patrz: DYSTEMPEROWAĆ
– Dyszenie/ tchnienie. Anhelatio, [...] Anhelitus creber, [...]. Kn 159.
patrz: DYSZENIE
– Dyszkánt w Muzycé/ Symphoniae pars impuberum vocibus cani solita. [...] Incentorem vocat Iunius sum, qui hanc vocem canit, fortè ideò quòd saepè incipiat cantum primus. Kn 159.
patrz: DYSZKANT
– Czyniam co/ dziáływam/ Factito aliquid [...] Actito [...]. Kn 108.
patrz: DZIAŁYWAĆ
– Dzianowid ziéle [...] vide. Lisi ogon. Kn 160.
patrz: DZIANOWID
– Chodaczki dziécinne/ łubki/ Serperastra [...] pueris in geniculis alligantur, vt eorum crura dirigant [...] vide Cháłástrá 3. Kn 67.
patrz: DZIECINNY
– Dziécię/ dziéciná/ dziécko, Puer, [...] Pusio, [...] Pusus, [...], Pupulus, [...] Liber [...]. Kn 161.
patrz: DZIECKO
– Dziéiopis/ Historicus [...] Conditor historiae [...] Historialis [...] Historiale opus [...] Dzieiopisowski. Kn 162.
patrz: DZIEJOPISOWSKI
– Dziełowy/ dziełom náleżący/ dziełá spráwuiący/ dzielny/ dziáłáiący co/ Pòéticus [...] Factiuus, Effectiuus, Administratiuus [...]. Kn 163.
patrz: DZIEŁOWY
– Dzierzbá/ dzierzwá/ Lanius maior [...] venatur paruas auiculas, idem Srokos. Kn 165.
patrz: DZIERZBA, DZIERZBA, DZIERZWA
– Dzierzęgá/ v. Rzęsá wodna. Kn 165.
patrz: DZIERZĘGA
– Dziér-żę szátę/ drę. Tero [...] Teritur vestis. Attero [...] Attrita toga [...] Deteritur aliquid vsv [...]. Kn 165.
patrz: DZIERŻEĆ, DZIERŻYĆ
– Dziésiątkowáć/ dziésiątego káráć/ Decimare legionem [...] Decimus quisque sorte ad supplicium lecti [...] Animaduertere in milites sortitione [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĄTKOWAĆ
– Dziésiątkowánie/ dziésiątego karánie Decimatio[...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĄTKOWANIE
– Dziésiątnictwo w woysku/ Decurionatus [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĄTNICTWO
– Dziésiątoroczny fést/ Decennia celebrare [...] Decennalia [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĄTOROCZNY
– Dziésięciná/ Decimae [...] Decuma, [...] Decima pars [...] Decuma pars. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINA
– Dziésięcinę odbieram/ wytykam. Decimas accipio Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINA
– Dziésięcinę odbieram/ wytykam. Decimas accipio Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINA
– Dziésięcinnik/ co odbiera dziésięcinę. Decumanus: qui decimas exigit [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINA
– Dziésięcinę komu dáię/ Decimas do. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINA
– Dziésięcinnik/ co odbiera dziésięcinę. Decatones, Decateutae, Decatologi [...] Vicinum Wytecznik. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCINNIK
– Dziésięciornasobny [...] Decuplus [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCIORNASOBNY
– Dziésięciornasob [...] Decuplum [...] Decuplo pluris aestimare, al. decem tanto pluris. Kn 166.
patrz: DZIESIĘCIORNASÓB
– Dźiéśięć kroć/ Decies [...]. Kn 166.
patrz: DZIESIĘĆKROĆ
– Dziésięć-stopna láská/ Decempeda. v. Miérniczy pręt. Kn 166.
patrz: DZIESIĘĆSTOPNY
– Dziésięć-tysięczná liczbá/ Myrias [...] Po dziésięćkroć tysięcy. Kn 166.
patrz: DZIESIĘĆTYSIĄCZNY, DZIESIĘĆTYSIĄCZNY, DZIESIĘĆTYSIĘCZNY
– Dźiewcźy/ Puellaris [...]. Kn 167.
patrz: DZIEWCZY
– Dźiewczę/ dźiéwczynká/ dżiewczątko/ Pupa, [...] Pupilla, [...] Puellula, [...] Pusa [...]. Kn 166.
patrz: DZIEWCZYNKA
– Dźiéwięćiorny/ (vt poczworny) Nouenarius sulcus […] Nouenaria regula […]. Kn 167.
patrz: DZIEWIĘCIORNY
– Dźiéwięćdźiéśiąt kroć/ Nonagies [...]. Kn 167.
patrz: DZIEWIĘĆDZIESIĄTKROĆ
– Dźiéwięćgłosy/ Enneaphthongos chelys. Kn 167.
patrz: DZIEWIĘĆGŁOSY
– Dźiewięć-kroć [...] Nouies. Kn 167.
patrz: DZIEWIĘĆKROĆ
– Dźiéwięćkrotny [...] Nouies auctus, vel nouies tantus. Kn 167.
patrz: DZIEWIĘĆKROTNY
– Dźieżá/ niécka/ koryto do ćiástá/ Mactra [...]. Kn 167.
patrz: DZIEŻA
– Dźieżá/ niécka/ koryto do ćiástá/ Mactra [...] dźieszká/ fáská/ szkopiéc mleká. Kn 167-168.
patrz: DZIEŻKA, DZIEŻKA
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: DZIĘCIELICA
– Dzięcielniczny/ Thyminus [...] Thymosus [...] Vinum thymites [...] Thymianae oues [...]. Kn 161.
patrz: DZIĘCIELNICZNY
– Dźięgá srebrna/ grosz Moskiéwski ábo pułgroszá/ Sestertius, vel argenteus nummus Moscouiticus [...]. Kn 162.
patrz: DZIĘGA
– Dźięka Bogu vide Chwałá Bogu. Kn 162.
patrz: DZIĘKA
– Dźięká ábo dźięki/ dźiękowánie/ dźiękczynienie. Grates, gratiarium actio; Gratulatio dijs immortabilis, [...]. Kn 162.
patrz: DZIĘKA
– Podziękowáć/ podziękował/ podziękny [...] dziękowáć/ dziękował/ dziękny/ etc [...] Kn 751.
patrz: DZIĘKNY
– Dźiki/ [...] Polny 2. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyalsku. Pecorum modo [...] More ferae [...] In pecorum modum [...] More bestiarum […]. Kn 232.
patrz: DZIKI
– Dźiki/ Ferus [...] vide Niéogłaskány. Polny 2. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Żélázna fárbá/ dźika iáko mármuru ćięmnoczerwonego. Ferreus color [...]. Ferrugineus color [...]. Kn 1418.
patrz: DZIKI
– Kozá dźika/ skálna. Dama [...] v. Sárná. Kn 131.
patrz: DZIKI
– Kot dziki/ vide Żbik. Kn 310.
patrz: DZIKI
– Dźiki/ [...] vide Niéogłaskány [...]. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Gołąb dziki siny/ Columba agrestis et saxatilis. Kn 200.
patrz: DZIKI
– Dźika fárbá vide Zélázna fárbá. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Dźikié polé/ v. Pustynia. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Polny/ i. niéogrodny/ léśny/ dźiki. Agrestis arbor [...]. Kn 766.
patrz: DZIKI
– Dziki mąż/ léśny/ potworá léśna. Satyrus, [...] Semifer, [...] Semihomo, v. Mieszániéc 1. Kn 168.
patrz: DZIKI
– Dziuráwiéię Fistulo [...]. Kn 168.
patrz: DZIURAWIEĆ
– Dziw aliter; particula admirantis, vt Strách/ vt Dziw iáko. Immane! quantum discrepat [...] Dziwna rzécz. Kn 169.
patrz: DZIW
– Dziw/ co się dziwuié. Lege Dziwuiący się. Kn 169.
patrz: DZIW, DZIWO
– Dziwnostrászny/ Monstrosus, portentosus [...] Prodigiosus [...]. Kn 169.
patrz: DZIWNOSTRASZNY
– Dziwok/ vide. Sokoł. Kn 169.
patrz: DZIWOK
– Dziwuiący się [...] Dziwowid/ dziwownik. Mirator auorum [...] Miratrix vetustas sui [...] Mirabundi Paeni [...] Admirator antiquitatis [...] Mirio [...]. Kn 169.
patrz: DZIWOWID
– Dziwuiący się [...] Dziwowid/ dziwownik. Mirator auorum [...] Miratrix vetustas sui [...] Mirabundi Paeni [...] Admirator antiquitatis [...] Mirio [...]. Kn 169.
patrz: DZIWOWNIK
– Dźwigoń/ vide Trágarz. Kn 170.
patrz: DZWIGON, DŹWIGOŃ, DŹWIGOŃ
– Dzwonne/ Companisticum [...]. Kn 171.
patrz: DZWONNE
– Dzwonék, dzwonyszék/ Tintinnabulum, [...] Crepitaculis aereis docet compescere apes, [...] Campanulum, aes, aeramentum sonorum, manuale, vulgò Campanula. [...] Tintinaculum [...]. Kn 170.
patrz: DZWONYSZEK
– Brzmię/ dźwięczę/ Persono, [...] Aures, domus cantu personat. ║ Personat aequora cauâ conchâ, [...]. Classicum personauit, [...]. Circumsonat aliquid, [...]. Brzmi około. Sono, as, [...]. Sonat vox alicuius. ║ [...] Idem sonant haec verba: Sono, is, sonere, [...]. Sonunt, [...] Soniuit, [...] Consonaterra (clamore, tubis) [...]. Consonat nemus, [...] Resono, as, [...] Resono, is [...] ║ Recino, [...]. In vocibus nostrorum Oratorum vrbanius quiddam recinit. ║ Sonos efficio, fundo, is [...]. Percrepo, [...] Lucus vocibus cantuque symphoniae percrepat. ║ Concrepant cymbala, [...] ║ Recrepo, [...] caua cymbala recrepant. ║ Reboo, [...] Reboant tympana. ║ Increpuit sonitum tuba, [...]. Reddit sonum chorda, [...] ║ Tinnio, [...] Tintino, [...] Tintinnio, is [...]. ║ Tonant tympana, [...]. Clueo [...] Nimium difficile est reperiri amicum ita, vt nomen cluet, vtitur hac voce [...]. vide Szczękam. Kn 49.
patrz: DŹWIĘCZEĆ
– Dźwięczę/ vide Brzmię. Kn 170.
patrz: DŹWIĘCZEĆ
– Dźwięk/ [...] Sonus, masc. secundae. [...] quartae. [...] Strepitus, [...]. Strepitus dulcis testudinis. Canor [...]. Kn 170.
patrz: DŹWIĘK
– Brzmienie/ dźwięk. Sonus, m. 2. Sonus neruorum, vocis, [...] Sonitus tubarum, [...]. Sonitus aeris, [...] Sonor, m. [...] Sonus, us, m. [...] Strepitus dulcis testudinis, [...]. Tinnitus aeris, [...] Canor [...]. Kn 49.
patrz: DŹWIĘK
– Brzęk/ dźwięk / z brząkánia/ v. Brzmienie. Est etiam interrectio sonū exprimens rei tinnulae percussae vel proiectae. Kn 48.
patrz: DŹWIĘK
– Brzmiący/ Sonorus, [...] Canorus, [...] AEs canorum: Canora lyra, [...] Canora vox, [...] Canorum vocis genus, pro canora voce, [...] sicut praecox ingenij genus, pro praecoci ingenio [...]. Vocalis, subst. aut Vocalis litera, adiect. [...] Brzmienie/ dźwięk przéz się máiąca. Resonus, [...] resonabilis, [...] Sonabilis: sistrum sonabile, [...]║ Sonans, [...] ║ Consonans, [...] Consonantiora, grandiora, leniora in oratione, s. verba. Tinnulus, [...]. Soniuius [...]. Kn 49.
patrz: DŹWIĘK
– Spiewánie/ głos śpiewáiących. Melos [...] dźwięk / brzmienie [...] Piéśń/ Mélodyia. Kn 1042.
patrz: DŹWIĘK
– Szczęká gárniec/ dzwon. [...] Raucum tinnit, sonat. Raucum edit sonum. Szczęka vel nié brzmi/ głucho brzmi. nié brzmi/ nié oddáié dźwięku / iák w-pudło uderzył. Kn 1105.
patrz: DŹWIĘK
– Dżdżownicá/ glistá źięmna/ Lumbricus[...] Kn 159.
patrz: DŻDŻOWNICA
– Dżdżownicé gwiázdy/Hyades, [...] Suculae, [...] Palilitium vel paralitium sidus, [...]. Kn 159-160.
patrz: DŻDŻOWNICA
– Dżdżownicá/ kámień z dészczem spadáiący/ Ombria gemma. Notia, eadem cum imbre cadens, [...]. Kn 159.
patrz: DŻDŻOWNICA
– Żábá dżdżowa/ Diopetes [...]. Kn 1355.
patrz: DŻDŻOWY
– Ey/ éyżé.vox compescentis, contradicentis [...]. Ey milcz.[...] Eia, haud sic decet, [...]. Kn 171.
patrz: EJ
– Ekspéktátywá/ vt ma u Krolá ékspéktátywę ná Biskupstwo/ Stárostwo/ Exspectatiua non est Latina vox sed Spes, exspectatio beneficij [...]. Kn 170.
patrz: EKSPEKTATYWA
– Elékcya Krolá/ Trybunalistow/ Urzędnikow/ [...] vide Obieránie ná urząd. Kn 171.
patrz: ELEKCJA
– Kápitélow ná słupách sznicerskich/ ábo ná listwách drzéwiánych/ kámiennych/ gipsowánych/ ná gzemszách/ nadproszkách fugowánie ésowáte/ ná kształt litery S miáłko skrzywioney. Cymation. Vnda et Lysis [...]. Kn 263.
patrz: ESOWATY
– Ewániélia/ [...] propriè sonat bonum nuntium, sit vulgò Euangelium dicitur historia de Christo Domino, cuius initium ducitur a nuntio cælesti. Kn 171.
patrz: EWANGELIA, EWANGELIA, EWANGIELIA, EWANIELIA
– Ewázya z obwinienia/ vide Wypráwienie śię. Kn 171.
patrz: EWAZJA
– Imię mu Fábius/ Piotr. Kn 251.
patrz: FABIUS, FABIUS, FABIUSZ
– Chustká do nosá [...] quasi faciale, alludit ad hoc fácelet nostrum. Kn 73.
patrz: FACALET, FACELET, FACELET, FACELIT
– Fácelet/ v. Chustká do nosá. Kn 171.
patrz: FACALET, FACELET, FACELET, FACELIT
– Fairká/ piécyk rucjhomy żélázny. Kn 172.
patrz: FAIRKA, FAJERKA, FAJERKA, FAJERNKA
– fáktor/ vide Sprawcá/ folwárkowy 2. Kn 171.
patrz: FAKTOR
– Falá/ v. Nawáłność. Kn 171.
patrz: FALA
– fałsz/ niéprawdá. Falsum [...]. Kn 171-172.
patrz: FALS, FAŁSZ, FAŁSZ
– fálset/ vide fistułá 3. Kn 171.
patrz: FALSET
– Fałszerz rachunkow/ Conturbator ratiorum. Interuersor [...]. Fałszerz testámentow/ Testamentarius, substant. [...] Podrzucácz. Falsarius [...]. Kn 172.
patrz: FALSZARZ, FAŁSAR, FAŁSZARZ, FAŁSZERZ, FAŁSZERZ, FAŁSZYRZ
– Fałszerz monety/ Paracharacta, vel Paracharactes [...]. Kn 172.
patrz: FALSZARZ, FAŁSAR, FAŁSZARZ, FAŁSZERZ, FAŁSZERZ, FAŁSZYRZ
– Fałszywy/ fáłészny/ zfałszowány/Fallax interpres [...]. Falsus codex, falsae literae, [...]. Nieprawdziwy. Falsa causa, falsum gaudium, [...]. Coloratum crimen, [...] Fucosus. Kn 172.
patrz: FALSZYWY, FAŁSZYWY, FAŁSZYWY
– Apostoł fałszywy [...] Pseudoapostolus. Kn 8.
patrz: FALSZYWY, FAŁSZYWY, FAŁSZYWY
– fałd/ fałdá. Stria [...]. Plicam vocat Iunius [...]. plica in charta, vel veste, [...]. ruga, [...]. In veste rugas [...]. Kn 171.
patrz: FAŁD, FAŁDA
– Fałduię/ Strio [...]. Kn 171.
patrz: FAŁDOWAĆ
– Marszczenie (actio) Contractio frontis, superciliorum [...] vide Fałdowánie. Zmarszczenie aliud est. v. Zmársk. Kn 391.
patrz: FAŁDOWANIE
– Fałdowánie/ marszczenie. Structura togae [...] Tabulas et tabulata vestium [...] Contabulationes [...] Contabulatio [...] Plicatura vestis signum mortis [...] Marszczenie/ zbieránie/ szypłánie/ de agrotis loquitur. Tabulata congregatio pallii [...]. Kn 171.
patrz: FAŁDOWANIE
– Fałdowny/ fałdźisty/ marszczony. Striatus [...] Tabulatus [...]. Kn 171.
patrz: FAŁDOWNY
– Szátá fałdźista/ vide Fałdowány. Kn 1102.
patrz: FAŁDZISTY
– Fałdowny/ fałdźisty/ marszczony. Striatus [...] Striata folia, striatae conchae [...] Tabulatus [...]. Kn 171.
patrz: FAŁDZISTY
– Fałszywy/ fáłészny/ zfałszowány/ Fallax interpres [...]. Falsus codex, falsae literae, [...]. Nieprawdziwy. Falsa causa, falsum gaudium, [...]. Coloratum crimen, [...] Fucosus. Kn 172.
patrz: FAŁECZNY, FAŁESZNI, FAŁESZNY, FAŁESZNY
– Fałszywié/ Falso [...] Mendosè [...] Fabulosè: fabulosissimè narrata, [...] Fallaciter interpretari, [...] Falsè, [...] Procul vero, [...] Perperam insimulari, [...] Perperam dixi, [...]. Kn 172.
patrz: FAŁSZYWIE
– fámilia/ v. Dóm 3. Kn 172.
patrz: FAMILIA
– Fámurały/ [...] Femorum operimentum. Feminalia, Femoralia. v. Gácié/ Ubránié. Kn 172.
patrz: FAMURAŁY
– Fant/ zakład. vt fantami płacić [...]. Res, ut opponitur pecuniae, sic dices: Soluere rebus, mercibus, pignoribus, [...]. Kn 172.
patrz: FANT
– Fant item., zastawa vt cum dicimus, zafantowano dobra. Kn 172.
patrz: FANT
– Durny/ v. Głupi/ Fántástyk. Kn 153.
patrz: FANTASTYK
– Fántástyk/ Imaginosus [...] Opiniosissimus [...] Opinator [...] vicinum Dźiwak [...] vide Mélánkolik. Kn 172.
patrz: FANTASTYK
– Mélánkolik/ Melancholicus. Ipse suum cor edens [...] Agelastus [...] Atra bili percitus. Ipsus se comest [...] v. Fantástyk. vic. Ponury. Kn 396.
patrz: FANTASTYK
– Mniemániem nárabiáiący/ v. Fántástyk. Kn 420.
patrz: FANTASTYK
– Fiute [...] Vir vanus, futilis. vide Fántástyk. Kn 176.
patrz: FANTASTYK
– Dźiwak/ Morosus, difficilis [...] Submorosus idem. trochę dźiwak/ Intractabilis animus [...] vide. Niédogodny/ Fántástyk. Kn 169.
patrz: FANTASTYK
– Szumiłéb/ v. Fántástyk/ Mozgowiéc. Kn 1127.
patrz: FANTASTYK
– Wichrowáty/ wichrzásty. v. Burzliwy. Item, wichrowáty voce translata saepiùs vtuntur Poloni. pro Dźiwak/ Fántástyk/ Niéspokoyny/ Warchół. Kn 1242.
patrz: FANTASTYK
– Fántástykuię [...] Imaginor figmenta vana. Imaginaria negotia animo voluo. Fictam, vanam, puerilem habeo opinationem. Kn 172.
patrz: FANTASTYKOWAĆ
– Dźika fárbá vide Zélázna fárbá. Kn 168.
patrz: FARBA
– Żélázna fárbá/ dźika iáko mármuru ćięmnoczerwonego. Ferreus color [...]. Ferrugineus color [...]. Kn 1418.
patrz: FARBA
– Fárbicá/ fárbiczká. vide Oczna przypráwá/ Bárwiczká/ Biélidło. Kn 173.
patrz: FARBICA
– Fárbicá/ fárbiczká. vide Oczna przypráwá/ Bárwiczká/ Biélidło. Kn 173.
patrz: FARBICZKA
– Fárbiernia náska/ Tingentium officina [...] Tinctorum officina [...] Baphiae [...] Tinctoria officina [...]. Kn 173.
patrz: FARBIERNIA
– Fárbiernia stároświécka/ Fullonica [...] fullonis officina. Kn 173.
patrz: FARBIERNIA
– Fárbierstwo po stároświécku/ Fullonica, fullonia [...] Ars fullonica [...]. Kn 173.
patrz: FARBIERSTWO
– Fárbierstwo po nászemu/ rzemiesło/ nauká fárbierska [...] ars tinctoria. Kn 173.
patrz: FARBIERSTWO
– Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem. pracz/ wybiélácz. Fullo, [...], Huius officium erat laneas vestes mundare aqua: deinde subigere: et manibus pedibusque tundere [...] tum carpendo et vellicando carduo, vel dipsaco polire [...] deinde creta dealbare. Kn 173.
patrz: FARBIERZ
– farbuię, Coloro [...] Colorem induco [...] Inficio lanas, capillos, colore nigro [...]. Kn 174.
patrz: FARBOWAĆ
– Siniło/ v. Fárbownik. Kn 998.
patrz: FARBOWNIK
– Fárbownik/ źiéle do ćiemnobłękitney máśći ábo Indy-ku/ śiniło/ vrzet [...] Glastum [...]. Kn 173.
patrz: FARBOWNIK
– Vret źiéle/ v. Fárbownik. Kn 1197.
patrz: FARBOWNIK
– Vrzet/ vide Fárbownik. Kn 1200.
patrz: FARBOWNIK
– Indych fárbá gránatowa/ brunatna/ Indicum [...] balau-stina vestis. v. Fárbownik. Kn 252.
patrz: FARBOWNIK
– Fárbowny/ fárbowániu służący/ Tinctilis [...] Tin- ctile virus, paulò diuersa significatione, quo aliquid po- test tingi [...] Infectiuus [...] Infector succus [...]. Kn 174.
patrz: FARBOWNY
– fárbowy/ do fárby należący. Kn 174.
patrz: FARBOWY
– Fázioli/ grochy Turéckie/ vide Bób 2. Kn 174.
patrz: FASIOLI, FASOLI, FASOLI, FASOŁY, FAZIOLI, FAZOLI
– Báżánt. v. Fázyán. Kn 18.
patrz: FASJAN, FAZAN, FAZANT, FAZJAN, FAZJAN
– Fázyan/ bázánt/ Phasiana [...] Phasianus [...] Phasis [...] vide Głuszeć [!]. Kn 174.
patrz: FASJAN, FAZAN, FAZANT, FAZJAN, FAZJAN
– Fástryguię/ vide. Kárbuię/ Nácinam/ Rzéżę. Kn 174.
patrz: FASTRYGOWAĆ, FASTRYGOWAĆ, FASTRZYGOWAĆ
– fáwory ludzkie/ ábo fantory máiacy. Fauorabilis homo, [...] Gratiosus, gratiosissimus homo apud omnes [...]. Kn 174.
patrz: FAWOR
– fáwor/ łáská ábo życzliwość niéporzadna/ zwłaszczá w zwierzchności/ w urzędniku. [...]. Fauor, gratia, [...]. Kn 174.
patrz: FAWOR
– Féniks ptak/ vide Ogniwaczék. Kn 174.
patrz: FENIKS
– Ogniwaczék/ feniks/ wyczyniéc/ [...]. Phoenix, [...]. Fabulosa avis Aldrouando composita ex pauone et phasiano [...]. Kn 617.
patrz: FENIKS
– Férézya/ [...] vestis exterior [...]. Kn 174.
patrz: FEREZJA
– Fést/ dźień wesoły publiczny. Solennitas [...], Festum solenne, [...]. Kn 174.
patrz: FEST
– Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis, [...] nocte melius olent quam die, [...] Viola matronalis [...]. Kn 176.
patrz: FIAŁEK, FIJOŁEK, FIOŁEK, FIOŁEK, FIOŁKA
– Viola Medica, [...], Viola Mariana [...]. Kn 176.
patrz: FIAŁEK, FIJOŁEK, FIOŁEK, FIOŁEK, FIOŁKA
– Firlétká ziéle/ rożyczká P. Máryey. Lichnis [...], Rosa Graeca, sine odore. Kn 176.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...] Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Firletka płonna ábo krowia/ vide Bázyliká. Kn 176.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 176.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Firletka płonna ábo krowia/ vide Bázyliká. Kn 176.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...] Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: FIERLETKA, FIRLETKA, FIRLETKA
– Figá owoc/ Ficus, [...]. Kn 175.
patrz: FIGA
– Figá drzéwo/ Ficulnea arbor, [...]Fici arbor, [...] Ficus ,[...]. Kn 174-175.
patrz: FIGA
– Figownik/ figowy ogrodnik [...]. Kn 175.
patrz: FIGOWNIK
– Figurá/ v. Obraz/ Wizérunk/ Kształt/ Formá. Kn 175.
patrz: FIGURA
– Figurá w muzycé/ figurowánie [...]. Kn 175.
patrz: FIGUROWANIE
– Filarowánie/ filarow rząd/ gęstych filarow/ nié gęstych/ rzédszych, bárzo rzadkich, w miárę. Kn 176.
patrz: FILAROWANIE
– Filar murowány cégłą ábo kámieniem/ pobor filarowy/ od filarow/ ábo filarowe. Kn 175.
patrz: FILAROWE
– Filar murowány cégłą ábo kámieniem/ pobor filarowy/ od filarow/ ábo filarowe. Kn 175.
patrz: FILAROWY
– Teologuię/ (vt Filosofuię) [...]. Kn 1139.
patrz: FILOSOFOWAĆ, FILOZOFOWAĆ, FILOZOFOWAĆ
– Términ szkolny v Grámátyków/ Diáléktyków/ filozofów/ Jurystów/ Lekárzów. Item Aptekárzów [...]. vocabulum artis cuiusque proprium, vel in arte quauis usitatum. [...] vox artis symbolica ex compacto significans aliquid. Kn 1140.
patrz: FILOZOF
– Fizyonomia/ náuká poznánia z ciáłá skłonności człéká etc. [...] vide. Wrożká. Kn 176.
patrz: FISJOGNOMIA, FISJONOMIA, FIZJOGNOMIA, FIZJONOMIA, FIZJONOMIA, FIZOGNOMIA, FIZONOMIA, FIZYGNOMIA
– Twarzy kształt/ fizyognomiia [...] v. Kształt. Kn 1166.
patrz: FISJOGNOMIA, FISJONOMIA, FIZJOGNOMIA, FIZJONOMIA, FIZJONOMIA, FIZOGNOMIA, FIZONOMIA, FIZYGNOMIA
– Ciéczenie vstáwne/ Fluks z oká/ z vchá/ Fistułá/ fistułká [...]. Kn 79.
patrz: FISTUŁKA
– Fizyonom/ z twarzy przyrodzenie/ kompléksyą poznawáiący [...]. Kn 176.
patrz: FIZJOGNOM, FIZJOGNOM, FIZJONOM
– Przyrodzonem sposobem/ [...] Skłonnością przyrodzoną osobliwą [...] (Po Fizycku/ iáko po Mátemátycku) [...]. Kn 885.
patrz: FIZYCKI
– Flégmá z głowy/ vide Smárki. Kn 178.
patrz: FLAGMA, FLEGMA, FLEGMA
– Mástykátorium/ lekárstwo ktore w vściech trzymáiąc/ głowę od flégmy czyściemy [...] Apophlegmatismus [...]. Kn 392.
patrz: FLAGMA, FLEGMA, FLEGMA
– Wilgotność/ ábo wodnistość w-ciele ludzkiem biała/ iédná zé czteréch przédnich. v. Flégmá 1. Kn 1260.
patrz: FLAGMA, FLEGMA, FLEGMA
– Flégmá z piersi/ vide Plwociny. Kn 178.
patrz: FLAGMA, FLEGMA, FLEGMA
– Flégmá/ wilgotność wcielé ludzkiem wodnistá/ iedná zé czteréch przédnich [...] Phlegma [...] Pituita [...]. Kn 178.
patrz: FLAGMA, FLEGMA, FLEGMA
– Flégmátyk/ propr. flégmisty. Pituitosus [...]. Kn 178.
patrz: FLAGMISTY, FLEGMISTY, FLEGMISTY
– Kréw w sobié máiący/ Krwisty iáko flégmisty. Sanguineus [...] Sanguineus pulmo [...]. Kn 317.
patrz: FLAGMISTY, FLEGMISTY, FLEGMISTY
– Fléytuch/ fléytuszék/ méch z płotná skrobánego. Linamentum [..] Pannus [...] Turunda [...] Derasa linteorum lanugo [...] Lemniscus [...] vide Knot do rány. Kn 178.
patrz: FLAJTUCH, FLEJTUCH, FLEJTUCH
– Knot/ knoték do rány. Penicillum [...] Tum peniculo vulnus apertum [...] Lemniscus [...] v. Fléytuch. Kn 285.
patrz: FLAJTUCH, FLEJTUCH, FLEJTUCH
– Fléytuch/ fléytuszék/ méch z płotná skrobánego. Linamentum [...] Pannus [...] Turunda [...] Derasa linteorum lanugo [...] Lemniscus [...] vide Knot do rány. Kn 178.
patrz: FLAJTUSZEK, FLEJTUSZEK, FLEJTUSZEK
– Flák [...]. Kn 178.
patrz: FLAK
– Siatká flákowa/ v. Flák. Kn 991.
patrz: FLAKOWY
– Flądérká vel flándérká/ flądrá/ płászczká rzeczna [...]. Kn 176.
patrz: FLANDERKA, FLĄDERKA, FLĄDERKA
– Flászá/ Oenophorum, [...]. Lagena [...]. Laguna. Kn 178.
patrz: FLASZA
– Flászká/ Laguncula, [...]. Kn 178.
patrz: FLASZKA
– Flądérká vel flándérká/ flądrá/ płászczká rzeczna [...]. Flonder [...]. Kn 176.
patrz: FLĄDER
– Flądérká vel flándérká/ flądrá/ płászczká rzeczna [...]. Kn 176.
patrz: FLĄDRA
– Flądrowáty/ Vndatim crispus [...]. Kn 178 [177].
patrz: FLĄDROWATY
– Flégmátyk/ tr. vide. Niéochotny/ Niérychły. Kn 178.
patrz: FLEGMATYK
– Flégmátyk/ propr. flégmisty. Pituitosus [...]. Kn 178.
patrz: FLEGMATYK
– Fletnia/ Fistula [...]. Kn 178 [177].
patrz: FLETNIA
– Fręzlá [...]. Kn 180.
patrz: FLĘDZLIA, FRANDZLA, FRANZLA, FRANZLIA, FRANŻLA, FRANŻŁA, FRĄZLA, FRĘDZLA, FRĘDZLIA, FRĘZLA
– Flis/ Szkutnik. Helciarius, [...] vide Komięgá. Kn 178.
patrz: FLIS
– Flis aliter, i. flisowski żywot/ vt poszédł ná flis [...]. Kn 178.
patrz: FLIS
– Pole pod hérbem/ pod malowániem/ pod háftowániem/ fluryzowániem/ pod tkániem/ wyszywániem etc. Kn 762.
patrz: FLURYZOWANIE
– Fochy/ vide Rospusta. Kn 178.
patrz: FOCHY
– Folgá. vide Ulżenie. Kn 178.
patrz: FOLGA
– Folguię komu/ Parco teneris, [...] vide Ulżywam. Popuszczam komu. Nie 2. Odpoczywam komu. Kn 178-178 [!].
patrz: FOLGOWAĆ
– Folguię sobie/ Ignosco, [...] vide Szánuię zdrowia. Kn 178.
patrz: FOLGOWAĆ
– Folwárk/ Praedium [...]. Kn 178.
patrz: FOLWARK
– Folwárk przéd miástem/ Suburbanum [...]. Kn 178.
patrz: FOLWARK
– Fołdrowánie/ fołdruię. vide Instyguię. Kn 178 [177].
patrz: FOŁDROWAĆ
– Instyguię/ fołdruię ná kogo. Accuso aliquem caedis [...] Litem mihi capitis aestimandam postulo [...] Inquiro in aliquem [...]. Kn 253.
patrz: FOŁDROWAĆ
– Fołdrowánie/ fołdruię. vide Instyguię. Kn 178 [177].
patrz: FOŁDROWANIE
– Instygator/ fołdrownik. Accusator, Cic. ὁ κατηγόρος. Instigator, Papinian. Persecutor, Bud. I. C. Quadruplator, Pláut. Cic. Sector, Cicer. qui confiscatione a principe impetrata delationibus aliquem etiam innocentem bonis euertit, Budae. Inquisitor, Cicer. Quadruplatores Asconio et Bud. sunt criminum publicorum delatores, qui pro delationis praemio quartam partem in bonis delatorum, conseque consequebantur; vel eorum reorum accusatores, qui conui- cti quadrupli damnari solebant. Kn 252.
patrz: FOŁDROWNIK
– Fomentuię/ vide Náparzam/ Zágrzewam. Kn 178.
patrz: FOMENTOWAĆ
– Fontáná/ vide Skrzyniá wodna. Kn 178.
patrz: FONTANA, FONTANNA, FONTANNA
– Fontáná/ czászá nád skrzynią. Crater, [...]. Kn 178.
patrz: FONTANA, FONTANNA, FONTANNA
– Foremnié/ foremny. vide Sztucznié/ Sztuczny. Kn 178.
patrz: FOREMNIE
– Foremnié/ foremny. vide Sztucznié/ Sztuczny. Kn 178.
patrz: FOREMNY
– furman/ furmánék/ Vector [...]. Kn 182.
patrz: FORMAN, FURMAN, FURMAN
– Furmánię/ Factito vecturam [...] Facio vecturam [...] Vecturis viuo [...] Vellaturam facio [...]. Kn 182.
patrz: FORMANIĆ, FURMANIĆ, FURMANIĆ
– Formierski/ Sigillaris [...]. Kn 178.
patrz: FORMIERSKI
– Formierstwo/ formierská náuká [...] vide Sznicerstwo. Kn 178.
patrz: FORMIERSTWO
– Formierz co obrázy ná wosku/ álábástrzé/ gipsié/ etc. wybiia/ Fictor [...] vide Sznicerz. Kn 178.
patrz: FORMIERZ
– Formowánie/ kształtowánie/ Informatio. Conformatio [...]. Kn 178.
patrz: FORMOWANIE
– Formułá w práwié/ w kontráktách [...] Formularz ábo Práktyk [...]. Kn 178.
patrz: FORMULARZ
– Formułá w práwié/ w kontráktách [...] Formularz ábo Práktyk [...]. Kn 178.
patrz: FORMUŁA
– Fórtá/ vide Drzwi. Kn 179.
patrz: FORTA, FÓRTA, FURTA, FURTA
– fortécá/ vide Twierdza. Kn 179.
patrz: FORTECA
– fórtká/ Portula [...]. Kn 179.
patrz: FORTKA, FORTKA, FURTKA
– Fortunarz/ Mercator sortitò dans merces ementibus [...]. Kn 179.
patrz: FORTUNARZ
– Forum czyie kędy/ stanie v práwá/ [...]. Kn 179.
patrz: FORUM
– Cudzoziemiéc/forystér/Extraneus (ex alia terra), [...] Peregrinus [...]. Kn 90.
patrz: FORYSTER, FORYSTER, FORYSTYJER, FORYSZTER
– Forytarz/forytárczyk/ [...] Aurigae adiutor. [...] Aurigam adiuuo. Kn 179.
patrz: FORYTARZ
– Forytarz czyy/ [...] Promouens aliquem. Promotor vox caret auctoritate veterum. Kn 179.
patrz: FORYTARZ
– Frántuię/ vide Żártuię. Kn 179.
patrz: FRANTOWAĆ
– Frántowny/ vide Zártowny. Kn 179.
patrz: FRANTOWNY
– Frántowski/ fryerski/ frántowska piosnká/ wiersz/ żárt [...]. Kn 179.
patrz: FRANTOWSKI
– Frásowliwié/ Solicitè [...] Anxiè [...] Scrupulosè [...]. Kn 179.
patrz: FRASOBLIWIE, FRASOBLIWIE, FRASOWLIWIE
– Frásowliwość/ skłonność do frásunku/ Anxietas [...] est procliuitas ad angorem, vt iracundia ad iram. Anxitudo prona ad luctum, et maerens ipsaq́ue semper se solicitans [...]. Kn 179.
patrz: FRASOBLIWOŚĆ, FRASOBLIWOŚĆ, FRASOWLIWOŚĆ
– [...] frásunek spáć nié da [...] Kn 987.
patrz: FRASUNEK
– Frymárczę/ vide Mieniam się ná co. Kn 180.
patrz: FRYMARCZYĆ
– Fryt/ Interiectio pacem vel amicitiam aduersario nuntians. Kn 181.
patrz: FRYT
– Fugá/ fugowánie w drzéwié/ kámięniu/ etc. dla spoięnia [...] v. Spoięnie. Kn 181.
patrz: FUGA
– Fuguię/ Commissuras cauo [...] v. Spaiam. Kn 181.
patrz: FUGOWAĆ
– Fugá/ fugowánie w drzéwié/ kámięniu/ etc. dla spoięnia Cubilia tignorum, lapidum, quibus sibi inuicem coniunguntur [...] Commissura [...] Punicana coagmenta [...] Canales et canaliculos [...] Canaliculos digitales bipedae habeant, v. Spoięnie. Kn 181.
patrz: FUGOWANIE
– Kápitélow ná słupách sznicerskich/ ábo ná listwách drzéwiánych/ kámiennych/ gipsowánych/ ná gzemszách/ nadproszkách fugowánie ésowáte/ ná kształt litery S miáłko skrzywioney. Cymation. Vnda et Lysis [...]. Kn 263.
patrz: FUGOWANIE
– Fuk/ fukánie/ trzáskánie. Clamosa responsio, obiurgatio, conuicium. Apud Ciceronem Inuectio in aliquem dicitur [...] v. Strofowánie. Kn 181.
patrz: FUKANIE
– Byś wiédźiał/ [fukliwié/] Vt tu sis sciens [...] Maledicere huic tu temperabis, si sapis. Nié łayżé mu byś wiédźiáł [...]. Kn 56.
patrz: FUKLIWIE
– Fnkliwy[!]/ Obiurgatorius [...] Obiurgatorio sono respondere [...]. Kn .
patrz: FUKLIWY
– Fundator/ ktory zbudował, nádał/ zákłádácz [...]. Kn 181.
patrz: FUNDATOR
– Funduię zakonniki/ záczynam zakon. Kn 181.
patrz: FUNDOWAĆ
– Funt mincárski/ ośm uncyy [...]. Kn 181.
patrz: FUNT
– Funt złotniczy/ [...]. Kn 181.
patrz: FUNT
– Funt Aptekárski/ á niégdy u Rzymian y wagá mokrych y suchych rzéczy pospolita. [...]. Kn 181.
patrz: FUNT
– Półtorá funtá/ Sesquilibra [...]. Kn 768.
patrz: FUNT
– Funt kupiécki [...]. Kn 181.
patrz: FUNT
– Funtowy/ funtowny/ funt ważący/ Libralis [...] Librale saxum [...] Librale pondus [...] Librarius [...] Librale tunica [...] Singulariae catenae [...] singularum librarum [...]. Kn 182.
patrz: FUNTOWNY
– Funtowy/ funtowny/ funt ważący/ Libralis [...] Librale saxum [...] Librale pondus [...] Librarius [...] Librale tunica [...] Singulariae catenae [...] singularum librarum [...]. Kn 182.
patrz: FUNTOWY
– Cło/ myto/ furlon/ mostowe/ rzeczne/ grobélne/ Vectigal [...] Portorium [...] Vicesima [...] Publicum [...]. Kn 85.
patrz: FURLON
– Furá/ furlon/ myto od fury. Vectura [...] Pro vectura soluere. Pretium vehendi [...] Portorium circumuectionis [...]. Kn 182.
patrz: FURLON
– Furman/ furmánék/ Vector [...] Suffarraneus vector vel mulio castrensis [...]. Kn 182.
patrz: FURMANEK
– Furmáństwo/ Vectura [...] Alii sunt idonei ad rem militarem, alii ad vecturam. Vellatura [...] vide Przéwoz 1. Kn 182.
patrz: FURMAŃSTWO
– Futrowanie ná podwoiách/ vide Odrzwie. Kn 182.
patrz: FUTROWANIE
– Futrowány/ Crustata domus [...]. Kn 182.
patrz: FUTROWANY
– Futrujący/ sádzący ściány kámieniem/ Crustator/ Crustarius [...]. Kn 182.
patrz: FUTRUJĄCY
– Fuz/ Magma [...] Fuzowe. Kn 182.
patrz: FUZOWY
– Nágábam kogo/ gábam/ Nié dáię pokoiu. Inquieto aliquem. [...] Lacesso aliquem. [...] Incesso aliquem. [...]. Kn 458.
patrz: GABAĆ
– Gábam/ gábánié. v. Nágábam. Kn 182.
patrz: GABAĆ
– Gábam/ gábánié. v. Nágábam. Kn 182.
patrz: GABANIE
– Nágábánie/ gábánie. [...] Tentatio morbi [...]. Inquietatio [...] Vexatio virginum [...] Vexamen [...] niépokoiem, zámięszániem. Kn 459.
patrz: GABANIE
– Gách/ v. Ponocnik/ Fryerz. Kn 182.
patrz: GACH
– Gáchuię/ po nocy chodzę száléiąc/ Furere et Bacchari. Kn 182.
patrz: GACHOWAĆ
– Gáchowánie/ Bacchationes nocturnae [...] Grassationes nocturnae [...]. Kn 182.
patrz: GACHOWANIE
– Gácę/ Sterno viam palustrem. Kn 182.
patrz: GACIĆ
– Gádziná gad/ ziemiopłaz/ Repens animans [...]. Reptile [...] Serpentia secla ferarum [...]. vide Robáctwo. Kn 183.
patrz: GAD
– Gádácz/ céktownik/ przégádywáiący się z kiem/ Disputator [...] Disputatrix [...]. Kn 182.
patrz: GADACZ
– Gadácz co łácno zgádnié/ Coniector somniorum [...] vide Wiészczék. Kn 182.
patrz: GADACZ
– Gadam/ aliter. Siłá mowię/ v. Wiéle mowię. Nabiiam uszy. Kn 182.
patrz: GADAĆ
– Gadam/ aliter. vnde gaday/ zgádni vide zgádnąć. Dorozumiewam się. Kn 182.
patrz: GADAĆ
– Gadam/ mowię/ rozmawiam/ v. Rozmawiam I. Kn 182.
patrz: GADAĆ
– Gadánie/ vide Rozmowá/ Domysł/ Swar. Kn 182.
patrz: GADANIE
– Gadká/ i. pytánie/ vt, O tym iést gadká/ rzécz/ mowá/ pytánie. vide Pytánie. Kn 182.
patrz: GADKA
– Gadká/ trudne pytánie/ węzłowáte/ Magna, perobscura, difficilis, subdifficilis quaestio est [...]. Dura quaestio [...]. Nodosa quaestio [...]. Kn 182.
patrz: GADKA
– Lupus est in fabula [...]. Lupus est in sermone. O wilku iést rozmowá/ sed et gadká nos discimus. o tym iést gadká/ i. gadánie. Kn 948.
patrz: GADKA
– Gádowe ziéle/ vide Wężownik 3. Kn 183.
patrz: GADOWY
– Gádziná gad/ ziemiopłaz/ Repens animans [...]. Reptile [...] Serpentia secla ferarum [...]. vide Robáctwo. Kn 183.
patrz: GADZINA
– Arbustiuus locus. Lasék/ gaiék winotyczny. Kn 348.
patrz: GAIK, GAJEK
– Gaiék/ vide Lasék. Kn 183.
patrz: GAIK, GAJEK
– Gay ciémny/ zabobonny pogáński/ Lucus, ci. Kn 187.
patrz: GAJ
– Gay/ dąbrowá/ Nemus, oris. n. [...] Nemus, [...] Sylua amaena compos. et ascua habens. Saltus, us. m. [...] Saltus continent syluas et pastiones. Kn 187.
patrz: GAJ
– Gáiowy/ gáiéwnik/ léśniczy/ Saltuarius [...] Custos luci [...]. Kn 183.
patrz: GAJEWNIK
– Gáiowy/ gáiéwnik/ léśniczy/ Saltuarius [...] Custos luci, [...] Custos nemorum [...]. Kn 183.
patrz: GAJOWY
– Gáiowy/ adiect. Nemorensis rex. Mel nemorense deterrimum. Nemoralis vmbra [...]. Kn 183.
patrz: GAJOWY
– Gálant/ głádysz/ wysmukły/ Immodicè fucatus formam [...] Bellulus, bellatulus [...]. Kn 183.
patrz: GALANT
– Gálántérya w ubiérzé/ Mundior iusto cultus [...]. Kn 183.
patrz: GALANTERIA
– Táńcuię absolute, et cum casu. Táńcuię gonionego/ galárdę/ etc. Kn 1125 [1135!].
patrz: GALARDA
– Gáláredá/ Ius coactum. [...] lac coactum. Ius gelatum vt lac gelatum [...]. Kn 183.
patrz: GALAREDA, GALARETA, GALARETA, GALRETA, GAŁARETA, GAŁARYDA
– Gálás/ Dębianká cudzoźiémska/ i náska/ Galla Kn 183.
patrz: GALAS, GALAS, GALLAS
– Gáłąská/ Ramulus, [...] Ramusculus, [...] Surculus, [...] Kn 183.
patrz: GAŁĄZKA
– Gáłąská młoda/ vide Látorośl I. Kn 183.
patrz: GAŁĄZKA
– Gáłuchá ziéle/ Oenanthe [...]. Kn 184.
patrz: GAŁUCHA
– Gángrená/ vide Martwienie członká. Kn 184.
patrz: GANGRENA, GANGRENA, GANGRYNA
– Gánićiel/ Vituperator Philosophiae. Reprehensor Academiae [...] vide Przygániácz. Kn 184.
patrz: GANICIEL
– Gárbárskie drzewko/ Erythros, f. Rhus, rhois [...] Kn .
patrz: GARBARSKI
– Nodia, herba coriariorum, aliter Mularis, Gárbárskie ziéle. Kn 184.
patrz: GARBARSKI
– Gárbárski [...]. Coriarius frutex. Kn 184.
patrz: GARBARSKI
– Gárdłem to pachné. Kn 185.
patrz: GARDŁO, GARDŁO, GARŁO
– Gárdzący/ Fastidiosus literarum Latinarum [...]. Kn 185.
patrz: GARDZĄCY
– Gárdzą mną/ w pomiétlech léżę/ Iaceo. [...] podleię/ taniéię. Kn 185.
patrz: GARDZIĆ
– Gárdzący/ Fastidiosus literarum Latinarum [...]. Kn 185.
patrz: GARDZIĆ
– Gardząc/ Contemptim. Kn 185.
patrz: GARDZIĆ
– Gárdzę/ pogardzam/ nié ważę sobié. Huc refer: figę pokazáć/ Prztyknąć/ etc. Aspernor aliquem, aliquid. Kn 185.
patrz: GARDZIĆ
– Miéchunki źiéle/ Zoráwinki/ Gárliczki/ Pęcherzycá/ Wiśnié pśie/ Pśinki pęcherzyste/ Morskie. Halicarabum [...] Vesicaria. Strychnum soporiferum, Callion, Moryon, Moly. [...]. Kn 401.
patrz: GARLICZKA
– Gárnę się/ Manibus pedibusque conor. [...] Subremigo brachiis. Kn 186.
patrz: GARNĄĆ SIĘ
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Tina. [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc miédziány/ ábo kociéł do wárzenia. Cacabus stanneus. [...] Cacabus argenteus [...] Cucuma. [...]. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc ná nogách/ Chytropus [...] Tripes olla. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc/ vel Gárniéc/ garnék wszéláki gliniány. Olla [...]. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc/ miárá mokrych rzéczy/ czterykwartowa miárá. Congius. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Półtorá gárncá/ miárá. [...] Sesquicongius. At semodius [...] Półtorágárncá máiący kołacz. Kn 768.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc winá/ oliwy/ etc. Congiarium. Kn 186.
patrz: GARNEC, GARNIEC, GARNIEC
– Gárnéc/ vel gárniéc/ garnék wszéláki gliniány. Olla, [...] Ollas confregit. [...] Olla fictilis [...]. Kn 186.
patrz: GARNEK
– Garnuszék/ Ollula [...] Seriola [...] Caliculus, vas fictile [...] gárnuszék/ krużyk. [...] Cacabulus [...] Cucumula. Kn 186.
patrz: GARNUSEK, GARNUSZEK, GARNUSZEK
– Garstká/ Pugillus. Kn 187.
patrz: GARSTKA, GARSTKA, GARSZTKA, GARZTKA
– Garściány/ garściowy. [...] Manualis scapus: fasciculus qui manum implet [...]. Kn 187.
patrz: GARŚCIANY
– Garściány/ garściowy. [...] Manualis scapus: fasciculus qui manum implet [...]. Kn 187.
patrz: GARŚCIOWY
– Gás/ vdérzenie ná kogo w pociemku. Kn 187.
patrz: GAS, GAS, GAŚ
– Gászę/ Exstinguo, [...] Exstinguo ignem, lumen [...]. Kn 187.
patrz: GASIĆ
– Gąbká/ Osculum. ab ore est dimin. [...] Buccula [...]. Oscillum [...]. Kn 182.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębkarz/ co gębki zbiera. [...] Spongiarius. Auulsorem spongiarum [...]. Kn 187 [188].
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Agáryk/ vide Modrzéwowa gębká. Kn 4.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębczásty/ gębcé podobny/ Spongiosus, [...] vide Dziurkowáty. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębká miękka/ rzadka. Manon [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębká/ Spongia [...]. Conferua [...]. Peniculus [...]. Aplysia spongia [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Dziurki w gębcé/ [...] Fistulas spongiae [...]. Kn 168.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębką ocieram. [...] Spongia abstergo. Spongio. [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębka do pęzlow/ Achilleum [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębká twárda/ Tragos, [...] Spongia dura et aspera et malè olens [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębká miękka/ rzadka. Manon [...]. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Modrzéwowa gębká/ Agáryk/ Goryczká biała. Agaricum [...]. Fungus larignus et aliarum arborum [...]. Kn 423.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gębká iélenia/ ziéle. vide Iélenia bédłká. Kn 187.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Polonica vocabula singulis frustra fingamus nam nulli usui forent et difficulter formati queunt sed et aliae gentes licet mari vicinae aut contiguae sint, et haec nota habeant, tamen nominibus propriis paucula appellant, sed longis periphrasibus his utuntur, alioqui sequendo linguam Graecam vel Latinam facile soret dicere: Konchá/ Chámá/ Purpurá/ Páléc/ Trąbá/ Páznogieć/ Myszká/ Grzébień/ Pokrzywá/ Gębká/ etc. subaudito vel addito ryba/ pław morski. Kn 709.
patrz: GĄBKA, GĘBKA, GĘBKA
– Gąsienicá/ gąsionká kosmáta/ liszká ziélna/ wąsienicá/ wąsionká. Conuoluulus, Voluox, [...]. Vruca [...]. Kn 187.
patrz: GĄSIENICA
– Gąsienicá/ gąsionká kosmáta/ liszká ziélna/ wąsienicá/ wąsionká. Conuoluulus, Voluox, [...]. Vruca [...]. Kn 187.
patrz: GĄSIONKA
– Chłop id est Wiéśniak/ gruby człowiék/ Gbur/ Rusticus. Kn 66.
patrz: GBUR
– Gbur/ vide Chłop/ Wieśniak. Kn 187.
patrz: GBUR
– Gdaczę/ tr. vide [...] Wiéle mowię. Kn 187.
patrz: GDAKAĆ
– Gdaczę/ tr. vide Chwalę się. [...]. Kn 187.
patrz: GDAKAĆ
– Gdaczé kokosz/ gdaka. Gallina testatur se peperisse crebris singultibus interiecta voce acuta [...] Glocidare vel gluctire [...]. Kn 187.
patrz: GDAKAĆ
– Gdulá ziemna/ ziéle. Rzépá léśna/ świniak/ świni chleb. Cyclaminus & Cyclaminum [...]. Kn 187.
patrz: GDULA, GDULA, GDUŁA, GRDULA
– Gdulá gruszká/ Pyrum cucurbitinum, [...] Pyrum librale, [...]. Kn 187.
patrz: GDULA, GDULA, GDUŁA, GRDULA
– Gdulá ziemna mniéysza/ Ciffanthemus [...] Cyclaminus altera. Kn 187.
patrz: GDULA, GDULA, GDUŁA, GRDULA
– Gdyż/ vide Poniéważ. Kn 187.
patrz: GDYŻ
– Jenérał/ ábo Genérał zakonu ktoregokolwiék. Kn 245.
patrz: GENERAŁ, GENERAŁ, GIENERAŁ, JENERAŁ
– Jéstámi nárabinié. Gesticulatio. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jéstámi nárabiáiący/ Gestuosus. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jéstámi nárabiam/ jésty czynię. [...] Gestu vtor: ago gestum: ago gestum humeris [...] Gesticulor [...]. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jést oratorski/ ábo jésty krásomowskie. Gestus [...] Motus corporis: actio: pronuntiatio [...]. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jéstámi nárabiam/ jésty czynię. [...] Gestu vtor: ago gestum: ago gestum humeris [...] Gesticulor [...]. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jéstow mistrz/ Chironomus [...] Palaestricus. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jéstow náuka/ Lex gestus, Cironomia, [...] Palaestra. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Jést oratorski/ ábo jésty krásomowskie. Gestus [...] Motus corporis: actio: pronuntiatio [...]. Kn 246.
patrz: GEST, GEST, GIEST, JEST
– Gębá/ i. Twarz/ obliczé/ vt. Dał mu w gębę. Os, similiter [...] Percutere ora. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Gębáty/ gębiásty/ et Gębá tr. vide Wiélomowny. Zwáwy. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Utykam głową/ gębą/ w-zięmię: Padam ná gębę. Sistere ore, capite: sistere capite in via, de femita. Kn 1209.
patrz: GĘBA
– Gębá/ i. Twarz/ obliczé/ vt. Dał mu w gębę. Os, similiter [...] Percutere ora. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Gębá délikacká/ páńska/ Palatum doctum et eruditum. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Gębá délikacká/ páńska/ Palatum doctum et eruditum. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Gęba/ Gdzié zęby/ ięzyk: Ustá/ Os, oris [...] Dentes vtraque parte oris sunt [...]. gęba Polonice [...] significat ipsum foramen quod labra diducta faciunt [...] Bucca [...] vide Wárgá. Kn 187.
patrz: GĘBA
– Gęba/ aliter, Wiélkogęby/ gębiásty/ propriè, gębal/ Bucco, onis. [...] Bucculentus [...] Buccis fluentibus [...]. Kn 187 [188].
patrz: GĘBA
– Gęba/ aliter, Wiélkogęby/ gębiásty/ propriè, gębal/ Bucco, onis. [...] Bucculentus [...] Buccis fluentibus [...]. Kn 187 [188].
patrz: GĘBAL
– Nogal (vt nosal/ gębal) wiélkonogi. [...] magnis pedibus quispiam. Kn 550.
patrz: GĘBAL
– Bogacz/ vide Bogáty. quanquam bogacz est substantiuum, sed Latinum vocabulum proprium illi respondens non inuenio, nisi translatum per aliquem tropum aliundè, vt Croesus. quod in multis alijs infrà obseruabis, qua in re Polonos Latinus vides feliciores. vt Pługáwiéc/ Plugáwy/ Brodáty/ Brodacz/ Gębáty/ Nosáty/ etc. Kn 40.
patrz: GĘBATY
– Gębáty/ gębiásty/ et Gębá tr. vide Wiélomowny. Zwáwy. Kn 187 [188].
patrz: GĘBATY
– Gębczásty/ gębcé podobny/ Spongiosus, [...] vide Dziurkowáty. Kn 187.
patrz: GĘBCZASTY
– Dziurkowáty/ rzadki/ gębczasty. Fistulosus, [...] Fistulosa terra, spongia. Kn 169.
patrz: GĘBCZASTY
– Gębáty/ gębiásty/ et Gębá tr. vide Wiélomowny. Zwáwy. Kn 187 [188].
patrz: GĘBIASTY
– Gęba/ aliter, Wiélkogęby/ gębiásty/ propriè, gębal/ Bucco, onis. [...] Bucculentus [...] Buccis fluentibus [...]. Kn 187 [188].
patrz: GĘBIASTY
– Gębkarz/ co gębki zbiera. [...] Spongiarius. Kn 187 [188].
patrz: GĘBKARZ
– Gębkowy kámień/ Spongites, [...] Tecolithus [...]. Kn 187 [188].
patrz: GĘBKOWY
– Chłopisko Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimùm ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt gębsko/ nożysko/ domisko [...] Et domiszczko [...] Item Chłopiná/ dziéciná/ ksiąszczyná/ domczyná. Kn 66.
patrz: GĘBSKO
– Gęsto/ o mokrych rzeczách/ [...] Spissè, densè, crassè. Kn 189.
patrz: GĘSTO
– Często/ częstokroć/ wielékroć/ gęsto/ Saepè, saepiùs, saepenumero [...] Saepiusculè. [...] Frequenter [...] Multoties. Kn 102.
patrz: GĘSTO
– Gęsto/ vide Często. Kn 189.
patrz: GĘSTO
– Gęsto czynię/. vide Zgęszczam. Kn 189.
patrz: GĘSTO
– Gęsto/ o rozłożonych rzéczách/ ścisło. Confertim pugnatur. [...] Spissius [...] Densè. [...] Litera alia aliam scandit [...]. Iédná ná drugiey léży/ gęsto pisano. Kn 189.
patrz: GĘSTO
– Gęstwa/ gęstość ziół/ dréw/ etc. Densitas arborum. Kn 189.
patrz: GĘSTWA
– Gęstwa ludzi/ v. Tłum. Kn 189.
patrz: GĘSTWA
– Gęstwá/ gęstwiná/ zárośliná/ Tesqua. [...] Salicto crebro oppletus locus. [...] Saltus est densitas arborum. [...] Saltuosa loca. Kn 189.
patrz: GĘSTWA
– Gęstwá/ gęstwiná/ zárośliná/ Tesqua. [...] Salicto crebro oppletus locus. [...] Saltus est densitas arborum. [...] Saltuosa loca. Kn 189.
patrz: GĘSTWINA
– Gęsty/ o wilgotnych rzéczách/ Crassus & concretus àér, crassa caligo, tenebrae [...]. Spissus àér [...]. Kn 189.
patrz: GĘSTY
– Gęsty/ vide Częsty. Kn 189.
patrz: GĘSTY
– Gęś náska/ Anser [...] Anser femina. Kn 187 [188].
patrz: GĘŚ
– Gęś cudzoziemska/ Chenalopex [...]. Kn 189.
patrz: GĘŚ
– Gęsi stádo/ [...] anserum grex. Kn 189.
patrz: GĘŚ
– Gęsi pástuch/ [...] anserum pastor. Kn 189.
patrz: GĘŚ
– Gęga gęś/ Gingrire anserum proprium est. Kn 187 [188].
patrz: GĘŚ
– Gęgánie gęsi/ Clangor anserum. Kn 187 [188].
patrz: GĘŚ
– Giérádá/ sprzęt żenin. supellex vxoris, vel bona mobilia praeter dotem. v. Wypráwá corki. Kn 189.
patrz: GIERADA, GIERADA, GIERAŁDA
– Giérmék/ Armiger [...] Giérmkostwo/ służbá giérmkow [...]. Kn 190.
patrz: GIERMKOSTWO
– Tékst/ między którym ábo ná którym bywa gloská/ komentarz/ wykład. vulg Textus vel contextus non propri : nam in commentario est contextus orationis. Dices propri: verba scriptoris. [...] quibus adduntur [...]. Kn 1139.
patrz: GLOSKA
– Pismo drobne/ gloská/ glozatká. Literae minuta. [...] Literis minutis inscriptum nomen. [...] minutis literulis, vel minutulis notulis scriptus liber. vide Gloská I. Kn 702.
patrz: GLOSKA
– Glóská/ miédzy wierszámi co drobno nápisánego/ przypisék. Interspositio, [...] Glossulae, [...] Glossae, glossaria, orum. [...] Kn 193.
patrz: GLOSKA
– Gloská/ aliter. vide Pismo drobne. Kn 193.
patrz: GLOSKA
– Pismo drobne/ gloská/ glozatká. Literae minuta. [...] Literis minutis inscriptum nomen. [...] minutis literulis, vel minutulis notulis scriptus liber. vide Gloská I. Kn 702.
patrz: GLOZATKA
– Gálant/ głádysz/ wysmukły/ Immodicè fucatus formam [...] Bellulus, bellatulus [...]. Kn 183.
patrz: GŁADYSZ
– Głąbiéię. [...] Caulesco. v. Wyrastam 2. Kn 190.
patrz: GŁĄBIEĆ
– Głąbowy z głąbu. [...] Caulias [...] Caulias succus [...]. Kn 190.
patrz: GŁĄBIOWY, GŁĄBOWY, GŁĄBOWY
– Polepá/ oblepá (polepięnie tłá/ stropu/ ściány. [...] Oblepá/ polepá grupá ścian/ głos tráci. [...] Kn 763.
patrz: GŁOS
– Pochwalam co głosem/ krzykiem/ kláskániem rąk/ [...] v. Krzykam 1. Kn 726.
patrz: GŁOS
– Głos przéstworny/ wolny. Vox plena [...] Kn 1281.
patrz: GŁOS
– Podnoszę głos/ Quantum possum voce contendo, vt aliquis exaudiat. Excito, intendo vocem. [...] Tollo vocem, [...]. Vrgeo vocem, [...]. Exclamo, [...]. contenta vocem loquor. nátężam głos/ mocno mowię. Kn 741.
patrz: GŁOS
– Znáć po głosié [...] c. Vox hominem sonat, [...] humanum sonat. Znáć po twárzy. Vultu ferebat quos spiritus gessisset, [...]. Znáć po chodzié. [...] Incessus demonstrat quis sis. [...]. Summis digitis incedens monstrat se superbum. Adsignificant antiquorum Kn 1439.
patrz: GŁOS
– Omienieć/ okrzypnąć/ mowiąc nagle głos vtrácić. [...] Exasperare arteriam, [...]. Exasperant vocem fauces rasae, [...] Exasperatur vox [...]. Kn 627.
patrz: GŁOS
– Po głosié znáć kogo/ v. Znáć kogo po głosié. Kn 718.
patrz: GŁOS
– Głosék/ Vocula [...] Recreandae voculae causa ambulare [...]. Kn 193.
patrz: GŁOSEK
– Wycwerkuię/ [...] Colorem addo voci autcantui Vinnula voce cano. Mollibus et falsis voculis vtor. Molliter frango et concido vocem. Lege praecedentia. Exuibrisso [...] Si erit tibi cantandum faciti vsq; exuibrisses. Vibrisso, as Fest [...] Vernantaues [...] głoskiem przépieruią. Kn 1300.
patrz: GŁOSEK
– Krtań/ gárdziel/ rurá do płuc oddéchowa/ głosowa . Aspera arteria [...] Trachea. [...] Canalis animae [...] Canalicula et fistula per quam spiritus reciprocatur [...] Spiritalis fistula [...] Arteria, orum. neutr. plur. singularium à singulari arterium [...] Facitque asperiora arteria clamor. Larynx etiam à quibusdam sed proprié. [...] est pars superior asperae arteria tribus constans cartilaginibus circularibus, praecipium vocis instrumentum [...] Vitales vias, et respiramina, et vias vocis [...]. Kn 321.
patrz: GŁOSOWY
– Rozgłoszęnie/ głoszęnie/ rozpowiádánie. Rumigeratio [...] [Vulgatio. Diuulgatio] Kn 944.
patrz: GŁOSZENIE
– Głosu brzmienie/ głośność. Claritas vocis, [...] Claritudo vocis, [...] Vocalitas [...]. Kn 193.
patrz: GŁOŚNOŚĆ
– Modlitwa ma być głośna. Kn 514.
patrz: GŁOŚNY
– Głowá/ głowacz/ wiélkogłowy/ Capito [...]. Kn 193.
patrz: GŁOWACZ
– Głowacz źwierz. [...] Catoblepas [...]. Kn 194.
patrz: GŁOWACZ
– Głowacz rybá/ Mugil, [...] Mugilis, [...] Squalus, [...]. Labrus. [...] Myxon. [...]. Kn 194.
patrz: GŁOWACZ
– Głowacz suchy/ Dorsz. Capito duratus frigore, aut infumatus [...]. Kn 184.
patrz: GŁOWACZ
– Głód/ Fames [...]. Dominante fame. Esurigo, Varro infrà [...]. vide Drogość 2. Łáknienie. Kn 192.
patrz: GŁÓD
– Głóg drzéwo/ Cornus femina [...] Sanguineus frutex [...]. vide Swidwá. Kn 192.
patrz: GŁÓG
– Głog/ krzew/ chrościná. Oxyacantha, [...] Oxyacanthos [...] Spina alba [...] Spina nuptijs celebrata [...] Spina dicta appendix [...] Spina acuta. Kn 192.
patrz: GŁÓG
– Główny/ aliter. vt, głowna spráwa/ szczuká/ v. Przédni. Kn 194.
patrz: GŁÓWNY
– Główny/ o zdrowié przypráwuiący/ ná gárdło stoiący. Capitalis aduersarius, capitale odium [...] Capitalis morbus [...]. Kn 194.
patrz: GŁÓWNY
– Główny/ do głowy naléżący. [...] Cephalicus. Kn 194.
patrz: GŁÓWNY
– Głucho o tym piszą/ mowią. Perobscura est fama [...] mutè. [...] niemo. Kn 194.
patrz: GŁUCHO
– Szczęká gárniec/ dzwon. [...] Raucum tinnit, sonat. Raucum edit sonum. Szczęka vel nié brzmi/ głucho brzmi. nié brzmi/ nié ooddáié dźwięku/ iák w-pudło uderzył. Kn 1105.
patrz: GŁUCHO
– Głucho/ Surdum [...] transtulit ad odores. Surdum spirare słábo wónieć. [...]. Kn 194.
patrz: GŁUCHO
– Głuchy/ co nié słyszy. Surdus. [...] Surdus veritatis. [...] Captus auribus. Kn 194.
patrz: GŁUCHY
– Głuchy/ ktorégo nié słyszeć/ ábo źlé słyszeć. Niégłośny. Surda buccina. [...] Surdus ictus. [...] Subsurda vox. Kn 195.
patrz: GŁUCHY
– Głuchy chytrzé/ słyszy nié słysząc. [...] qui simulat se non audire [...]. Kn 195.
patrz: GŁUCHY
– Głupiomowność/ Stultiloquium, stultiloquentia [...] Kn 195.
patrz: GŁUPIEMOWNOŚĆ, GŁUPIOMOWNOŚĆ
– Blázgoń/ głupiomowny/ plugáwomowny/ Morologus [...]. Oscus [...]. Scurrilis homo [...]. Scurra improbissimus. Petulans atqué improbus scurra ║ Spurcidicus, [...] Opicus, [...]. Kn 34.
patrz: GŁUPIOMOWNY
– Głupiomowny/ Morologus homo [...]. Abderitani stulti habebantur [...]. Kn 195.
patrz: GŁUPIOMOWNY
– Głuch/ głuszék/ niédosłuch. Kn 194.
patrz: GŁUSZEK
– Głuszék./ v. Głuch. Kn 195.
patrz: GŁUSZEK
– Gmátwam/ Conuoluo herbam [...] Conuoluo verba [...] Mare conuoluit [...] Glomerant venti nubes [...] vide Kupię/ Mięszam. Kn 195.
patrz: GMATAĆ, GMATWAĆ, GMATWAĆ
– Podéptác [...] Gniécie/ gmátwa/ łámie. Commulco, i. conculco, collido [...]. Kn 736.
patrz: GMATAĆ, GMATWAĆ, GMATWAĆ
– Stłaczam/ vtłaczam/ gmátwam iáko pilśniarz/ czapnik. [...] Denso [...] Cogo, constipo [...] Concilio [...] v. Pilśniarz. [...]. Kn 1066.
patrz: GMATAĆ, GMATWAĆ, GMATWAĆ
– Pyszczé w-zięmi/ ryié zięmię świniá. Rostro sus terram ruit [...] Transfertur et ad homines. Pyszczé/ gmerzé chłop w-roli/ orzé márnié. Rostro [...] rostrare vomere superiora terrae [...]. Kn 904.
patrz: GMERAĆ, GMERAĆ, GMYRAĆ
– Grzébię w piasku/ gmérzę. Ruspari gallinarum proprium [...] Rimor terram rastris [...] Radit coruus terram [...] Scrutari abdita terrae [...] Scalpurio [...] Gallus scalpurire incipit vngulis [...] Scalpere terram vnguibus [...]. Kn 215.
patrz: GMERAĆ, GMERAĆ, GMYRAĆ
– Gmerzę/ vide Grzébię w piasku/ Pyszczę/ Szperam. Kn 195.
patrz: GMERAĆ, GMERAĆ, GMYRAĆ
– Gmerzący w zięmi [...] Scalpuriens [...]. Kn 195.
patrz: GMERZĄCY
– Gmyśli/ ku myśli/ wédług żądánia. Ex voluntate mea id accidit. Radem temu [...]. Kn 196.
patrz: GMYŚLI, KU MYŚLI
– Po woli swey/ po swey woli [...] Pax non sponte ducum fuit. Nié g-myśli hétmánom [...]. Kn 721.
patrz: GMYŚLI, KU MYŚLI
– Nié g-myśli mi/ ábo komu co/ nié w-smák mu. Praeter sententiam aliquid euenit [...] v. Niéposzło mu to. Kn 502.
patrz: GMYŚLI, KU MYŚLI
– Gnáruię się [...] vide Zywię się. Kn 196.
patrz: GNAROWAĆ
– Gnáruię się/ spráwuię się dobrzé [...]. Kn 196.
patrz: GNAROWAĆ SIĘ
– Gnat vide Kość. Kn 196.
patrz: GNAT
– Szkorbut/ szorboch/ Schorbuk/ [...] scorbutus [...] dwoiáki iést/ Vstny iéden/ Gniléc [...] Stomacace [...] Oscedo [...]. Drugi wnętrzny nożny/ co w nogách bywa [...] Sceletyrbe [...] Scelotyrbe. Kn 1116.
patrz: GNILEC
– Gniléc. vide Szkorbut. Kn 197.
patrz: GNILEC
– Tłustą czynię ziémię/ Stercoro [...] Stercorant segetem, lupinum, fabae vitia [...] v. Gnoię 2. Kn 1143.
patrz: GNOIĆ
– Spráwiam gnoiem ogród/ v. Gnoię 2. Kn 1050.
patrz: GNOIĆ
– Gnoię rolą/ náwożę gnoiem/ spráwiam gnoiem. Stercoro agrum [...] Laetifico agrum [...] Laeto, as. arbores [...] Laetamine saturo prata. Pabulor oleas fimo [...] Agrum stercore saturare, satiare: ingere stercus vitibus [...] Pingui fimo saturare solum [...]. Kn 197.
patrz: GNOIĆ
– Gnoię ránę/ wrzod. Emargino vlcera [...]. Kn 197.
patrz: GNOIĆ
– Powożę polé gnoiem/ v. Gnoię 2. Náwożę. Kn 806.
patrz: GNOIĆ
– Gnoię/ zgniło czynię. Putrefacio [...]. Kn 197.
patrz: GNOIĆ
– Gnoię/ aliter. zgnoić kogo. Carceri in perpetuum includere. Lepidè, Teren. in Andria. Verberibus caesum te; in pistrinum Daue dedam vsque ad necem, ea lege & omine, vt si te inde exemerim, ego pro te moiam. i. in perpetuum [...] Damnare in salinas in perpetuum [...]. Kn 197-198.
patrz: GNOIĆ
– Gnoisty/ nágnoiony. Stercoratus, stercoratissimus [...] Stercorosus, stercorosissimus [...]. Kn 198.
patrz: GNOISTY
– Gnoiący/ iáko máść gnoiąca. Septicus [...] Vis medicamenti septica [...]. Kn 197.
patrz: GNOJĄCY
– Gnoiék/ tr. ad mores. vide. Smród/ tr. Domak. Kn 198.
patrz: GNOJEK
– Gnóiék/ de homine, sensu proprio. Fimeti incola, cui fimetum est casae vice [...] E sterquilinio effossus [...] Stercutius [...] rex qui stercorationem docuit, in deos relatus. Kn 198.
patrz: GNOJEK
– Gnoienie roley/ Nawoz. Stercoratio [...]. Kn 198.
patrz: GNOJENIE
– Gnoiéwisko/ Sterquilinium [...] Fimentum [...] Sterculinum [...] Sterculinium [...]. Kn 198.
patrz: GNOJEWISKO, GNOJEWISKO, GNOJOWISKO
– Gnoiowki/ Crates stercorariae [...] nostri asseribus vtuntur. Kn 198.
patrz: GNOJEWKA, GNOJÓWKA, GNOJÓWKA
– Wásąg/ fássunk [...] Sirpea [...] Scirpicola olerum [...] Virgea [...] Gnoiówki [...]. Kn 1225.
patrz: GNOJEWKA, GNOJÓWKA, GNOJÓWKA
– Gnoiowy/ Stercorarius [...] Stercoreus [...] Stercoraria porta [...]. Kn 198.
patrz: GNOJOWY
– Godziná/ Hora. Kn 199.
patrz: GODZINA
– Godziny/ godzinki/ kościélne modlitwy. vide PacieGrzé [!] Kápłáńskie. Kn 200.
patrz: GODZINKI
– Godzinki Pánny Máryiey/ Vulgò Officium B.M.V. Latinè àutem, Preces horariae quae sub Deiparae nomine Deo offeruntur. [...] Mowię ábo śpiewam godzinki P. Máryey. Kn 200.
patrz: GODZINKI
– Godzinki P. Máryey/ ksiąszki. Vulgo officium B.M.V. Kn 200.
patrz: GODZINKI
– Gołąb dziki siny/ Columba agrestis et saxatilis. Kn 200.
patrz: GOŁĄB
– Gołąbię/ gołąbiątko/ Pipio [...] Pullus columbinus. Kn 200.
patrz: GOŁĄBIĄTKO
– Gołąbię/ gołąbiątko/ Pipio [...] Pullus columbinus. Kn 200.
patrz: GOŁĄBIĘ, GOŁĘBIĘ, GOŁĘBIĘ
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia. Kn 668.
patrz: GOŁĘBI
– Groch leśny/ vide Gołębi groch. Kn 209.
patrz: GOŁĘBI
– Piędź/ (ita pono thema, vt żerdź/ miedź/ ćwierć/ gołoledź etc. at piądź et piędzia/ vt aliqui loquuntur, nullam habet analogiam). Kn 685.
patrz: GOŁOLEDŹ
– Gołoledź/ Glaciatus humor, aqua. Kn 200.
patrz: GOŁOLEDŹ
– Gorący/ propriè. Ferudis aestus, feruida flamma [...]. Feruens aqua [...]. Flagrans, flagrantissimus sol [...]. Torridus àér [...]. Torrida aesta. Kn 202.
patrz: GORĄCY
– Gorący/ aliter. piéprz/ imbier etc. Feruens gustu radix. Kn 202.
patrz: GORĄCY
– Gorączká/ Febris. Kn 202.
patrz: GORĄCZKA
– Gorączká cięszka/ wiélka. Causodes [...]. Ardens febris [...]. Flagrans febris [...] Acuta febris, vehemens [...]. Intentio febris. Kn 202.
patrz: GORĄCZKA
– Gorączká cięszka/ wiélka. Causodes [...]. Ardens febris [...]. Flagrans febris [...] Acuta febris, vehemens [...]. Intentio febris. Kn 202.
patrz: GORĄCZKA
– Gorysz/ Gorzysz ziéle. vide Wiéprzyniéc. Kn 203.
patrz: GORYSZ, GORZYSZ, GORZYSZ
– Stoię gospodą v kogo/ Diversor apud aliquem [...]. Haec illum regia cepit. Tu stał gospodą. Hospitor. [...] Diuerto ad hospitem: diuerto ad aliquem in hospitium. Kn 1067.
patrz: GOSPODA
– Gospodá prywatna/ Hospitium [...] Hospitio ab illo accipior. Kn 204.
patrz: GOSPODA
– Gospodá pospolita/ gościnny dom/ gościniec. Hospitium [...]. Inuitare hospitio, discedere ex hospitio [...] Taberna diuersoria [...] Kárczmá aliud est. Szynkowny dom. In pagis Poloniae utrumq[ue] simul est, et in oppidis. Kn 204.
patrz: GOSPODA
– Gospodą stáwiam kogo u siébié. vide Stáwiam gospodą. Kn 205.
patrz: GOSPODA
– Gospodą v kogo stoię/ vide Stoię gospodą. Kn 205.
patrz: GOSPODA
– gospodę u niego mam. Kn 204.
patrz: GOSPODA
– Gospodárski/ gospodarzow. Familiaris. [...] Filius familiaris. Kn 205.
patrz: GOSPODARSKI, GOSPODARSKI, HOSPODARSKI
– Gospodárskie ábo o gospodárstwié księgi. [...] Oeconomica. Kn 205.
patrz: GOSPODARSKI, GOSPODARSKI, HOSPODARSKI
– Gospodárski/ do gospodárstwá naléżący. Familiaris. [...] Rationes Familiares. Kn 205.
patrz: GOSPODARSKI, GOSPODARSKI, HOSPODARSKI
– Gospodárski/ do gospodárstwá naléżący. Familiaris. [...] Rationes Familiares. Kn 205.
patrz: GOSPODARSTWO
– Gospodarz biesiádny/ co sprawuie bánkiet/ vcztę gościom. vide Biesiádnik. Kn 205.
patrz: GOSPODARZ
– Gospodyni w swym domu/ Materfamilias. Kn 205.
patrz: GOSPODYNI
– Gospodyni/ aliter. vt Dobra gospodyni. Idem gospodárna. vide Gospodárny. Kn 205.
patrz: GOSPODYNI
– Gościniéc/ [...] Item Gospoda I. Kn 204.
patrz: GOŚCIENIEC, GOŚCINIEC, GOŚCINIEC
– Gościniéc/ v. Drogá torowána. Kn 204.
patrz: GOŚCIENIEC, GOŚCINIEC, GOŚCINIEC
– Gotowizná/ gotowego co. Paratum. [...] Parati nihil est. Kn 205.
patrz: GOTOWIZNA
– Goździk dréwniány. [...] Clauulus ligneus. Kn 206.
patrz: GOŹDZIK, GOŹDZIK, GWOŹDZIK
– Goździki v Lutnié/ etc. kołki. Collabi, Caelio R. è Graeco. [...]. Kn 206.
patrz: GOŹDZIK, GOŹDZIK, GWOŹDZIK
– Goździk żélázny/ goździczék. Clauulus [...]. Collaria cum clauulis imponuntur canibus. [...]. Kn 206.
patrz: GOŹDZIK, GOŹDZIK, GWOŹDZIK
– Goździki/ kwiatki swoyskie ogrodne.Caryophyllus, flos odoratus & coronarius [...]. Kn 206.
patrz: GOŹDZIK, GOŹDZIK, GWOŹDZIK
– Goździk/ vel vsitatius goździki do potraw. Caryophyllum [...]. Kn 206.
patrz: GOŹDZIK, GOŹDZIK, GWOŹDZIK
– Gorá nádmorska/ ábo námorska. Promontorium [...]. Acroterium [...]. Kn 202.
patrz: GÓRA
– Cená wzgorę idzié/ [...] Crescit pretium rerum venalium. Kn 61.
patrz: GÓRA
– Idzié wzgorę cená/ zboże. v. Drożéié. Kn 240.
patrz: GÓRA
– Gorá nádmorska/ ábo námorska. Promontorium [...]. Acroterium [...]. Kn 202.
patrz: GÓRA
– Góra w mieszkániu/ budowániu. Non dicas mons, sed vide Piętro/ Altáná/ Poddásze/ Mieszkánie ná gorzé. Kn 202.
patrz: GÓRA
– Gorny/ wzgorę będący/ nagorny. Superus [...]. Limen superum, inferum [...]. Kn 203.
patrz: GÓRNY
– Gorny/ ná gorách mieszkáiący/ rostący. Monticola [...]. Montiuagus [...]. Montanus [...]. Kn 203.
patrz: GÓRNY
– Gorny/ [...] vide Pyszny. Kn 203.
patrz: GÓRNY
– Grábárka/ Opera vel ars fossoris. Kn 206.
patrz: GRABARKA
– Myszká gruczoł szkápi/ [...] Pani aut glandulae equorum. Kn 440.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Gruczoły/ guzy zaskórne po rozm,aitych częściách ciáłá rostące. Glandulae [...] Antiades, tumor faucium [...] Glandulas in inguinibus [...] Zołzy/ wrzody [...]. Kn 213.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Dymienicé/ Bubones [...] vide. Gruczoły. Kn 158.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Guz ná cielé z vderzenia/ Nodus plagarum [...] Plaga ex retuso telo [...] Tuber [...] v. Gruczół. vicin. Vdérzénie [...]. Kn 218.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Slinne iágody w vściech/ mándlé/ guziki w-gárdlé przyrodzone/ iáko migdały. Antiades [...] Tonsillas [...] v. Gruczoły [...]. Kn 1017.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Gruczół/ aliter vide Guz zaskorny. Kn 213.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Podozorze od wiéprzá/ Glandium [...] Glandula [...] glandulae apri [...] v. Gruczoły [...]. Kn 743.
patrz: GRACZOŁ, GRUCOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZOŁ, GRUCZÓŁ, GRUCZUŁ
– Gram kostki/ piłę/ etc. Ludo aleam. [...] Ludere tali ludo. [...] Ludo pila. [...] Kn 207.
patrz: GRAĆ
– Gram ná lutni/ kornecié/ etc. Cano fidibus, tibijs [...] Concino lyra [...] Concino aliquid plectro [...]. Kn 207.
patrz: GRAĆ
– Grof/ grábiá/ hrábiá. Comes magistratuum, Praesidum [...]. Kn 209.
patrz: GRAF, GRAF, GROF
– Fármuszká/ grámatká/ Offa coctae siliginis [...]. Kn 174.
patrz: GRAMATKA, GRAMATKA, GRAMATYKA
– Grámatká/ vide. Fármuszká. Kn 207.
patrz: GRAMATKA, GRAMATKA, GRAMATYKA
– Słów końcowe odmiány v Grámmátykow w-káżdem ięzyku [...] Casus, sunt gradus declinationis. seu Variatio vltimae syllabae in declinatione [...]. Kn 1021.
patrz: GRAMATYK
– Términ szkolny v Grámátyków/ Diáléktyków/ filozofów/ Iurystów/ Lekárzów. Item Aptekárzów etc [...] vocabulum artis cuiusq proprium, vel in arte quauis vsitatum [...] vox artis symbolica ex compacto significans aliquid. Kn 1140.
patrz: GRAMATYK
– Grámátyk/ Grammaticus [...] Grammatista [...] Literator [...] Literator linguae Latinae [....] Literatus [...] Literio Graecus [...]. Kn 207.
patrz: GRAMATYK
– Grámátyká/ Grammatica, seu Grammatice [...] Literatura [...] Literarum scientia: Literarum cognitio: rectae loquelae scripturae scientia [...] Literae [...] Grammaticè loqui aliud, & Latinè aliud [...]. Kn 207.
patrz: GRAMATYKA
– Grámolę się [...] Eo per obstantia [...] Enitor per ardua [...] Enitor aggerem obiectum: Enitor in equum [...] Eluctor niues [...] Eluctor obstantia: Eluctor per multa impedimenta [...] Metabat se serpens [...] Capesso me aliquò [...]. Kn 207.
patrz: GRAMOLIĆ SIĘ
– Suwam się/ Sinuatur: labitur serpens. Rapere immensos orbes per humum [...] Tractu placido reptauit draco [..] Metabat sese circum loca [...] Suwał się/ Czwálał się/ Grámolił [się]. Fluctuatim ire [...] Vicin. Snuię się. Kn 1085.
patrz: GRAMOLIĆ SIĘ
– Lépiennik/ vide. Gránaték. Kn 358.
patrz: GRANATEK
– Gránaték kámień/ Carbunculus. Carchedonius [...]. Kn 207.
patrz: GRANATEK
– Gránaték ziéle/ szárłat/ lépiennik/ zwiésinosék. Horminum [...]. Kn 207.
patrz: GRANATEK
– Zwiésinosék ziéle/ v. Gránaték 1. Kn 1456.
patrz: GRANATEK
– Gránatowe iábłko/ Punicum [...] Malum Punicum [...] Malum granatum [...] Granatum [...] Apyrenon [...] Leucococcon [...] Erythrococcon [...]. Kn 207.
patrz: GRANATOWY
– Gránatowych iábłék skórká/ Malicorum [...] Przegródká/ błonká tychżé. Ciccus, ciccum [...] Membrana, discrimen cellularum mali granati Punici [...] Hitta, hicta [...]. Kn 207.
patrz: GRANATOWY
– Gránatowa fárbá/ Balaustinus color. vide Indych. Kn 207.
patrz: GRANATOWY
– Gránatowe wino/ Rhoites [...] vinum è punicis [...]. Kn 207.
patrz: GRANATOWY
– Gránatowych iábłék kwiát/ Balaustium [...] Cytinus [...] ampullagium, & ambulacium, & Caducum mali punici appellat. Kn 207.
patrz: GRANATOWY
– Indych fárbá gránatowa/ brunatna Indicum [...] Balaustinus color [...] v. Fárbownik. Kn 252.
patrz: GRANATOWY
– Węglásty/ węgły máiący/ wegłów péłny/ grániásty. Angulosus [...] Angulatus [...] Angularis [...] Polygonius [...] polygonia turris [...] Multangulus [..] Formam angulorum exhibet [...] Lenticularis figura [...] Pangonius lapis multorum angulorum crystallo similis [...]. Kn 1233.
patrz: GRANIASTY
– Grániásty/ vide Węglásty 1. Czworográniásty. Kn 208.
patrz: GRANIASTY
– Gránicá Limes [...] Consinium [...]. Kn 208.
patrz: GRANICA, GRANICA, HRANICA
– Gránie/ aliter. vide Igránie. Kn 208.
patrz: GRANIE
– Gránie muzykow/ Incentio tibiarum [...] Aulodia, Citharodia, Lyrodia, i. cantus tibiae, citharae, lyrae [...]. Kn 208.
patrz: GRANIE
– Graty stáre. [...] Vilis supellex [...] vide Rupieci. Kn 208.
patrz: GRAT
– Grawálny/ do gránia należący. Lusorius alueus. Lusoria pila [...] Ludicer [...] Ludicrae tibiae [...]. Kn 208.
patrz: GRAWALNY
– Pogrążam się/ grążę się/ zánurzam się/ ná dno idę/ tonę. Sido absolute. Sido in aqua: sido ad ima. Pars arboris ab radice validiùs sidit. [...] Desido [...]. Kn 753.
patrz: GRĄŻYĆ SIĘ
– Grążę się/ vide Pogrążam się. Kn 208.
patrz: GRĄŻYĆ SIĘ
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz: GRECKI
– Godny/ godziwy/ godziły/ grzéczny. Dignus [...] Digna forma. Dignissimum donum, s. quod dijs offeratur. Idoneus auctor: idonei atque integri homines [...] Condignum donum, qualis est qui donum dedit, & qualis est cui datum est [...] Luculentus auctor. Ad omnia summa natus. Honoribus amplissimis perfunctus: summa est in eo dignitas: summae est dignitatis: magna dignitate praeditus [...] In eam rem si quid habebo [...] Co do tego. [...] vide. Wspániáły. Kn 199.
patrz: GRECZNY, GRZECZNY, GRZECZNY, GRZĘCZNY
– Iákby go wymálował. v. Piękny/ Grzéczny. Kn 230.
patrz: GRECZNY, GRZECZNY, GRZECZNY, GRZĘCZNY
– Chłop ad laudem, vt chłop grzéczny/ Latinè Vir egregius, et absolute vir [...] Toś mi chłop. Kn 66.
patrz: GRECZNY, GRZECZNY, GRZECZNY, GRZĘCZNY
– Grzéczny/ Aptus, idoneus, accomodatus ad aliquid [...] Scitus [...] Scitè scitus: graphicus, lepidus [...] v. Godny 2. et sequentia. et Wyborny. Kn 216.
patrz: GRECZNY, GRZECZNY, GRZECZNY, GRZĘCZNY
– Przékęsuię aliter. Przékąsił piés nogę szátę/ etc [...] vide Kąsam/ Gryzę 1. Kn 843.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Gryzę co/ Rodo vngues [...] Rodunt mures aliquid [...] Corrodo [...] Mures scutum corroserunt. Zgryzły. Arrodo morsu [...] Derodo[...] Mordere frenum [...] Mandit equus frena [...] Mandit equus ferrum [...] Frendere [...] Nucem dentibus conficere [..] Frangere nucem [...] rozgryść [...]. Kn 214.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Gryzę co/ Rodo vngues [...] Rodunt mures aliquid [...] Corrodo [...] Mures scutum corroserunt. Zgryzły. Arrodo morsu [...] Derodo[...] Mordere frenum [...] Mandit equus frena [...] Mandit equus ferrum [...] Frendere [...] Nucem dentibus conficere [..] Frangere nucem [...] rozgryść. Tondent dumeta iuuenci [...] Strzygą/ gryzą chrost [...]. Kn 214.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Gryzę co/ tr. Circumrodo [...] Dudum circumrodo, quod deuorandum est [...] Rodo aliquid. vide. Frásuię się / trapię się. Kn 214.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Sumnięnie mám/ Rusza nie sumnięnie. Religionem habeo: habeo religioni aliquid: venit mihi aliquid in religionem [...] Mordeor conscientia [...] Conscius animus me remordet [...] gryzié mię sumnięnie. Kn 1083.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Trápi mię co/ gryzié/ rupi/ tr. Dolet mihi aliquid. Mordet me id [...] AEgritudo lacerat, exest, planeque conficit animum meum, Habeo illam molestiam [...]. Kn 1150.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Iést co gryść/ i. Przykra/ frásowliwa rzécz. Kn 247.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Mam co gryść. v. Frásuię się. Kn 384.
patrz: GREŹĆ, GRYŹĆ, GRYŹĆ, GRZYŹĆ
– Groch tyczny/ Wielogroch. Pisum maius Kn 209.
patrz: GROCH
– Groch leśny/ vide Gołębi groch. Kn 209.
patrz: GROCH
– Groch kozi/ vide Łyszczycá. Kn 209.
patrz: GROCH
– Groch leśny/ vide Gołębi groch. Kn 209.
patrz: GROCH
– Groch swoyski/ pospolity. Pisum. [...] Pisum minus. Kn 209.
patrz: GROCH
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia. Kn 668.
patrz: GROCH
– Grodzki/ grodowy. Castrensis notarius etc. [...] Kn 209.
patrz: GRODOWY
– Gródź/ grodza/ ogrodzenie/ zagrodá. Septum [...] Locus in quo animalia domestica inclusa pascuntur, vt fera in viuario. Loca septa [...] Sepimen [...] Sepimentum [..] Conseptum [...] Chors [...] Rosas purpureas exisse in chorte matris Aureliani [...] vide Podwórze. Tutela fundorum [...] vide Zwierzyniéc. Kn 209.
patrz: GRODZA
– Grodzę/ Texo sepes [...] Sepio [...] vide Ogradzam. Kn 209.
patrz: GRODZIĆ
– Gromię kogo/ trzáskam. Tono saeuo murmure & verberibus, [...]. Bacchor & debacchor in aliquem, [...]. Inuehor in aliquem, [...]. Intono, [...]. Kn 210.
patrz: GROMIĆ
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: GRONO
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: GRONO
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: GRONO
– Szostak/ grosz poszostny […] Drachma et semis […] Nummus sexcuplex, nempe sesterios sex continens. Propè pari pretio Decussisexis aestimabatur, s. 16 assibus. Licet hoc nomine Denarius etiam vocabatur, sed impropriè. V. Poczwórny grosz. Kn 1120.
patrz: GROSZ
– Grosz poczworny/ vide Poczworny. Kn 211.
patrz: GROSZ
– Potróyny grosz […] Nummus triplaris, s. tres sestertios continens. Octussis dici posset. nam ab octusse triplaris noster tantùm semisse deficit, continet enim 7 asses et semissem. Confer Grosz/ Poczwórny/ Széląg […]. Kn 796.
patrz: GROSZ
– Podwóyny grosz/ Hemidrachmium, Triobolum […]. Kn 750.
patrz: GROSZ
– Poczworny grosz Polski/ Czwártak/ Srebrnik drobny/ Iuliusz Włoski wédług stárey ceny […] Drachma […] Denarius […]. Kn 729.
patrz: GROSZ
– Grozá/ vide Strách 2. Brzydkość [...] Grozá y patrzyć. Kn 211.
patrz: GROZA
– Groźbá/ pogroszká/ przegrażánié się. Comminatio [...]. Minae, plur. tantum [...]. Eminatio. Minaciae [...]. Minatio [...]. Intentus palmarum [...]. grożenie. Kn 211.
patrz: GROŹBA
– Groźny/ Minax [...]. Minacissimus [...]. Kn 212.
patrz: GROŹNY
– śmierci ábo grobu bliski. Occiduus. Kn .
patrz: GRÓB
– Chłopstwo/ Agrestes [...] Conuentus agrestium [...] Rusticutas [...] vide Chłop gruby. Kn 67.
patrz: GRUBY
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: GRUBY
– Bóty chłopskie grube/ vide Kurpie. Kn 42.
patrz: GRUBY
– Chłop gruby/ robotny/ Petrones et rupices [...] vide Chłopstwo. Kn 66.
patrz: GRUBY
– Grucá ięczmienna/ vide Kászá 3. Kn 213.
patrz: GRUCA, GRUCA, GRUCZA
– Owsianki/ v. Grucá. Kn 654.
patrz: GRUCA, GRUCA, GRUCZA
– Kászá tárta/ przécierána przéz durszlák/ Kremor/ Grucá ięczmienna/ etc. Sorbitio ex hordeo vel ex alica [...] Cremor hordei [...] Cremor ptisanae [...] Ptisanarium orizae [...]. Kn 270.
patrz: GRUCA, GRUCA, GRUCZA
– Grucá/ owsianká. Granea [...] Auenacea puls [...] Granatum [...]. Kn 213.
patrz: GRUCA, GRUCA, GRUCZA
– Pęczakowa/ ábo z-pęczaku grucá/ v Kremor. Kn 677.
patrz: GRUCA, GRUCA, GRUCZA
– Grucha gołąb/ sinogárlicá. etc. Gemit turtur [...] Plausitat palumbus [...] Minurrit [...] Minurit [...] Minurio [...]. Kn 213.
patrz: GRUCHAĆ
– Gruchawká/ v. Trukawká/ drudzy sinogárlicę ták zowią. Kn 213.
patrz: GRUCHAWKA
– Gruchotká/ gruchawká. Crepitaculum [...] Sistrum [...]. Kn 213.
patrz: GRUCHAWKA
– Gruchnęło co/ Ingruit terror [...] Ingruit horror armorum [...] Perstrepit rumor in aula [...] Increbrescit rumor [...] Crebrescit vel crebescit fragor [...] Increpuit suspicio [...] Instrepit [...] Si quid terroris instrepat. Kn 213.
patrz: GRUCHNĄĆ
– Gruchot/ gruchotánie. Crepitus testarum [...] Sonitus testarum [...] Strepitus [...] Strepitus rotarum Plausus columbarum [...] & palumbes plausitant [...]. Kn 213.
patrz: GRUCHOT
– Gruchocę/ Crepito [...] Culmina tectorum grandine crepitant. Concrepo [...] Qui simul concrepuerint. i. signum crepitu dederint [...] Increpo [...] Increpuit discus. Kn 213.
patrz: GRUCHOTAĆ
– Gruchot/ gruchotánie. Crepitus testarum [...] Sonitus testarum [...] Strepitus [...] . Kn 213.
patrz: GRUCHOTANIE
– Gruchot/ gruchotánie [...] Strepitus rotarum Plausus columbarum [...] & palumbes plausitant [...]. Kn 213.
patrz: GRUCHOTANIE
– Gruchotká/ gruchawká. Crepitaculum [...] Sistrum [...]. Kn 213.
patrz: GRUCHOTKA
– Grzéchotká/ Crepitaculum [...] vide Gruchotká. Kn 216.
patrz: GRUCHOTKA
– Gruczoły/ guzy zaskórne po rozmáitych częściách ciáłá rostące [...] Gruczołék/ guzik/ gruzołká. Aduerte vocem tonsillarum significare non tantùm morbum, sed etiam particulas corporis naturales, de quibus vide. Slinna iágodá. Kn 213.
patrz: GRUCOŁEK, GRUCZOŁEK, GRUCZOŁEK
– Szyiowáty/ szyié otyłey propriè [...] Glandulosus [...] Amplae & glandulosae cer[ui]cis porcus, (propriè gruczołowáty) Gutturosus. Kn 1129.
patrz: GRUCOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY
– Woláty: wole máiący. Gutturosus [...] Gutture turgido [...] Guttur homini tantúm & suibus intumescit aquarum quae potantur vitio [...] vide. Gruczołowáty. Kn 1279.
patrz: GRUCOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY
– Gruczołowáty/ Strumosus homo [...] strumosus sus [...] Strumaticus [...] Glandulosa ceruix suis [...] Grandinosus sus [...]. Kn 213.
patrz: GRUCOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY, GRUCZOŁOWATY
– Páździernikowy/ (vt Styczniowy/ Grudniowy/ Máiowy) [...] v. Listopad. Kn 676.
patrz: GRUDNIOWY
– Budowánie ná cudzym gruncié/ Superficies [...] Superficium [...] Superficiaria aedes [...]. Kn 51.
patrz: GRUNT
– Gniłká/ i. zgniła gruszká. vide Zgniły. Kn 197.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gruszká léśna/ Pyraster [...] Pyrus siluestris. [...] Achras [...]. dicitur & de arbore, & de fructu. Kn 214.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gruszká/ owoc. Pyrum. Kn 214.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gruszká/ drzéwo. Pyrus. Kn 213.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Rosypuié co/ pięniądzé/ pszęnicę/ groch piasék/ gruszki. Kn 934.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gruszká ziemna ziéle/ gruszká wycza. Apios. Kn 214.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Iądrko iábłek/ gruszék. [...] Semina plantarum, [...] Nucleus pomi, [...]. Kn 228.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gdulá gruszká/ Pyrum cucurbitinum, [...] Pyrum librale, [...]. Kn 187.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Báby/ gruszki / Pyra mammosa. Pomponiana. Kn 11.
patrz: GRUSKA, GRUSZKA, GRUSZKA
– Gruszecznik/ Vinum factitium ex pyris [...]. Kn 213.
patrz: GRUSZECZNIK
– Gryszpan/ AErugo aeris [...]. Kn 214.
patrz: GRYNSZPAN, GRYSZPAN, GRYSZPAN
– Mąká poślédnia/ vide Gryz. Kn 381.
patrz: GRYS, GRYS, GRYSS, GRYZ
– Gryz z ięczmieniá przypiekánego ábo práżonego stárych ludzi. Alphitum [...] Omelysis [...] Polenta [...] vide etiam Kaszá 1. Kn 214.
patrz: GRYS, GRYS, GRYSS, GRYZ
– Gryczak/ gryzká vel gryská [...] Placenta ex crimno. vide Gryz. Kn 214.
patrz: GRYS, GRYS, GRYSS, GRYZ
– Gryz/ mąká pszenna poślednia. Crimnum [...] Vtriculus [...] tertij ordinis farinam vocat. Kn 214.
patrz: GRYS, GRYS, GRYSS, GRYZ
– Gryská/ Panis excrimno [...]. Kn 214.
patrz: GRYSKA, GRYSKA, GRYZKA
– Gryczak/ gryzká/ vel gryská [...] Placenta ex crimno. vide Gryz. Kn 214.
patrz: GRYSKA, GRYSKA, GRYZKA
– Wódká gryząca żélázo/ Stychwásér [...] Aqua rodens ferrum. vulgò Aqua sortis. Kn 1276.
patrz: GRYZĄCY
– Gryzienie w żołądku/ morzenie/ żárcie w kiszkách. Rosio stomachi, rosio intestinorum [...] Torsio stomachi [...] Dysenteria [...] Chordapsus, voluosus [...] Strophus [...] Vermina [...] Tormina [...] Ileos vel Ilèus [...] Tormines [...] Tortura [...]. Kn 215.
patrz: GRYZIENIE
– Gryzę się sam w sobié/ gryzę co/ tr. Discrucior animi [...] Percrucior [...] Hoc demum est quod percrucior. Rumpor inuidiâ [...] Rumpor malis [...] Maceror quod sim tibi causa doloris [...] Conficio me [...] Mordeor conscientiâ [...] Mandendo sese conficit ipsa [...] Ringor [...] Fremo [...]. Kn 214-215.
patrz: GRYŹĆ SIĘ, GRYŹĆ SIĘ, GRZYŹĆ SIĘ
– Gryzę się z kiem/ vide Swárzę się. Ná vdry. Kn 214.
patrz: GRYŹĆ SIĘ, GRYŹĆ SIĘ, GRZYŹĆ SIĘ
– Frásowliwy/ Solicitus timor, mens, dolor [...] Ipsus se comest. animo hercle suo sat est homo miser [...] Anxius senex, aegritudo [...] Anxia cura [...] Frásowliwy o swe rzéczy. Curiosus [...] Frásuiący się/ trapiący się/ gryżący się. Satageus [...] Districtus solicitudine [...]. Kn 179.
patrz: GRYŻĄCY SIĘ
– Nagrzewam/ vide Grzéię/ Zágrzewam. Kn 460.
patrz: GRZAĆ
– Grzéię się/ vide Zágrzewam się. Kn 216.
patrz: GRZAĆ
– Grzéię/ vide Zagrzewam. Kn 216.
patrz: GRZAĆ
– Grzéię się/ vide Zágrzewam się. Kn 216.
patrz: GRZAĆ SIĘ
– Fáirká stołowa do grzania potraw [...] Foculus [...] Crater [...]. Kn 171.
patrz: GRZANIE
– Grzanie/ Sume ex Zágrzewánie. Kn 215.
patrz: GRZANIE
– Kąsék piękny/ Grzanká tr. [...] Bolus magnus, non vulgaris [...] Crucior tantum bolum ereptum mihi è faucibus [...] Libamentum [...] Debemus instar apum libamenta illa varia in vnum saporem confundere [...]. Kn 269.
patrz: GRZANKA, GRZANKA, GRZONKA, GRŻANKA
– Witay mi to/ i. Dobry to zysk/ Obrywká/ dochód: dobra to grzanká/ tr. [...] Lucrosum id mihi est: in lucro deputo [...] Fenerat id mihi. Is quaestus est vberrimus. Vicinum, Nié ládá to co. Kn 1268.
patrz: GRZANKA, GRZANKA, GRZONKA, GRŻANKA
– Grzanká/ tr. vide Kąsék 2. Kn 215.
patrz: GRZANKA, GRZANKA, GRZONKA, GRŻANKA
– Grzanká/ Tabellas paniceas frigi aut è sorbitiuncula esitari solitas [...]. Kn 215.
patrz: GRZANKA, GRZANKA, GRZONKA, GRŻANKA
– Grzędá w ogrodzié/ vide Grządká. Kn 216.
patrz: GRZĄDKA
– Kwáterá w ogrodzié/ vide Grządká. Kn 341.
patrz: GRZĄDKA
– Pogrodká/ vide Grządká. Kn 753.
patrz: GRZĄDKA
– Siéię co/ propriè. Sero fruges [...] Sero hordea [...] Semino [...] Spargo semen [...] Dissero [...] Olitor disserit in areas res cuiusque generis rozsiewa po grządkách. Insero frumentum arboribus [...] Mando semina terrae [...] Committo semina sulcis [...]. Kn 995.
patrz: GRZĄDKA
– Lecha/ vide Grządká. Kn 354.
patrz: GRZĄDKA
– Grządká ábo kwáterá w ogrodzié ziélnym wszélákim/ Lechá/ leszká. Area, areola [...] Puluinus [...] Puluinulus [..] Fori [...] Porculetum [...] Regiones in vineis [..] Kwátery grządék kilá działow máiące Tabulae in vineis [...]. Kn 215.
patrz: GRZĄDKA
– Grządziel/ vide. Pługowy dyszél. Kn 215.
patrz: GRZĄDZIEL
– Pługowy dyszél/ Grządziel. Temo [...] Lorum boues iugo adiungens [...] Cohum [...]. Kn 715.
patrz: GRZĄDZIEL
– Grzbiét u ksiąg. [...] Dorsum libri [...]. Kn 215.
patrz: GRZBIET
– Grzbiét/ Dorsum [...] Dorsus [...] Tergum. [...]. Kn 215.
patrz: GRZBIET
– Grzébło/ szropá. Strigilis [...] Strigil. Kn 215.
patrz: GRZEBŁO
– Nié grzech/ Indelictum [...] Qui nisi probrum, omnia alia indelicta aestimant. [...] Nihil malum est, nisi quod turpe est. [...]. Kn 502.
patrz: GRZECH
– Niégodzi się/ Illicitum est. Non licet mihi vel me facere. Nefas est. Nefas dictu est. [...] Nostri etiam dicunt grzech, hoc sensu [...] quod expiari oportet [...]. Kn 502.
patrz: GRZECH
– Iák wyrznął/ vide Grzécznié. Kn 231.
patrz: GRZECZNIE
– Pokázuię się/ pokázáć/ stáwić się stánąć grzécznié/ popisáć się. Optimè se ostendere [...] Ostende te virum [...] Dare specimen sui [...] Dare specimen indolis [...] Dare specimen virtutis [...] Probare se: qua in legatione ita se ciuibus & socijs probauit [...] Facinus memorabile facere [...] Stare [...] Pulcherrimè in Senatu stetimus [...] In causis forensibus praeclarè consistere [...]. Kn 756.
patrz: GRZECZNIE
– Stáwiam się grzécznié/ v. Pokázuię się 1. Kn 1065.
patrz: GRZECZNIE
– Grzéczy/ grzécznié/ iák przymusnął. Appositè, aptè, accomodatè, scitè [...] Probè [...] Cadit in rem: cadit aptè in rem [...] Cohaerentia inter se dicere. Scitè factum. Macte [...] Pulchrè dictum [...] Bonum factum. vide Słusz. Euschemè [...] Ex pictura adstitit [...] Iákby go wymalował/ vide Dobrzé. Kn 216.
patrz: GRZECZNIE
– Grzéczy/ grzécznié/ iák przymusnął. Appositè, aptè, accommodatè [...] Probè [...] Cadit in rem [...] Cohaerentia inter se dicere. Scitè factum. Macte [...] Pulchrè dictum [...] Graphicè [...] Bonum factum. vide Słusz. Euschemè [...] Ex pictura adstitit [...] Iákby go wymalował/ vide Dobrzé. Kn 216.
patrz: GRZECZY
– Grzéczy/ do rzéczy. Ad rogata respondere [...] Ad propositum [...] Hic agit magis ex argumento [...]. Kn 216.
patrz: GRZECZY
– Grzéiący/ vide Zágrzewáiący. Kn 216.
patrz: GRZEJĄCY
– Ciépły/ ciépło czyniący/ grzéiący/ Calidus [...] Calidum sidus: Calidum sulphur [.,..] Egelidus [...] vide Gorący/ Zágrzewáiący. Vaporifera fornax [...] Vaporatus [...]. Kn 81.
patrz: GRZEJĄCY
– Zágrzewáiący/ grzéiący. Concalefactorius [...] Concalefactoria vis. Calorificum oleum [...] Caldarius [...] Calidaria maltha. grzéiąca/ ciépła [...]. Kn 1367.
patrz: GRZEJĄCY
– Grzmi/ Tonat caelum [...]. Kn 216.
patrz: GRZMIEĆ
– Grzmi/ Tonat [...]. Kn 216.
patrz: GRZMIEĆ
– Grzywacz/ Palumbus [...]. Kn 217.
patrz: GRZYWACZ
– Grzywaczy/ [...] Palumbina caro [...] Plausitat palumbes. Kn 217.
patrz: GRZYWACZY
– Grzywiásty/ Iubatus [...] animalia iubam et caudam habentia. Kn 217.
patrz: GRZYWIASTY
– Grzywnowy/ grzywnę ważący. [...] Minam valens Kn 217.
patrz: GRZYWNOWY
– Gubię co/ Perdo pecuniam, etc. [...] v. Zátracam. Utracam. Kn 217.
patrz: GUBIĆ
– Gumno/ Horreum [...] Granarium. Spichlerz [...]. Kn 217.
patrz: GUMNO
– Guniá/ guńká. Gausape [...]. Stragulum villosum, crassum. [...] Gausapina [...] Penula mulonia. Kn 217-218.
patrz: GUNIA
– Guniá/ sukniá gruba z gunié. Penula gausapina [...]. Gausape [...]. Endromis [...]. Kn 218.
patrz: GUNIA
– Guniá/ sukniá gruba z gunié. Penula gausapina [...]. Gausape [...]. Endromis [...]. Kn 218.
patrz: GUNIA
– Guniá/ guńká. Gausape [...]. Stragulum villosum [...]. Kn 217-218.
patrz: GUŃKA
– Gwáłciciel miéscá/ vide Wyłupiciel. Kn 218.
patrz: GWAŁCICIEL
– Przymierza gwałciciel/ Foedigragus [...]. Kn 878.
patrz: GWAŁCICIEL
– Gwałtownik/ vide Gwałciciel. Kn 219.
patrz: GWAŁCICIEL
– Gwałciciel przymierza/ Ruptor faederis [...] propriè Przérywácz [...] Violator iuris [...] Temerator [...]. Kn 218.
patrz: GWAŁCICIEL
– Gwałciciel/ sromotnik białychgłow. Compressor [...] Stuprator [...] Constuprator [...] Stuprosus [...] Praedator corporis [...] Corruptor iuuennis [...] Expugnator pudicitiae [...] vide. Niérządnik/ Cudzołożnik. Kn 218.
patrz: GWAŁCICIEL
– Przymierze łamię/ gwałcę/ nié dotrzymáć przymierza. Foedus violo, rumpo, negligo, frango [...] Foedus rescindo [...]. Kn 878.
patrz: GWAŁCIĆ
– Gwałcę miéscé iákie/ práwo. Violo loca religiosa, iura [...] Profano sacra, sacerdotes [...] Conscelelare aures paternas [...] Conscelerare domum [...] Foedare sacella turpitudine [...] Temerare sepulchrum [...] Temerare lectum, cubile [...] Incestare thalamos nouercae [...] Affero vim patriae, parentibus [...] Macto [...] Mactare ius ciuitatis supplicio, (vel alia re.) [...] Kn 218.
patrz: GWAŁCIĆ
– Gwałt białeygłowié vczyniony/ Stuprum [...] Stuprum reginae intulit [...] Stuprum per vim oblatum volunmtaria morte luit Lucretia. Vis [...] Afferre vim matribus familias [...] Per vim stuprata [...] vide Zgwałcić. Kn 218.
patrz: GWAŁT
– Gwałt/ Vis [...] Gwałt komu czynić. Vim facere, inferre, adhibere alicui. Vim et manus alicui inferre: afferre vim alicui. Vi agere: vi geritur res. Vim contrà Rempublicam suscipere [...] Oppressio [...] Per oppressionem aliquid eripere alicui. Violentia [...] Violentiae impetu opprimo [...]. Kn 218.
patrz: GWAŁT
– Gwałt czégo/ vide Wiéle czégo. Kn 219.
patrz: GWAŁT
– Wálę/ item. Wáli co wiátr/ wodá/ rzeká/ gwałtem porywa/ biérzé/ niésié/ sypié. [...] Ruit [...] Mare permotum ventis ruit intùs arenam. Verrit [...]. Kn 1222.
patrz: GWAŁTEM
– Sprężyná/ prężyná/ laská/ żéláżo[!] zgięte gwałtem/ (iáko w-zegárzé béz wag/ w-kłótkách/ w-zamkách żéláznych) [...] Ferrum vel lignum in contrarium tendens, flexui renitens. Kn 1052.
patrz: GWAŁTEM
– Gwałt/ aliter. vide Gwałtem. Kn 218.
patrz: GWAŁTEM
– Gwałtem gwałtownié/ mocą co odiąć/ vczynić. Per vim actum [...] Per vim lata lex [...] Per potestatem aliquid auferre alicui [...] Vi subigente [...] Violenter [...] Violentiùs [...] Per oppressionem eripere aliquid, alicui [...] Pro postestate aliquid agere [...] Vi act necessitate coactus [...]. Kn 219.
patrz: GWAŁTEM
– Mocą/ vide Gwałtem. Kn 420.
patrz: GWAŁTEM
– Piię bárzo/ tęgo/ léię w-się. Ingurgito in me merum auariter, faucibus plenis [...] Péłnię 2. Duszkiem [...] Gwałtem piię. Ductim inuergo in me liquores [...]. Kn 696.
patrz: GWAŁTEM
– Gwałtem gwałtownié/ mocą co odiąć/ vczynić. Per vim actum [...] Per vim lata lex [...] Per potestatem aliquid auferre alicui [...] Vi subigente [...] Violenter [...] Violentiùs [...] Per opressionem eripere alicui [...] Pro potestate aliquid agere [...] Vi ac necessitate coactus [...]. Kn 219.
patrz: GWAŁTOWNIE
– Gwałtownik/ vide Gwałciciel. Kn 219.
patrz: GWAŁTOWNIK
– Wyłupiciel/ Gwałtownik. Expilator domus [...] Effractor, qui effracto perforatoque pariete pecuniam abstulerat [...] Effractarius aperta praeterit [...] Depeculator aerarij [...] Compilator [...] v. Przéwabiácz [...] Violator templorum [...]. Kn 1319.
patrz: GWAŁTOWNIK
– Gwałtowny/ Violentus homo, impetus; violentissima tempestas [...] Violentus ventus [...] Impetuosus [...] Imperiosus Consul. Fatralis ac necessarius casus, fatalis lex. Vrgens malum [...] Item vide. Wiélki. Kn 219.
patrz: GWAŁTOWNY
– Gwałt [...] Gwałtu wołáć Fidem publicam postulare: Deûm & hominum fidem implorare [...]. Kn 218.
patrz: GWAŁTU
– Gwar/ gadánie wiélu. Strepitus popularis [...] Strepitus hominum [...] Inconditus clamor [...] Murmur [...] Fremor per ora cucurric [...] Iubilatus [...]. Kn 219.
patrz: GWAR
– Gadánie/ vide Rozmowá/ Domysł/ Gwar. Kn 182.
patrz: GWAR
– Gwar w práwié/ vide Wárunék. Kn 219.
patrz: GWAR, GWAR, GWER
– Szmer/ szémránie/ gwar cichy. Strepitus & admurmuratio concionis [...] Commurmuratio fieri coepta est à plerisque qui aderant [...] Admurmuratio [...] Fremor [...]. Kn 1118.
patrz: GWAR
– Orszak/ gwárdya/ zgráiá. Pompa lictorum [...] Grex amicorum. Stipatio, eius aspectus, concursatio, greges hominum perditorum. Frequentia amicorum [...] Circumfusi omnis hominum generis frequentia [...] Comitatus [...] Cohors inuuentis [...] Aduocatio [...] Sequela [...] v. Cháłástrá/ Pácholstwo. Kn 636.
patrz: GWARDA, GWARDIA, GWARDIA
– Gwárdia/ idem Orszak/ Hálábartnicy. Dworzánin/ Pácholstwo. Kn 219.
patrz: GWARDA, GWARDIA, GWARDIA
– Gwárdian/ v. Gárdian. Kn 219.
patrz: GWARDIAN
– Gárdyan/ ábo Gwárdyan/ vulgò Guardianus. Latinè, Custos coenobij, Pater monachorum [...] Coenobiarcha [...]. Kn 185.
patrz: GWARDIAN
– Wáruię co sobié/ gwáruię [...] Ewikcyą biorę od kogo. Caueo mihi [...] Mancipio aliquid ab aliquo accipio [...] Caueo mihi obsidibus [...] Satis-accipio [...] Immò ego abs te satis-accipiam, tibi autem nec satis dabo [...] Idoneos sponsores accipio [...] Exceptione canere sibi [...] vide Rękoimią biorę/ item Wymawiam sobié. Kn 1224-1225.
patrz: GWAROWAĆ
– Gwárzę/ plebeia vox. vide. Wołam/ Rozmawiam. Kn 219.
patrz: GWARZYĆ
– Gwiazda/ ábo gwiazdy osobno chodzące. v Plánetá. Kn 219.
patrz: GWIAZDA
– Gwiazdárska nauká/ Astrologia [...] Astrorum scientia [...]. Kn 219.
patrz: GWIAZDARSKI
– Gwiazdárskie naczynia. Parapegmata [...] instrumenta Mathematica, vt Dioptra, Astrolabium, etc. Kn 219.
patrz: GWIAZDARSKI
– Gwiazdarz/ gwiazdmistrz. Astrologus [...] Inspector siderum [...] Interpres caeli. Astrorum interpres [...] In astrologia princeps [...] Kn 219.
patrz: GWIAZDARZ
– Gwiazdarz/ gwiazdmistrz. Astrologus [...] Inspector siderum [...] Interpres caeli. Astrorum interpres [...] In astrologia princeps [...] Kn 219.
patrz: GWIAZDMISTRZ
– Gwiazdny/ gwiazdowy. Stellaris essentia [...] Sideralis difficultas [...] Sidereus calor, lux [...]. Kn 219.
patrz: GWIAZDNY
– Płucnik źiele/ porost źiemny/ Gránicznik/ Gwiazdosz/ Miodunká biała máiowa/ studźiennik. áLichen Matthioli vel vulgi (non Pliniii) Hepatica, Pulmonaria á[...] áPulmonaceaá [...] áConsiligoá [...]. Kn 714.
patrz: GWIAZDOSZ
– Gwiazdny/ gwiazdowy. Stellaris essentia [...] Sideralis difficultas [...] Sidereus calor, lux [...]. Kn 219.
patrz: GWIAZDOWY
– Gwiaźdźisty/ gwiazdámi osádzony. Stellarus [...] Stellans caelum [...] Constellatus balteus [...] Sidereus polus [...] Sidereum caelum [...] Stellans nox [...]. Kn 220.
patrz: GWIAŹDZISTY, GWIAŹDZISTY, GWIEŹDZISTY
– Gwiżdżę/ [...] Sibilo ore. [...] Poppyzo, [...] Poppyzonta [...] Allectare sibilo boues vy bibant, [...] Pogwizdáć wołom/ koniom piiącym. Kn 220.
patrz: GWIZDAĆ
– Gwizdánie/ Sibilum pastoritium, [...] Sibilus, m. [...] Sibilo allectari quo libentiùs bibant, s. boues, [...] Sibilo signum dare, [...] Poppysmus, [...] Xenophon. qui ait [...] poppysmo mitigari, closmo excitari equos. Aliter vide Głaskánie. Kn 220.
patrz: GWIZDANIE
– Klásk/ kláskánie/ klęskánie. Plausus populi (qui fit manibus) [...] Plausus auium, qui fit alis, [...] Cantum plausu laterum nuntiant, s. galli, trzépietániem/ kláskániem. [...] Crepitus illisae manus, quae prout plana aut concaua peruenit, ita sonum mutat [...] Cottabus, m. [...] Lambino, Parrhasio, Lipsio, et Athenaeo et Suida, est sonitus quem edit liquor è poculo eiectus, quo ludicro Graeci in conuiuijs delectabantur, et certabant. Significat autem [...] et phialam in quam liqor è poculo eijciebatur, et ipsum sonitum. Sic ludere, erat [...] ludus [...]: praemium. victori, [...] tangit eum more Cicero [...]. Cottabus [...] v. Trzásk. quanquam strepitum flagri dum quis caeditur, etiam Polonicè Klásk reddi potest, pro modo soni. Sclopus [...], Stlopus [...], [...] Stloppus [...] Sonus est qui ex buccis inflatis vi repentina ruptis [...] Poppysma, atis. n. Persio, oris pressi sonus, vel labiorum in se colliforum strepitus, Vetus Scholiastes. Sonus blandientis, adulantis, approbantis aliquid [...]. Poppysmus, m. [...] qui fit complosis leuiter cauis manibus, [...]. quae vox significat etiam sibilus oris, Gwizdánie [...]. sonus oris ex allifa ad palatum lingua [...]. Sonitus fluctuum scopulo alliforum, vel remi aquam ferientis. Kn 279.
patrz: GWIZDANIE
– Gwoli być komu/ Dare se alicui [...] Tradere se totum alicui Mácie mię po woli [...]. Kn 220.
patrz: GWOLI
– Gzik robak. Oestrum [...] Asilus, [...] Bąk: [...]. Kn 720.
patrz: GZIK
– Bąk/ robak/ ślep'/ Tabanus [...]. v. Gzik. Kn 12.
patrz: GZIK
– Gzło/ giésłko/ czéchło. Supparus vel supparum. Kn 220.
patrz: GZŁO, GZŁO, ZGŁO
– Obłoczę śię w zakonny vbiór ábo szátę/ biorę hábit zakonny.[...]. Kn 567.
patrz: HABIT
– Háftárstwo/ (...) ars plumaria. Kn 220.
patrz: HAFTARSTWO
– Hámuléc/ Sufflamen [...]. Kn 223.
patrz: HAMULEC
– Hániebnié/ vide Bárzo/ Okrutnié. Kn 223.
patrz: HANIEBNIE
– Hápáć/ haupáć/ hupáć. Baubari [...]. Kn 223.
patrz: HAPAĆ, HAUPAĆ, HAUPAĆ, HUPAĆ
– Hetman [...] Kn 224.
patrz: HETMAN
– Hołdowny/ Stipendiarius: stipendiaria ciuitas [...] Tributaria ciuitas Medorum [...] Vectigalis prouincia, ciuitas [...]. Kn 225.
patrz: HOŁDOWNY
– Hołdowny [...] Stipendiale foedus [...]. Kn 225.
patrz: HOŁDOWNY
– Hup [...] Nié mow hup áż przéskoczysz. v. Tomo 3. hic aliquam exultantis vocem ponere licet. Euax vel Euoe. nam propriè respondentem non inuenio [...]. Kn 226.
patrz: HUP
– Hup/ Interiectio qua vtitur, qui fossam aut aliquid simile transilijt feliciter, vnde prouerbium [...]. Kn 226.
patrz: HUP
– Ilekolwiek (o liczbié) Quotquot sunt […] Quantùm est hominum optimorum […]. Ilekolwiek (o wiélkośći) Quantumcúnque addideris: quantumlumcúnque videbitur […] In quantumcúnque creuerunt […]. Kn 250.
patrz: ILEKOLWIEK
– Ilekroć/ et ilekroć: Quoties, et quoties? Kn 250.
patrz: ILEKROĆ
– Ilekroćkolwiek/ Quotiescúnque […] Quoties ibis toties magis placebit […]. Kn 250.
patrz: ILEKROĆKOLWIEK
– Ili/ tyli/ ilkikolwiék. Quantusquantus […] Quantuscúnque […] Quantúslibet […] Quantúsuis […] Quantuluscúnque […]. Kn 250.
patrz: ILI
– Ili? ilki? iák wiélki? Quantus? […] Quantillus, dimin. […] Iluczki. Ili/ ilki/ nié pytáiąc/ […] Quantus […]. Kn 250.
patrz: ILKI
– Ili/ tyli/ ilkikolwiék. Quantusquantus […] Quantuscúnque […] Quantúslibet […] Quantúsuis […] Quantuluscúnque […]. Kn 250.
patrz: ILKIKOLWIEK
– Ilkość/ wiélkość ábo máłość czégo: miárá wiélkośći/ máłośći. Quantitas modulorum […] Quantitas humoris […] Quantitas etiam numeri […]. Kn 250.
patrz: ILKOŚĆ
– Iák máły/ iluczki. Quantulus nobis videtur sol […]. Kn 230.
patrz: ILUCZKI
– Ili? ilki? iák wiélki? Quantus? […] Quantillus, dimin. […] Iluczki. Kn 250.
patrz: ILUCZKI
– Introliguię księgi/ Wiążę księgi. Kn 253.
patrz: INTRELIGOWAĆ, INTRELLIGOWAĆ, INTROLIGOWAĆ, INTROLIGOWAĆ
– Intymácya/ Obwieszczénie 2. Kn 253.
patrz: INTYMACJA
– Irchá/ irzchá. Kn 253.
patrz: IRCHA, IRCHA, IRZCHA, JERCHA
– Iskrá/ iskierká/ Iskrzysty. Kn 252.
patrz: ISKRZYSTY
– Isty/ istérny/ ten isty [...]. Kn 254.
patrz: ISTERNY
– Iściec/ warownik/ zastępca/ ewiktor. Kn 254.
patrz: IŚCIEC
– Pogrążam się/ grążę się/ zánurzam się/ ná dno idę/ tonę. Sido absolute. Sido in aqua: sido ad ima. Pars arboris ab radice validiùs sidit. [...] Desido [...]. Kn 753.
patrz: IŚĆ
– Idzié wzgorę cená/ zboże. v. Drożéié. Kn 240.
patrz: IŚĆ
– Cená wzgorę idzié/ [...] Crescit pretium rerum venalium. Kn 61.
patrz: IŚĆ
– Chłopisko/ Multa deriuata diminutiua sunt huius terminationis, potissimum ad magnitudinem, deformitatam, extenuationem vel contemptum significandum, vt gębsko [...] kuchárczysko/ iábłczyská. Kn 66.
patrz: JABŁCZYSKO
– Gránatowe iábłko/ Punicum [...] Malum Punicum [...] Malum granatum [...] Granatum [...] Apyrenon [...] Leucococcon [...] Erythrococcon [...]. Kn 207.
patrz: JABŁKO
– Jabłká Afryckie/ Tuberes [...]. Kn 227.
patrz: JABŁKO
– Gránatowych iábłék kwiát/ Balaustium [...] Cytinus [...] ampullagium, & ambulacium, & Caducum mali punici appellat. Kn 207.
patrz: JABŁKO
– Gránatowych iábłék skórká/ Malicorum [...] Przegródká/ błonká tychżé. Ciccus, ciccum [...] Membrana, discrimen cellularum mali granati Punici [...] Hitta, hicta [...]. Kn 207.
patrz: JABŁKO
– Iábłko léśne/ Arbutum, [...] Arbuta Poeniceo fieri matura colore. Lamb. et Gifan. interpretantur, poma rubra siluarum eadem quae vnedones a Plinio vocantur. vide Niésplik 2. Kn 227.
patrz: JABŁKO
– Iábłkowity/ [...] Thyles. vulgò rotatus, pomulatus, Thyles. sed non Latinè. [...] malo similis. [...] Melites, ae. [...] gemma colore malum referens. [...]. Kn 228.
patrz: JABŁKOWITY
– Tárántowáty koń/ Pomulatus equus, sed versicolor, est poma diuersi coloris exhibens. v. Iábłkowity/ Pstry. Kn 1126<1136>.
patrz: JABŁKOWITY
– Iábłonki ziéle/ v. Szpárag. Kn 228.
patrz: JABŁONKI
– Szpárak/ grómowe źiéle/ iábłonki. Vrsin. Asparagus, Plin. ὁ ἀσπάραγος, ἀσφάραγος. Est varius syluestris, seu Libycus, seu orminius. Item, Satiuus montanus, et palustris, seu corruda. Plin. Asparagus Gallicus. Batis hortensiana. Plin. Radices asparagi complicatas, Spongias et spongiulas vocat Colu. et Palladi. Asparagus autem syluestris myacanthon orminum. al. horminium. Plin. nostri variis nominibus appellant. μυάκανϑος. Kn 1120.
patrz: JABŁONKI
– Iabłonowy [...] Seminarium pomarium. Iabłonny płonnik. Kn 228.
patrz: JABŁONNY
– Iabłonowy/ Malinus [...] Malinum lignum [...]. Kn 228.
patrz: JABŁONOWY
– Iadáiący co rad/ ábo często. Iádácz. Kn 228.
patrz: JADAJĄCY
– Żydowskie iágody/ v. Bálsamká. Kn 1460.
patrz: JAGODA
– Jákmiarz/ vide Práwié. Kn 232.
patrz: JAKMIARZ
– Béstyálskié/ vide Po béstyálsku/ et Iáko bydlę. Kn 21.
patrz: JAKO
– Iáko dudy chłop/ v. Powolny et Ciástoch. Kn 230.
patrz: JAKO
– Iako bydlę/ iáko béstya/ po béstyálsku. Pecorum modo [...] More ferae [....] In pecorum modum [...] More bestiarum [...] v. Po béstyálsku.. Kn 232.
patrz: JAKO
– Iarká/ iárkisz/ iára pszenicá [...] v. zyto. Kn 235.
patrz: JARKA
– Sámopsza/ Pszeńcá krochmálna. v. Iarká. Kn 978.
patrz: JARKA
– Iarká/ iárkisz/ iára pszenicá [...] v. zyto. Kn 235.
patrz: JARKISZ
– Iarmuz/ [...]. Kn 235.
patrz: JARMAŻ, JARMUSZ, JARMUZ, JARMUŻ, JARMUŻ
– Járy mlecz ziéle/ Peplus [...] Chamaelyce [...]. Syce [...]. Meconium aphrodes. Kn 235.
patrz: JARY
– Iárzębiná léśna/ Iudaszowe drzéwo. Iárzębié śliwki. Kn 235.
patrz: JARZĘBI
– Iárzmianká/ ziéle kruszcze. Kn 235.
patrz: JARZMIANKA
– Iárzmowe wici/ Łoże iárzmowe. Kn 235.
patrz: JARZMOWY
– Iárzynny/ iárzynowy. Kn 236.
patrz: JARZYNOWY
– Centurzya wiélka/ Iaśięniéc/ Goryczká włoska/ Centaurea, [...] Centaurium, centaureon, et centaurea, [...] v. Pának [...]. Kn 61.
patrz: JASIENIEC, JASIENIEC, JESIENIEC
– Grab/ grábiná. [...] Aceris speciem esse carpinum [...] potiùs Grab dicerem Acer albu[m], cum eodem [...] nam est alterum luteum. Quidam grab Ornu[m] vocant, sed v. Iéśion. Kn 206.
patrz: JASIEŃ, JASION, JESIEŃ, JESION, JESION
– Iéśion/ Fraxinus fe. [...]. Kn 246.
patrz: JASIEŃ, JASION, JESIEŃ, JESION, JESION
– Gwiazdéczki/ Iáskiérki/ Dymiéniczne ziéle/ Gáwędá/ diablik. Kn 219.
patrz: JASKIERKI
– Iáskolęta/ [...]. Kn 236.
patrz: JASKÓLĘ
– Iásłá/ iásły/ nosidło podrożnych. Iásłká. Kn 237.
patrz: JASŁY
– Iáźmin/ iazminowy fiołék/ [...] Iazminowy oleiek [...]. Kn 239.
patrz: JASMIN, JAŚMIN, JAŚMIN, JAŹMIN
– Iáźmin/ iazminowy fiołék/ [...] Iazminowy oleiek [...]. Kn 239.
patrz: JASMINOWY, JAŚMINOWY, JAŚMINOWY, JAZMINOWY
– Biáły iasno/ Candidus. Kn 26.
patrz: JASNO, JAŚNIE
– Amátyst/ kámien drogi iásno brunatny/ Amethystus. Kn 6.
patrz: JASNOBRUNATNY
– Mięniony/ mieniący fárbę/ mięniona kitayká. Iásno-fiiołkowy [...]. Kn 403.
patrz: JASNOFIOŁKOWY
– Iasnostká ziéle/ abo iasnorost [...]. Kn 237.
patrz: JASNOROST
– Iasnotká ziéle/ abo iasnorost.[...]. Kn 237.
patrz: JASNOTKA
– Vrzet iásny/ [...] Isatis syluestris [...]. Kn 1200.
patrz: JASNY
– Iáspid kamień/ Iaspis [...]. Kn 237.
patrz: JASPID
– Jástrząb/ Accipiter [...]. Kn 237.
patrz: JASTRZĄB
– Iástrzębi kámień [...]. Kn 237.
patrz: JASTRZĘBI
– Iástrzębiéc ziélé [...]. Kn 237.
patrz: JASTRZĘBIEC, JASTRZĘBIEC, JASTRZĘBIECZ
– Iászcz/ v. Iáżdż. Kn 237.
patrz: JASZCZ, JAŻDŻ, JAŻDŻ
– Jaszczurká cudzoziemska/ Jndyyska/ Azyáńska/ etc. Jaszczorká mieniąca bárwę/ Wiátrożyłá ábo Wiátrożył gádziná. Chamaeleon. Animal versicoloris mutationis [...]. Kn 238.
patrz: JASZCZURKA
– Iászczurnik ziéle/ vide Wołowy ięzyk biały. Kn 238.
patrz: JASZCZURNIK
– Iátá/ cháć/ kuczká. Tugurium [...]. Kn 238.
patrz: JATA
– Iáwnogrzesznik/ [...] Kn 238.
patrz: JAWNOGRZESZNIK
– Profés/ zakonnik co ślub iáwny uczynił. [...] Hieromonachus [...]. Kn 823.
patrz: JAWNY
– Iáchánie/ Profectio [...]v. Iázdá. Kn 228.
patrz: JAZD, JAZDA, JAZDA, JEZDA, JEŻDA
– Iezdá/ v. Iázdá 1. Kn 248.
patrz: JAZD, JAZDA, JAZDA, JEZDA, JEŻDA
– Iaź/ iazicá [...]. Kn 239.
patrz: JAZICA
– Iądrko iábłek/ gruszék. [...] Semina plantarum, [...] Nucleus pomi, [...]. Kn 228.
patrz: JĄDRKO
– Iądrzysty/ iądr péłny/ ábo iądr wiélkich [...]. Kn 229.
patrz: JĄDRZYSTY
– Iątrew/ vide. Brátowa. Kn 238.
patrz: JĄTREW
– Dość ná iédnego/ ma co iéden robić/ Quae pastoris vnius dispendant curam [...]. Kn 138.
patrz: JEDEN
– Iédennasték/ liczbá iédennaścié zamykáiąca/ vt dziésiąték [...]. Kn 241.
patrz: JEDENAŚCIE, JEDENAŚCIE, JEDENNAŚCIE, JEDYNAŚCIE
– Iédénnaśćié kroć/ Vndecies [...]. Kn 241.
patrz: JEDENNAŚCIEKROĆ
– Iélcá/ Iédlcá/ to wszytko co do obrony ręki należy przy rękoieści kordá/ szpady száblé/ etc. iáko krzyż/ kratká/ bláchá/ ábo obłąk/ [...] vide Rękoiéść/ [...] Głowicá [...]. Kn 235.
patrz: JEDLCA
– Iédnácki wyrok/ Roziemczy ábo roziemcow [...]. Kn 241.
patrz: JEDNACKI
– Psuię kogo v kogo/ i. niéłáskę iédnam. v. Hidzę kogo. Kn 897.
patrz: JEDNAĆ
– Iédnokłykty [...]. Kn 243.
patrz: JEDNOKŁYKTY
– Iédnostáyny/ Vniusmodi, [...] Vniformis alimonia, [...] Vno tenore est [...], AEqualis motus [...] Kn 244.
patrz: JEDNOSTAJNY
– Iédnostáyny/ [...] Vnanimanti ardore congruentes [...] Vnimodus [...]. Kn 244.
patrz: JEDNOSTAJNY
– Iédnostáyny/ [...] Monolithos, Laberio. i. ex vno lapide constans. Vir totus teres atque rotundus, [...] Vnicorporeus [...] vnius naturae [...] in neutram partem vergens. Item v. Nieskłádány/ Nierozdźielny/ Nierosocháty. Kn 244.
patrz: JEDNOSTAJNY
– Stopy iédney w-szerz ábo w dłuż/ co ábo kto: jednostopy. Kn 1071.
patrz: JEDNOSTOPY
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: JEDNOŚĆ
– Wytrych/ klucz iédnozęby [...]. Kn 1340.
patrz: JEDNOZĘBY
– Iédnożeniéc/ iédnożony [...] raz żęniona [...] Iédnożeństwo. Kn 244.
patrz: JEDNOŻEŃSTWO
– Iédnożeniéc/ iédnożony [...] raz żęniona [...] Iédnożeństwo. Kn 244.
patrz: JEDNOŻONY
– Iédnylki/ v. Rowny Kn 244.
patrz: JEDNYLKI
– Iédurny/ Persolus oculus [...] v. Szczégulny. Kn 244.
patrz: JEDURNY
– Iédwábnik co iédwab przédáié/ Metaxarius [...]. Kn 244.
patrz: JEDWABNIK
– Iédynék/ v. Poiédynék 1. Kn 244.
patrz: JEDYNEK
– Surowo iédzący/ [...] Omophaga [...] crudorum esus. Kn 1084.
patrz: JEDZĄCY
– Jéleni tránk/ sierpik. Serratula [...] Flos tinctorius. Kn 245.
patrz: JELENI
– Tránk iéleni/ v. Jéleni tránk. Kn 1150.
patrz: JELENI
– tales sunt qui a nostris Prochowki/ iélenie bedłki/ wężowki/ muchomory/ etc. dicuntur. Kn 216.
patrz: JELENI
– Gębká iélenia/ ziéle. vide Iélenia bédłká. Kn 187.
patrz: JELENI
– Jéleniná/ [...] Ceruina caro. Kn 245.
patrz: JELENINA
– Ieniéc/ v. Poymániéc. Kn 245.
patrz: JENIEC
– Nié lza mu iédno się obiésić [...] Nihil restat praeter [...] Nihil mihi propriùs quàm [...] Nié lza iédno z gárdłem vciékáć [...]. Kn 504.
patrz: JENO
– Co godziná co odmieniam/ piię/ wychodzę/ etc. In horas exspecto [...] Poloni etiam dicunt: Co piés szczéknié/ vel będzié/ iédno go niéwidáć. Kn 86.
patrz: JENO
– Nuż/ nu/ nużé/ nuż iédno. Eia [...] Age licemini [...]. Kn 554.
patrz: JENO
– Ienski/ ieńcom służący. Kn 245.
patrz: JEŃSKI
– Niéwola/ niéwolstwo/ ięństwo. Seruitus, [...] Seruitium, [...] Seruitio aliquem premere. Exire seruitio. Genitus in seruitio. [...] in conditione seruili. Seruitudo, [...] seruitutem [...] i. animae marsupium seu scrinium appellat, eo quòd sit quidam veluti carcer animi non sinens eum liberè loqui, et ea quae sentit depromere [?]. Eritudo Festo seruitudo, ab hero, quam vocem inquit Scaliger. veteres non aspirabant, vt nec Graeci antiquam vocem [...]. Seruientia, [...] Famulatus miser, [...] Famulatus grauis, [...] Famulitas [...], vicinum Poymánie. Item v. Przymuszenie. Kn 539.
patrz: JEŃSTWO, JEŃSTWO, JĘSTWO
– Poymánie/ ięństwo. Captiuitas, [...] vide Niéwola. Kn 808.
patrz: JEŃSTWO, JEŃSTWO, JĘSTWO
– Jeństwo/ vide Poymánie/ Niéwola. Kn 246.
patrz: JEŃSTWO, JEŃSTWO, JĘSTWO
– Olim neutrum erat autumnum. Kn .
patrz: JESIEŃ
– Dyptan biały naski/ Iésionká. Kn 158.
patrz: JESIONKA
– Surowo co iéść/ Crudè [...]. Crudum, vel crudum cibum edere. Kn 1084.
patrz: JEŚĆ
– Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
patrz: JEŚĆ
– Ieża nogá/ ziéle. Echinopus, [...]. Kn 248.
patrz: JEŻY
– Trawá ieża/ ábo ostra. Sparganium, [...] Est et gramen acuelatum [...]. Dactylos [...] trium generum. Rogálicá/ rogátá trawá/ [...]. Kn 1151.
patrz: JEŻY
– Wilcze bobki ziele/ Sparganium [...] Jeża trawá. Gladiolus palustris. Xiphidion & [...]tomos. Kn 1259.
patrz: JEŻY
– Jeża trawá/ v. Trawá Jeża Kn 248.
patrz: JEŻY
– Dom iédnopiętry/ [...]. Kn 135.
patrz: JĘDNOPIĘTRY
– Rybá ięzyczásta/ ięzyk bydlęcy iak wołowy maiąca/ Płászczká ięzyczásta. Kn 962.
patrz: JĘZYCZASTY
– Języczné pieniądzé/ winá pieniężna lékkomowności. Linguarium, [...] est pecuniaria multa incauti sermonis, seu quod penditur pro lingua temere locuta. [...] Linguarium dabo. Verba mea redimam. Damno castigabo promittendi temeritatem. quae omnia idem fonant. Non rectè [...] linguae thecam nomine linguarij hîc intelligit, quem refellit [...]. afferrens analogias vasarij, cesarij, vnguentarij, [...] pro pecunia data vafis, cerae, vnguentis parandis [...]. Kn 248.
patrz: JĘZYCZNY
– Prokurátor podły/ nié dobrey sławy/ szczékácz aliqui dicunt, quod non probo. Rabula: proclamator: malus, vix tolerabilis orator. Causidicus [...] Rabula de foro. Latrator. Altercator [...] Vitilitigator [...] Consarcinator causarum [...] Concinnator litium vel causarum [...] Togatus vulturius [...] Co iężyk [!] w-płát dáie [...] Vocem in quaestum contulit. Item, Vocem venalem habuit [...] Praeuaricator [...] Prokurátor zdrayca [...]. Kn 823.
patrz: JĘZYK
– Iuchtá [...]. Kn 254.
patrz: JUCHT, JUCHTA
– Iuczny koń/ osiéł/ muł/ vide Tłomokowy. Kn .
patrz: JUCZNY
– Iuliusz włoski/ Poczworny grosz [...]. Kn 254.
patrz: JULIUSZ
– Kácermistrz/ árcykácerz. [...] Haeresiarcha. Kn 255.
patrz: KACEMISTRZ, KACERMISTRZ, KACERMISTRZ
– Káczká/Anas [...] Anaticula [...] káczuchná. Kn 256.
patrz: KACZUCHNA
– Kniát ziéle/ kniéć/ káczyniéc/ Podbiał trzéci/ [...] Smirgiel/ [...] Chamaeleuce, es. Kn 285.
patrz: KACZYNIEC
– Káduk/ [...] kádukiem czégo dostáć/ [...] kádukowym práwem. Kn 256.
patrz: KADUKOWY
– Kádziciel/Suffitor. Kn 257.
patrz: KADZICIEL
– Kadzidlnicá/ Acerra [...] Thuribulum [...] Batillum. Kn 257.
patrz: KADZIDLNICA
– Kádzildnik [kadzidlnik] do kadzidło zbiera/ przédáie. Thurarius [...] Thuilegus. Kn 257.
patrz: KADZIDLNIK
– Windarz/ co windámi co robi/ káfárnik. [...] Vectiarius [...] v. Prásownik. Kn 1262.
patrz: KAFARNIK
– Kaydan/ vide Pęto. Kn 271.
patrz: KAJDAN
– Inkaust/ atrament/ [...] kałamarz/ tynkturka abo dykturka. Czernidło pisarskie. Kn 252.
patrz: KALAMARZ, KAŁAMARSZ, KAŁAMARZ, KAŁAMARZ
– Káłámarz/ aliter. vt Blády káłámarz/ vide Inkaust. Kn 258.
patrz: KALAMARZ, KAŁAMARSZ, KAŁAMARZ, KAŁAMARZ
– Káletki/ źiéle/ vide Tásznik. Kn 258.
patrz: KALETKI, KALETKI, KOLETKI
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: KALINOWY
– Káłużány co się w káłuży wala/ abo karmi. Volutaris sus. Kn 258.
patrz: KAŁUŻANY
– Káłużysty/ vide Błocisty. Kn 258.
patrz: KAŁUŻYSTY
– Kámbierya/ vide Odmieniánie pięniędzy/ et Odmięniáczá pięniędzy kram. Kn 258.
patrz: KAMBIERIA
– Kánia przędzá/ ziéle. Jédwab polny/ Wyłup/Luborycz/ kánianká/ káńká. Cassuta [...] Kánianka włoska. Kn 262.
patrz: KAMIANKA, KANIANKA, KANIANKA
– Kámiéię/ kámieniéię.Lapidesco. Kn 258.
patrz: KAMIEĆ
– Kámieniásty/ [...] Lapidi similis. Kn 260.
patrz: KAMIENIASTY
– Kámionowanie/Lapidatio. Kn 261.
patrz: KAMIENIOWANIE, KAMIENOWANIE, KAMIONOWANIE, KAMIONOWANIE
– Kámionká w łáźńi/ [...] v. Poćilnicá. Kn 261.
patrz: KAMIENKA, KAMIONKA, KAMIONKA
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: KAMIENKA, KAMIONKA, KAMIONKA
– Kámionká/ kupá kámieni w polu. Kn 261.
patrz: KAMIENKA, KAMIONKA, KAMIONKA
– Kámiennicze rzęmięsło/ [...] Ars caedendorum saxorum. Kn 261.
patrz: KAMIENNICZY
– Kámienniczy młoték/ ábo dłoto.[...] malleus vel caelum lapicidarum. [...] latomorum instrumentum. Kn 261.
patrz: KAMIENNICZY
– Kámienniczy/ adiect. Lapidarius [...] lapidariae latomiae. Kn 261.
patrz: KAMIENNICZY
– Gębkowy kámień/ Spongites, [...] Tecolithus [...]. Kn 187 [188].
patrz: KAMIEŃ, KAMIEŃ, KAMIŃ
– Żółwi kámień/ Chelonitis [...]. Kn 1448.
patrz: KAMIEŃ, KAMIEŃ, KAMIŃ
– Kámionownik/ co kámionuié kogo. [...] Lapidator. Kn 261.
patrz: KAMIONOWNIK
– Piasék gruby/ ostry/ kámykowáty/ ná brzégu rzek/ morzá: ábo źiemiá z-tákiego piasku. Glarea [...] Glareola. Kn 681.
patrz: KAMYKOWATY
– Kánał. v. Rynná/ Rynsztok/ Rurá/ Dziurki w nosie. Por. Kn 261.
patrz: KANAŁ
– Kánáwác/ Tela serica denso textu spissa [et] aliquantum aspera. Kn 261.
patrz: KANAWAC, KANAWAC, KANAWACA, KANAWACA, KANAWAĆ
– Káncéruię śię/ [...] Cancro infestor. Kn 262.
patrz: KANCEROWAĆ SIĘ
– Kápány/ kápániem vczyniony. Stillatitius [...] Kn 263.
patrz: KAPANY
– Kápitélow ná słupách sznicerskich/ ábo ná listwách drzéwiánych/ kámiennych/ gipsowánych/ ná gzemszach/ nadproszkách fugowánie ésowáte/ ná ksztáłt litery S miáłko skrzywioney. Cymation. Kn 263.
patrz: KAPITEL, KAPITELA
– Kapitélá/ słupow sznnicerskich nagłowék/ Mákownicá. Capitulum, [...] Capitellum columnae [...]. Kn 263.
patrz: KAPITEL, KAPITELA
– Kápitulum/ klasztorne słowo po Polsku/ Strofowánie w zakonách publiczne przéd wszystkiemi zgromadzonemi. [...] reprehensio publica in coenobijs vsitata. Publica dico non priuata, etiamsi ab antistite fiat. Kn 264.
patrz: KAPITULUM
– Czyszczę/ rzéżę/ trzebię/ kápłunię/ wáłászę/ (de brrutis propriè dicitur) Castro hoedos, arietes, verres [...]. Kn 109.
patrz: KAPŁONIĆ, KAPŁONIĆ, KAPŁUNIĆ
– Kápsá/ Capsa, Cic. [...], Capsula, Plin. Capsella, Vlpian. Kápsułká. Kn 264.
patrz: KAPSUŁKA
– Piłá/ gránie/ ábo grá piły/ vt gráć piłę wolę niż káptiwusá. Kn 697.
patrz: KAPTIWUS, KAPTYWUS, KAPTYWUS
– Káptywus grá/ [...] Apud nos est ludus puerilis sugientium, [et] insequentium se vicissim, quo segnior in cursu, ceu captiuus ab aduersa parte abducitur. Ludus captiui potest dici, Gonitwá dźiećinna o więźniá. Kn 264.
patrz: KAPTIWUS, KAPTYWUS, KAPTYWUS
– Korbacz. Taurea [...] Lorum, vel lora [...] Terginum. Kn 302.
patrz: KARBACZ, KORBACZ, KORBACZ
– Kárczemne/ od kárczmy podáték. [...] Tributum pro caupona. Kn 266.
patrz: KARCZEMNE
– Kárczemnik/ co rad w kárczmié bywa. [...] qui cauponam frequentat. Kn 266.
patrz: KARCZEMNIK
– Márchéw włoska/ károtá. Pástérnak głuchy.[...] Márchéw czerwoná. Kn 389.
patrz: KAROTA
– Káwęczę/ kárpię/ dukwię nád czym, Confumo aetatem in aliqua re [...] vide Siédzę ná czym/ Vmieram nád czym. Kn 271.
patrz: KARPIĆ
– Kártownik/ vide Kosterá. Kn 268.
patrz: KARTOWNIK
– Kásya pospolita/ prosta/ niéprawdziwa/ Siliqua Aegyptia. Casia solutina. Kn 269.
patrz: KASSYJA, KASYJA, KASYJA
– Kásya/ kássya/ v. Fistułá drzewko. Kn 269.
patrz: KASSYJA, KASYJA, KASYJA
– Kátáráktá/ Oká zaśćie. Suffusio oculi, [...] Glaucoma [...]. Kn 271.
patrz: KATARAKT, KATARAKTA
– Kátuię/ iáko kát siékę. Carnifico aliquem [...] Nunciauerunt carnificari iacentes [...]. Kn 271.
patrz: KATOWAĆ
– Kátowánie/ Okrutne zábiiánie / mordowánie. Carnificina [...] Non est ea medicina, sed carnificina [...] Cruciamenta dolorum [....] tormentis carnificum [...] Trucidatio [...] Laniationes hominum [...] Laniatus [...]. Kn 271.
patrz: KATOWANIE
– Hecél/ kátowczyk. Carnificis famulus vel adiutor [...] Canicida, in Titul. Iuris Polonici. Kn 224.
patrz: KATOWCZYK
– Kátowczyk/ vide Hecél. Kn 271.
patrz: KATOWCZYK
– Kátownia/ Kátusz. Carnificina [...] Ducere in carnificinam aliquem [...] Supplicij locus. Męczennicá. Spoliarium [...] Charonium [...] Gemoniae [...]. Kn 271.
patrz: KATOWNIA
– Páznokty żélázne w-kátowni. Vngulae [...] suprà Hak 1. Kn 676.
patrz: KATOWNIA
– Męczennicá/ vide Kátownia. Kn 395.
patrz: KATOWNIA
– Krzyż/ tr. vt Krzyż to moy [...] v. Vtrapienie/ Martwienie/ Zła rzécz. Crucem hoc loco Latini ethnici vsurparunt [...] meretriculas & amicas cruces vocat, & Crucium vinum [...] quòd cruciet & insuaue sit [...] Kátowskie wino. Kn 328.
patrz: KATOWSKI
– Hak/ Vncus [...] Harpago [...] Dens anchorae, aratri [...] Vngula [...] Hak kátowski Harpax ferreus [...]. Kn 221.
patrz: KATOWSKI
– Kátowski/ Carnificinus [...] O Carnificinum cribrum, aliter carnificium, aliter carnificum. Carnifex [...] Carnificem auem [...] Carnifices apulae, i. cruciantes. quomodo Poloni vocem kátowski pro molesto & crudeli vsurpant [...]. Kn 271.
patrz: KATOWSKI
– Niészczęśliwy [...] Dierectus, exsecrationem quandam sonat & increpationem, vt & nostra vox Niészczęśliwy aliquando [...] Perij probè, ducit lembum dierectum nauis praedatoria. Dierectus alioqui est in diem erectus, suspensus in cruce, hîc sonat molestum. niéluby/ niészczęśliwy/ złodziéyski/ kátowski. nostri vicino sensu usurpant. Idem [...] Quin quiescis dierectum cor meum [...]. Kn 532.
patrz: KATOWSKI
– Szubiénicznik/ wisiéléć [!][...] Nostri per probrum dicunt talibus: Byłeś w-katowskich rękách. Kn 1126.
patrz: KATOWSKI
– Kát/ Carnifex [...] Tortor [...] Kátowká/ carnificis vxor [...]. Kn 270.
patrz: KATÓWKA
– Kátownia/ Kátusz. Carnificina [...] Ducere in carnificinam aliquem [...] Supplicij locus. Męczennicá. Spoliarium [...] Charonium, Idem. Gemoniae [...]. Kn 271.
patrz: KATUSZ, KATUSZA
– Kauzá/ vide Sprawá sądowa. Kn 271.
patrz: KAUZA
– Káwá/ káwká. Gracus [...] Graculus [...] Monedula [...] Cornicula [...] vide Wroná. De Pyrrhocorace vide Kruk. Kn 271.
patrz: KAWKA
– Chodzę z kiiem/ Ambulo cum fuste, i. gesto fustem, armatus sum fuste. Polonismum olet, habet tamen Plautus. Tanquam si claudus sim, cum fusti est mihi ambulandum, s. quo seruos negligentes imperij castigem. Kn 68.
patrz: KIJ
– Kilá/ kiláś/ kilká. Aliquot [...] Aliquos viginti dies [...] Aliquammulti [...] Aliqua quinque folia brassicae comesto [...] etc. Aliquotfariam, apud Varr. Kilą sposobow. Sex, septem. [...] Sex aut septem [...] numerus certus pro incerto, sed proportionem habente, nam pro kilá sét dicunt latini Sexcenti, etc. posset etiam dici, Sex aut septem centuriae, decades, etc. vel sexies, aut septies deni, centeni. Aliquanti [...] Aliquantis diebus refrigerentur, pro aliquot. Kn 275.
patrz: KILA
– Kilá/ kiláś/ kilká. Aliquot [...] Aliquos viginti dies [...] Aliquammulti [...] Aliqua quinque folia brassicae comesto [...] etc. Aliquotfariam, apud Varr. Kilą sposobow. Sex, septem. [...] Sex aut septem [...] numerus certus pro incerto, sed proportionem habente, nam pro kilá sét dicunt latini Sexcenti, etc. posset etiam dici, Sex aut septem centuriae, decades, etc. vel sexies, aut septies deni, centeni. Aliquanti [...] Aliquantis diebus refrigerentur, pro aliquot. Kn 275.
patrz: KILAŚ
– Kili/ kilki? vide Iák wiélki/ iák máły. Kn 275.
patrz: KILI
– Kili/ kilki? vide Iák wiélki/ iák máły. Kn 275.
patrz: KILKI
– Kilof/ v. Czékan. Kilin. Kn 41.
patrz: KILOF
– Wypukliná/ v. Wydęćie/ [...] Kiłá. Kn 1327.
patrz: KIŁA
– Kiłá/ chorobá/ puchliná máchárzyny ábo iądrék/ wypukliná. Hernia. Kn 275.
patrz: KIŁA
– Wypukły eodem sensu, v. Kiłowáty. Kn 1327.
patrz: KIŁOWATY
– Kiłowáty/ Kinienie/ v. Skinienie. Kn 41.
patrz: KIŁOWATY
– Sábiná/ sáwiná/ ábo száwiná płodna/ choinká klasztorna. Sabina baccifera [...] Viridis semper, viridarijs vtilis, iunipero similis, humilis [...]. Kn 973.
patrz: KLASZTORNY
– Tángęnt u organ/ v. Kláwiátura. Kn 1125.
patrz: KLAWIATURA
– Kláwiaturá v organ/ v régałá/ Tánienty. [...] Plectra organorum. [...] Plectorum series. Kn 280.
patrz: KLAWIATURA
– Kláwicymbał/ kláwikord/ instrument. Kn 280.
patrz: KLAWICYMBAŁ
– Kláwicymbał/ kláwikord/ instrument. [...] instumentum musicum [...]. Kn 280.
patrz: KLAWIKORD, KLAWIKORD, KLAWIKORT
– Kobiérzéc adziámski [...] Tapete Persicum, Barbaricum. Kn 285.
patrz: KOBIERZEC
– Kobzá/ [...] est organum musicum trichordum, [...]. Pandura, ae, [...], est citharae similis [...]. Hinc pandurizare [...], Pandurista [...]. Kn 286.
patrz: KOBZA
– Kocanki/ ábo kocenki swoyskie/ Szárotá. Gnaphalium, chamaezelum. Kn 286.
patrz: KOCANKI, KOCANKI, KOCENKI
– Barwica/ barwiczka postrzygana [...] v. Kocanki. Kn 15.
patrz: KOCANKI, KOCANKI, KOCENKI
– Kocenki zołte/ Amarantus citrinus [...] Stoechas citrina. Kn 286.
patrz: KOCANKI, KOCANKI, KOCENKI
– Kocenki arábskie/ láwenda szyszkowa. Stoechas [...]. Lauendulae similis est [...]. Kn 286.
patrz: KOCANKI, KOCANKI, KOCENKI
– Kołát/ kołátánie. Pulsus [...]. Pulsatio scutorum [...] Strepitus [...]. Kn 288.
patrz: KOŁAT
– Aparat komedyalny/ Choragium [...]. Kn 8.
patrz: KOMEDIALNY
– Komedyyny/ Komedyyny aparat vide Aparat Komedyyny. Kn 293.
patrz: KOMEDYJNY
– Przégródki ábo komórki przégrodzone w-szátách ksieżnych. Foruli [...] Nidi [...] Loculamenta. v. Komórká 2. Kn 842.
patrz: KOMÓRKA, KUMORKA
– Iábłká śrzodék ábo komorká w ktorey iądrká. Volua. Scribon. Iuni. Kn 228.
patrz: KOMÓRKA, KUMORKA
– Komput kośćielny. Ars disponendi Calendaris Ecclesiastici ad cursum solis et lunae [...] v. Ráchunék [...]. Kn 295.
patrz: KOMPUT
– Konna bitwá [...] Konno się potykam. Kn 299.
patrz: KONNY
– Konwent/ v. Klasztór. Kn 300.
patrz: KONWENT
– Bursa/ konwikt [...] Kn .
patrz: KONWIKT
– Mośiądzem ábo miédźią robiący / mośiężnik. (v nas Konwisarzowie / Złotnicy / Rutgisérowie mośią- dzem robią) Flator aeris [...] AErarius [...] AErariorum officinae [...]. Kn 427.
patrz: KONWISARZ, KONWISARZ, KONWISZARZ
– Konwisarz [...] Fusor [...] Faber stanni, vt Faber aeris [...]. Kn 300.
patrz: KONWISARZ, KONWISARZ, KONWISZARZ
– Biorę/ ábo wziął ná kiéł koń/ propriè Wzbéstwił się. Frenum mordere, [...] vide Béstwię się. 1. Kn 32.
patrz: KOŃ
– Piés ná nogi tr. i. zły ná nogi. [...] v. Koń potkliwy. Kn 693.
patrz: KOŃ
– Na bark koń biie [...] Calcitro est equus his. Kn 441.
patrz: KOŃ
– Hálsbánt koński/ Phalerae [...] Primus equúm phaleris insignem victor habebit [...] phaleras esse pretiosum quemuis equi ornatum, sine in fronte, sine in capite, sine in pectore. [...]. Kn 222.
patrz: KOŃSKI
– Niecká/ kopanká. Alueolus ligneus [...] Conchula [...] Alueus [...] Kn 494.
patrz: KOPANKA
– Kopanká/ vide Niecká. Kn 301.
patrz: KOPANKA
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...]. Kn 301.
patrz: KOPYTO
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...] Kn 301.
patrz: KOPYTO
– Kártownik/ vide Kosterá. Kn 268.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Kosterá/ Aleator.[...] Kn 307.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Kárty kosterow/ Chartae vel chartulae lusoriae [...]. Kn 268.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Kosterow miesce/ schacká. [...] locus aleatorum, [...] Forum aelatorium [...]. Kn 307.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Kosterow miesce/ schacká. [...] locus aleatorum, [...] Forum aelatorium [...]. Kn 307.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Gracz/ vide Gáydá. Kosterá. Piszczék. Muzyk. Kn 207.
patrz: KOSTERA, KOSTERA, KOSTYRA
– Żywokost/ kosztywał/ żywignat. Symphytum [...] Symphytum petraeum [...] Anonymos. Herba Scythica [...]. Kn 1464.
patrz: KOSZTYWAŁ
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Aiendá kościelna/ Księgá cerémoniálna. Libri rituales. Kn 5.
patrz: KOŚCIELNY
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Kościelna barwa na kiem. v. Cera zła. Bladość/ Blady. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Kościelny/ subst. AEdituus. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Kościélny/ adiect. kośćiołowy/ do kośćiołá mátáryálnego náléżacy.[...] Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– [...] plác kościélny [...]. Kn 306.
patrz: KOŚCIELNY
– Komput kośćielny. Ars disponendi Calendaris Ecclesiastici ad cursum solis et lunae [...] v. Ráchunék [...]. Kn 295.
patrz: KOŚCIELNY
– Kot dziki/ vide Żbik. Kn 310.
patrz: KOT
– Kot morski/ vide Koczkodan. Kn 310.
patrz: KOT
– Kot/ kotká. Felis [...]. Kn 310.
patrz: KOT
– Szántá kotcza/ v. Sérdécznik 2. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– [...] Miętka kotcza [...]. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Kotcza miętká/ Kotcza szántá/ v. Serdecznik. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Miłosna ziéle/ káni ábo kotczy pázur. Miłosna. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Przęsłká ziéle/ strzępéczká/ kotcze ogonki. Skrsyp. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Wóz do iazdy/ do biégu/ Kotczy páński. Wóz do wożęnia rzéczy/ pérson/ potrzeb/ iáko v nas kotczy pospolity wé dwá/ wé cztéry konie. Wóz drabny/ Wóz kościélny ábo do prosessyy zabobonnych pogáńskich léktyká. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Sérdécznik drugi/ Gęśia stopá/ kotcza szántá. Sérdécznik. Kn ?.
patrz: KOTCZY
– Rzęsá wierzbowa/ bágnowa/ kotki/ owieczki/ bágniątká. Iulum [...]. Kn 970.
patrz: KOTEK
– Kot/ kotká. Felis [...]. Kn 310.
patrz: KOTKA
– Kozá dźika/ skálna. Dama [...] v. Sárná. Kn 131.
patrz: KOZA
– Kozá/ Capra [...]. Kn 131.
patrz: KOZA
– Kozia brodká/ ziéle/ Wliśnik/ Słonécznik mleczny. Tragopogon [...]. Kn 311.
patrz: KOZI
– Ilmiczká/ ilmowna źiéle/ koźia brodá. [Vlmaria [...] Barba hirci [...]. Kn 250.
patrz: KOZI
– Brodá kozia/ proprie Aruncus [...] vide Kozia brodká. Kn 45.
patrz: KOZI
– Kozi mlecz ábo cycék/ ziéle. Chondrillon. chondrille, es. seu chondrilla, ae. Kn 131.
patrz: KOZI
– Groch kozi/ vide Łyszczycá. Kn 209.
patrz: KOZI
– Kráiopis/ Chorographus [...] Mundum describens. Kn 314.
patrz: KRAJOPIS
– Ewropá/ Kray świátá/ trzéci po stáremu/ ábo czwarty wédług nowych kráiopisow/ krześciánski wszysték. Europa. Kn 171.
patrz: KRAJOPIS
– Mapá kráiopisow/ tablicá/ płáchtá [...] Tabula geographica [...] Tabula chorographica [...] tabula cosmographica. Kn 389.
patrz: KRAJOPIS
– Milá Włoska/ i miérnikow/ ziemiopisow/ ábo kráiopisow. Milliare, is. n. milliaru[m], n. Kn 411.
patrz: KRAJOPIS
– Kráiopisánie/ Geographia [...] mundi descriptio. Kn 314.
patrz: KRAJOPISANIE
– Kráiopisowski/ Geographicus [...] terram describo. Kn 314.
patrz: KRAJOPISOWSKI
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: KRAM
– Anyż kramny/ Anisum [...] Słodki anyż [...]. Kn 7.
patrz: KRAMNY
– Jést oratorski/ ábo jésty krásomowskie. Gestus [...] Motus corporis: actio: pronuntiatio [...]. Kn 246.
patrz: KRASOMÓWSKI
– Żyłá kréwna/ kréw máiąca. Vena [...] Kn 1461.
patrz: KREWNY
– Kréwny/ krwi służący. vt Kréwna żyłá [...]. Kn 318.
patrz: KREWNY
– Puścizná po kiemkolwiék nié kréwnem áni powinowátem/ (spádék po kréwnem/ etc.) [...] Sine sacris hereditas [...]. Kn 901.
patrz: KREWNY
– Ciélésność z białągłową kréwną/ vide Kázirodztwo. Kn 80.
patrz: KREWNY
– Kréwną ábo powinną poymuiący [...]. Kn 317.
patrz: KREWNY
– Bryłá/ Grumus terrae, Colum. Gleba, Cicer. [...] Panes aeris, Plin. Massa picis, Virg. Massa lactus coacti, Ouid. Granum alicae [...] bryłá krochmalu / granum dici potest amyli. [...] Palacra [...]. Kn 48.
patrz: KROCHMAL
– Krochmal/ mączká/ skrobia. Amylum, [...] Granum [...] Ex zea pulchrius quàm ex tritico fit granum. Alica [...] Fuit autem granum, farina ex zea vel tritico semicocto, vel aqua macerato [...]. vide. et Pęczak. Lautitia (quasi lauta seu lota) farina dicebatur ex tritico aqua consperso [...]. Kn 318.
patrz: KROCHMAL
– Skárłupá/ łuská/ sczéżuiá krokodylowa. Skárłúpá smocza/ wężowa. Kn 1000.
patrz: KROKODYLOWY
– Krokodyl/Crocosdilus [...] Crocodilinus adiect. Krokodylowy [...]. Kn 318.
patrz: KROKODYLOWY
– Żábá ziemna krostáwa/ wiélka. Bufo [...]. Kn 1355.
patrz: KROSTAWY
– Krotko-mowność/ Breuiloquentia, Laconismus, [...]. Kn 321.
patrz: KROTKOMOWNOŚĆ
– Dyálektyká ábo nauká rozważánia/ y rozsądzania rzéczy v siébié ábo z drugiem. Náuká dysputowánia/ rospieránia się z drugiem o prawdę. Náuká prawdomowna/ ábo prawdomostwá/ prawdomowności. Rozsądność nábyta o rzeczách. Snádność rozsądna/ krotkomowna o rzéczách. [...]. Kn 157.
patrz: KROTKOMOWNY
– Krotko-mowny/ Breuiloquens, [...]. Kn 321.
patrz: KROTKOMOWNY
– Krotofilnik/ Oblectator, [...]. Suauiludius, [...] qui suauitatem in ludis constituit, sine ipse agat, sine spectet, sine alijs id persuadeat [...]. Kn 321.
patrz: KROTOFILNIK
– Firletka płonna ábo krowia/ vide Bázyliká. Kn 176.
patrz: KROWI
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...] Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: KROWI
– Firletka płonna ábo krowia/ vide Bázyliká. Kn 176.
patrz: KROWI
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...] Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: KROWI
– Krotszéię/ krotszym się stáię. [...] breuior fio. vide Skracam/ cuius hoc est Passivum [?]. Kn 321.
patrz: KRÓTSZEĆ
– Krowká/ robak. Scarabaeus: Cantharus [...]. Kn 321.
patrz: KRÓWKA
– Krtaniey błonká w uściu iey głosowi służąca/ krtani iédzeniu broniąca. Epiglottis, idis fe. [...] Operculum asperae arteriae [...] Operculum laryngis Epiglottida, vocat Vesalius [...] hedera folio simile esse docet, refutata ibidem [...] eos qui epiglottida linguam paruam seu gargareonem interpretantur [...] autem eidem laryngis fissura voci seruiens, quam epiglottis integit. Officium epiglottidis est, vocem moderari, potum pulmonibus partiri [...] tueri ne cibuis in pulmones descendat [...]. Kn 322.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Gardziel/ vide Gárdło I. Item Krtań. Kn 186.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Krtáni obrączki chręstowáte [...] Cartilagines circulares, et arteria Aspera, et per totum pulmonem. Kn 321.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Rurá w-gárdlé/ v. Krtąń. Kn 955.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Krtaniey dziurká głosowá/ iáko w stroiu/ surmy/ sztortu [...] Laringis fissura: habes suprà proximè. Kn 322.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Czopék w gárdlé iako niéktorzy zowią/ v. Krtani błonká. Kn 105.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Krtań/ gárdziel/ rurá do płuc oddéchowa/ głosowa. Aspera arteria [...] Trachea. [...] Canalis animae [...] Canalicula et fistula per quam spiritus reciprocatur [...] Spiritalis fistula [...] Arteria, orum. neutr. plur. singularium à singulari arterium [...] Facitque asperiora arteria clamor. Larynx etiam à quibusdam sed proprié. [...] est pars superior asperae arteria tribus constans cartilaginibus circularibus, praecipium vocis instrumentum [...] Vitales vias, et respiramina, et vias vocis [...]. Kn 321.
patrz: KRTAŃ, KRTAŃ, KRTĄŃ, KRTOŃ, KRZTAŃ, KRZTĄN, KRZTOŃ
– Krzeszę po bruku/ [...] Lithostrota feriens scintillare facio [...] per plate as vmbraticam pugnam cieo. Kn 325.
patrz: KRZESAĆ
– Krzéséłko/ Sedecuia sub imagine Aristotelis [...] In domum vxoris sellula defertur. Kn 325.
patrz: KRZESEŁKO
– Háru háru. Interiectio vel effutitia vox, (similis illi krzętu wętu.) Kn 223.
patrz: KRZĘTU-WĘTU
– Ksiądz/ v. Kapłan. [...] Książę. Kn 329.
patrz: KSIĄDZ
– Gospodárskie ábo o gospodárstwié księgi. [...] Oeconomica. Kn 205.
patrz: KSIĘGA
– Ktemu/ ku temu. Adhaec, ad haec, deinde [...] Ad hoc [...] Inde pro deinde [...] vide Nád to. Kn 332.
patrz: KTEMU
– Kudłáciny/ kudły. [...] Villi complicati. Kn 334.
patrz: KUDŁY
– Bénédykt źiéle/ kuklik quibusdam [...] Caryophyllata [...]. Kn 20.
patrz: KUKLIK
– Kulá ná ktorey chory ná nogi chodzi [...] Fulcrum subalare [...]. Kn 335.
patrz: KULA
– Kulá/ co ná kulách chodzi podpasznych. Fult sub axilis. Kn 335.
patrz: KULA
– Kuná żelazná/ Collare, is [...]. Kn 336.
patrz: KUNA
– Sadzam w kunę [...] boiae inclusus. Kn 336.
patrz: KUNA
– Kuná/ źwierzę. Martes, is [...]. Kn 336.
patrz: KUNA
– Kundél/ [...] Canis gregarius, villaticus, pecuarius, pastoralis [...]. Kn 336.
patrz: KUNDEL
– Kupia/ Merx, cis. fe, [...] Merce vendibili, [...] Merce delicata, [...] Mercem gesto, [...] Merces, mercium, [...] Res promercales, [...] Mercimonium [...] In emendis et Species [...] Merx est species ipsa. Kn 336.
patrz: KUPIA
– Odbyt kupi/ Skupność. [...] venditio cum lucro. [...] Prospera vel celer venditio. Kn 593.
patrz: KUPIA
– Funt kupiécki [...]. Kn 181.
patrz: KUPIECKI
– Kupká. Torus hebae [...] Torus graminis [...] Kupká trawy/ wyniosła/ wyniosła trawá/ darn. Kn 336.
patrz: KUPKA
– Kurdwan/ ziélé. v. Bluszcz ṕoziemny. Kn 337.
patrz: KURDWAN, KURDWAN, KURDYBAN
– Kurdwan/ rzęmień/ skóra. Kn 337.
patrz: KURDWAN, KURDWAN, KURDYBAN
– Bluszcz poziemny/ brzesztan/ kurdwan. Kn 36.
patrz: KURDWAN, KURDWAN, KURDYBAN
– Kursor/ Poseł listowny piészy. Kn 338.
patrz: KURSOR
– Posztarz/ co ná pośćié biéży/ v nas Podwodnik/ ábo Posłániec/ Kursor. Kn 794.
patrz: KURSOR
– Biégácz/ Ambulator [...] vide Kursor/ Zawodnik/ Chodak. Kn 27.
patrz: KURSOR
– Prętkonogi [...] Wiatronogi [...] v. in Kursor. Kn 820.
patrz: KURSOR
– Kurwáturá biskupia/ Pedum. Virgilio est pastoralis baculus, huic aliquantùm similis. Lituus [...] vulgo Curuatura. Kn 338.
patrz: KURWATURA
– Kutas/ kutasik. [...] Nodus, vel nodulus villosus. Kn 340.
patrz: KUTAS
– Kwádrá ná kostcé/ Quatrio in tessera [...] Kn 340.
patrz: KWADRA
– Kwádrá czégo/ v. Ćwierć. Item Kśiężycá kwádrá. Kn 340.
patrz: KWADRA
– Kwadrat/ vide Czworogránista figurá. Kn 340.
patrz: KWADRAT
– Potróyny kwiát/ v. Brát z-śiostrą. Kn 796.
patrz: KWIAT
– Kwietniowy/ co w kwietniu miésiącu bywa. Aprilis. Nonis. Calendis Aprilibus [...]. Kn 341.
patrz: KWIETNIOWY
– Łábuię/ […] Diem bonum, laetum, felicem ago […] v. Biesiaduię. Dogadzam sobié. Rozgárdiás stroię. Roskosznié żyię. Kn 342.
patrz: LABOWAĆ, LABOWAĆ, ŁABOWAĆ
– Deszcz/ Pluuia [...] Imber [...] Ruit caelum imbribus [...] Deszcz iák cébrem lał [...]. Kn 120.
patrz: LAĆ
– Lálá/ Hálálá/ Hulálá. [...] Alala vox inarticulata exitantis aliquem ad congressum, vel cum aliquos committere volumus, [...]. Barbari in bello etiamnum vtuntur [...]. Kn 347.
patrz: LALA
– Lálá/ Hálálá/ Hulálá. [...] Alala vox inarticulata exitantis aliquem ad congressum, vel cum aliquos committere volumus, [...]. Barbari in bello etiamnum vtuntur, et Poloni in canibus Kn 347.
patrz: LALA
– Láment/ v. Nárzekánie. Kn 847.
patrz: LAMENT
– Nárzekam/ lámentuię. Lamentor absolutè et lamentor vitam [...] nárzekam ná żywot [...]. Kn 475.
patrz: LAMENTOWAĆ
– Lámpárt/ Lewart Illyriis. Leopardus vulgo [...]. Kn 347.
patrz: LAMPARD, LAMPART, LAMPART
– Lántgraf/ [...] Comec Prouincialis, Iunio. Kn 348.
patrz: LANDGRAF, LANDGRAF, LANDGROF, LANGRAF
– Lanká/ lánuszká/ ziéle. vide Konwalia. Kn 348.
patrz: LANUSZKA
– Konwáliá/ liliyká/ Lánká/ lánuszká. Lilium conuallium [...] Kn 300.
patrz: LANUSZKA
– Mászkárá/ lárwá/ Persona [...] Persona adijcitur capiti. Persona cerea [...]. Kn 393.
patrz: LARWA
– Niéwiástá ábo białagłowá szpétna/ Lárwá/ Mászkárá/ [...] Monstrum mulieris [...]. Kn 537.
patrz: LARWA
– Przéz lás/ przéz bór/ przéz bród gdzie iácháć/ ábo ná lás/ ná bór/ lasem/ borem. Ire per amnes, Ouid. Per mare, per saxa, per ignes fugere. Horat. Transire per aliquem locum, Plini. [...]. Kn 864.
patrz: LAS
– Laská/ laséczká/ pręt / pálcat/ pálicá/ pátog. Verber, ris. n. [...] Verberum in tergo vestigia, [...] Ictu verberis increpuit equos. ὁ πλήσιγξ. Virga facilis, [...] Rasae hastilia virgae, [...] ἡ ῥάβδος. Virgula stantem circumscripsit, [...] Rudis gladiatorum [...] τὸ ξυλοκοντάριον, [...] τὸ ξυλοκόντιον, [...] Bacillus ad impellendos equos [...] pálcat. [...] Commentaculum, [...] est virga qua Flamines homines à se amouebant. Commotaculum [...] Scalig. [...] interpretatur virgam quam viatores magistratuum frequenter commotando, turbam summouent, [...] Commota mulio virga innuit [...]. Kn 348-349.
patrz: LASKA
– Laská miernicza/ vide Mierniczy pręt. Kn 349.
patrz: LASKA
– Kratá mularska droćiána/ z lask. Lásá do przéśiewánia wapná/ piasku Cribrum ruderariu[m], Apul. Potes etiam vocare arenarium, et calcariu[m] cribrum. Kn 315.
patrz: LASKA
– Laská do podpierania śię/ Baculus vel baculum agreste. et baculo membra leuare, [...] τὸ βάκτρον, τὸ σκηπάνιον. vide Kostur. [...] Laská pástusza/ vide Pástusza laská. Kn 349.
patrz: LASKA
– Laská/ laséczká/ pręt [...] τὸ ῥαβδίον, Lasczká. ἡ ῥαπὶς, ίδος. Rudis, is [...] Rude misceto ter in die, ἡ σπάϑη [...]. Kn 348-349.
patrz: LASKA
– Laská [...] Bacillum lictoris [...] Vitis Centurionis, [...]. Laská céklárska/ márszałkowska/ [...] Virga lictoria, Floro diuersa à fascibus [...] Culticula, Fusticulus in sacris [...] ἡ τοῦ προπομποῦ. Fasces, [...] bacilli aliquot teretes ex vlmo aut betulla loro fascis instar colligati, quos lictores Consuli aut Imperatori turbam submouentes praeferebant [...] Laská ábo pálcat woytow Rzymskich/ Vindicta, [...] Virga qua Praetor olim caput serui tangens, eum libertate donabat, vt nunc Poenitentiarij Pontificum faciunt. [ οὔϊνδικτος, [...] ἡ οὐϊδίκτα, [...] Festuca, [...]. Hinc Festucarius, [...] qui festuca fit, vel ad eam pertinet. [...] Laská posélska/ Caduceum, [...] Caduceus, [...] apud veteres Romanos et Graecos, τὸ κηρύκειον, et κηρύκιον. vide Poséł 2. Supplicia, sunt sceptra quae caduceatores portant ex verbenis, [...] Item Ramus olae velatus vitta lanea, ferebatur in manibus legatorum pacem petentium [...]. Kn 348-349.
patrz: LASKA
– Płot z-chróstu/ z-lask. Crates texta, Horat. Hirtae sepes. Colu. Suentum virgeum, spineum. Varr. ‖ Lorica ex cratibus. Caesar. ‖ Loricula viminea [...]. Kn 713.
patrz: LASKA
– Laská ptásznicza/ Ames, itis. m. [...] perticam aucupalem interpretatur Festus. τὸ ἰξευτήριον, ἡ ἀάμινς, θος. ἡ στάλιξ, ἰξευτικὸς κάλαμος, [...]. Kn 349.
patrz: LASKA
– Kárbowa laská/ karb/ vt mam ná kárbié tyle. Tessera, [...]. Suam vterq́ue tesseram habet, ratio constat, [...]. Ligustra tesseris vtilissima. Tesserula, [...]. Frumenti rationem tesserulis ostendebat. [...], Tabellis etiam caupones calculos, seu puncta cretâ inscribunt. [...]. Kn 265.
patrz: LASKA
– Pástuszá láská/ Pedum Enni. [...] Pastorale baculum. [...]. Kn 672.
patrz: LASKA
– Lochuię/ v. Laskuię. Wydrażam. Kn 366.
patrz: LASKOWAĆ
– Żłobkuię/ v. Laskuię/ Wydrażam. Kn 1432.
patrz: LASKOWAĆ
– Laskuię/ Strio, as. Vitru. [...] Imbritatim vndatae conchae [...]. Kn 350.
patrz: LASKOWAĆ
– Laskowánie/ żłobkowánie v teszárzow/ szniczerzow/ lochowánie. Striatura [...] i. sculptura in longitudinem protensa. Laskowánie wklęsłe/ ábo laskowánia dołki. Canaliculi, Striges, [...] Strigiles, pro striges [...]. Laskowánie wypukłe/ laskowánia gorki. Striae [...]. Striae in columnis [...]. Laskowánie poprzeczne/ Scamilli impares [...]. Kn 350.
patrz: LASKOWANIE
– Lochowánie słupow sznicerskich v. Laskowánie. Kn 366.
patrz: LASKOWANIE
– Láskowány/ lochowany/ żłobkowáty. Striatus [...]. Kn 350.
patrz: LASKOWANY
– Lochowány/ v. Laskowány. Wydrożony. Kn 366.
patrz: LASKOWANY
– Laskuię/ [...] żłobkowáto/ laskowáto/ nastrzępione skorupy małżow. Kn 350.
patrz: LASKOWATO
– Latánie/ lot/ lécenie. Volatus, us. auium [...] Volatura [...] Meatus, us. auium [...] Cursus per aërem [...]. Kn 351.
patrz: LATANIE
– Choboty/ Talaria possunt dici, qua Latinis, Mercurii sunt calceamenta alata, quales de nostro Látáwiéc fabulae feruntur [...] Latáwcowe obuwie. Kn 67.
patrz: LATAWCOWY
– Latáwiéc czárt/ i latáwicá [...] Incubus, et Succubus [...]. Kn 351.
patrz: LATAWICA
– Latáwiéc czárt/ i latáwicá [...] Incubus, et Succubus [...]. Kn 351.
patrz: LATAWIEC
– Latáwiéc/ ptak Indyyski béz nog. Apus [...] Indica [...]. Kn 351.
patrz: LATAWIEC
– Látowánie/ leża létnia żołnierska/ ábo pástusza. Commoratio in aestiuis. v. Leża. Kn 352.
patrz: LATOWANIE
– Kocenki arábskie/ láwenda szyszkowa. Stoechas [...]. Lauendulae similis est [...]. Kn 286.
patrz: LAWANDA, LAWENDA, LAWENDA, LEWANDA
– Upádnienie/ powálęnie się. Casus: prolapsio [...] Upadánie ná zięmię/ lécęnie ná zięmié. Kn 1192.
patrz: LECENIE
– Latánie/ lot/ lécenie. Volatus, us. auium [...] Volatura [...] Meatus, us. auium [...] Cursus per aërem [...]. Kn 351.
patrz: LECENIE
– Lékko tr. lékcé/ niépoważnié. Płocho. Verniliter [...] Scurriliter serio tempore ludere [...] Leuiter fundata fides [...] Leuiter curare [...] lékcé sobié ważyć [...]. Kn 356.
patrz: LEKCE, LEKCE, LEKKO, LEKKO, LETKO
– [...] lékko vbrány [...] leuiter armatus vel instructus [...]. Kn 356.
patrz: LEKCE, LEKCE, LEKKO, LEKKO, LETKO
– Lékko tr. lékcé/ niépoważnié. Płocho. Verniliter [...] Scurriliter serio tempore ludere [...] Leuiter fundata fides [...] Leuiter curare [...]. Kn 356.
patrz: LEKCE, LEKCE, LEKKO, LEKKO, LETKO
– Lékko propriè, vt lékko ná woźié. [...] leuiter in curru, vel leuiter est in curru, vel leuiter it currus. sed, leuiter oneratus est currus. [...] Sic lékko mi: lékko mi nieść [...]. Kn 356.
patrz: LEKKO, LETKO
– Języczné pieniądzé/ winá pieniężna lékkomowności. Linguarium, [...] est pecuniaria multa incauti sermonis, seu quod penditur pro lingua temere locuta. [...] Linguarium dabo. Verba mea redimam. Damno castigabo promittendi temeritatem. quae omnia idem fonant. Non rectè [...] linguae thecam nomine linguarij hîc intelligit, quem refellit [...]. afferrens analogias vasarij, cesarij, vnguentarij, [...] pro pecunia data vafis, cerae, vnguentis parandis [...]. Kn 248.
patrz: LEKKOMOWNOŚĆ
– Lékko-mowność/ [...] Futilitas, [...]. Kn 356.
patrz: LEKKOMOWNOŚĆ
– Lékko-mowny/ v. Plotká 2. Kn 356.
patrz: LEKKOMOWNY
– Plotká [...] pléciuch/ lékkomowny człowiék. Nugator [...] Blatero [...] Nugigerulus [...] Nugipolyloquides [...] v. Báiá/ Báłámut. Kn 713.
patrz: LEKKOMOWNY
– Nasad pługowy/ kroiowy/ lemieszowy. [...] Dens aratri [...] Fracta bura boues relinquunt vomeres in aruo. [...]. Kn 476.
patrz: LEMIESZOWY
– Bélwedér ziéle/ v. Lenék Panny Maryey. Kn 20.
patrz: LENEK
– Iábłko léśne/ Arbutum, [...] Arbuta Poeniceo fieri matura colore. Lamb. et Gifan. interpretantur, poma rubra siluarum eadem quae vnedones a Plinio vocantur. vide Niésplik 2. Kn 227.
patrz: LESTNY, LEŚNI, LEŚNI, LEŚNY, LEŚNY
– Gruszká léśna/ Pyraster [...] Pyrus siluestris. [...] Achras [...]. dicitur & de arbore, & de fructu. Kn 214.
patrz: LESTNY, LEŚNI, LEŚNI, LEŚNY, LEŚNY
– Béz/ drzewko/ Sambucus [...] Béz léśny gronisty czerwony/ [...] Ardum [...] miserrimum atque infelix lignum Sambucum vocat [...]. Kn 21.
patrz: LESTNY, LEŚNI, LEŚNI, LEŚNY, LEŚNY
– Groch leśny/ vide Gołębi groch. Kn 209.
patrz: LESTNY, LEŚNI, LEŚNI, LEŚNY, LEŚNY
– Lewart/ vide Lámpárt. Kn 359.
patrz: LEWARD, LEWART, LEWART
– Lámpárt/ Lewart Illyriis. Leopardus vulgo [...]. Kn 347.
patrz: LEWARD, LEWART, LEWART
– Błáchy/ Lichy/ Tenuis, Pertenuis, Cic. tr. Futilis causa, Plin. [...]. Kn 33.
patrz: LICHY
– Ráchownicza tablicá/ ábo stół/ abo liczmannicá z-lédá mátéryey. Abacus […] Mensa Pythagorae […]. Kn 905.
patrz: LICZMANICA, LICZMANICA, LICZMANNICA
– Gąsienicá/ gąsionká kosmáta/ liszká ziélna/ wąsienicá/ wąsionká. Conuoluulus, Voluox, [...]. Vruca [...]. Kn 187.
patrz: LISKA, LISZKA, LISZKA
– List wolny/ vide Pássport. List wolny od przéłożonego duchownego/ vide formaty/ & Swiádéczny list. Kn 364.
patrz: LIST
– Listopad/ Nouember [...] Polonica voci aptè respondes Graeca vox, qua Plutar. hunc mensem vocat [...] quasi folia fundens: potest dici [...]. folia mittens, iaciens [...] Nouembris, is. Cato apud Priscianum. Mense Octobri fecimus, (sacrificauimus) Nouembris reliquus erat. Kn 364-365.
patrz: LISTOPAD
– Páździérnikowy/ (vt Styczniowy/ Grudniowy/ Máiowy) October, vel. Octobris hic. haec. [...] hoc [...] Calendae Octobres v. Listopad Kn 676.
patrz: LISTOPAD
– Listopádowy/ Nouember vel. Nouemberis, adiect [...]. Calendae, Idus, Nouembres. [...] Nomina mensium er vel is syllaba finita, vt Quintilis, Nouember, communia esse, i. communis generis, ait Priscianus. Kn 365.
patrz: LISTOPADOWY
– Lit/ máterya do litowánia. Ferrumen [...] generale est, et de quauis materia, vide Lituie. [...]. Kn 365.
patrz: LIT
– Litániie/ [...] Suplicationes [...] Kn 365.
patrz: LITANIA
– Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
patrz: LITEWSKI
– Litkupnik/ Proxeneta [...] v. Iednácz kupcá. Kn 365.
patrz: LITKUPNIK
– Lituię co/ Ferrumino aes, ferrum, ossa, vitru, murum [...[ Agglutino [...] Plumbo [...]. Kn 365.
patrz: LITOWAĆ, LUTOWAĆ, LUTOWAĆ
– Latánie/ lot/ lécenie. Volatus, us. auium [...] Volatura [...] Meatus, us. auium [...] Cursus per aërem [...]. Kn 351.
patrz: LOT
– Lotny aliter v. Prętki. Kn 370.
patrz: LOTNY
– Lotny/ latáiący. Volatilis bestia [...]. Kn 370.
patrz: LOTNY
– Łsknący się/ lśniący się. Coruscus auro, coruscus mucro, coruscum ferrum […]. Kn 371.
patrz: LSKNĄCY SIĘ, LSNĄCY SIĘ, LŚNĄCY SIĘ, LŚNĄCY SIĘ, ŁSKNĄCY SIĘ
– Łsknąco co czynię/ Nitido […] Dare in splendorem bullas […] Splendido […]. Kn 371.
patrz: LŚNIĄCO, LŚNIĄCO, ŁSKNĄCO, ŁŚNIĄCO
– Łsknienie/ lśnienie/ błyskanie/ połyskowánie. Nitor marmoris […] Nitor olei […] Splendor argenti […] Fulgor speculorum […] Fulgor armorum […] Radiatio marmoris […] Iubar galeae […] Refulgentia lacunarium […] Nitela armorum […]. Kn 372.
patrz: LŚNIENIE, LŚNIENIE, ŁSKNIENIE
– Lutnia./Chelys, [...] Testudo [...] Caua testudo [...] Lutenká. [...] vide Skrzypicé. [...] Fides [...]. Kn 375.
patrz: LUTENKA
– Goździki v Lutnié/ etc. kołki. Collabi, Caelio R. è Graeco. [...]. Kn 206.
patrz: LUTNIA
– Lutnia/ Chelys [...] Testudo [...] Caua testudo [...] Lutenká. [...] vide Skrzypicé. [...] Fides [...]. Kn 375.
patrz: LUTNIA
– Stroię lutnię/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: LUTNIA
– Stróná do lutniey/ skrzypic.[...] drótowa stróná [...]. Kn 1076.
patrz: LUTNIA
– Lutniowy/ lutniá miesiącá bywáiący. Februarius [...] Calendae Februariae [...]. Kn 375.
patrz: LUTNIOWY
– Lutnistá/ Citharoedue, Citharista [...] Kn 375.
patrz: LUTNISTA
– Luty miesiąc/ i księżyc [...] Kn 375.
patrz: LUTY
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia Kn 668.
patrz: LWI
– ŁAbęć/ Cygnus [...] Cycnus [...] Olor. Kn 342.
patrz: ŁABĄDŹ, ŁABĘĆ, ŁABĘDŹ, ŁABĘDŹ
– Dał mu łacinę. v. Strofowánie. Łáiánie. Kn 342.
patrz: ŁACINA
– Łáciná/ łácinska mowá. Latina lingua [...]. Kn 342.
patrz: ŁACINA
– Polszczyzná/ Sermo polonicus [...] Polszczyzną pachnié twa Łáciná/ Włoszczyzná [...]. Kn 767.
patrz: ŁACINA
– Łácno/ łatwié/ łacwié/ łácniuchno. Facilè, perfacile, facillimè, expeditè, nullo labore, nullo negotio, perleui momento, procliuiter est quatenus amicitae venia dari possit. Kn 342.
patrz: ŁACNIE, ŁACNIE, ŁACNO, ŁACNO, ŁACZNO
– Łácniey/ Faciliùs. Magis faciliùs. Kn 342.
patrz: ŁACNIE, ŁACNIE, ŁACNO, ŁACNO, ŁACZNO
– Łácny/ łatwi/ łácwi. Facilis, perfacilis, procliue dictu. [...]. Kn 343.
patrz: ŁACWI, ŁACWI, ŁACWY, ŁACWY, ŁAĆWI
– łácność/ łácwość. Facilitas significandi [...]. Kn 343.
patrz: ŁACWOŚĆ
– Łáczenem czégo ábo niéłáczen. Indigus, egens alicuius rei [...] idem Potrzébuiący. Kn 343.
patrz: ŁACZEN, ŁACZNY
– Łágodniéię/ Mansuelsco [...] Cesárską wysokość do wiélkiey ludzkośći schylić: łágodnié śię/ vkłádnié stáwić. Kn 344.
patrz: ŁAGODNIEĆ
– Łágodno-mowność/ Affabilitas, blãdiloquentia [...]. Kn 344.
patrz: ŁAGODNOMOWNOŚĆ
– Łágodno-mowny/ Blandiloquus [...]. Kn 344.
patrz: ŁAGODNOMOWNY
– Wabny/ łágodnozdrádny Pellicator Kn 1219.
patrz: ŁAGODNOZDRADNY
– Łágodzeniu służąca rzécz [...] Manusculum quo demulcenus aliquem [...]. Kn 345.
patrz: ŁAGODZENIE
– Łákocenie/ Allectatio nutricum [...]. Kn 345.
patrz: ŁAKOCENIE
– Łákocę kogo/ v. Wabię. Kn 345.
patrz: ŁAKOCIĆ
– Łákotliwié/ Gulosiùs à gulose [...]. Kn 346.
patrz: ŁAKOTLIWIE
– Łákotnik/ co robi/ ábo przédáié łákoći. Cupedinarius [...]. Kn 346.
patrz: ŁAKOTNIK
– [...] Fractor ferularum [...] Szkodnik rózg/ nam psowácz/ łamácz dura sunt. Kn 1115.
patrz: ŁAMACZ, ŁAMACZ, ŁOMACZ
– Arkusz pápieru nie łamány/ Plagula, philyra, vel philura [...] v. Papierowe drzewko. Kn 9.
patrz: ŁAMANY, ŁAMANY, ŁOMANY
– Łamány/ v. Niérowny 1. Kn 347.
patrz: ŁAMANY, ŁAMANY, ŁOMANY
– Arkusz łamány ná części dwie/ cztery/ [...] v. Sékstérn. Kn 9.
patrz: ŁAMANY, ŁAMANY, ŁOMANY
– Rozłup ziélę/ łomikámięń wiélki. Saxifraga magna, vel saxifragum maius [...]. Kn 945.
patrz: ŁAMIKAMIEŃ, ŁAMIKAMIEŃ, ŁOMIKAMIEŃ
– Łomi-kámień/ ziélé. Saxifragum, Calcifraga, Empetron [...]. Kn 368.
patrz: ŁAMIKAMIEŃ, ŁAMIKAMIEŃ, ŁOMIKAMIEŃ
– Łánia broń/ ziéle/ vide Iéleni korzeń. Kn 348.
patrz: ŁANI
– Iéleni/ Iélenia bédłká/ ábo gębká/ łániż. Tuber [...]. Kn 245.
patrz: ŁANIŻ
– Kurpié/ postoły/ łápcié. Calceamenta ex philyra, vel libro tiliae, vel arterius arboris. Solea spartea pes induitur [...] . Kieścień Trépki. [...] vide Obow. Kn 338.
patrz: ŁAPEĆ
– fáwor/ łáská ábo życzliwość niéporzadna/ zwłaszczá w zwierzchności/ w urzędniku. [...]. Kn 174.
patrz: ŁASKA
– Łątkarz/ kuglarz łątkowy. […] Sigillarius […]. Kn 351.
patrz: ŁATKARZ, ŁĄTKARZ, ŁĄTKARZ
– Łątkarz co łątki robi/ […] Coroplathus […] Puparum fictor […] qui ex cera etiam fiunt pupae. Kn 351.
patrz: ŁATKARZ, ŁĄTKARZ, ŁĄTKARZ
– Hultay/ tułay/ tułácz/ lóźny człék/ szubráwiéc/ łázęká. Vagus […] Erro […] Erroneus […] Erraticus homo […] hultáystwem się báwię […] vide Biégun. Kn 226.
patrz: ŁAZĘKA, ŁAŻĘKA, ŁAŻĘKA
– Łększá/ Interiectio gregem à grege, vel aliquas pecudes à grege separantis, transfertur et ad humana, sed nec apud Graecos, nec apud Latinos simile quid reperi: posset tamen vtcunque reddi. […]. Kn 356.
patrz: ŁĘKSZA
– Łoię/ łoiem smáruię. Seuo [...] Sebo [...]. Kn 367.
patrz: ŁOIĆ
– Orzéł łomignat/ Slépy orzéł [...] Ossifragus [...] Ossifraga [...] Aquila barbata [...] Harpe [...] Sanqualis [...] Immissulus [...] Alba seu cygnea aquila [...]. Kn 637.
patrz: ŁOMIGNAT
– Lomi-kość [!]/ łomi-gnat/ ziélé. v. Przymiotowe ziélé. Kn 368.
patrz: ŁOMIGNAT
– Łomi-kost/ (adiect. vt béz kost) Ossifragus de homine [...]. Kn 368.
patrz: ŁOMIKOST
– Lomi-kość [!]/ łomi-gnat/ ziélé. v. Przymiotowe ziélé. Kn 368.
patrz: ŁOMIKOŚĆ
– Przymiotowe ziéle/ Stárzec wiélki/ Popiołek/ Iákubá S. ziélé/ Łomikość. Pappus [...]. Kn 878.
patrz: ŁOMIKOŚĆ
– Łomisty/ łomny. Fragilis [...] fragilis glacies [...]. Kn 368.
patrz: ŁOMISTY
– Łomisty/ łomny. Fragilis [...] fragilis glacies [...]. Kn 368.
patrz: ŁOMNY
– Łomot/ Fragor [...] Aridus fragor [...] Aridus sonus [...] Siluifragus ventus [...] Łamiący lás ábo łomot czyniący. Kn 368.
patrz: ŁOMOT
– Łomocę [...] Do sonitu magno stragem [...] Fragorem dant frondes [...]. Kn 368.
patrz: ŁOMOTAĆ
– Łopatka [...]. Kn 369.
patrz: ŁOPATKA
– Łótowy/ Semuncialis […] Semunciarius […]. Kn 370.
patrz: ŁOTOWY, ŁÓTOWY, ŁUTOWY, ŁUTOWY
– Łowczy/ (adiect.) Venaticus [...]. Łowczy Widok/ Venatio, [...] Spectacula edidit, gladiatores, venationes [...]. Kn 370.
patrz: ŁOWCZY
– Łowczy/ (substant.) [...] Venatorum praefectus [...]. Kn 370.
patrz: ŁOWCZY
– Łowczé kśięgi/ ábo o łowách. [...] Cynegetica [...]. Kn 370.
patrz: ŁOWCZY
– Bágno/ drzewo/ łoża/ łożyna/ Siler [...] seu Siler montanum [...] Idem aliquibus Złotowierzb/ Iwá. Kn 12.
patrz: ŁOZINA, ŁOZINA, ŁOŻYNA
– Łużny/ ługowy. Lixivus […]. Kn 375.
patrz: ŁUGOWY
– Scyátyká/ dná/ biédrzna chorobá/ łupánie w-stáwiech biodrowych. Ischias [...] Ischiadicus dolor [...]. Kn 986.
patrz: ŁUPANIE
– Łupánie [...] Fissio [...]. Kn 374.
patrz: ŁUPANIE
– Rospádlina/ rysá. Fissura vitis [...] Fissus, us: iecoris [...] Scissura [...] Pennae insectis sine scissura [...] Rima terrae [..] Rima nauium [...] Rima arearum [...] Rima tabernarum. Vitium aedis, parietis [...] Sègmen & rima parietis [...] pádánie/ łupánié [...] Spiramentum [...] Spiramenta linunt cera in tectis [...] Rimula, parua fissura [...] Ryská. Kn 929.
patrz: ŁUPANIE
– Siékánie/ Sectura [...] Sectura formantur (callaides gemmae) alias fragiles. łupániem hîc propriè sonat. Concisura [...] Desectio stramentorum pecori vtilis [...] posiékánie/ ábo posiékána słomá [...] v. Rąbánie. Kn 995.
patrz: ŁUPANIE
– Łupiący się łácno/ łupisty/ łácny do obłupienia [...] Cui cortex est extrabilis. Kn 374.
patrz: ŁUPIĄCY SIĘ
– Plondruię có. Diripio vrbem, domum, prouinciam. Spolio nauem. Vexo vrbes [...] Vexo agros [...] Plondrowánie [...] Praedatio [...] Praedator [...] Plondrownik. vicinum Łupię 2. Pustoszę. Kn 713.
patrz: ŁUPIĆ
– Rozbiiam ná drodzé: zbiiam/ odzieram ná polu/ ná morzu/ etc. Grassor [...] Latrocinor [...] Piraticam facio [...] Praedor. Facio praedas [...] Viuo rapto [...] v. Łupię 2. Kn 939.
patrz: ŁUPIĆ
– Niéłupiąc/ niéobłupiwszy [...] sine excoriatione. Kn 504.
patrz: ŁUPIĆ
– Złupić/ v. Wyłupuię 2. Łupię/ Odzieram. Kn 1436.
patrz: ŁUPIĆ
– Posrebrzam co/ Incoquo argentum alicui rei [...] v. Łupię 2. Inargentatus [...] Inargento, as. Kn 789.
patrz: ŁUPIĆ
– Łupię z skóry/ v. Odzieram. Kn 374.
patrz: ŁUPIĆ
– Łupi się drzéwo/ Remittit arbor librum [...]. Kn 374.
patrz: ŁUPIĆ SIĘ
– Odzieránie/ aliter. v. Łupiestwo. Kn 612.
patrz: ŁUPIECZTWO, ŁUPIERSTWO, ŁUPIERZSTWO, ŁUPIERZTWO, ŁUPIESSTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIEŻTWO
– Łupienie/ v. Odzieranie/ et sequentia hîc. Łupiestwo/ zdzierstwo/ łupienie. Spoliatio oppidorum [...] Latrocinatio saeua multitudinis coëgit adimere prospectus [...] Praedatio [...] Latrocinijs ac praedationibus infesto mari. Depraedatio [...] Praeda [...] Proponere ad praedam vrbem. Catillatio [...] Prouinciae spoliatio. Kn 374.
patrz: ŁUPIECZTWO, ŁUPIERSTWO, ŁUPIERZSTWO, ŁUPIERZTWO, ŁUPIESSTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIEŻTWO
– Zdzierstwo/ v. Łupiestwo/ Wydzierstwo 2. Kn 1414.
patrz: ŁUPIECZTWO, ŁUPIERSTWO, ŁUPIERZSTWO, ŁUPIERZTWO, ŁUPIESSTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIEŻTWO
– Drapież/ to co wydárto komu/ zdárto z kogo/ Rapina [...] Spes praedae ac rapinarum. Raptum [...] vide Łupiéstwo. Kn 146.
patrz: ŁUPIECZTWO, ŁUPIERSTWO, ŁUPIERZSTWO, ŁUPIERZTWO, ŁUPIESSTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIESTWO, ŁUPIEŻTWO
– Odzieránie/ łupięnie drzéwá. Decorticatio [...]. Kn 612.
patrz: ŁUPIENIE
– Łupiestwo/ zdzierstwo/ łupienie. Spoliatio oppidorum [...] Latrocinatio saeua multitudinis coëgit adimere prospectus [...] Praedatio [...] Latrocinijs ac praedationibus infesto mari. Depraedatio [...] Praeda [...] Proponere ad praedam vrbem. Catillatio [...] Kn 374.
patrz: ŁUPIENIE
– Odzieránie/ łupięnie zwierzęciá [...] Excoriatio [...]. Kn 612.
patrz: ŁUPIENIE
– Łupienie/ v. Odzieranie/ & sequentia hic. Kn 374.
patrz: ŁUPIENIE
– Łupież rozmáity/ v. Łupiná/ Łupiny. Kn 374.
patrz: ŁUPIEZ, ŁUPIEŻ, ŁUPIEŻ
– Ponocnik/ niérządu po nocy pátrzący. v. Fryerz. item zdzierstwá w-nocy pátrzący. v. Łupiéżcá. Item, z-piiáństwá szaléiący [...] Latro nocturnus. Grasssator nocturnus [...]. Kn 773-774 [771-772].
patrz: ŁUPIEZCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIZCA
– Łupieżcá/ Spoliator [...] Spoliatrix [...] Praedator tectorum, Direptor vrbis [...] Praedo [...] Catillo [...]. Kn 374.
patrz: ŁUPIEZCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIZCA
– Zdziercá/ v. Łupieżcá/ Wydzierácz. Kn 1414.
patrz: ŁUPIEZCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIEŻCA, ŁUPIZCA
– Łupieżny/ Praedatorius, classis praedatoria [...]. Kn 374.
patrz: ŁUPIEZNY, ŁUPIEŻNY, ŁUPIEŻNY
– Łuskowáto/ Squamatim compacta nucamenta [...]. Kn 375.
patrz: ŁUSKOWATO
– Łużyny/ z ktorych ług ćieczé/ zołá. Lix, icis. fe. humor cineri mistus, Noni. [...]. Kn 375.
patrz: ŁUŻYNY
– Żyłowáty/ Neruosus [...] Łyczkowáty/ żyłkowáty [...] Cui bonae arteriae [...]. Kn 1462.
patrz: ŁYCZKOWATY
– Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
patrz: ŁYKO
– Łyst mięsisty/ pęgá/ Vrsino. Łytká Boemis. Sura, ae. Kn 378.
patrz: ŁYST, ŁYSTA
– Łyszká/ Cochlear [...] Łyszkową/ łyszczáną miárą [...] Cochlearis mensura. Kn 378.
patrz: ŁYŻCZANY
– Łyszká/ Cochlear [...] Łyszkową/ łyszczáną miárą [...] Cochlearis mensura. Kn 378.
patrz: ŁYŻKOWY
– Łza [...]. Kn 378.
patrz: ŁZA
– Mácá/ v. Kłodá/ et Korcá Krákowskiego połówicá. Kn 377.
patrz: MACA
– Kiwanie ręką etc. v. Machanie Kn II 279.
patrz: MACHANIE
– Máchlarstwo/ vide Szálbierstwo/ Oszukanie. Kn 378.
patrz: MACHLARSTWO, MACHLARSTWO, MACHLERSTWO, MACHLIERSTWO
– Zbierácz czégokolwiek podły ábo chytry/ máchlarz. Consarcinator [...]. Kn 1405.
patrz: MACHLARZ, MACHLARZ, MACHLERZ, MACHŁERZ, MAKLAR
– Máchluię/ Tricor [...] vide Fałszuię/ Szálbieruię/ Mięszam 3. Kn 378.
patrz: MACHLIOWAĆ, MACHLIWAĆ, MACHLOWAĆ, MACHLOWAĆ
– Kiszká nádźiewána miąźsza. v. Iątrznicá, Máćiék. Kn 277.
patrz: MACIEK
– Rák morski okrągły/ paiąk morski [...] Mázinet/ mácinet [...] Kn 909.
patrz: MACINET, MACINET, MAZINET
– Mácoszynny/ Nouercalis. Kn 378.
patrz: MACOSZYNNY
– Máik/ robaczék skrzydlásty máiowy. Apis, vet musca maia oblonga, vnguentarijs expendenta. Kn II 380.
patrz: MAIK
– Maiż/ Auis venatica tiruncula, seu recens ad venatura exercita. Kn II 380.
patrz: MAISZ, MAIŻ, MAIŻ
– May/ rozgi z liściem ziélonym/ ábo ziálem obwinione/ ábo ziołá z łodygámi sporemi. Frondes festae [...] Corymborum etiam erat Omáiony ryciem/ ryty máiem [...]. Kn 394.
patrz: MAJ
– May/ miesiąc. Maius [...]. Kn 394.
patrz: MAJ
– Máiowy/ Maius, a, um, [...] Maiae calendae. Kn 380.
patrz: MAJOWY
– Máik/ robaczék skrzydlásty máiowy. Kn 380.
patrz: MAJOWY
– Páździernikowy/ (vt Styczniowy/ Grudniowy/ Máiowy) [...] v. Listopad. Kn 676.
patrz: MAJOWY
– Kréplé/ ćiásto smáżone. Laganum [...] panis tenuis in oleo frixus [...] panis ex simila et oleo [...] Lachanum [...] panis frixus in sartagine, v. Mákáron. Ciásto/ 3. Kn 316-317.
patrz: MAKARON
– Mákáron/ Testuatium, quòd in calido testu, (alit. calida testa) coquebatur [...] vbi testum [...] vide Piéc chlébowy. Testuaceum [...] testuacium [...] panis cum caseo frixus. Artoptitius panis [...] qui lautioribs et delicatis coquebatur in artopta [...] Artoptesius [...] Artolaganus [...] à delicijs dictus panis [...] Artolaganum [...] eius condimenta ponit vinum, piper, lac, oleum, etc. [...] placenta frixa. Sauillum [...] ex farina, caseo, oleo, melle, papauere, ouis, sub testu coquere docet, à suauitate vult dictum [...] Pastillos et machariones a machaerae similitudine vocat Caelius cum caseo, melle, oleo frixos, alioqui machaeriones [...] gladio armati. Tyrotarichum [...]. Kn 381.
patrz: MAKARON
– Ćiasto smáżone/ wárzone/ etc. [...] Farinacea frixa, cocta, etc. [...] Farinacea ficta, ćiástá rozmáite/ torty/ mákárony/ kréplé/ pączki/ plácki/ etc. Kn 77.
patrz: MAKARON
– Málárnia/ [...] Officina pictoris. Kn 381.
patrz: MALARNIA
– Małdr/ dwié ćwiertni. Mensura medimnos Cracouienses 36. capiens, qualem mensuram apud Latinos non legi. Kn 381.
patrz: MAŁDR
– Máło-mowność/ powściągánie ięzyká. Echemythia [...], Pauciloquium Kn 382.
patrz: MAŁOMOWNOŚĆ
– Máło-mowny/ powściągliwy w mowié. Paucorum vir verborum, [...]. Echemytus [...], Milczący. Kn 382.
patrz: MAŁOMOWNY
– Niemowny/ v. Máłomowny [...]. Kn 506.
patrz: MAŁOMOWNY
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: MAŁY
– Bánnicya máła ábo práwna/ Priuatio vel amissio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
patrz: MAŁY
– Mámá/ Infant vox, qua balbutiendo matras, auias nutrices appellant. Mamma [...]. Kn 387.
patrz: MAMA
– Mátká/ máć. Mater de brutis, vt mater haedorum, [...]. Mater mellis [...] Mater ramorum, arbor. Mater pro nutrice [...] Geminos lambere matrem, i lupam [...] Oppianus de vacca, hirundine [...]. Ita forma similes pueri vt mater sua non internosse posset, quae mammam dabat, neque adeò mater ipsa quae illos pepererat, i, genitrix. Matris nomine compellant Latini feminas grauiores [...] Iubemus te saluere mater [...] Accedo aniculam quandam &: Rogoinquam mater nunquid scis vbi & c. Poloni similiter mátko dicunt annosioribus. Páni honestioribus. Bona femina etiam est [..] vt apud nos Dobra żono vsurpantur [...]. Matrem pueri mammam dicunt. v. supr. Mámá. Kn 393.
patrz: MAMA
– Náná/ v. Mámá. [...] soror est matris. Kn 468.
patrz: MAMA
– Záiąkliwy/ záiąkáiący się/ Momot. Haesitans lingua [...] Balbus [...] Bambalio [...] qui propter haesitantiam linguae, stuporemque cordis cognomen ex contumelia traxit. [...] Manut vel [...], quod significat tremere corpore ob frigus circūstans. [...] aliquem dentium tremorem ostendere voluit Homer [...] de Dolone [...] quasi metu ille linguam [...] haberet, et loqui volens exprimere verba non posset, sed balbutiret. [...] Bambalo, Adamant Martyr. A densiore concursu mutarum literarum quem Graeci fugiunt, bambalionis nomen ducit [...] et aliudere est ad nomen [...]. Eluctantium verborum homo [...]. Singulas syllabas fringultiens [...] Titubans lingua [...]. Kn 1368.
patrz: MAMOT, MOMOT, MOMOT
– Momot/ vide/ Blékot/ Záiąkliwy Kn 424.
patrz: MAMOT, MOMOT, MOMOT
– Blékot/ momot/ prędkomowny/ Atypus, qui male exprimit [...] Qui explanata est lingua. [...] Pfellus sine Balbus qui literam vel syllabam pronuntiando praeterit [...]. Kn 35.
patrz: MAMOT, MOMOT, MOMOT
– Blékocę/ nié dobrzé wymawiam słow/ momocę/ Balbutio, cum quadam linguae confusione trepido. [...] qui Metellum balbutientis linguae fuisse tradit [...] Merula hyeme balbutit. [...] non articulatè loquor [...]. Kn 35.
patrz: MAMOTAĆ, MOMOTAĆ, MOMOTAĆ
– Zaiąkam Kn 1367-1368.
patrz: MAMOTAĆ, MOMOTAĆ, MOMOTAĆ
– Momocę/ vide Záiąkam się. Kn 424.
patrz: MAMOTAĆ, MOMOTAĆ, MOMOTAĆ
– Blékotánie/ momotánie/ opuszczánie/ niéwymawiánié sylab/ słow [...] Balbutiem reddit [...] cùm litera vel syllaba non exprimitur sed eliditur, item v. Prędkomowność/ Wiélomowność. Kn 35.
patrz: MAMOTANIE, MOMOTANIE, MOMOTANIE
– Slinne iágody w uściech/ mándlé/guziki w gárdlé przyrodzone/ iako migdáły. [...] Antiades,[...] duae glanduae fungosae supra laryngem, [...] Antiades dicuntur Graecis, [...]. Tonsillas, [...] que vox [...] particulam corporis [...] morbum significat. v. Gruczoły. Sed apud Cic 2. de Natura deorum, Tonsillae sunt naturales particulae corporis in insimo palato ad radicem linguae sitae [...] Galeno eadem dicta, que saliuam conficiunt, Tosillae [...] Tolles, [...] Toles, [...] qui ait Toles tumor in faucibus, per diminutionem tonsillae. Tolae item [...] tolia [...] Tonsillam ab vua distinguit [...] aliqui eandem esse asserunt [...] Vulgus Medicorum Amygdalas appellat, iquit Iunius. Qua autem in homine tonsillae, in suibus glandulae dicuntur [...] Morbis tonsillarum est, cùm augentur nimis, vel humectantur, vel arescunt [...] indurantur. [...] Choerades, antiades, strumae Ociekłe mándlé. Kn 1017.
patrz: MANDLA, MANDLE
– Máńkáty/ Scaeua mas. qui sinistra, vice dextra utitur. (...) eiusdem significationis erant illa Scaeuola & Laeuinus, quae postea. propria facta. vide Sigonium de nominibus Romanorum. Kn 388.
patrz: MAŃKATY
– Wárdáwy/ który léwey ręki miásto práwey używa/ vide/ Máńkáty. Kn 1224.
patrz: MAŃKATY
– Márcépannik/ Crustularis, [...] (vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: MARCEPANNIK
– Márcowy kwiát/ Jácynt. Hyacinthus (...) Kn 389.
patrz: MARCOWY
– Márcowy/ Martius, a. um Martial. Martiae Calendae. Cicer. Nonae Martiae (...). Kn 389.
patrz: MARCOWY
– Márkot/ márkocący/márkotliwy. v. Szemrácz. Kn 389.
patrz: MARKOT
– Mruczenie/ vide Mámránie/ Márkotánie. Kn 435.
patrz: MARKOTANIE
– Márkotánie/ mruczenie. Murmuratio querula, [...]. Kn 389.
patrz: MARKOTANIE
– Márkotno mi. Niémiło mi. Gniewno mi ná co/ ná kogo. Aegrè, molestè, iniquo anio fero: grauiter accipio: grauiter & acerbè fero: Angor exspectatione […] Iniquissimè fero […] Indignè fero […] Ingratè fero […] Indignanter fero […]. Kn 389.
patrz: MARKOTNO
– Mármur żelażney máści i twárdośći/ Basaltes [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármur/ Marmor [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármurem położony/ Marmoratus [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármuruię/ mármurem pokłádam/ sádzę. Marmoro [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármorowánie/ pokładánie mármurem [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármur czerwono-biały/ Porphyrites, [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármur biały/ Parius lapis, Virgil. [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármur popiélásty/ Tephria [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Mármuruię/ tynkuię mármurem. Marmorato oblino parietes [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Marmur drętwiący/ martwiący członki. Memphitis lapis [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Marmur drętwiący/ martwiący członki. Memphitis lapis [...]. Kn 390.
patrz: MARMOR, MARMUR, MARMUR
– Márszáłek weselny/ biesiádny. Symposiarchus [...] Architriclinus. Thaliarchus [...] vide Biesiádnik 2. Kn 390.
patrz: MARSZAŁEK
– Marszczenie/ (actio) Contractio frontis, suprciliorum, Cicer. [...] vide fałdowánie. Zmarszczenie aliud est. Zmársk. Kn 391.
patrz: MARSZCZENIE
– Mástykátorium/ lekárstwo ktore w vśćiech trzymáiąc głowę od flégmy czyśćiemy. Kn 392.
patrz: MASTYKATORIUM
– Maź/ koło-maź/ tłuste wozowe. Axungia [...]. Kn 394.
patrz: MAŚ, MAŹ, MAŹ
– Máślarz/ propr. co másło robi/ przédáié. inusitatum est. Vide Mlecznik. Kn 392.
patrz: MAŚLARZ
– Máślarz tr. v. Roskosznik/ Ciástoch. Kn 392.
patrz: MAŚLARZ
– Mátácz/ v. Kłamcá. Szálbierz. Kn 393.
patrz: MATACZ
– Kłamcá/ łgarz/ mátácz kłamliwy. Mendax [...]. Kn 278.
patrz: MATACZ
– Mátécznik/ v. Pszczélnik z. etc. Stokroć większa. Kn 393.
patrz: MATECZNIK
– Viola Medica, [...], Viola Mariana [...]. Kn 176.
patrz: MATKA
– Mężoboycá (powszéchnié) Homocida, [...]. Cui hominum mors omnis in vsu est [...]. Parricida non tantùm patris, sed et aliorum hominem et scelerum apud [...] vt Parricida ciuium, patriae. sacrum qui clepserit parricida esto geminat r [...] scribunt aliqui et paricida. Propriè tamen et parricida qui patrem necauit. (oycoboycá) Parenticida, [...] Matricida, [...] ( mátkoboycá /) et [...] matrem occido, Fratricida, [...] (brátoboycá) Sororicida, [...] (siostroboycá.) vide zabiiak. Kn 398.
patrz: MATKOBÓJCA
– Máść do námázowánia lekárskiego rozmáita [...] Vnguen, inis [...] (Vnguentum aliud significat. v. Oléiek wonny.) Vnguilla [...] máźidło. Kn 392.
patrz: MAZIDŁO
– Máźisty/ rozmáźisty/ do mázania snádny. Vnguinosus, Plin. Vunuinosum medicamentum. Kn 394.
patrz: MAZISTY
– Máźnicá/ státek wozowy do máźi/ Smolnicá do smoły [...]. Kn 394.
patrz: MAŹNICA
– Mącenie/ Turbamentum. Salust. ad Rempub. transtulit. vide Zámieszánie. Kn 378.
patrz: MĄCENIE
– Dziki mąż/ léśny/ potworá léśna. Satyrus, [...] Semifer, [...] Semihomo, v. Mieszániéc 1. Kn 168.
patrz: MĄŻ
– Mélę vnde Méłty/ v. Miélę. Kn 396.
patrz: MELIĆ
– Figurá w muzycé/ figurowánie. v. Mélodya. Kn 175.
patrz: MELODIA
– Mélodya/ figurálna muzyká/ z kilku roźnych głosow ábo tonow wyższych/ niższych/ śrzédnich/ ábo z instrumentow rozmáitych złożona. Concentus, concentio, harmonia. [...] spiewánie.[...] Cicha muzyká ábo mélodya. Kn 397.
patrz: MELODIA
– Spiewánie/ głos śpiewáiących. Melos [...] dźwięk/ brzmienie [...] Piéśń/ Mélodyia. Kn 1042.
patrz: MELODIA
– Mélodyynié śpiewáć/ Modulatè canere, ad harmoniam canere, symphonia canere. Kn 396.
patrz: MELODYJNIE, MELODYJNO
– Figurą śpiewam/ vide Mélodyinié. Kn 175.
patrz: MELODYJNIE, MELODYJNO
– Mélodyyny/ figurą idący [...] Harmonicus [...] Modulatus. Kn 397.
patrz: MELODYJNY
– Niétoperz / Verspetilio [...] Nycteris [...] błonoskrzydły ptak/ błonolotne zwierzę/ [...] Auis non auis [...] Animal volucre biforme [...]. Kn 533.
patrz: MENTOPERZ, NIEDOPERZ, NIETOPERZ, NIETOPERZ, NIETOPYRZ
– Mędrzeię/ Sapio: sapere primum coepi. Cicer. Kn 395.
patrz: MĘDRZEĆ
– Mężátká/ mężáta. Marita, [...] Nupta [...]. Mężatkom przyzwoita statéczność. Kn 397.
patrz: MĘŻATKA, MĘŻATKA, MUŻATKA
– Niéwiástá mężna/ męska. Virago, Plaut. Sati. Quidus. Virago, mulier fortis, viro familis, et virilia opera agens. Sipontin. Isidor. [...] mężowa/ mężycá. Boëmus interpres Mużátká: rectè, at non Latinam vocem (quae virilem animum et vitutem sonat non sexum) verùm Hebraeam [...] respexit [...]. Kn 537.
patrz: MĘŻATKA, MĘŻATKA, MUŻATKA
– Mężátká/ mężáta. Marita, [..] Nupta [...]. Mężatkom przyzwoita statéczność. Kn 397.
patrz: MĘŻATY
– Gips/ wapno chędogie/ ábo álábástr miáłki do pobielániá/ do wybiiánią [!] figur. Gypsum [...]. Kn 190.
patrz: MIAŁKI
– Miánowniczy/ co miánuié wrzędniki/ miánownik. Nominator magistratuum. Vlpian. [...] Imiono-twórcá/ vel názywácz. Impositor nominarum. Varr. Turneb. Nuncupator, Apule. Kn 399.
patrz: MIANOWNICZY
– Miánowniczy/ v Rzymian sługá ktory káżdego zmiészczan umiał miánowáć/ tłumacz imion luckich. Nomenclator, Cicer. Festo is erat qui nomina obuiorum et reorum in iudicio vel continuarũ domino suggerebat. A memoria, Lamprid. Nomenclator, Quintil. Kn 399.
patrz: MIANOWNICZY
– Miánowniczy/ co miánuié wrzędniki/ miánownik. Nominator magistratuum. Vlpian. [...] Imiono-twórcá/ vel názywácz. Impositor nominarum. Varr. Turneb. Nuncupator, Apule. Kn 399.
patrz: MIANOWNIK
– Stoi cená w-miérzé/ v. Cená. Kn 1069.
patrz: MIARA
– Międlicá./ vide Cierplicá. Kn 401.
patrz: MIĄDLICA, MIEDLICA, MIĘDLICA, MIĘDLICA
– Międlę len/ konopié. Kn 401.
patrz: MIĄDLIĆ, MIĘDLIĆ, MIĘDLIĆ
– Miąszszość/ rubość/ mięsz. Kn 400.
patrz: MIĄSZ, MIĄŻ, MIĄŻSZ, MIĄŻSZ, MIESZ, MIĘSZ, MIĘŻSZ
– Mięszszeię/ grubiéię. Kn 409.
patrz: MIĄSZSZEĆ, MIĘSZSZEĆ, MIĘZSZEĆ, MIĘŻSZEĆ, MIĘŻSZEĆ
– Bláchá miąższa/ Lamina. Kn 33.
patrz: MIĄSZSZY, MIĄSZY, MIĄŻSZY, MIĄŻSZY, MIĘŻSZY
– Popuszczam/ [...] Puściły zamki/ nity/ tr. i. nié mogł ztrzymáć uryny ábo miąższego. [...] vide Wypróżniać się. Kn 400.
patrz: MIĄŻSZE
– Miéchownictwo/ Saccaria, ae. Apule. Kn 401.
patrz: MIECHOWNICTWO
– Miéchownik/ [...] Saccariam faciens. sic Apul. Saccariam faciens merebam. Saccarius etiam potest dici, licet aliter vsurpet aliqui. vide Trágarz. Kn 401.
patrz: MIECHOWNIK
– Miéchunki źiéle/ Zoráwinki/ Gárliczki/ Pęcherzycá. Wiśnié pśie/ Pśinki pęcherzyste/ Morskie. Halicacabum, ae. Plin. [...]. Kn 401.
patrz: MIECHUNKI
– Miéczyk źiéle/ miéczykowie/ kosatki [...] Gladiolus, Xiphion, Phasganion. [...] τὸ ξίφος, τὸ ξιφίον, φάσγανον, μαχαιρώνιον. Gladiolus segetalis, victorialis, [...] Miéczyk zbożowy/ [...] Machaeronion, Xiphion, [...] Miéczyk żołty. Pseudoacoron, [...] Iris lutea siluestris et palustris, [...] τὸ ψευδοάκορον, i. acorum falsum. kosaćiec dźiki żołty/ [...] ἡ ξυρίς. Kn 401.
patrz: MIECZYK
– Miéczyk/ Ensiculus [...] τὸ ξιφίδιον, ἡ παραξιφὶς, ίδος. τὸ μαχαίριον, μαχαιρίδιον, ἡ μαχαιρὶς, ίδος. Machaerium, [...] Rudente. i. gladiolus [...] vel sicula. [...] v. Nóż. Kn 401.
patrz: MIECZYK
– Kosatki źiéle/ [...] Phalangium, n. Phalangites, ae, m. Leucacantha [...] Lilium agreste. Crinigrostis, [...] quòd simile sit lilio rubro [...] Paięczy ogón. At Kosatki. vocat Miéczyk. Lilium gramineum [...]. Kn 305.
patrz: MIECZYK
– Miéczyk źiéle/ miéczykowie/ kosatki Vrsino. Gladiolus, Xiphion, Phasganion. Plin. τὸ ξίφος, τὸ ξιφίον, φάσγανον, μαχαιρώνιον. Gladiolus segetalis, victorialis, Offic. Siren. Kn 401.
patrz: MIECZYKOWIE
– To ma w czem chodzi. Kn 1165.
patrz: MIEĆ
– Ma cenę tá rzécz. v. Popłaca. Kn 384.
patrz: MIEĆ
– Mam to ná báczeniu/ ná piéczy/ mam oko ná to. Habeo rem antiquissimam. Kn 385.
patrz: MIEĆ
– Miédnik/ kámień (iáko mlecznik). Kn 401.
patrz: MIEDNIK
– Gárnéc miédziány/ ábo kociéł do wárzenia. Cacabus stanneus. [...] Cacabus argenteus [...] Cucuma. [...]. Kn 186.
patrz: MIEDZIANY
– Miédzy-balcze/ Intertignium, Vitru [...] Metopa, ae. Vitru. Quod est inter duas oras, i. inter foramina trabium Kn 402.
patrz: MIEDZYBALCZE, MIĘDZYBALCZE, MIĘDZYBALCZE
– Miédzy-brwie/ Glabella. [...] Intercilium [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYBRWIE, MIĘDZYBRWIE, MIĘDZYBRWIE
– Miédzy-filarze/ plác miédzy filarami. Intercolumnium, [...] est septum ex ligno vel lapide inter columnas interiectum, [...]. Interordinium, [...], quasi miédzy-rzędzie. Kn 402.
patrz: MIEDZYFILARZE, MIĘDZYFILARZE, MIĘDZYFILARZE
– Plécy/ Scapulae, [...] Scoptulum opertum. [...] pars pro toto. Spatula barbaré. [...] Polluci. [...] Interscapilium, [...] Interscapulum, [...] miédzyłopátczé. Kn 710.
patrz: MIEDZYŁOPATCZE, MIĘDZYŁOPATCZE, MIĘDZYŁOPATCZE
– Miédzy-łopátcze/ Pochrzypszczyzná. Petimen, dicitur quod est inter duos armos suis. [...] Interscapilium, [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYŁOPATCZE, MIĘDZYŁOPATCZE, MIĘDZYŁOPATCZE
– Miédzy-miésięczny/ Intermestris. Intermennstruus, [...] inter menses medius. Interlunis [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYMIESIĘCZNY
– Miédzy-morski/ Bimaris, hic, haec. [...] Dithalassus locus. [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYMORSKI
– Miédzy-morze ziemié plác wąski miédzy dwoiem morzem. Isthmos [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYMORZE, MIĘDZYMORZE, MIĘDZYMORZE
– Miédzy-murny/ Intermuralis, [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYMURNY
– Miédzy-murze [...] vide Sćiáná śrzédnia. [...] Intermuralis locus. Pomerium, Varr. Liu. (que vox sonat et Przedmurze.) [...] Kn 402.
patrz: MIEDZYMURZE
– Zarzecze/ [...] Miédzyrzecze. Kn 1391.
patrz: MIEDZYRZECZE, MIĘDZYRZECZE, MIĘDZYRZECZE
– Miédzy-rzecze/ [...] Interamnae terrae. Kn 402.
patrz: MIEDZYRZECZE, MIĘDZYRZECZE, MIĘDZYRZECZE
– Miédzy-filarze/ plác miédzy filary. Intercolumnium. Cicer. [...]. Interordinium. Colu. quasi Miédzy-rzędźie. Kn 212.
patrz: MIEDZYRZĘDZIE
– Miédzy-świecie/ Intermundia, orum. [...] loca inter duos mundos, nostrum et fictitium [...]. Kn 402.
patrz: MIEDZYŚWIECIE, MIĘDZYŚWIECIE, MIĘDZYŚWIECIE
– Dźurá, propriè. Foramen, Colu. [...] dźiura/ rysá/ plamá [...] Interuenia et rimae miedzyżyle propriè. Kn 168.
patrz: MIEDZYŻYLE, MIĘDZYŻYLE, MIĘDZYŻYLE
– Przéchadzká/ miésce do chodzęnia/ v. Chodzęnie 2. Kn 833.
patrz: MIEJSCE, MIEJSCE, MIEŚCE
– Chodzęnie/ miéysce do chodzęnia/ Ambulatio [...] Circa theatra sunt porticus & ambulationes, Idem. Ambulationes meridiano aequinoctiali subiectae sint. Ambulacrum [...] Spatia Academiae, in quibus docentes Philosophi deambulabant [...]. Kn 68.
patrz: MIEJSCE, MIEJSCE, MIEŚCE
– Kosterow miesce/ schacká. [...] locus aleatorum, [...] Forum aelatorium [...]. Kn 307.
patrz: MIEJSCE, MIEJSCE, MIEŚCE
– Bramá/ braná/ broná mieyska. Porta. Kn 44.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Lunar/ v. Budowniczy miéyski. Kn 374.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Spust u bram mieyskich/ v. Kratá żélázna. Kn 1054.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Spust u bram mieyskich/ v. Kratá żélázna. Kn 1054.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Bramá/ braná/ broná mieyska. Porta. Kn 44.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Lunar/ v. Budowniczy miéyski. Kn 374.
patrz: MIEJSCKI, MIEJSKI, MIEJSKI, MIESCKI
– Miélá/ vt Ná miéli vtonąć. v. Miáłki I. et Miáłkość. Kn 403.
patrz: MIEL, MIELA
– Słodownik/ Miélcarz [...] miélcarka. Kn 1018.
patrz: MIELCARKA, MIELCARKA, MIELCZARKA
– Miélcarz/ v. Piwowar. Kn 403.
patrz: MIELCARZ, MIELCARZ, MIELCZAR, MIELCZARZ
– Słodownia/ miélcuch. [...] Officina bynes. Confundunt aliqui cum oźnicá/ quasi essent idem. eò quòd fiat simul vtrumq[ue]. alibi separata sunt aedificia. Kn 1018.
patrz: MIELCUCH
– Browar/ browárnia/ Officina ceruisiaria vulgò, si placet vocabulum Graecum [...] Miélcuch/ idem, lege et sequentia. Kn 47.
patrz: MIELCUCH
– Miłość sámego śiébié nieporządna/ Philautia. Kn 412.
patrz: MIEŁOŚĆ, MIŁOŚĆ, MIŁOŚĆ
– Miłość/ amor [...] Charitas [...] vel caritas [...] Pietas [...] Affectio [...] Afectus. Kn 412.
patrz: MIEŁOŚĆ, MIŁOŚĆ, MIŁOŚĆ
– Kn 412.
patrz: MIEŁOŚĆ, MIŁOŚĆ, MIŁOŚĆ
– Kn 412.
patrz: MIEŁOŚĆ, MIŁOŚĆ, MIŁOŚĆ
– Miłośnicá/ Amatrix [...] plerumá, minùs honesto sensu vsurpatur. [...] Sororem vocabant amicam suam, [...]. Kn 413.
patrz: MIEŁOŚNICA, MIŁOŚNICA, MIŁOŚNICA
– Mirsk vel. Mirzk/ quod Cochanou. vsurpat. v. Mierzch. Kn 416.
patrz: MIERZCH, MIERZCH, MIERZK, MIRSK, MIRZK
– Mierzch/ mierzchánie/ mrok. Crepusculum. Plin. [...] Kn 404.
patrz: MIERZCH, MIERZCH, MIERZK, MIRSK, MIRZK
– Wywodzą się ptacy [...] Transtulit eleganter auctor cantici Swita/ mierzcha. dicens Wywiodły się stáre látá. [...]. Kn 1342.
patrz: MIERZCHAĆ, MIERZCHAĆ, MIERZKAĆ
– Mrok páda/ vide Mierzcha się. Kn 434.
patrz: MIERZCHAĆ SIĘ, MIERZCHAĆ SIĘ, MIRZCHAĆ SIĘ
– Mierzcha się/ mrok páda. Noctescit [...] Contenebrat [...] prętko się zmierzchło. Kn 404.
patrz: MIERZCHAĆ SIĘ, MIERZCHAĆ SIĘ, MIRZCHAĆ SIĘ
– Brzydko/ mierźiono/ brzydliwié/ Foedè, Lin. Foedessimè agitur causa, Cicer. Rancidè facere aliquid, Gell. Aduersatur natura, ex Cicer. Putidè. Cicer. Nolo literas exprimi putidius. [...] Odiosè, Cicer. Kn 50.
patrz: MIERZIONO
– Miéyskie/ práwo mieszkánia w miéśćié zé miészczaniná. Miészczánstwo. Kn 410.
patrz: MIESCZAŃSTWO, MIESZCZAŃSTWO, MIESZCZAŃSTWO
– Léw mięszániéc/ Leurcocuta, Solin. Plin. Kn 358.
patrz: MIESZANIEC, MIESZANIEC, MIĘSZANIEC
– Mieszkánie/ miésce ábo budowánie do mieszkánia. Habitatio [...] pomieszkánie/ przébywánie/ nié mieszkánie. [...] Mieszkániczko [...] Tabernaculum. Kn 409.
patrz: MIESZKANICZKO, MIESZKANICZKO, MIĘSZKANICZKO
– Przégrody w-szpichlerzách/ ábo piętrá różne/ komórki. Lacus [...] przegrody/ komórki/ mięszkániczká/ vel [...] gniazdá. Kn 842.
patrz: MIESZKANICZKO, MIESZKANICZKO, MIĘSZKANICZKO
– Niéwiéyskie/ niéwiéście ábo białogłowskie mieszkánie. [...] Gynaeceum [...] v. Fraucmér I. Kn 539.
patrz: MIESZKANIE, MIESZKANIE, MIĘSZKANIE
– Gębká miękka/ rzadka. Manon [...]. Kn 187.
patrz: MIĘKKI
– żołądź/ morsky pław miękkoskorupy/ iako Grecy i Łáćinnicy go zowią. Balanus [...] Concham rhomboidem [...]. Kn 1445.
patrz: MIĘKKOSKORUPY
– Słodźiuchny/ vulgò Latinè redditur: Dulciculus voce Cicer. et Plauti sed vox haec cum sit diminuens, sonat subdulcem, vel aliquantùm dulcem, (słodkáwy przysłodszem) [...] biéluchny vel biéluczki: czerniuczki/ wysoczki/ daléczko/ pręćiuczko/ miękuchno etc. quae significationem cum quadam suauitate intendunt, non minuunt. vt ista, przymiększem/ przysłodszem/ etc. Kn 1019.
patrz: MIĘKUCHNO
– Mięsopustnik/ [...] Bacchalia celebrans. vide Rospustnik Kn 406.
patrz: MIĘSOPUSTNIK
– [...] Miętka kotcza [...]. Kn ?.
patrz: MIĘTKA
– Wiklé mi śię/ wiié mi śię/ miętlé mi śię. Kn 1259.
patrz: MIĘTLIĆ SIĘ
– Migi/ vide Mrugánie. Kn 410.
patrz: MIGI
– Mrugánie dobrowolne ná kogo/ dájąc znák czégo/ mrugi/ migi. [...] nutus oculorum. Nutu ac renutu respondere, [...] Signum, [...] Nutu & signis loqui; dicere aliquid signo. Ludibundi oculi, [...] vide Skinienie. Kn 435.
patrz: MIGI
– Milczącość. in vtramá partem. Taciturnitas ad laudem, [...]. Fide & taciturnitate opus est. [...] Ad vituperium illu [...]. Nostis hominis tarditatem & taciturnitatem. [...]. Kn 411.
patrz: MILCZĄCOŚĆ
– Milczący/ słowa się ná niem nié dopytasz. Taciturnus [...] Milczék [...]. Kn 411.
patrz: MILCZEK
– Molownik źiéle/ Bánágdyk/ Sto-źiarn/ Miłék. Kn 424.
patrz: MIŁEK
– Miło mi/ vide Lubię/ Podoba mi się et pro Przyiemno mi/ sume ex Przyiemny. Kn 412.
patrz: MIŁO
– Litościwié/ miłosiérnié. [...] Miseranter, [...] Cum commiseratione, [...]. Kn 365.
patrz: MIŁOSIERNIE
– Miłosna źiéle/ káni ábo kotczy pázur. Cacalia. Leontice, es, Plin. [...] Miłosna à Sirenio vocatur, habes infrà. Kn 413.
patrz: MIŁOSNA
– Funt mincárski/ ośm uncyy [...]. Kn 181.
patrz: MINCARSKI, MINCARSKI, MYNCARSKI
– Węgórz morski/ Conger. Plaut. Terent. Plin. anguilla marina, interprete Barlando, et alijs apud Gesnerum, licet is. Iéźiorny węrzórz. à Polonis vocari scribat, sed non rectè. carent enim Poloni congris. [...] vide Ninóg. Sed variae sunt lampetrarum species, hic de marina loquimur. [...] Kn 1234.
patrz: MINÓG, MINÓG, NINÓG
– Mińcá/ mińcárstwo. Argentaria, Cic. [...]. Kn 414.
patrz: MIŃCARSTWO
– Márcépannik/ Crustularis, [...] (vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: MIODOWNIKARZ
– Syt miodowy/ [...] vide Miod pity. Kn 1094.
patrz: MIODOWY
– Szczotká do szat. [...] Verriculum vestiarium. [...] Miotéłká. Kn 1109.
patrz: MIOTEŁKA
– Mirá źiéle/ mirnik. [...] Myrris, f. et myrrha, et smyrnizusa, Plin. Dalecamp, similus est cicutae, vnde Cicutaria in Offic. vocatur. Chaerephyllon siluestre Sirenio, qui Popié-iayká vocabulo anili et inepto appellat. Kn 416.
patrz: MIRA
– Mirá źywicá/ i drzewko. Myrrha, Virg. Myrrhâ madentes crines. [...] Kn 415.
patrz: MIRA, MIRRA, MIRRA
– Mirá kámień drogi/ zktorego kiéliszki/ czárki/ miséczki/ etc. czyniono. Myrrha vel murrha, Mart. Myrrha Falerno conuenit. Lucan. [...] Kn 416.
patrz: MIRA
– Mirnik kamień drogi/ Myrrhites, ae, m. Plin. Lapis colorem myrrhae et odorem vnguenti eiusdem habens [...]. Kn 416.
patrz: MIRNIK
– Mirtowány/ mirtem przypráwiony. Myrtatus, Plinius. Mytridanum vinum, Plin. Kn 416.
patrz: MIRTOWANY
– Mirtynék drogi kámień/ Myrsinites, ae, m. Plin. Gemma myrti odore, colore meleo. [...] Kn 416.
patrz: MIRTYNEK
– Mirtynék/ mirtem przypráwione wino. Myrtites, ae, m. Colu. Pallad. [...] Murteum vinum, Cato. Vinym myrtite, in n, Pallad. Ianuario. Kn 416.
patrz: MIRTYNEK
– Jéstow mistrz/ Chironomus [...] Palaestricus. Kn 246.
patrz: MISTR, MISTRZ, MISTRZ
– Sonchus asper. mlecz ogrodny. Kn 417.
patrz: MLECZ
– mlecz modry. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Mlecz w drzéwách niéktorych/ ábo zdrzeń iáko wé bzié/ w winnorośli etc. Medulla [...] Sambucus cui plurima medulla. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Wilczy mlecz/ wilczé mleko/ psie mleko/ ziéle. [...] Tithymalus: Herba lactaria. [...] Lactuca marina. [...] Characias. Kn 1260.
patrz: MLECZ
– Caeruleus [sonchus], [mlecz] brunatny. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Laeuis sonchus, mlecz biały. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Mlecz w pacierzowey rurzé u zwierząt. Swieczká [...] Medulla spinalis [...]. Cerebrum longum. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Járy mlecz ziéle/ Peplus [...] Chamaelyce [...]. Syce [...]. Meconium aphrodes. Kn 235.
patrz: MLECZ
– Mlecz rybi/ Lactes muraenarum. Lamprid. Sueton. Iuni. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Kozi mlecz ábo cycék/ ziéle. Chondrillon. chondrille, es. seu chondrilla, ae. Kn 131.
patrz: MLECZ
– Endywia/ Mlecz sáłaciány/ Szczerbak ogrodny wiélki. Intybus, m. vel Intubus. [...] Intubum vel Intybum. Kn 171.
patrz: MLECZ
– Mlecz ziéle/ Sonchus. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Sonchus arborescens, [mlecz] wysoki. Kn 417.
patrz: MLECZ
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia. Kn 668.
patrz: MLECZ
– Sytká źiéle od sytośći/ Pomorczyk źiéle/ Mlecznik pomorski. Acarios et Adipsos, v. Ostrokrzew. Halimon vel alimon, Plin. Halimos, f. et alimos, f. Gorrae. [...] Kn 1094.
patrz: MLECZNIK
– Nabiał v. Mleczno. Kn 451.
patrz: MLECZNO
– Mleczysty/ mlecz máiący. Lactens frumentum, Virg. Lactaria herba, i. lac in se habens, Plin. l. 26. c. 8. de Tithymalo. vide Pismo táiemne. Lactens ficus. Ouid. [...] Lignum medullam habens. Kn 417.
patrz: MLECZYSTY
– Młoćba/ młocenie. Tritura, ae. Colu. [...]. Tribulatio posset dici propriè, à verbo Tribulo, sed hac voce recentiores tralata vtuntur. Kn 418.
patrz: MŁOCBA, MŁOCBA, MŁOĆBA
– Młocek/ [...] à triturâ opera, seu famulus. Kn 418.
patrz: MŁOCEK, MŁOCEK, MŁOCZEK
– drechser młocźek/ młocźarz triturator Kn C2v.
patrz: MŁOCZARZ
– Gáłąská młoda/ vide Látorośl I. Kn 183.
patrz: MŁODY
– Folusz/ blechárski młyn. Pila fullonica. Kn 178.
patrz: MŁYN
– Młyn kóński/ ośli. Mola asinaria [...]. Mola machinaria [...]. Hinc iumenta pistrinensia apud Sueton. Kn 419.
patrz: MŁYN
– Młyn tárciczny/ vide Piłá 6. Kn 419.
patrz: MŁYN
– Młyn wiétrzny/ ábo wodoćiąg wiétrzny do wywodzenia wod z mokrzyn/ iáko w Pruśiéch tego dość. [...] Aquagium [...] Potest dici et Hydragogium, vel Hydragoga machina. Kn 419.
patrz: MŁYN
– Młyn/ Mola, ae. [...]. Molendinum Sipont. vox recentiotum parùm Latina. Machina frumentaria [...]. Młyn stárych Rzymian/ Pistrinum [...]. Molendum in pistrino [...]. vide Zárná/ Piekárnia. [...]. Kn 419.
patrz: MŁYN
– Młynárká [...]. Molitrix [...] Pistrix sensu antiquo, eodem quo molitrix. Kn 419.
patrz: MŁYNARKA
– Pytélnyk/ pytlowy młynarz. Pollintor [...]. Politor [...]. Pollinctorem [...]. Kn 905.
patrz: MŁYNARZ
– Młynarz/ Pinsor, priscus. [...] Nec pinsorem vllum nossent, nisi qui in pistrino pinseret (i. moleret) farinam. [...]. Kn 419.
patrz: MŁYNARZ
– Młynicá/ [...] Moletrina, pro loco molae aquariae accipitur à Budaeo, et Nonio. apud quem voce pistrinum explicatur moletrica et exempla apposita idem docent. [...]. Kn 419.
patrz: MŁYNICA, MŁYNICA, MŁYNNICA
– Bierki/ grá/ damá/ młyncé/ etc. [...]. Ludus calculorum [...]. Ludus scruporum [...]. Kn 29.
patrz: MŁYNIEC
– Młyniéc/ grá. [...] Ludus calculorum, qui tractim mouentur. [...] Kn 419.
patrz: MŁYNIEC
– Żárnowy/ do źarn náléżący po Rzymsku. Pistrinensis [...]. Iumentum pistrinense [...]. po naszemu młyński ábo piékárski/ v. suprà. Kn 1389.
patrz: MŁYŃSKI
– Młynsky/ Molaris lapis [...]. Molarius asinus [...]. Pistrinensis [...]. Kn 419.
patrz: MŁYŃSKI
– Mnich/ Monachus [...] v. Zakonnik. Kn 419.
patrz: MNICH
– Mnostwo vide Wiélkość 1. Kn 420.
patrz: MNOŻSTWO, MNÓSTWO, MNÓSTWO
– Modlitéwnia modlitewnicá/ domowá kápliczká/ ołtarzyk. [...] Oratorium, Isidor. vbi oratur. Kn 422.
patrz: MODLITEWNIA
– Modlitéwnia modlitewnicá/ domowá kápliczká/ ołtarzyk. [...] Oratorium, Isidor. vbi oratur. Kn 422.
patrz: MODLITEWNICA
– Modlitwá/ Modłá/ Proźba do Bogá. Precartio. Kn 422.
patrz: MODLITWA
– Modlitwy/ Modlitewki/ i Kśiąszki w ktorych modlitwy są. Kn 422.
patrz: MODLITWA
– Modłá/ item vide Modlitwá. Kn 422.
patrz: MODLITWA
– Modlitwy/ Modlitewki/ i Kśiąszki w ktorych modlitwy są. Kn 422.
patrz: MODLITWA
– Modłá/ item vide Modlitwá. Kn 422.
patrz: MODŁA
– Modrak/ modrzeniéc/ chábrék/ Błáwat. Cyanus [...]. Kn 422.
patrz: MODRAK, MODRAK, MODREK
– Chábrék/ vide Modrak. Kn 62.
patrz: MODRAK, MODRAK, MODREK
– Błáwat/ vide Modrak. Kn 34.
patrz: MODRAK, MODRAK, MODREK
– Modra fárbá/ ábo máść ná suknié/ ná lázurzé/ ná niébié/ ná kwiatkách modrakowych/ etc. Kn 422.
patrz: MODRAKOWY
– mlecz modry. Kn 417.
patrz: MODRY
– Modrzéwowa gębká/ Agáryk/ Goryczká biała. Agaricum [...]. Fungus larignus et aliarum arborum [...]. Kn 423.
patrz: MODRZEJOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWOWY
– Modrzéwowy/ Larignus, Virtu. Kn 423.
patrz: MODRZEJOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWOWY
– Agáryk/ vide Modrzéwowa gębká. Kn 4.
patrz: MODRZEJOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWOWY
– Modrzéwowa żywicá/ Resina larigna, Matthiol. vulgò Terebinthina, sed falsò. v. Térpentyná. non multum tamen larigna terebinthinae cedit. Resina è larice, Plin. [...] Kn 423.
patrz: MODRZEJOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWIOWY, MODRZEWOWY
– Ostrożka ziele/ Brunatek/ Modrzeniec rogaty. Kn 645.
patrz: MODRZENIEC
– Modrak/ modrzeniéc/ chábrék/ Błáwat. Cyanus [...]. Kn 422.
patrz: MODRZENIEC
– Modrzéwnicá źiéle/ bágno. Chamae purae, Siren. ex Dioscor. apud quem [...]. Kn 423.
patrz: MODRZEWNICA
– Modrzę śię/ modry iéstem. [...] Caeruleum colorem refero. Kn 422.
patrz: MODRZYĆ SIĘ
– Mokrzyny/ mokre miéscá/ mokrzyská. Irriguum, substant. Plin. Irrigua aquarum. [...]. Kn 423.
patrz: MOKRZYNA
– Mokrzyny/ mokre miéscá/ mokrzyská. Irriguum, substant. Plin. Irrigua aquarum. [...]. Kn 423.
patrz: MOKRZYSKO
– Fałszerz monety/ Paracharacta, vel Paracharactes [...]. Kn 172.
patrz: MONETA, MONETA, MONIETA
– Monetnik v. Odmieniácz pięniędzy. Kn 424.
patrz: MONETNIK
– Monetny/ monetowy/ Monetalis, Apul. Aurum monetale. złoto w monećié ábo bite ná pięniądzé/ sed aureos nummos Poloni opponunt monetae [...]. Kn 424.
patrz: MONETNY
– Monetny/ monetowy/ Monetalis, Apul. Aurum monetale. złoto w monećié ábo bite ná pięniądzé/ sed aureos nummos Poloni opponunt monetae [...]. Kn 424.
patrz: MONETOWY
– Moniment/ dokument. Polonicè Práwny spisek/ práwo náco świádécznié/ ábo urzędownie nápisáne. Instrumentum litis, Quintil. Monimentum, Cic. [...] Kn 424.
patrz: MONIMENT, MUNIMENT, MUNIMENT, MUNIMENTUM
– Monoculus. Kn 243.
patrz: MONOCULUS, MONOKUL
– Monstrancya/ [...] Sacra theca Eucharistica quâ fertur in pompis. Monstratiam thecam vocant aliqui recentiores nouata voces, non broba, nec rem exprimente. Kn 424.
patrz: MONSTRANCJA
– Mordownik źielé/ zły mniszék/ Sákomonek. Hageco. Napellus, Matthiol. Tora, Siren. admirandas eius vires describit Matthiol. Napellus dicitur quod napo paruo sit similis. Kn 424.
patrz: MORDOWNIK
– Piés morski rybá/ ábo Rybá chrzestkowáta rozmáita. Kn 693.
patrz: MORSKI
– Wzbieránie i opadánie/ v. Morskie burzęnie. Kn 1346.
patrz: MORSKI
– Kot morski/ vide Koczkodan. Kn 310.
patrz: MORSKI
– Przychodzęnie morskie/ v. Morskie burzęnie/ przychodzęnie. Kn 869.
patrz: MORSKI
– Arcyrozbojnik morski/ Archipirata [...] praedonum princeps. Kn 9.
patrz: MORSKI
– Ra-pontyk/ Rum Moskiéwskie [...] Radix Pontica [...] Rha-ponticum [...] Rhacoma [...]. Kn 910.
patrz: MOSKIEWSKI
– Moskwá/ Moscouia, Cromer [...]. Kn 428.
patrz: MOSKWA
– Moskwićin/ Moschus [...]. Kn 428.
patrz: MOSKWICIN, MOSKWICIN, MOSKWICZYN, MOSKWITYN
– Moszny/ moszénki u zwierząt. Scrotum, producit primam Renat. Tunica testiculorum, Cels. Membranae prolibus circumiectae [...]. Kn 428.
patrz: MOSZENKA, MOSZENKI
– Moszenki/ drzewo moszenkowe. Colutea Matthiolo, Iunio. [...] Arbor est magna quam falso Ruell. eandem cum Sena planta, immò herba putauit. Kn 428.
patrz: MOSZENKI
– Moszenki/ drzewo moszenkowe. Colutea Matthiolo, Iunio. [...] Arbor est magna quam falso Ruell. eandem cum Sena planta, immò herba putauit. Kn 428.
patrz: MOSZENKOWY
– Muszkátelá wino/ vinum apianum, ex vuis apianis. [...] Kn 438.
patrz: MOSZKATELLA, MUSZKATELA, MUSZKATELA, MUSZKATELLA
– Muszkátelé iágody/ Apianae vuae [...] Sticae vuae [...]. Kn 437-438.
patrz: MOSZKATELLA, MUSZKATELA, MUSZKATELA, MUSZKATELLA
– Moszny/ moszénki u zwierząt. Scrotum, producit primam Renat. Tunica testiculorum, Cels. Membranae prolibus circumiectae [...]. Kn 428.
patrz: MOSZNA, MOSZNO
– Motłoch/ Numerus [...] Vulgus [...] Magna promiscuae fortuna multitudo [...] v. Chałastra/ Podły. Kn 428.
patrz: MOTŁOCH, MOTŁOCH, MOTŁOK
– Motłoch/ [...] Vulgus [...] Caeteri omnes vulgus fuimus [...] v. Chałastra/ Podły. Kn 428.
patrz: MOTŁOCH, MOTŁOCH, MOTŁOK
– Cháłástrá dworska/ gawiedź/ motłoch/ szárápátká/ pácholstwo/ Asseclae [...] è turpissimo eius comitatu tres asseclae [...] Sordiduli seruuli [...] Circumpedes. à pedibus serui [...] ὁ ὄχλος τῶν ἀκολούϑων. ὁι πρὸσ τοῖς ποσί. Kn 62.
patrz: MOTŁOCH, MOTŁOCH, MOTŁOK
– Motowąz ná węgorzé/ etc. Funiculus paxillo alligatus aliquot grandiores hamos in fine habens [...]. Motowąz z prządźionié/ Funiculus qui fila neta, et in spiras co[n]uoluta transuersim ijs implicitus coercet ne turbentur, et simul numerum parium ostendit [...]. Kn 428.
patrz: MOTOWĄZ
– Mowność/ skłonność/ ábo łácność do mowienia. Profluentia loquendi. Redundantia iuuenilis, (in dicendo) Cicer. [...]. Kn 433.
patrz: MOWNOŚĆ
– Możny/ Potens [...] Valet opibus & potentia [...]. Kn 434.
patrz: MOŻNY
– Możny/ quasi passiuè ktory możé być/ v. Podobny 2. Kn 434.
patrz: MOŻNY
– Podobny ku dostąpieniu/ wykonániu [...] Possibilis conditio [...] Fieri potest [...] Można rzécz. Kn 743.
patrz: MOŻNY
– Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
patrz: MÓWIĆ
– Błónká mozgowa/ [...] Meninx [...] Membrana cerebri. Kn 36.
patrz: MÓZGOWY
– Mrągowáty/ vide Morągowáty. Kn 434.
patrz: MRĄGOWATY
– Mroczék/ vide Mrużék. Kn 434.
patrz: MROCZEK
– Mrowik/ ábo mrowinék kámien drogy/ Myrmecites, ae, m. Plin. Kn 434.
patrz: MROWIK
– Mrowisty/ Formicosus, Plin. Formicosa arbor. Kn 434.
patrz: MROWISTY
– Mrówczany/ Formicinus gradus, Plau. Kn 434.
patrz: MRÓWCZANY
– Mrówko-łow ábo mrowko-léw robak/ mrowki poźeráiący. Myrmicoleon, onis. Kn 434.
patrz: MRÓWKOLEW
– Mrówko-łow ábo mrowko-léw robak/ mrowki poźeráiący. Myrmicoleon, onis. Kn 434.
patrz: MRÓWKOŁÓW
– Oczu mrugáiących/ v. Mrużék. Kn 588.
patrz: MRUŻEK
– Mrużék/ co oczy często zmruża. Conniuens oculos vel conniuentibus oculos homo: nictans, [...]. Nictare non cessans. Kn 435.
patrz: MRUŻEK
– Mroczék/ vide Mrużék Kn 434.
patrz: MRUŻEK
– Mszę co/ Obtexo lanugine aliquid [...] de papilione. [...] Lanuginosum reddo. Kn 436.
patrz: MSZYĆ
– Mszysty/ v. Mchem obrosły. Kn 436.
patrz: MSZYSTY
– Muchomory/ muchorowski. Fungi muscarij. Kn 436.
patrz: MUCHOMOR
– Muchomory/ muchorowski. Fungi muscarij. Kn 436.
patrz: MUCHORÓWKA
– Mularz/ mulnik/ mułow pástuchá/ poganiacz. Mulio, onis. m. Mart. Kn 436.
patrz: MULARZ
– Mularz ábo murarz od muru. Kn 436.
patrz: MULARZ
– Mulę/ sed vsitanus Omulić/ Zámulić. Kn 436.
patrz: MULIĆ
– Mulisty od mułu/ Limosus lacus, Virg. Limosa auqa, Colu. Kn 436.
patrz: MULISTY
– Mularz/ mulnik/ mułow pástuchá/ poganiacz. Mulio, onis. m. Mart. Kn 436.
patrz: MULNIK
– Multánki v. Gáydy. Kn 436.
patrz: MULTANKI, MULTANKI, MULTIANKI
– Mułowy/ mułom służący. Mularis, mulinus, genus mulinum [...]. Mulionius [...]. Kn 436.
patrz: MUŁOWY
– Muniá / Latini dicunt lapidem, caudicem etc. Quid stas lapis? Terent. [...] Aristoph. pto stupido et Polonis Kámieniu rusz śię/ sic pniu etc. Stupor, Catul. de municipe suo. Talis iste meus stupor, nil videt, nil audit. Brutus Isidoro, sine sensu, ratione, prudentia. Idem Sigon. ex Liuio et Dionysio. Varo, onis. Cicer. Persi. i stolidus, Turneb. Lambin. v. Niemy. Kn 436.
patrz: MUNIA
– Kiélnia murárska/ Trulla, Pallad. Kn 274.
patrz: MURARSKI
– Łatr miérniczy/ murárski [...] spatium vel altitudo 4 cubitorum. Kn 352.
patrz: MURARSKI
– Básztá murowána do obrony/ Propugnaculum [...] Procestria. Kn 17.
patrz: MUROWANY
– Mutánt/ Hirquitallus [...] al Irquitallus, puer primùm ad virilitatem accedens, ab bircorum libidine dictus quam tum sentire primùm incipit. [...] vide Młodzieniaszék. Kn 438.
patrz: MUTANT
– Mutuię/ głos dźiećinny vtracam/ mienię. Gallulascit vox pueri cum pubescit, Nonius ex Naeuio. [...] Kn 438.
patrz: MUTOWAĆ
– Myćie/ vmywánie/ omywánie. Lauatio, [...]. Lauatione calidae aquae traduntur pinguescere. Ablutio corporis [...]. Kn 438.
patrz: MYCIE
– Myię co/ v. Omywam, Pomywam/ Vmywam. Kn 438.
patrz: MYĆ
– Myię śię/ Lauo [..]. Kn 438.
patrz: MYĆ SIĘ
– Mydlarz [...] Saponaeus, saponarius. Kn 438.
patrz: MYDLARZ, MYDLARZ, MYDLIARZ
– Káłkus/ ług mocny/ ostry/ iako mydlarzow/ [...]. Kn 258.
patrz: MYDLARZOWY, MYDLARZOWY, MYDLARZÓW, MYDLIARZOWY
– Mydlę [...] Imbuo aliquid smegmate, affrico saponem alicui rei. Kn 438.
patrz: MYDLIĆ
– Mydliny [...] Spuma Caustica, spuma Bataua. Martial, i. lixiuium cum sapone [...]. Kn 438.
patrz: MYDLINY
– Mykam/ vide Pomykam [...]. Kn 439.
patrz: MYKAĆ
– Mykam/ vide [...] Vchodzę 4. Kn 439.
patrz: MYKAĆ
– Myszáty/ myszásty. Murinus, equus, Varr. Color murinus [...]. Kn 440.
patrz: MYSZASTY
– Popiélisty/ popiélásty/ myszásty. Cinereus, cineraceus color. [...]. Kn 775.
patrz: MYSZASTY
– Myszáty/ myszásty. Murinus, equus, Varr. Color murinus [...]. Kn 440.
patrz: MYSZATY
– Myśliwiec/ vide Łowiéc/ Ptásznik. Kn 440.
patrz: MYSZLIWIEC, MYŚLIWIEC, MYŚLIWIEC
– Myszo-łow/ [...] mures capiens. Kn 440.
patrz: MYSZOŁÓW
– Bér myszy/ phalaris. Kn 20.
patrz: MYSZY
– Myśliwy/ Venaticus [...]. Venaticus parasitus. [...] Felix in venatu. Kn 440.
patrz: MYŚLIW, MYŚLIWY
– Myśliwczy/ Venatorius [...]. Venatorium instrume[n]tum [...]. Aucopatorius [...]. Kn 440.
patrz: MYŚLIWCZY
– Mytnik/ vide Célnik. Kn 440.
patrz: MYTNIK
– Zmrużék gra/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżyték/ [...] Myinda, Iunio ex Polluce. [...] Musca aerea. [...]. Kn 1438.
patrz: MŻYK
– Mżyk/ vide Zmrużék. Kn 440.
patrz: MŻYK
– Zmrużék gra/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżyték/ [...] Myinda, Iunio ex Polluce. [...] Musca aerea. [...]. Kn 1438.
patrz: MŻYTEK
– Ná (podawáiąc co komu) náści/ náć/ [...] wéźmi to. Cape hoc flabellum [...] Náści piésku. Hem tibi talentum argenti: tene tibi [...] Biérz-żé maszli bráć. Kn 440.
patrz: NA
– Gotowo/ Parate [...] In procinctu stare [...] vide Ná doręczu. Kn 205.
patrz: NA DORĘCZU
– Wystáwiam co/ kładę ná widoku/ ná doręczu. Propono vexillum [...] Propono signum pugnae [...]. Kn 1335.
patrz: NA DORĘCZU
– Ná doręczu/ ná dorędziu/ pogotowiu. [...] In promptu aliquid habeo vel pono [...] Ad manum habeo aliquid [...] In procinctu [...]. Kn 442.
patrz: NA DORĘCZU
– Po gotowiu. v. Ná doręczu. Kn 753.
patrz: NA DORĘCZU
– Ná doręczu/ ná dorędziu/ pogotowiu. [...] In promptu aliquid habeo vel pono [...] Ad manum habeo aliquid [...] In procinctu [...]. Kn 442.
patrz: NA DORĘDZI, NA DORĘDZIU
– Ná gwałt vdérzyć/ záwołáć. v. Gwałt. Kn 443.
patrz: NA GWAŁT
– Dáię ná zámiány/ vide zámieniam co zá co. Kn 112.
patrz: NA ZAMIANY
– Náchłopáć komu/ Debacchari in aliquem, rusticum identidem illum appellando. [...] Sic Nápopać/ nábábáć/ etc. reddes. Kn 453.
patrz: NABABAĆ
– Powód ábo ziédnánie/ nábáwienie szkody. Kn 804.
patrz: NABAWIENIE
– Vbiiam zięmię/ tło. Fistuco [...] Pauio pauimentum [...] Configere locum congestitium palis vstulatis alneis, robusteis, oleagineis [...] Vbić pálámi/ nábić palów Fistucis fustibusq; calcare [...] Circumpauio [...] Area circumpauita. Obita/ vbita. Kn 1170.
patrz: NABIĆ
– Nábudować [...] Configere tabulam aculeis [...] Nábić déskę goźdźmi/ ábo goźdźi w déskę. Kn 453.
patrz: NABIĆ
– Nátkány/ aliter Nátkáne/ nábite gęsto płotno/ sukno. Panitensis vestis [...] Spissa [...] Pauerata, Crebra vestis [...]. Kn 480.
patrz: NABITY
– Zrąb [...] Casio arborum [...] succisae arbores. Item, v. Porąb 1. Kleć. Zrąb dla obrony zięmią nábity [...] Aggestum [...] Tunc omnia latè procumbunt nemora, & spoliantur robore siluae, vt cùm terra leuis mediam virgultaq; molem suspe[n]dunt, structa laterum compage ligatam arctet humum, pressus ne cedat turribus agger [...] Munitio lignea. Kn 1450.
patrz: NABITY
– Náchudł/ náchudło mu/ nápléśniał/ nábladł/ náśiwiał/ nádrobił lásowi/ nádbiegł koniowi/ nápsował miéczá/ nakwáśniał/ przykwáśnieyszy. Kn 453.
patrz: NABLEDNĄĆ
– Nábladł/ nábladło mu. Kn 452.
patrz: NABLEDNĄĆ
– Nábywácz/ nábywálnik/ ten co nábywa. Kn 453.
patrz: NABYWACZ
– Iédnácz kupcá/ kupiey/ rostrucharz/ stręczyćiel. [...] Iédnácz pożyczálniká/ nábywácz pieniędzy dla kogo. Kn 242.
patrz: NABYWACZ
– Nábywácz/ nábywálnik/ ten co nábywa. Kn 453.
patrz: NABYWALNIK
– Náchłopáć komu/ Debacchari in aliquem, rusticum identidem illum appellando. [...] Increpans eum, rusticum per probrum saepe vocabat. [...] Sic Nápopać/ nábábáć/ etc. reddes. Kn 453.
patrz: NACHŁOPAĆ
– Chucham ná kogo/ Chuchnąć/ Náchuchnąć/ Afflare ore aliquem. Kn 72.
patrz: NACHUCHNĄĆ
– Nápuchnienie/ Náchuchnienie/ źiewánie/ puchánie ná kogo. Kn 472.
patrz: NACHUCHNIENIE
– Náchudł/ náchudło mu/ nápléśniał/ nábladł/ náśiwiał/ nádrabił lásowi/ nádbiegł koniowi/ nápsował miécza/ nakwáśniał/ przykwáśnieyszy. Kn 453.
patrz: NACHUDNĄĆ
– Násłábieć/ v. Osłábieć et Náchudł. Kn 475.
patrz: NACHUDNĄĆ
– Skłonny/ przychylny do czégo. [...] Náchylny/ Pochylisty. Kn 1005.
patrz: NACHYLNY
– Kółko ná którym chodźi liná/ sznur v windy/ v studniey/ etc. [...] náciągálne. Kn 291.
patrz: NACIĄGALNY
– Nádawcá/ v. Fundator 1. Kn 456.
patrz: NADAWCA
– Nádmiérzam/ Auctarium adijcio [...] v. Przydáię. Kn 456.
patrz: NADMIERZAĆ
– Gorá nádmorska/ ábo námorska. Promontorium [...]. Acroterium [...]. Kn 202.
patrz: NADMORSKI
– Nátchniony iéstem od Bogá/ [...] Afflari diuno spiritu, & mentis viribus excitari. Dij me in eam mentem impulerunt. [...] Fatuor [...] Fatuari (al. Fatuarij), qui à Deo inspirantur. Kn 479.
patrz: NADTKNIONY, NATCHNIONY, NATCHNIONY
– Nátchniony od Bogá/ Tactus diuino spiritu. [...] Deo repletus [...] Deo plenus [...] Inspiratus vates: Deo impletus [...] Entheus [...] Entheatus [...] Furore sacro mens instincta [...] Fatuarius [...] infrà [...] Haec Ethnicorum sunt omnia, vsurpari tamen à nobis possunt initiò posita. At fanaticus [...] et entheum, et furentem, [...] sonat. à fando dicitur, vel à fano, in quo responsa [...?] dabant, per entheos homines [...]. Kn 479.
patrz: NADTKNIONY, NATCHNIONY, NATCHNIONY
– Nádziéiá/ spes [...]. Kn 457.
patrz: NADZIEJA
– Nádziéię mam w kiem/ Ufam w kogo [...]. Kn 457.
patrz: NADZIEJA
– Nádziéię czynię komu / nádziéię dodawam ábo otuchy. Spem alicui facio, do [...]. Kn 457.
patrz: NADZIEJA
– Gábam/ gábánié. v. Nágábam. Kn 182.
patrz: NAGABAĆ
– Nágábam kogo/ gábam/ Nié dáię pokoiu. Inquieto aliquem. [...] Lacesso aliquem. [...] Incesso aliquem. [...]. Kn 458.
patrz: NAGABAĆ
– Gorá nádmorska/ ábo námorska. Promontorium [...]. Acroterium [...]. Kn 202.
patrz: NAMORSKI
– Náchłopáć komu/ Debacchari in aliquem, rusticum identidem illum appellando. [...] Sic Nápopać/ nábábáć/ etc. reddes. Kn 453.
patrz: NAPOPAĆ
– Jéstámi nárabiam/ jésty czynię. [...] Gestu vtor: ago gestum: ago gestum humeris [...] Gesticulor [...]. Kn 246.
patrz: NARABIAĆ
– Jéstámi nárabiáiący/ Gestuosus. Kn 246.
patrz: NARABIAĆ
– Jéstámi nárabinié. Gesticulatio. Kn 246.
patrz: NARABIANIE
– Bocian náski/ Ciconia. Kn 38.
patrz: NASKI
– Gęś náska/ Anser [...] Anser femina. Kn 187 [188].
patrz: NASKI
– Násmarowano mu ręce/ Idem Przédárowano go/ v. infrà. Kn 475.
patrz: NASMAROWAĆ
– Námázánie/ námászczenie/ násmárowánie. Kn 466.
patrz: NASMAROWANIE
– Násob/ [...] vide Wéczworonasob. Kn 475.
patrz: NASÓB
– Násycam kogo [...] Satio cupiditatem [...] Satio cor, iram [...]. Kn 479.
patrz: NASYCAĆ
– Násycam kogo [...] Satio turtures [...]. Kn 479.
patrz: NASYCAĆ
– Násycam się/ sed frequentiùs Nasyciłem się czym/ Syt-em czégo. Satior somno, suppliciis [...]. Kn 479.
patrz: NASYCAĆ SIĘ
– Násycenie/ syt/ sytość/ dosyt. Satietas cibi, vitae [...] Satias [...] Ad satiatem: cum satiate: fessius satiate videndi [...] Saturitas [...] In expletione naturae summi boni finem consistere [...] Saties [...]. Kn 479.
patrz: NASYCENIE
– Násycam się/ sed frequentiùs Nasyciłem się czym/ Syt-em czégo. Satior somno, suppliciis [...]. Kn 479.
patrz: NASYCIĆ SIĘ
– Násycony/ syt. [...] Satur omnium rerum [...] ktorego możé násycić [...]. Kn 479.
patrz: NASYCONY
– Nátchnienie Boskie/ Inflatus et afflatus diuinus: caelestis instinctus mentis [...] Inspiratio diuina [...] Impetus diuinus [...] Enthusiasmus cùm anima à Deo illustratur [Caeli, Rhod] sed ethnicorum est vox, et furorem fanaticum sonat. Kn 479.
patrz: NATCHNIENIE
– Nátłukam czégo/ et nátłuczony. v. Náruszam/ Naruszony. Kn 480.
patrz: NATŁUKAĆ
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: NAUKA
– Jéstow náuka/ Lex gestus, Cironomia, [...] Palaestra. Kn 246.
patrz: NAUKA
– Gwiazdárska nauká/ Astrologia [...] Astrorum scientia [...]. Kn 219.
patrz: NAUKA
– Nérká [...] Neréczká. Kn 488.
patrz: NERECZKA
– Żyłá sucha/ biała béz-kréwna. Nerwá/ Kn 1461.
patrz: NERW, NERWA
– Strón uchodzę/ ni do tey ni do owey przystáię. [...] Néutrálistą być/ et. Néutrálizować [...]. Kn 1076.
patrz: NEUTRALIST, NEUTRALISTA
– Strón uchodzę/ ni do tey ni do owey przystáię. [...] Néutrálistą być/ et. Néutrálizować [...]. Kn 1076.
patrz: NEUTRALIZOWAĆ
– Vymuię co/ imam co. [...] Viął rękę Newiuszowę/ abo Newiuszá zá rękę. Kn 1211.
patrz: NEWIUSZOWY
– Nęcenie/ v. Łákocenie. Wabienie. Kn 487.
patrz: NĘCENIE
– Przynękam[!]/ vide Nęcę. Kn 879.
patrz: NĘCIĆ
– Nęcę kogo/ Inesco aliquem [...]. v. Wabię/ Nákłádam kogo, Kn 487.
patrz: NĘCIĆ
– Nędzę śię/ ábo kogo. v. Wynędźić kogo. Kn 487.
patrz: NĘDZIĆ
– Człowiék nié bydlę. Kn 133.
patrz: NI, NIE, NIE
– Acz nic/ vide Przynamniéy. Kn 4.
patrz: NIC
– Przynamniey/ ácz nic. Minimum. Kn 879.
patrz: NIC
– Nié lza mu iédno się obiésić [...] Nihil restat praeter [...] Nihil mihi propriùs quàm [...] Nié lza iédno z gárdłem vciékáć [...]. Kn 504.
patrz: NIE LZA, NIE LZA, NIE LŻA, NIE ŁZA
– Niébéspiéczno iést/ Periculosum, periculosius est: im pendet periculum. Summum periculu[m] est, ne etc. […] Periculum habet ne vitietur vinum […] In pericures vertitur […] Periclitantur iura […] Periclitantur arbores gelu […] Periclitantur rumpi vox summa […] Periculum est ne corrumpatur. Intutum est scribere, etc. […] Kn 490-491.
patrz: NIEBEŚPIECZNIE, NIEBEŚPIECZNO, NIEBEZPIECZNIE, NIEBEZPIECZNIE, NIEBEZPIECZNO, NIEBEZPIECZNO
– Niébéspiécznié/ Periculosè aegrotans: periculosè aliquid facere […] Capitaliter aliquem lacessere, i. cum capitis periculo […] Propè vel propiùs aut proximè à periculo. Proximè periculum […]. Kn 490.
patrz: NIEBEŚPIECZNIE, NIEBEZPIECZNIE, NIEBEZPIECZNIE, NIEBEZPIECZNO, NIEBEZPIECZNO
– Niebowid ábo w-niéboyrzał rybá morska./ Vranoscopus, & Callionymus. [...], i caelum spectans, [...] quia oculos in vertice capitis habet caelum spectantes. [...] i pulchro nomine. [...] quia interdiu dormit, noctu vagatur. Ponocnik posset eodem modo vocari. Kn 492.
patrz: NIEBOWID
– Niéćierpiętliwy/ niémogący nic ćierpieć ná duszy ábo ná ćiélé/ niépodłégły [!] áfektom duszé/ áni niéwczásom ćiáłá. Kn 493.
patrz: NIECIERPIĘTLIWY
– Niéczczy/ péłny/ niédźiurkowáty/ niédęty. Kn 495.
patrz: NIECZCZY
– Niécześć/ Sume ex Zelżywość/ Sromotá/ quanquam Niécześć/ lenius quiddam sonat, s. priuationem honoris debiti, aut conuenientis. Kn 495.
patrz: NIECZEŚĆ, NIECZEŚĆ, NIECZĘŚĆ
– Niédziélá/ od dziełá ábo dziáłánia/ ktorego w-ten dzień zakazano [...] v. Sobotá. Kn 501.
patrz: NIEDZIELA
– Niédziélá/ aliter. vt cum dicimus. Dwié/ trzy niédźiélé/ gdzié miészkam/ v. Tydzień. Kn 501.
patrz: NIEDZIELA
– Dołem/ oppositum Górą. [...] In planum deferre fortunam suam. Ná rowni ábo nisko się sádowić. nié gorno chodzić. Kn 134.
patrz: NIEGÓRNO
– Zárobić ná niéłáskę/ Effundere gratiam collectam. Exulcerare gratiam alicuis. Malè mereri de aliquo. Colligo inuindiam crudelitatis. [...] Mereri offensam, odium. [...] Obrażam kogo. Kn 1387.
patrz: NIEŁASKA
– Niéchęć/ niéłáská. Simultas [...] Ex quibus multas simultates susceptas habemus. Mala gratia. Ego illos nulla Senatus mala gratia, comitiorum ratione priuaui [...] Maleuolentia [...] vide Odwrocénie [...] Niéżyczliwość/ Niésnaská. Kn 493.
patrz: NIEŁASKA
– Psuię kogo v kogo/ i. niéłáskę iédnam. v. Hidzę kogo. Kn 897.
patrz: NIEŁASKA
– Pod łáską/ Id te orare iusserat, profectò vt faceres suam si velles gratiam [...] nisi gratiam nostram dissolutam velis: pod niełáską. Kn 731.
patrz: NIEŁASKA
– Niemowny/ v. Máłomowny [...]. Kn 506.
patrz: NIEMOWNY
– Niemowny/ v. [...] Niéwymowny. 1. Kn 506.
patrz: NIEMOWNY
– Niézgwałcisty/ ktorego gwałcić trudno/ niémożno/ gardłem pachnie/ niésłuszą [...]. Kn 544.
patrz: NIEMOŻNO
– Nié można rzécz/ Nié możé to byc. Non potest impetrari [...] v. Niépodobieństwo 2. Kn 506.
patrz: NIEMOŻNY
– Niénásycenié/ aduerb. Insaturabiliter [...] Insatiabiliter [...]. Kn 508.
patrz: NIENASYCENIE
– Niénasycęnie/ Nomen Niénásyt. Insatietas [...] Insatiabilitas [...] v. Apétyt 4. Kn 508.
patrz: NIENASYCENIE
– Niénásycony/ Insatiabilis, inexplebilis [...] v. Zárłok. Kn 508.
patrz: NIENASYCONY
– Niénasycęnie/ Nomen Niénásyt. Insatietas [...] Insatiabilitas [...] v. Apétyt 4. Kn 508.
patrz: NIENASYT
– Niéodmyty/ [...] trudny do wypłokánia/ wypránia. [...] qui elui nequit. Indelebilis, [...]. Indelebile nomen. [...] Illutibilis odor [...]. Kn 510.
patrz: NIEODMYTY
– Niépławny staw/ iéźioro/ etc. Innauigabilis, [...] Innabilis vnda [...]. Kn 513.
patrz: NIEPŁAWNY
– Niépłodny/ [...] Sterile virtutum saeculum [...]. Kn 513.
patrz: NIEPŁODNY
– Niépłodny/ Infecundus [...] Infecunda natura. [...] Infecunda oua. Sterilis silua, vacca [...] Sterile corpus [...] Sterile virtutum saeculum [...] Laborans sterilitate [...] Sterilus, priscè [...] Infelix arbor [...] Tellus infelix [...] ὁ, ἡ ἄγονος, ἄτοκος, ἄκαρπος, ἀβλαστὸς. ὁ, ἡ ἀβλαστὴς, ὁ στεῖρος, et ἡ στεῖρα. ἄκυτος, ἀκυνὸς. Caelebs arbor [...] Caelebs de homine [...] Spadonius [...] Spadonia laurus: mala spadonia. ἡ ἐυνοῦχος ϑρίδαξ [...] Eunuch a lactuca. ἀκαρπέω, ῶ. sum sterilis. Malè nata sarmenta [...] Malè natus ager [...] v. Płonny. Kn 512-513.
patrz: NIEPŁODNY
– Iáłowy/ vide Niépłodny. Kn 234.
patrz: NIEPŁODNY
– Niépodobny ku wierzeniu/ [...] Difficile ad credendum [...] Difficile ad fidem [...]. Kn 514.
patrz: NIEPODOBIEN, NIEPODOBNY
– Niépodobnié ku czynieniu [...] eo modo quo fieri aliquid non potest. Kn 514.
patrz: NIEPODOBNIE, NIEPODOBNO
– Nié-podobnié item. vide Rożnié. Kn 514.
patrz: NIEPODOBNIE, NIEPODOBNO
– Niépodobnie ku wierzeniu [...] Incredibiliter [...] suprà fidem. Kn 514.
patrz: NIEPODOBNIE, NIEPODOBNO
– Niépogodá/ Plutá. Tempestas [...]. Kn 514.
patrz: NIEPOGODA
– Słownié/ Ambigua vox est, vel nié prawdziwié. vide W-słowié/ vel Nié omylnié v. Prawdziwié. Kn 1022.
patrz: NIEPRAWDZIWIE
– Niéprzyiaźń wiodę z-kiem/ záchodzę w-niéprzyiaźń. Inimicitias cum aliquo gero, suspicio, subeo [...] Contraho inimicitias [...] Iádę ná kogo [...]. Kn 518.
patrz: NIEPRZYJAŹŃ
– Niéprzyiaźń wrodzona rzéczom niemem i niéczułem/ Antipathia [...] Aduersa & repugnans natura [...]. Kn 518.
patrz: NIEPRZYJAŹŃ
– Niéprzyiaźń/ Inimicitiae [...] Hostilitas [...]. Kn 518.
patrz: NIEPRZYJAŹŃ
– Niéprzystoyny/ Indecens [...] Maioribus suis dedecorum incusauit. lżącego/ szpecącego przodki/ niépoczciwego przodkom [...]. Kn 520.
patrz: NIEPRZYSTOJNY
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyalsku. Pecorum modo [...] More ferae [...] In pecorum modum [...] More bestiarum […]. Kn 232.
patrz: NIEROZUMNY
– Twárdy/ gęsty/ niégębczasty/ niérzepiásty. Kn 1165.
patrz: NIERZEPIASTY
– Niésłuszny/ Iniquus [...] Indignus [...] Flagitiosus [...] Iniurus [...]. Kn 526.
patrz: NIESŁUSZNY
– Niésmáczno/ Aduerb. propriè vt, Niésmáczno robi ten kucharz. [...] Insipidè, insipidissimè. Sipontin. Item, v. Niésmákuié mi. Kn 527.
patrz: NIESMACZNIE, NIESMACZNO
– Niésmáczno tr. v. Niéprzyięmnié. Kn 527.
patrz: NIESMACZNIE, NIESMACZNO
– Nié snadnié/ v. Nié ná rękę. Kn 527.
patrz: NIESNADNIE, NIESNADNO
– Niéspánie/ Czućie. Insomnia [...]. Kn 527.
patrz: NIESPANIE
– Niésporo mi/ [...] Parum vel nihil proficio [...] Promoueo parum [...] Nihil promoueo [...] Ne digitum quidem progredi [...]. Kn 528.
patrz: NIESPORO
– Iák nié swoy chodzę/ Iák w odmęcié chodzę. Prae maerore non sum apud me: Vix animi vel mentis sum compos [...] A morbo nec animo nec lingua, nec pedibus satisdum compos sum [...] Frasuię się. Kn 231.
patrz: NIESWÓJ
– Brud [...] niéumyćie/ [...] Plugastwo. Kn 47.
patrz: NIEUMYCIE
– Niéochędożność/ niéochędostwo [...] niemyćie/ niéumyćie/ [...] niépránie szat. v. Brud. Kn 509-510.
patrz: NIEUMYCIE
– Wart/ nié wart tego/ tyla/ i. nié waży. v. Wáżę tyle/ & Godzien. Kn 1224.
patrz: NIEWART
– Niéwdźięcznié (in malam partem) béz wdźięcznośći cnoty. Ingrato animo, ingratè repudiare aliquid. […] Ingratè deorum munera intelligit, qui etc. […] v. Niéprzyiemnié. Kn 536.
patrz: NIEWDZIĘCZNIE
– Niéwiádom/ Niéwiáduk/ vide Niébiégły/ Niéumiéiętny [...]. Kn 536.
patrz: NIEWIADOM, NIEWIADOMY
– Niéwiádomy/ v. Niéznáiomy. Kn 536.
patrz: NIEWIADOM, NIEWIADOMY
– Niéwiádomié/ niéwiédząc. [...] Per ignorantiam [...] Imprudens [...] Insciens [...]. Kn 536.
patrz: NIEWIADOMIE
– Widzieć (impersonale) propr. Iusz nie widzieć: iészczé widzieć/ widno/ niéwidno tu. Kn 1244.
patrz: NIEWIDNO
– Niéwolny sobié/ v. Obowiązány/ Niéswobodny. Kn 540.
patrz: NIEWOLEN, NIEWOLNY
– Nié wolno/ nié swobodnié/ z réspéktem. Obnoxiè dicere sententiam [...]. Kn 540.
patrz: NIEWOLNO
– Niewrzący/ [...] Semen quod cornu tetigerit, non est coctibile. Kn 540.
patrz: NIEWRZĄCY
– Niéwstyd/ Impudentia [...] Inuerecundia [...] Impudica impudentia. Impudicitia [...]. Kn 540.
patrz: NIEWSTYD
– Niéwymowność/ Infacundia, [...] Infantia eius qui rem dicendo explicare non potest, [...]. Verborum vel inopia, siccitas, ieiunitas, fames [...]. Infantia linguae, [...]. Infantia qadrupedum muta, [...]. Niéwymowność/ niemotá niewyrozumna. Kn 541.
patrz: NIEWYMOWNOŚĆ
– Nié-wymowny/ nié-orator. Indisertus: strigosus orator: ieiunius, ieiunior in orationibus: Infans, nihil illo infantius: ne infantissimus existimarer. Elinguis: Fabius nunquam habitus est elinguis [...]. Exsuccus, aridus, exsanguis orator. [...] Suchy/ niéżywy/ [...]. Ineloquens, [...] Infacundus, [...]. Kn 541.
patrz: NIEWYMOWNY
– Niéwypowiédziány/ v. Niéwysłowiony. Kn 541.
patrz: NIEWYPOWIEDZIANY
– Niéwysłowiony/ niéwypowiédziany/ niéwymowny. Inenarrabilis: ineffabilis: enarratu difficilis [...] Immemorabile spatium. [...] Indictus & innominabilis Deus, [...] interpretatu difficilis. Inexplicabilis, [...] Inexplicabile dictu est. Nec relatu effabilis, nec [...]. Infandus, à non fando, quem fari non est. Nonio. qui affert Varronem dicentem: Nemo aegrotus somniat tam infandum, quod non aliquis dicat Philosophus, i. Inenarrabile, absurdum. [...] De hoc quicquid dixero, minus erit, [...] Vincitur sermo rei magnitudine & minus est omne quod[...]. Kn 542.
patrz: NIEWYPOWIEDZIANY
– Niéwysłowiony/ niéwypowiédziany/ niéwymowny. Inenarrabilis: ineffabilis: enarratu difficilis [...] Immemorabile spatium. [...] Indictus & innominabilis Deus, [...] interpretatu difficilis. Inexplicabilis, [...] Inexplicabile dictu est. Nec relatu effabilis, nec [...]. Infandus, à non fando, quem fari non est. Nonio. qui affert Varronem dicentem: Nemo aegrotus somniat tam infandum, quod non aliquis dicat Philosophus, i. Inenarrabile, absurdum. [...] De hoc quicquid dixero, minus erit, [...] Vincitur sermo rei magnitudine & minus est omne quod dicimus, [...]. Kn 542.
patrz: NIEWYSŁOWIONY
– Ułácniony/ v. Niézábáwny Kn 1183.
patrz: NIEZABAWNY
– Nié zábáwny iéstem/ vide Łácno mi. Kn 542.
patrz: NIEZABAWNY
– Łácny/ niézabáwny. v. Łácno mi. Kn 343.
patrz: NIEZABAWNY
– Niézábáwny/ wolny/ łácny/ prozny. Vacuus. [...] vacuus curis, negotijs; vacuus à rebus. [...] Vacans animus, [...]. Vacuum tempus, [...] Dum sit vacuissima quaeras, [...]. Remississimus ad otium & ad omnem comitatem animus, [...]. Kn 542.
patrz: NIEZABAWNY
– Niéznośnié/ Intoleranter. Intolerantissimè […] Intolerabiliter [...]. Kn 545.
patrz: NIEZNOŚNIE, NIEZNOŚNO
– Niźiołék/ Homulus, staturae humilis homo. [...] v. Kárzéł. Kn 549.
patrz: NIZIOŁEK
– Nizouios Cromerus appellat à voce Polona Niża sub Niźina/ Kn 548.
patrz: NIŻA
– [...] stráchy nocne/ stráchánia się w-nocy. Kn 1072.
patrz: NOCNY
– Strachy nocne/ pokusy ná iákiem miéscu [...] Lemures nocturni [...] Stráchy cierpieć [...]. Kn 1072.
patrz: NOCNY
– Ieża nogá/ ziéle. Echinopus, [...]. Kn 248.
patrz: NOGA
– Gárnéc ná nogách/ Chytropus [...] Tripes olla. Kn 186.
patrz: NOGA
– Buntownik [...]. Nowiniarz. Natinator, Festo seditiosus. Kn 53.
patrz: NOWINIARZ
– Nowiniarz/ Awizarz [...] Nouorum rumorum fictor, gerulus. Kn 553.
patrz: NOWINIARZ
– Nuż gdy/ á nuż gdyby. Cedo si conata peregit [...] á nuż gdyby zamysły wykonał/ quàm day to/ vel daymy [...]. Kn 554.
patrz: NOŻ, NUŻ, NUŻ
– Toporzysko [...] wiélki ábo zły topór/ vt śiékierzysko/ nożysko [...]. Kn 1146.
patrz: NOŻYSKO
– Wilczysko [...] wilczysko/ pśisko/ záięczysko [...] nożysko/ woźisko/ bábsko [...]. Kn 1260.
patrz: NOŻYSKO
– Chłopisko [...] gębsko/ nożysko/ domisko/ drożysko/ łożysko/ pśisko. Kn 66.
patrz: NOŻYSKO
– Nuż/ nu/ nużé/ nuż iédno. Eia [...] Age licemini [...]. Kn 554.
patrz: NU, NUŻ, NUŻE
– Nuż go/ nuż weń/ dobrzéż go. Perge in virum [...]. Kn 554.
patrz: NU, NUŻ, NUŻE
– O bok/ pobocz komu idę/ siédzę. Ad latus alicui sedeo, assideo alicui [...]. Kn 554.
patrz: O BOK
– Obálisty/ vide Vpadku bliski. Kn 557.
patrz: OBALISTY
– Obártél/ obártlik. Obex versatilis posti affixus. Kn 557.
patrz: OBARTLIK
– Obártuch/ Circulus, ex farina, caseo, et aqua, circuitum aquabiliter fundens [...] Lixulae, et semilixulae [...]. Kn 557.
patrz: OBARTUCH
– Obárzanék/ obwarzánék/ pracél/ begiél. Spira vulgò [...] v. Kołacz [...]. Kn 557.
patrz: OBARZANEK
– Biégun/ błąkácz/ wszędy był/ powsinogá. Erro [...] Multiuagus [...] Circumuagus [...] Omniuagus [...] Ambulator et Ambulatrix [...] Obbiegácz [...] vide Hultay. Kn 27.
patrz: OBBIEGACZ
– Obbieg/ obbieżenie/ okrążenie/ okrąg. Circuitus [...] Circumuectus [...] Circumuectio solis [...] Conuersio solis annua [...] Ambitus [...]. Kn 557.
patrz: OBBIEŻENIE, OBIEŻENIE, OBIEŻENIE
– Obciążenie/ tr. ábo obciążánie/ vide Vcisk. Kn 558.
patrz: OBCIĄŻANIE
– Obciążenie/ tr. ábo obciążánie/ vide Vcisk. Kn 558.
patrz: OBCIĄŻENIE
– Obcinácz [...] Putator [...] Frondator [...] Vcinácz/ propriè Skrociciel [...]. Kn 559.
patrz: OBCINACZ
– Rozmowny/ Philologus in omni sermone, omnibus affabilem se esse vult [...] Affabilis [...] obcownik [...]. Kn 948.
patrz: OBCOWNIK
– Obdách [...] Obdáchowe wiązánie/ ábo sam obdách/ aliter. v. Przypustnicé/ Kroksztyn. Kn 559-560.
patrz: OBDACHOWY
– Obdal/ v. Przydálszem. Kn 560.
patrz: OBDAL
– Obdách/ obdászék/ dászék ściány od deszczu broniący. Protectum [...] Proiectura [...]. Kn 559.
patrz: OBDASZEK
– Przylipam/ lnę/ przylnąć. Adhaereo [...] Koło rószczék obélnęło. Adhaesit mihi ad infimum ventrem fames [...] Adcorporor [...] Affigor [...]. Kn 877.
patrz: OBELGNĄĆ, OBELGNĄĆ, OBELNĄĆ
– Obérman/ v. Igrzysk sprawcá [...]. Kn 560.
patrz: OBERMAN
– Poznawánie się z-kiem/ poznánie/ obéznánie. Recognitio formicarum inter se [...] Notitia. Nupera haec inter nos est noticia [...]. Kn 811.
patrz: OBEZNANIE
– Obierék/ obierki/ v. Odrzutek/ Ostatki 1. Ogryzék. Kn 564.
patrz: OBIEREK
– Wizytator [...] Lustrator [...] spiégierz/ obchodziciel/ ábo obieżdżácz/ przéględácz świátá [...] Inspector [...] obieżdżácz [...]. Kn 1269.
patrz: OBJEZDZACZ, OBJEŻDŻACZ, OBJEŻDŻACZ
– Obieżdżánie/ vide Krążenie. Kn 565.
patrz: OBJEŻDŻANIE
– Opłáték/ opłátki. à voce Latina corrupta, oblatio [...] oblátki [...] Proskury [...] v. Ofiárá [...]. Kn 633.
patrz: OBLATEK
– Obliczam/ v. Zliczyć. Kn 567.
patrz: OBLICZAĆ
– Kupię/ gromádzę cokolwiék. Coaceruo pecuniam [...] Congero omnia in vnum [...] Cumulo benefacta [...] Kupią się iák oblépił/ oblipáią. Struo opes [...] Regero culmos in aceruum [...] Stipo carinis argentum [...] Densare cateruas [...]. Kn 336.
patrz: OBLIPAĆ
– Podárék oblubiéńczy/ zrękówinny. Proxencticum [..]. Kn 732.
patrz: OBLUBIEŃCZY
– Obłoczystość/ obłokow zébránie [...] congeries nubium. Kn 567.
patrz: OBŁOCZYSTOŚĆ
– Obłogá v száty/ v. Bramá v száty. Kn 567.
patrz: OBŁOGA
– Ob-łokáć się/ de brutis vel de hominibus gulosis, et sordinis propriè dicitur. idem Obiadam się. Kn 567.
patrz: OBŁOKAĆ SIĘ
– Obłoczysty/ Nubilus: nubilum caelum [...] Nubilus auster [...] Obłokorodny. Nubifer [...]. Kn 567.
patrz: OBŁOKORODNY
– Obłóczenie száty/ Inductus [...] Vestes indutui et amictui. do obłóczenia i do odziewánia [...]. Kn 567.
patrz: OBŁÓCZENIE
– Łupiná/ łuszczyná/ obłupiná grochu/ iárzyn/ migdalow/ i orzéchow cienka ná iądrzé. Tunica lupini [...] Siliqua [...] Valuulae fabarun, lentis, erui [...]. Kn 374.
patrz: OBŁUPINA
– Obłupuię/ v. Odzieram 1. 2. Kn 568.
patrz: OBŁUPOWAĆ, OBŁUPYWAĆ
– Obłupowánie/ v. Odzieránie. Kn 568.
patrz: OBŁUPOWANIE
– Obmarzł/ obmárzły [...] Hiems vestit montem gelu. Circumgelatus [...]. Kn 568.
patrz: OBMARZŁ, OBMARZŁY
– Zámázánie/ obmázánie/ zálépięnie płonki/ drzéwá [...] Litura [...]. Kn 1377.
patrz: OBMAZANIE
– Obmázuię co/ Circumlinio: circumlitus fuco [...] Circumlitus oleo [...] Circumlino oculum [...]. Kn 568.
patrz: OBMAZYWAĆ
– Obmázuię co/ Circumlinio: circumlitus fuco [...] Circumlitus oleo [...] Circumlino oculum [...] Nié pomuśniono/ nié obmuśniono/ nié okreszono fárbą. Oblino [...] Oblitus faciem cruore [...] Oblitus parricidio [...]. Kn 568.
patrz: OBMUSNĄĆ
– Omywam/ obmywam co. Elno sordes, sanguinem. Luo scelus sanguine. [...] Abluo aliquid. [...] Kn 628.
patrz: OBMYWAĆ
– Wstyd aliter. vt wstyd obnáżyć/ i. członki wstydliwe. v. Członek wstydliwy. Kn 1298.
patrz: OBNAŻYĆ
– Ogniwáczék/ feniks/ wyczyniéc/ obniżył [...] Phoenix [...]. Kn 617.
patrz: OBNIŻYĆ
– Obolewiéc/ vide Oboręczny. Kn 569.
patrz: OBOLEWIEC
– Oboręczny/ obopráwiéc. AEquimanus [...]. Kn 569.
patrz: OBOPRAWIEC
– Obostronnié/ v. Béz bráku. Item. Niészczerzé. Kn 569.
patrz: OBOSTRONNIE
– Obostronność/ Adiaphoria [...] In contrarias partes facultas [...] Indifferentia [..]. Kn 569.
patrz: OBOSTRONNOŚĆ
– Obrázá/ obráżęnie ábo obrażánie kogo (quasi actiuè ktorym ia kogo obrażam/ ábom obráził) Offensio alicuius, omnium ordinum: vito alicuius offensionem. Concito, affero alicui offensionem: sum offensioni [...] Offensa [...]. Kn 574.
patrz: OBRAZENIE, OBRAŻENIE, OBRAŻENIE
– Obráźliwy/ obrażáiący łácno. Inuidiosus [...] Obráziciel/ Winowáycá. Kn 575.
patrz: OBRAZICIEL
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum [...] Aros [...]. Kn 575.
patrz: OBRAZKI
– Obrázoborstwo [...] Iconomachia, Oppugnatio imaginum. Kn 575.
patrz: OBRAZOBORSTWO
– Obrázá/ obráżęnie ábo obrażánie kogo (quasi actiuè ktorym ia kogo obrażam/ ábom obráził) Offensio alicuius, omnium ordinum: vito alicuius offensionem. Concito, affero alicui offensionem: sum offensioni [...] Offensa [...]. Kn 574.
patrz: OBRAŻANIE
– Obrąbiam/ obrębuię/ ręby czynię ábo owrębuię/ obrownywam/ rowem/ szwem etc. brzeg iákiey rzéczy otaczam. Margino [...]. Kn 571.
patrz: OBRĄBIAĆ
– Obrąbiony/ owrąbiony/ v. Brzézisty. Kn 571.
patrz: OBRĄBIONY
– Obrąbiam/ obrębuię/ ręby czynię ábo owrębuię/ obrownywam/ rowem/ szwem etc. brzeg iákiey rzéczy otaczam. Margino [...]. Kn 57z1.
patrz: OBRĘBYWAĆ
– Obroczny/ adiect. obrokowy. Cibarius [...] Obrocznik/ co obrok biérzé [...]. Kn 575.
patrz: OBROCZNIK
– Obroczny/ substant. [...] i. frumenti distributor [...] i. carnium distributor, vide Száfarz/ Stráwny. Kn 576.
patrz: OBROCZNY
– Obrodzęnie/ Prouentus [...] Vbertas frugum [...] Germinatio [...] v. Vrodzay. Kn 576.
patrz: OBRODZENIE
– Obrodziły/ co obrodził. Fetus [...] Vber [...]. Kn 576.
patrz: OBRODZIŁY
– Obroczny/ adiect. obrokowy. Cibarius [...]. Kn 575.
patrz: OBROKOWY
– Básztá murowána do obrony/ Propugnaculum [...] Procestria. Kn 17.
patrz: OBRONA
– Obrastam aliter, Obrosło bydlę [...] Obsita setis bos [...] obrastánie/ obrośnięnie. Kn 573.
patrz: OBROŚNIENIE
– Poniżam kogo/ vpokarzam/ poniżam stan czyy. In peregrinitatem redigo aliquem [...] In ordinem aliquem redigo, cogo [...] Redigere in sordidissimam turbam nobiles [...] W-chłopy obrocić szláchtę [...] In infimum agere, deijcere [...] Traducere ad plebem aliquem [...] Deprimo fortunam alicuius. De caelo aliquem detrahere [...]. Kn 773 [771].
patrz: OBRÓCIĆ
– Obrąbiam/ obrębuię/ ręby czynię ábo owrębuię/ obrownywam/ rowem/ szwem etc. brzeg iákiey rzéczy otaczam. Margino [...]. Kn 571.
patrz: OBRÓWNYWAĆ
– Obrucháć co/ ab obruchywam/ propriè [...] Labefactare statuam [...] Labefacere dentes [...] Quasso [...] Quassata monumenta. Quatefacio [...]. Kn 577.
patrz: OBRUCHYWAĆ
– Obruszny/ co się łácno obruszy [...] perturbatu facilis. Aliter Co się da obrucháć. Quassabilis [...]. Kn 578.
patrz: OBRUSZNY
– Ryczę/ Mugio [...] Ozywa się rykiem. Admugit [...] Przyryka. Demugitae paludes [...] Obryczáne/ rykiem ogłoszone. Immugire, ryknąć/ záryczeć [...]. Kn 963-964.
patrz: OBRYCZANY
– Vrywká/ vide Obrywká. Kn 1199.
patrz: OBRYWEK, OBRYWKA
– Obrywki/ vrywki źiół/ wierzchołki/ kwiatki oberwáne. Decermina [...]. Kn 578.
patrz: OBRYWEK, OBRYWKA
– Obrywká/ Accessio [...] Dominus esse tenax non debet in lignis, et alijs paruis accessionibus exigendis [...] Peculium [...] Obuentio [...] Suppressio [...]. Obrywká/ ábo vrywka pieniądze zátłumione. Corollarium [...] Captura [...] Auersa pecunia [...]. Kn 578.
patrz: OBRYWEK, OBRYWKA
– Obrzymski/ wiélkiego wzrostu. Gigantaeus [...] Collosicus, & colleseus homo: colosseum signum [...]. Kn 580.
patrz: OBRZYMSKI, OLBRZYMSKI, OLBRZYMSKI
– Bożé day to/ oby to! Vtinam id accidat, vt [...] Bog by to dał/ Obyś to był/ Me miserum! cur non ades? [...]. Kn 43.
patrz: OBY
– Duchowny oćiéc/ mistrz. Magister pietatis, religionis. Kn 153.
patrz: OCIEC, OJCIEC, OJCIEC
– Duchowny ociéc/ mistrz. Magister pietatis, religionis. Magistros virtutis [...]. Kn 153.
patrz: OCIEC, OJCIEC, OJCIEC
– Szturm odbić/ wytrzymáć. Impetum alicuius propulsare, reprimere, reflectere, frangere. Kn 1124.
patrz: ODBIĆ
– Dziésięcinę odbieram/ wytykam. Decimas accipio Kn 166.
patrz: ODBIERAĆ
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum. Kn 594.
patrz: ODDAWAĆ
– Wytchnienie/ Respiratio in oratione [...] v. Oddéch/ Odpocznienie/ Przéstánék. Kn 1338.
patrz: ODDECH
– Oddéch/ Oddychanie. Respiratio. Aspiratio, Adspiratio. animantes adspiratione aëris sustinentur. Spiritus: anima (i. aër) ducitur spiritu, [...] Respiratus, us, [...] Aspiritus, us. [...] al. adspiritus. Reflatus, us, [...]. Reflatus belluae marinae. Reciprocatio spiritus. [...] Duae sunt vices, seu functiones respirationis, s. Inspiratio, qua aër ad cor irabitur. [...] Expiratio, quae spiritus expellitur [...] At [...] facilis respiratio. Interspiratio in oratione. [...] Transpiratio [...] Galen non est idem quod respiratio seu [...] quia illa est; cùm per totum corpus aër trabitur at expiratur: haec verò, cùm spiritus per os intrò at extra fertur. Sape tame haec vocabula pro eodem vsurpantur. Kn 595.
patrz: ODDECH
– Oddycham/ Spiro, respiro [...]. Sine respirem quaeso [...] Duco spiritum: nullum spiritum otiosum duximus. Ducere animam de caelo [...] Traho et [?] reddo spiritum [...] Attraho & reddo animam. [...] Reciproco animam [...] Recipio anhelitum [...] Duco & aërem. Rehalo. Reddo animam. Reduco auras naribus. [...] Excepto leuas auras [...] Bestiae auras recipiunt naribus & per anhelitum reciprocatas reddunt [...] Reciprocare à vitali spiritu aërem. [...] Interspiro [...] Relinquito quâ interspiret, s. vinum in dolio opertum. Obserua in exemplis Latinis quaedam pertinere ad recipiendum aërem, quaedam ad emittendum, ut Gracis [...] (v. Oddéch) et [?] Polonis: [...] Biorę w-się-déch/ et [?] wydycham quia oddycham utrumá, [?] sonat. Kn 596.
patrz: ODDECH
– Tchnienie Halitus (extremus) [...] Spiritus ultimus [...] Anhelatio [...] Spiritus gravis [...] vide Oddéch. Kn 1138.
patrz: ODDECH
– Oddycham/ Spiro, respiro [...]. Sine respirem quaeso [...] Duco spiritum: nullum spiritum otiosum duximus. Ducere animam de caelo [...] Traho et [?] reddo spiritum [...] Attraho & reddo animam. [...] Reciproco animam [...] Recipio anhelitum [...] Duco & aërem. Rehalo. Reddo animam. Reduco auras naribus. [...] Excepto leuas auras [...] Bestiae auras recipiunt naribus & per anhelitum reciprocatas reddunt [...] Reciprocare à vitali spiritu aërem. [...] Interspiro [...] Relinquito quâ interspiret, s. vinum in dolio opertum. Obserua in exemplis Latinis quaedam pertinere ad recipiendum aërem, quaedam ad emittendum, ut Gracis [...] (v. Oddéch) et [?] Polonis: [...] Biorę w-się-déch/ et [?] wydycham quia oddycham utrumá, [?] sonat. Kn 596.
patrz: ODDYCHAĆ
– Oddéch/ Oddychanie. Respiratio. Aspiratio, Adspiratio. animantes adspiratione aëris sustinentur. Spiritus: anima (i. aër) ducitur spiritu, [...] Respiratus, us, [...] Aspiritus, us. [...] al. adspiritus. Reflatus, us, [...]. Reflatus belluae marinae. Reciprocatio spiritus. [...] Duae sunt vices, seu functiones respirationis, s. Inspiratio, qua aër ad cor irabitur. [...] Expiratio, quae spiritus expellitur [...] At [...] facilis respiratio. Interspiratio in oratione. [...] Transpiratio [...] Galen non est idem quod respiratio seu [...] quia illa est; cùm per totum corpus aër trabitur at expiratur: haec verò, cùm spiritus per os intrò at extra fertur. Sape tame haec vocabula pro eodem vsurpantur. Kn 595.
patrz: ODDYCHANIE
– Odétchnienie/ vide Oddéch. Kn 596.
patrz: ODETCHNIENIE
– Wstyd/ aliter. Wstyd odjąć pánnié/ i. pánieństwo. vide Dziéwictwo. Kn 1297.
patrz: ODJĄĆ
– Iák nié swoy chodzę/ Iák w odmęcié chodzę. Prae maerore non sum apud me: Vix animi vel mentis sum compos [...] A morbo nec animo nec lingua, nec pedibus satisdum compos sum [...] Frasuię się. Kn 231.
patrz: ODMĘT
– Odmyty. (oppositum Niéodmyty) [...] qui elui potest. Kn 602.
patrz: ODMYTY
– Odmywam co. Eluo maculam. [...] Eluo labem, [...] Propriè reddes: Aboleo lauando maculam, sordes, etc. [...]. Kn 602.
patrz: ODMYWAĆ
– Chodzę z kiem w odpowiédzi/ vide Odpowiádam 2. Kn 68.
patrz: ODPOWIEDŹ
– Odstroił się instrument/ régał/ lutnia/ [...] Chorda citharae intentae remiserunt. [...] Fistulae organi pneumatici ex consonis, dissonae facta sunt; f. ob situm diuturnum vel aeris humiditatem. Kn 608.
patrz: ODSTROIĆ SIĘ
– Oduczam kogo czégo/ v. Odkładam kogo. Kn 609.
patrz: ODUCZAĆ
– Odkładam kogo czégo/ Oduczam/ Odzwyczáiam kogo czégo. Desuefacio aliquem aliqua re. Kn 598.
patrz: ODUCZAĆ
– Odkładam śię/ oduczam śię czégo. Dedisco aliquid. Kn 598.
patrz: ODUCZAĆ SIĘ
– Oduczam śię czégo/ v. Odkładam śię. Kn 609.
patrz: ODUCZAĆ SIĘ
– Ofuknąć śię ná kogo/ v. Obrzucam śię. Kn 614.
patrz: OFUKNĄĆ SIĘ
– Iák ogniá się boi/ strzeżé/ chroni. Latini dicunt: Cane peius & angue [...] Vitat oliuum cautius sanguine viperino. Kn 231.
patrz: OGIEŃ
– Opowiádácz/ ogłosiciel/ oznáymiácz. Praeco virtutum alicuius. Praedicator beneficij, [...]. Praenuntius ales lucis, [...]. Declarator, [...] Renuntiator, [...]. Praenutiatius ignis, [...] Annuntiator, [...]. Et praenuntiae stellae, [...] Nuntiator, [...]. Nuntius, [...] Historia nuntia vetustatis. Kn 633.
patrz: OGŁOSICIEL
– Opowiádácz [...] Opowiádáczká/ ogłosiciélká. [...] Enuntiatiuus, [...] adiect. Opowiadáiący/ oznáymuiący. Kn 633.
patrz: OGŁOSICIELKA
– Ogłoszęnie/ (actus finitus) Ogłaszá. (actus durans) Praedicatio praeconis. Praeconium: Promulgatio. [...]. Kn 616.
patrz: OGŁOSZENIE
– Żołtoczerwony/ żołtogorący. Ognistey fárby. Rutilus capillus. Rutila flamma [...]. Subrutilus color [...]. Kn 1448.
patrz: OGNISTY
– Ogniwaczék/ Feniks/ wyczyniéc/ [...] v. Orzéł 4. [...]. Kn 617.
patrz: OGNIWACZEK
– féniks ptak/ vide Ogniwaczék. Kn 174.
patrz: OGNIWACZEK
– Ogón. [...] Penis. Kn 618.
patrz: OGON
– Przęsłká ziéle/ strzępéczká/ kotcze ogonki. Skrsyp. Kn ?.
patrz: OGONEK
– Dłubáczká ogrodnicza/ Scalprum, [...]. Kn 121.
patrz: OGRODNICZY
– Goździki/ kwiatki swoyskie ogrodne .Caryophyllus, flos odoratus & coronarius [...]. Kn 206.
patrz: OGRODNY
– Sonchus asper. mlecz ogrodny. Kn 417.
patrz: OGRODNY
– Mężoboycá (powszéchnié) Homocida, [...]. Cui hominum mors omnis in vsu est [...]. Parricida non tantùm patris, sed et aliorum hominem et scelerum apud [...] vt Parricida ciuium, patriae. sacrum qui clepserit parricida esto geminat r [...] scribunt aliqui et paricida. Propriè tamen et parricida qui patrem necauit. (oycoboycá) Parenticida, [...] Matricida, [...] (mátkoboycá/) et [...] matrem occido, Fratricida, [...] (brátoboycá) Sororicida, [...] (siostroboycá.) vide zabiiak. Kn 398.
patrz: OJCOBÓJCA
– Oycomorderz/ oycobóycá. Parricida, [...] qui occidit parentem, propinquum, immò liberum hominem sciens, in legibus Romanis. [...] ad leges capitales addi solitum: parricida esto. i. reus capitis, vel capital illi esto, qui hoc fecerit [...] c. etiam patriae oppressor, proditor [...]. parricida appellatur. Scribunt aliqui paricida, alij parricida: quomodo etiam non pauca exemplaria bona habent, sed sequor plures [...] maioris auctoritatis rr geminātes. [...] patris percussor. Kn 654.
patrz: OJCOBÓJCA
– Oycomorderstwo/ Oycobóystwo. Parricidium [...]. Kn 654.
patrz: OJCOBÓJSTWO
– Oycomorderstwo/ Oycobóystwo. Parricidium [...]. Kn 654.
patrz: OJCOMORDERSTWO
– Oycomorderz/ oycobóycá. Parricida, [...] qui occidit parentem, propinquum, immò liberum hominem sciens, in legibus Romanis. [...] ad leges capitales addi solitum: parricida esto. i. reus capitis, vel capital illi esto, qui hoc fecerit [...] c. etiam patriae oppressor, proditor [...]. parricida appellatur. Scribunt aliqui paricida, alij parricida: quomodo etiam non pauca exemplaria bona habent, sed sequor plures [...] maioris auctoritatis rr geminātes. [...] patris percussor. Kn 654.
patrz: OJCOMORDERZ
– Oyczeńko/ v. Tátá/ Oyciéc. Kn 654.
patrz: OJCZEŃKO
– Metopium [...] gáłbanowy/ ábo ámoniákowy/ ábo migdałowy oléiék. Kn 183.
patrz: OLEJEK
– Omyćie/ v. Vmywánie. Kn 627.
patrz: OMYCIE
– Omywam [...] Omyłem śię [...]. Kn 628.
patrz: OMYĆ SIĘ
– Czysty/ omyty/ chędogi/ czyśćiuchny. Kn 109.
patrz: OMYTY
– Oczyśćiam co powierzchownié od plugástwá/ v. Chędożę/ Omywam. Kn 589.
patrz: OMYWAĆ
– Płóczę co/ wypłókuię. [...] spłókywáły/ opłókywáły [...] v. Omywam. Kn 711.
patrz: OMYWAĆ
– Omywam/ obmywam co. Eluo sordes, sanguinem. Luo scelus sanguine. [...]. Abluo aliquid. [...] Abluitur radix vino. [...] Donec me flumine abluero. Elauo [...]. Elaui in mari. Kn 628.
patrz: OMYWAĆ
– Vmywánie/ omywánie. [...] Ablutio, [...] ablutio manuum. vide Myćie. [...] vmywánie nóg. Kn 1189.
patrz: OMYWANIE
– Myćie/ vmywánie/ omywánie. Lauatio [...]. Lauatione calidae aquae traduntur pinguescere. Ablutio corporis [...]. Kn 438.
patrz: OMYWANIE
– Opiéprzyć/ propriè. [...] Condire pipere edulium. Piperare, [...]. Kn 631.
patrz: OPIEPRZYĆ
– Opiéprzyć tr. vide Drogo co kupić. Kn 631.
patrz: OPIEPRZYĆ
– Opłákiwam/ Defleo [...]. Belli ciuilis initium saepè defleui. Deploro calamitatem. Lugeo vitam hominum. Elugeo: Patriam eluxi iam & graùius & diùtius quàm vlla mater vnicum filium. [...] Complorare fortunam, [...] Kn 632.
patrz: OPŁAKIWAĆ
– Opończa/ Penula, [...] Penula gausapina, [...] i. villosa hiemalis, [...] ae scribunt aliqui. [...] vestis militaris [...]. Polluci, vestis paenulae similis, [...]. et apud Dionem vestis contra pluuiam Mantelum vel mantellum Plauti reddit Cael. Rhodig. et Henric. Stephan. alij explicant [...] i. mantile. Scaliger utrumq[ue] et mantile, et pallium seu vestimentum. Mantelum item loricam explicat Rhodig. [...] Penula scortea, et scortea absol. Kn 633.
patrz: OPONCZA, OPOŃCA, OPOŃCZA, OPOŃCZA, OPUNCZA
– Opończa/ Penula, [...] Penula gausapina, [...] i. villosa hiemalis, [...] ae scribunt aliqui. [...] vestis militaris Hesychio. [...] Polluci, vestis paenulae similis, Mandya Caelio Rhodig. et apud Dionem vestis contra pluuiam Mantelum vel mantellum Plauti reddit Cael. Rhodig. et Henric. Stephan. alij explicant [...] i. mantile. Scaliger utrumq[ue] et mantile, et pallium seu vestimentum. Mantelum item loricam explicat Rhodig. [...]. Penula scortea, et scortea absol. [...] skorzána opończa/ [...]. Chlamis, ydis. Plaut. est militum viatorum vestis. [...]. Eadem tegmen fuit venatorum. Sic Didonem in venationem proficiscentem describit Virgil. tandem progreditur magnâ stipante cateruâ, Sidonia[m] picto chlamydem circu[m]data limbo. Pollux quoq[ue] in Onomast. inter vtensilia venatoris Chlamydem ponit. Penulatus, [...] Et Penularium, Nonio. est quasi theca et vagina penulae. [...] Penularius et penuleus, apud Lamprid. quasi opończány/ opończowy. Lacerna, Martial. palliolum breue qualis scortea penula viatorum, uarij coloris et vsus ac materiae. [...] Hinc Lacernatus lacerna indutus, Iuuenal. Kn 633.
patrz: OPONCZANY, OPOŃCZANY, OPOŃCZANY
– Opończa/ Penula, [...] Penula gausapina, [...] i. villosa hiemalis, [...] ae scribunt aliqui. [...] vestis militaris Hesychio. [...] Polluci, vestis paenulae similis, Mandya Caelio Rhodig. et apud Dionem vestis contra pluuiam Mantelum vel mantellum Plauti reddit Cael. Rhodig. et Henric. Stephan. alij explicant [...] i. mantile. Scaliger utrumq[ue] et mantile, et pallium seu vestimentum. Mantelum item loricam explicat Rhodig. [...]. Penula scortea, et scortea absol. [...] skorzána opończa/ [...]. Chlamis, ydis. Plaut. est militum viatorum vestis. [...]. Eadem tegmen fuit venatorum. Sic Didonem in venationem proficiscentem describit Virgil. tandem progreditur magnâ stipante cateruâ, Sidonia[m] picto chlamydem circu[m]data limbo. Pollux quoq[ue] in Onomast. inter vtensilia venatoris Chlamydem ponit. Penulatus, [...] Et Penularium, Nonio. est quasi theca et vagina penulae. [...] Penularius et penuleus, apud Lamprid. quasi opończány/ opończowy. Lacerna, Martial. palliolum breue qualis scortea penula viatorum, uarij coloris et vsus ac materiae. [...] Hinc Lacernatus lacerna indutus, Iuuenal. Kn 633.
patrz: OPOŃCZOWY
– Opowiádácz/ ogłosiciel/ oznáymiácz. Praeco virtutum alicuius. Praedicator beneficij, [...]. Praenuntius ales lucis, [...]. Declarator, [...] Renuntiator, [...]. Praenutiatius ignis, [...] Annuntiator, [...]. Et praenuntiae stellae, [...] Nuntiator, [...]. Nuntius, [...] Historia nuntia vetustatis. Kn 633.
patrz: OPOWIADACZ
– Opowiádácz [...] Opowiádáczká/ ogłosiciélká. [...] Enuntiatiuus, [...] adiect. Opowiadáiący/ oznáymuiący. Kn 633.
patrz: OPOWIADACZKA
– Jést oratorski/ ábo jésty krásomowskie. Gestus [...] Motus corporis: actio: pronuntiatio [...]. Kn 246.
patrz: ORATORSKI
– Ort/ vide Vrt/ Osmak. Kn 636.
patrz: ORT, URT, URT
– Gwiazda/ ábo gwiazdy osobno chodzące. v Plánetá. Kn 219.
patrz: OSOBNO
– Osrzódék chlébá/ [...] Medulla panis. [...] Kn 644.
patrz: OSRZÓDEK, OSZRODEK, OŚRODEK, OŚRODEK, OŚRÓDKA, OŚRÓDKA, OŚRZODEK, OŚRZÓDKA
– Ostropést źiéle/ podgrzał. Leucacantha [...] Leucographis [...] Carduus vulgaris. Kn 645.
patrz: OSTROPES, OSTROPEST, OSTROPEST
– Ostrowidz ábo ostrowid/ człowiék ostro dáléko widzący/ bystrooki. [...] Acutum cernens [...]. Oculeus totus [...]. Kn 646.
patrz: OSTROWID
– Ostrowidz ábo ostrowid/ człowiék ostro dáléko widzący/ bystrooki. [...] Acutum cernens [...]. Oculeus totus [...]. Kn 646.
patrz: OSTROWIDZ
– Ostrowidz zwierzę/ Lynx [...]. Kn 645.
patrz: OSTROWIDZ
– Osuch/ Gniotká Kn 647.
patrz: OSUCH
– Oszukiwácz/ vide Szálbierz. Kn 648.
patrz: OSZUKIWACZ
– Szálbierz/ oszust/ ćiarlátan/ cygan/ tr. Circulator [...]. Impostor [...]. Kn 1097.
patrz: OSZUST
– Młyn kóński/ ośli. Mola asinaria [...]. Mola machinaria [...]. Hinc iumenta pistrinensia apud Sueton. Kn 419.
patrz: OŚLI
– Ośmdźiéśiąt kroć/ Octogies [...]. Kn 641.
patrz: OŚMDZIESIĄTKROĆ
– Ośmioro tyle/ w-ośmiornasob. Octupulum: damnari octupuli. Kn 641.
patrz: OŚMIORNASÓB
– Ośm-kroć/ ośm rázy. Octies [...]. Kn 641.
patrz: OŚMKROĆ
– Ośmnaśćie-kroć [...] Decies octies. Kn 641.
patrz: OŚMNAŚCIEKROĆ
– Otchnąć kogo, otchniąny duchem záráźliwem/ [...] Afflo alicui pestilentem aërem. [...] Afflari pestilenti aura. [...] Afflatus mala aura. Idem ferè est Nápuchać/ vide [...] Ozionąć I. Kn 650.
patrz: OTCHNĄĆ
– Otchnąć kogo, otchniąny duchem záráźliwem/ [...] Afflo alicui pestilentem aërem. [...] Afflari pestilenti aura. [...] Afflatus mala aura. Idem ferè est Nápuchać/ vide [...] Ozionąć I. Kn 650.
patrz: OTCHNIONY
– Otuchy dodáię/ vide Nadziéię czynię. Kn 651.
patrz: OTUCHA
– Owiewam kogo/ owionął kogo wiátr. Afflo aliquem: afflauit eum ventus, afflatus est vento, afflatus est ei nidor, [...] c. Sic loquuntur Latini. Afflari: afflantur Noto vineta. [...] Sperat sibi auram aliquam posse afflari [...] Afflauit ma ful minis ventis, s. Iupiter [...] Cum quidam ventus afflauit, [...] Afflari priùs quàm percuti fulmine, omnia docet idem [...]. Circumflant aliquem venti [...] Circumflari à ventis inuidiae [...]. Kn 653.
patrz: OWIEWAĆ
– Owiewam kogo/ owionął kogo wiátr. Afflo aliquem: afflauit eum ventus, afflatus est vento, afflatus est ei nidor, [...] c. Sic loquuntur Latini. Afflari: afflantur Noto vineta. [...] Sperat sibi auram aliquam posse afflari [...] Afflauit ma ful minis ventis, s. Iupiter [...] Cum quidam ventus afflauit, [...] Afflari priùs quàm percuti fulmine, omnia docet idem [...]. Circumflant aliquem venti [...] Circumflari à ventis inuidiae [...]. Kn 653.
patrz: OWIONĄĆ
– Ozdownia/ ozdnicá. Fumarium farrarium vel frumentarium. [...]. Kn 655.
patrz: OZDNICA, OZDNICA, OŹNICA
– Rzéźniczy wárstát [...]. Rzéźnicá/ optimè diceretur. vt piwnicá/ kramnicá/ młynicá/ ozdnicá. [...]. Kn 971.
patrz: OZDNICA, OZDNICA, OŹNICA
– Ozdownia/ ozdnicá. Fumarium farrarium vel frumentarium. [...]. Kn 655.
patrz: OZDOBNIA, OZDOWNIA, OZDOWNIA, OŻDOWNIA
– Dymnik/ gdźié co dymią. Fumarium, [...]. Suszálnia. Drewnik suszálny. sed et Piekárnia. Ozdownia huic voci respondet, à coquendo. Kn 158.
patrz: OZDOBNIA, OZDOWNIA, OZDOWNIA, OŻDOWNIA
– Ożdżę słód/ [...]. Torreo frumentum. [...]. Bynen parare. v. Słód. [...]. Kn 654.
patrz: OŹDZIĆ
– Osmak/ liczbá ośm zámykáiąca. Osmká dici posset, vt dwoyká/ troyká/ czwórká/ sed duriùs est, et osmek/ vt dźiéśiąték/ quod vsitatum est. Octonarius numerus […]. Kn 641.
patrz: ÓSMAK
– Osmak Polski. (bo Litewski iést grosz Polski prosty i dwá pieniążki) ośm groszy/ ábo dźiéwięć. Vrt stáry/ téraz go przybyło Didrachmum […] Vigessis […] Centum quadrantes […] Sicilicus, vel siciliquus, vel sicilicum […] quarta pars vnciae, didrachmo par, sex scrupula valet, semunciam secat, cuius est dimidium […]. Kn 641.
patrz: ÓSMAK
– Pach/ vide Wónia/ Powonienie. Kn 656.
patrz: PACH
– Pachá v człowiéká/ podpásze, Ala, axilla [...] v. Korzeń. Kn 656.
patrz: PACHA
– Pacham/ v. Węchem czégo szukam. Kn 656.
patrz: PACHAĆ
– Pacháią się szkápy/ [...] Efferantur inuicem equi. Item, v. Popacháć się. Kn 656.
patrz: PACHAĆ SIĘ
– Pachaią się konie. Die Pferde machen einander wild, scheu. les chevaux éfarouchent l`un l`autre. Kn 1304.
patrz: PACHAĆ SIĘ
– Zwiéśinosék wiélki pachnący. Szałwia ś. Ianá. [Sclarea, Matrisylua, [...] [Herba S. Ioannis, Officin. [...]. Kn 1456.
patrz: PACHNĄCY, PACHNIĄCY
– Gárdłem to pachnié. Kn 185.
patrz: PACHNĄĆ, PACHNIEĆ
– Polszczyzná/ Sermo Polonicus [...] Polszczyzną pachnié twa Łáciná/ Włoszczyzná/ [...] Idioma Polonicum [...] Idiotismus Polonicus [...] Sermo vulgaris. Kn 767.
patrz: PACHNĄĆ, PACHNIEĆ
– Pacholczno/ Magno comitatu puerorum ire: Multis viris comitata mulier. Bené comitatus conscendit [...] Homo comitatus, comitatissimus. Comitatiores reuerti [...] Vno puero comitatior. Oppositum: Parúm comitatus exiit. Nié pácholczno. Kn 657.
patrz: PACHOLCZNO
– Pácholę/ chłopiéc. Puer. Alij pueri alias literas attulerunt. Kn 657.
patrz: PACHOLĘ
– Sługá/ służebnik/ páchołek. Famulus, Pedisequus, Stator. Minister: Ministrator [...] Pedes pro famulis v. Pácholę. v. Niéwolnik. Kn 1024.
patrz: PACHOLĘ
– Cłopię/ vel chłopiéc [...] vide Giérmék/ Pácholę. Kn 66.
patrz: PACHOLĘ
– Orszak/ gwárdya/ zgráiá. Pompa lictorum [...] Cohors iuuentutis Aduocatio [...] Famulatio, Apulei. Frequenti famulatione ftipata. Caterua comitum. Cháłástrá/ Pácholstwo. Kn 636.
patrz: PACHOLSTWO
– Pácholstwo/ słudzy/ ábo sług gromádá. Comitatus [...] Famulitium, Vnus famulitio, famularis turba [...] v. Cháłástra/ Orszak. Kn 657.
patrz: PACHOLSTWO
– Páchołék zá pánem idący. Pedisequus: Affecta. Affectator alicuius [...] v. Sługá. Giérmék. Kn 657.
patrz: PACHOŁEK
– Páchołék przed pánem idący/ v. Dworzánin Kn 657.
patrz: PACHOŁEK
– Niédźwiadék robak/ Szkorpion/ Vrsino, iáko páiąk iést/ alé ogon paciorkowáty. Kn 501.
patrz: PACIARKOWATY, PACIORKOWATY, PACIORKOWATY
– Páciépi/ Antrum obscurum [...] casa tenebricosa. Kn 657.
patrz: PACIEP, PACIEP
– Zmawiam co/ zmówić pacierz. Recitare, percurrere legendo, recitando aliquid [...] v Mówię pacierz. Kn .
patrz: PACIERZ
– Paciérzé kápłáńskie/ i. Książki w-ktorych są paciérzé. vide Bréwiarz. Kn 658.
patrz: PACIERZ
– Pacierz u zwiérząt/ u człowiéká w grzbiécié/ w-szyi Pacierzysty Kn 657.
patrz: PACIERZ
– Paciérzowa kość/ z-pacierzow złożona/ ábo paciérzé wszytkie ogołem [...] Ossea substructione fulciri ceruicem, Spina sacra. Kn 658.
patrz: PACIERZOWY
– Stáwowych i paciérzowych kości końce/ dołkowáte/ i głowiáste/ iáko golęniowych/ biodrowych kości Kn 1065.
patrz: PACIERZOWY
– Grzbiétowa kość/ v. pacierzowa Kn 215.
patrz: PACIERZOWY
– Paciérzyczka ziéle/ [...] Scorpioides, Ruelli. Vrfin. Siren. [Nepa. Herba amoris, Siren. Kn 658.
patrz: PACIERZYCZKA
– Pacierz v zwiérząt/ v człowiéká w-grzbiécie/ w-szyi Vertebratus, Verticillatus, idem. Pacierzysty. Kn 657-658.
patrz: PACIERZYSTY
– Páczési lniáne/ konopne [...] Stupa lini aut cannabis melior secundo pectine ablata [...] wyczoski lépsze [...] vide Zgrzébie. Kn .
patrz: PACIESZE, PACZESI, PACZESIE, PACZESIE
– Koroná/ koronká. v. Rożániéc. Paciorki. Kn .
patrz: PACIORKI
– Szkáplerz/ pácyencyia krótka. v. Pácyencyia Mniska. Kn 1114.
patrz: PACJENCYJA
– Pácyencya [...] Nic to/ Wytrwam ia to/ Musi wytrwáć/ Ciérpmysz. Kn 658-659.
patrz: PACJENCYJA
– Páczyná/ péczyná [...] argilla igni exusta vel adusta, qualis est in focis [et] sornacibus [...] Terra fornacum qua retorrida suluescit, eiusdem cum testa effectus in medicinis.Rondelet. Kn 659.
patrz: PACYNA, PACYNA, PACZYNA, PECZYNA, PĘCZYNA
– Páczéśny/ [...] Lineus aut cannabinus secundi loci, vel viliori lino aut cannabi constans. [...] Zgrzébiány. Kn 659.
patrz: PACZESNY, PACZESNY, PACZEŚNY, PACZOSNY
– Koziéłék przéwrocić. [...] Saltus in caput [...] Cernuo [...] cernulat habetur. Koziełki przéwrácam/ Padam ná głowę. Kn 131.
patrz: PADAĆ
– Obéymuié mię strách / pada ná mię strách. Perfundit me horror. Kn 560.
patrz: PADAĆ
– Klękam/ padam ná koláná. Procumbo in genua. Submitto flexum genu. Tango genu terram [...] Pinso terram genibus. Biię kolány ziemię. Klękam przéd kiem. Kn 280.
patrz: PADAĆ
– Utykam głową/ gębą/ w-zięmię: Padam ná gębę. Sistere ore, capite: sistere capite in via, de femita. Kn 1209.
patrz: PADAĆ
– Padam/ alitertr. Dobrzé pádło/ páda co ná kogo. Cado belle, percommode, peropportune cecidit: ita cadit vt praedictum: fauste feliciter prospereque euenit [...] páda ná zboże. Kn 659.
patrz: PADAĆ
– Ná twarz padszy. [...] v. Ná płásk. Kn 444.
patrz: PADAĆ
– Włosy mi padáią/ Glabresco. Kn 1274.
patrz: PADAĆ
– Rospadam się/ rospádło się co/ v. Pádam się. Kn 929.
patrz: PADAĆ SIĘ
– Pádáléc. seps, sepis [...] serpens paruus tabisicus corpus hominis quod attigerit dissoluens et ipsa ossa, teste Lucano Kn 659.
patrz: PADALEC
– Deszczowy/ dżdżowy/ Plunialis aqua [...]deszczu pádánie/ kropienie. Manalis lapis [...] ciékący/ ciéczeniu służący. Kn 120.
patrz: PADANIE
– Rospádlina/ rysá [...] pádánie/ łupánie. Kn 929.
patrz: PADANIE
– Pandry/ padry/ pandrowie [...] Vermes terrigenae crassi [et] pringues [...] Robacy w-mięsié. Kn 666.
patrz: PADER, PADER, PANDER, PANDER, PĄDER
– Rybá Padowa/ wieloryb ábo iésiotr Padéwski. Attilus [...] piscis cetaceus Pado peculiaris, inertia pinguescens. Kn 962.
patrz: PADEWSKI
– Kosték rzucenie/ pádnienie szczęśliwe [...] Rzucenie. Kosték rzucenie/ ábo padnienie nieszczęśliwe. Kn 308.
patrz: PADNIENIE
– Pádół vide Doliná. Kn 660.
patrz: PADOŁ, PADÓŁ, PADÓŁ
– Rybá Padowa/ wieloryb ábo iésiotr Padéwski. Attilus [...] piscis cetaceus Pado peculiaris, inertia pinguescens. Kn 962.
patrz: PADOWY
– Páiż / idem Tarcza. Kn 661.
patrz: PAGIZ, PAHYŻ, PAISZ, PAIZ, PAIŻ, PAIŻ, PAIŻA, PAIŻA
– Págórkowáty/ págorczysty. Kn 660.
patrz: PAGÓRCZYSTY
– Págorék/ págoréczék/ mogiłá/ goréczká [...] Tumulus terreus satis grandis. Kn 660.
patrz: PAGÓRECZEK
– PAGÓRECZEK Págorék / págoréczék/ mogiłá/ goréczká. Kn 660.
patrz: PAGÓREK, POGOREK
– Págorkowáty/ págorczysty. Kn .
patrz: PAGÓRKOWATY
– Páiąk / Araneus [...] Vermis aëris [...] Páiączék. Kn 660.
patrz: PAJĄCZEK
– Mázinet/ mácinet. Rák páiąkowi podobny/ v. Rák morski okrągły. Kn 394.
patrz: PAJĄK
– Rák morski okrągły/ páiąk morski [...] Cancer rotundus araneae similis Kn 909.
patrz: PAJĄK
– Páięcznik trzéci/ ziele. Crocis [...] herba cuius tactu phalangi moriuntur. Kn 660.
patrz: PAJĘCZNIK
– Spinnen=; Spinnenweben. d'arraignée, de toile d'araignée. Siatka paięcza. Kn 1310.
patrz: PAJĘCZY
– Páięczyná/ Aranea [...] vide Siatká páięcza. Páięczyná ná drzéwiánych rózgách záwikłána/ z-ktorey mszycé/ wasienicé się rodzą. Kn 660.
patrz: PAJĘCZYNA
– Paięczysty/ Araneosus: lanugo araneosa, araneosus caulis, vomitus. Kn 660.
patrz: PAJĘCZYSTY
– Pal/ item aliter palenie. v. Opał. Kn 661.
patrz: PAL
– Pal/ bić palé/ do palá przywiązáć. Kn 660.
patrz: PAL, POL
– Pálá Ołtarzowa/ v. Korporał. Kn 661.
patrz: PALA
– Wódek pálácz/ Distillarius. Kn 1276.
patrz: PALACZ
– Pálácz/ co palił trupy umárłych. Vstor, v. Grubarz. Kn 661.
patrz: PALACZ
– Pálántuię/ v. Biię kogo/ & Biię kiiem. Kn 661.
patrz: PALANTOWAĆ
– Biią się/ ktoremiby się bili/ siekli/ [...] Pálántowáć. Kn 30.
patrz: PALANTOWAĆ
– Pálcat/ vide Laská. Kn 661.
patrz: PALCAT, PALCAT, PALCZAT
– Dactylus, herba quina, aculeorum qua digitorum morbis [...] Palcowe ziéle. Kn 662.
patrz: PALCOWY
– Pálcowy aliter. vide Ná paléc miąszszy. Kn 662.
patrz: PALCOWY
– Pálczásty/ Digitus [...] Dactylus gemma nigra digito similis [...] Palczásty kámień. Idaeus dactylus, gemma pollici similis. Kn 661.
patrz: PALCZASTY, PALCZYSTY
– Palczáste rękáwicé/ Digitalia [...] Olea melior, quae digitis nudis legitur quam quae cim digitalibus. Kn 661.
patrz: PALCZASTY, PALCZYSTY
– Pysznię się z-czégo/ wynoszę się/ bucę nadymam [...] Ná pálcách stąpam. Kn 904.
patrz: PALEC
– Pięść [...] zębotłuki [...] Facere pugnum [...] pięść uczynić. sed ścisnąć pálcé: ścisnąć w-pięść pálcé. Kn 693.
patrz: PALEC
– Paléc miárá/ calá/ miárá ná páléc/ [...] vide Uncya 3. Kn 662.
patrz: PALEC
– Ná pálcách chodzący/ Atta, qui vitio pedum plantis insistie et attingit potius terram, quam amulat [...] In plantas exsurgere. Kn 445.
patrz: PALEC
– Dybię/ ná pálcách stąpam/ cicho/ dybkiem idę. Kn 157.
patrz: PALEC
– Uskrzynąć się w-páléc/ uszczknąć. Kn 1202.
patrz: PALEC
– Wysysam co z-pálca/ v. Zmyślam. Kn 1337.
patrz: PALEC
– Miárá ná dłoń/ ná páléc iéden/ dwá/ trzy/ ná piędzi/ dwié/ trzy [...] Dłoń miárá. Páléc miárá. Łokiéć miárá. Stopá miárá. Kn 400.
patrz: PALEC
– Szostak/ Człowiek o sześciu pálcaách. v. Széść pálcy máiący. Kn 1120.
patrz: PALEC
– Pal/ [...] palenie. v. Opał. Kn 661.
patrz: PALENIE
– Palenie czégo/ Crematio fecis [...] palenie miast/ wsi. Spalenie. Kn 662.
patrz: PALENIE
– Pálicá/ vide Laská. Kn 662.
patrz: PALICA
– Smołę palę [...] Picem elicio, excoquo. Kn 1033.
patrz: PALIĆ
– Palę cégłę/ Coquo lateres in fornacem [...]. Kn 662.
patrz: PALIĆ
– Pálácz/ co palił trupy umárłych.Vstar, v. Grubarz. Kn 661.
patrz: PALIĆ
– Palę w piécu/ palę piéc/ vide podpalam. Kn 662.
patrz: PALIĆ
– Palę się/ vide Gorę. Kn 662.
patrz: PALIĆ SIĘ
– Páliur drzéwo/ chróst kolący cudzoziemski [...] Oset wiélki. Kn 662-663.
patrz: PALIUR
– Ostokrzew/Aquifolia; Aquifolium [...] v. Páliur. Agrifolium vulgó, Matthial. Luni. Kn 645.
patrz: PALIUR
– Dáktył drzéwo/ vide Pálmá. Kn 113.
patrz: PALMA
– Pałká ziéle/ Pálmá wodna. Kn 663.
patrz: PALMA
– Umykam czégo/ umknąłem ręki rózdzé/ pálmatcé. Kn 1188.
patrz: PALMATKA
– Pátyczká/ pátyká. Ferula [...] v. Zápaliczká [...] biiáczká/ laská vide Laská 1. Pálmatká. Kn 675.
patrz: PALMATKA
– Pálmiczka/ pálma poziemna. Palma humilis: Chamaerriphes. Kn 663.
patrz: PALMICZKA
– Pálmorodny/ Palmosus. Kn 663.
patrz: PALMORODNY
– Bób kámienny/ tyczna wyká/ Pálnik ogrodny/ Acopos. Anagyros. Kn 37.
patrz: PALNIK
– Pálnik ogrodny/ vide Bob kámienny Kn 663.
patrz: PALNIK
– Cégłá niépalona/ Crudus later [...]. Kn 60.
patrz: PALONY
– Palowy [...] ná palách/ ná słupách/ ruchome bászty. Kn 663.
patrz: PALOWY
– Pałánie/ Flagrantia, [...] AEstus [...] AEstuatio [...] transtulit ad animum. Kn 661.
patrz: PAŁANIE
– Pałká ziele/ Pálmá wodna Tipha. Kn 663.
patrz: PAŁKA
– Pámięć (actus) pámiętánie/ pámiątká czégo, Memora alicuius iucunda. Kn 663-664.
patrz: PAMIĘTANIE
– Pámiętny/ Pámiętliwy/ dobrey pámięci człowiék. Kn 665.
patrz: PAMIĘTLIWY
– Pámiętné/ Mnemosynon. Kn 664.
patrz: PAMIĘTNE
– Popisuię się/ Zálecam się/ Chéłpię się/ Pámiętnego co uczynić/ Pokázuię się 1. Kn 776.
patrz: PAMIĘTNE
– Sędziemu podárék/ zapłátá. In Constitutionibus Regn. Pámiętne Cześne. Kn 986.
patrz: PAMIĘTNE
– Pámiętno mi to będzie/ Będę tego wdzięczen. Kn 664.
patrz: PAMIĘTNO
– Lebiotká [...] vide Pának. Cunila bubula [...]. Miętka wodna/ Lebiotká biała/ poley dziki. Kn 354.
patrz: PANAK
– Pának/ ziele/ wielosił/ stosił. Panacea. Kn 666.
patrz: PANAK
– Centurzya wielka/ Iasięniec/ Goryczká włoska [...] v. Pának. Kn 61.
patrz: PANAK
– Herkulea ziele/ vide Pának. Kn 224.
patrz: PANAK
– Pánákowy sok/ Opopanax. Kn 666.
patrz: PANAKOWY
– Páncerznik/ w páncerz vbrány. Kn 666.
patrz: PANCERZNIK
– Páncerznik/ co páncerze robi/ v. Płátnerz. Kn 666.
patrz: PANCERZNIK
– Kiriśniczy/ kiriśnikom należący militi grauis armaturae aptus. Kn 276.
patrz: PANCERZNIK
– Robacy w-mięsie/ pandry. Tarmes [...] Tarmus lardi vermis [...] Vermes in carne Kn 918.
patrz: PANDER, PANDER, PĄDER
– Pandry/ pądry/ pandrowie [...] Vermes terrigena crassi [et] pingues. Kn 666.
patrz: PANDER, PANDER, PĄDER
– Pan sobié.Dominus rerum suarum [...] Pánék. Kn 665.
patrz: PANEK
– Wienny, ad dotalitium pertinens, loguuntur. Kn 1252.
patrz: PANI
– Aby nié/ żeby nié/ [...] Quinque hanc omnem rem herae meae iam faciam palam, y żebym tego wszytkiego pániey nie oznáymił. Kn 4.
patrz: PANI
– Piesek máły/ pieseczek máły z-rodu/ chociasz stáry/ iáko u pánow i pań bywáią. Kn 694.
patrz: PANI
– Panię/ paniątko/ Pan wielki/ abo bogaty Kn 666.
patrz: PANIĄTKO
– Nié pánna/ abo nié pánic/ co vtrácił ábo vtráciłá pánieństwo [...] Dziéwicá 2. Kn 512.
patrz: PANIC, PANIC, PANICZ
– Pan młody/ Recens maritus [...] Nouus maritus: nouus nuptus [...] v. Pánic 2. Kn 665.
patrz: PANIC, PANIC, PANICZ
– Młodzieniaszék/ młodzieniéc/ młokos/ wyrosték [...] vide [...] Dziécię 2. Gołowąs. Młodzieniéc/ aliter vide Pánic 1. Kn 418-419.
patrz: PANIC, PANIC, PANICZ
– Pánic/ młodzieniéc/ przy cáłości pánieńskiey. Kn 666.
patrz: PANIC, PANIC, PANICZ
– Nie pánna / abo nié pánic/ co vtrácił ábo vtráciłá pánieństwo [...] v. Dziéwicá. Kn 512.
patrz: PANIEŃSTWO
– Panięcy/ páński/ pánu wiélkiemu przyzwoity. Augustus. Kn 666.
patrz: PANIĘCY
– Kłodá do sadzánia ludzi Numella [...] v. Pánná pęto. Kn 283.
patrz: PANNA
– Suchorlawy/Strigolus homo Mocny I. Iunceus, Iuncea virgo [...] Ják konop cięnka pánná [...] Ják szczepá/ Olszowy. Kn 1081.
patrz: PANNA
– Bélwedér ziéle/ v. Lenék Panny Maryey. Kn 20.
patrz: PANNA
– Pánná pęto ná ręcé i szyię. Numella [...] klubá ábo krępuléc [...] vide Kłodá. Kn 666.
patrz: PANNA
– Iurysdykcya/ Práwo ná kogo/ moc ná sądzenie/ y karánie kogo [...] vide Pánowánie 1. Kn 254.
patrz: PANOWANIE
– Muły/ pántoflé wysokie [...] trépki/ vide Pátynki. Kn 436.
patrz: PANTOFEL, PANTOFEL, PANTOFLA, PANTOFLA, PANTOFLIA
– Pantoflá/ Gallicae [...] Crepidae, singulari crepida. Kn 667.
patrz: PANTOFEL, PANTOFEL, PANTOFLA, PANTOFLA, PANTOFLIA
– Pántoflarz/ szwiéc co pántoflé robi. Crepidarius sutor. [...] Pántoflowy/ od pántofli/ aut potius Széwczy/ v. Széwski. Kn 667.
patrz: PANTOFEL, PANTOFEL, PANTOFLA, PANTOFLA, PANTOFLIA
– Pántoflé noszący ná nogách. Crepidatus. Kn 667.
patrz: PANTOFEL, PANTOFEL, PANTOFLA, PANTOFLA, PANTOFLIA
– Pántoflarz/ szwiéc co pántofle robi. Kn 667.
patrz: PANTOFLARZ
– Pántoflarz/ szwiéc co pántofle robi Crepidarius sutor [...] Pántoflowy/ od pantofli [...] Széwczy/ v. Széwski Kn 667.
patrz: PANTOFLOWY
– Gębá délikacká/ páńska/ Palatum doctum et eruditum. Kn 187.
patrz: PAŃSKI
– Pápu ábo Pápá/ Vox puerorum poscentium cibum etiam Latinis. Pappa. Papa [...] v. Tátá. Kn 669.
patrz: PAPA
– Pápać/ Pappare [...] Da puero quod pappet [...] v. Tátam. Kn 668.
patrz: PAPAĆ
– Tátam/ tatáć [...] vide Papáć/ Piástun. Kn 1138.
patrz: PAPAĆ
– Swini mlecz ziéle. v. Pápáwá. Kn 1092.
patrz: PAPAWA
– Lwi ząb/ ziéle. vide Pápáwá. Kn 375.
patrz: PAPAWA
– Mniszék ziele v. Pápáwá/ Mordownik/ Morzymord. Kn 420.
patrz: PAPAWA
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki / gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia. Kn 668.
patrz: PAPAWA
– Wéłnianká ná ziołách/v. Papie. Kn 1234.
patrz: PAPIE
– Papie/ vide Kłobuczki. Kn 668.
patrz: PAPIE
– Papie (perz/ pierze/ mech/ wéłná ná oście/ na mnichu. Kn 668.
patrz: PAPIE
– Bélá pápieru/ dziesięć ryz. Kn 19.
patrz: PAPIER, PAPIER, PAPIOR, PAPIR
– Siárká do krzésánia ogniá/ siárczysta nitká/ pápierék/ heblowiná/ siárczyste zápały/ podpały. Kn 991.
patrz: PAPIEREK, PAPIEREK, PAPIREK
– Pápierne podarék ábo pobor od pápieru/ zá pápier/ iáko u nas teraz w kancelaryach. Kn 668.
patrz: PAPIERNE
– Pápiernia/ Officina chartaria, Locus confecturae chartarum. Kn 668.
patrz: PAPIERNIA
– Pápiernik/ co pápier robi. Kn 668.
patrz: PAPIERNIK, PAPIERNIK, PAPIRNIK
– Trąbká/ papierowa trąbka ná korzenie. Kn .
patrz: PAPIEROWY, PAPIEROWY, PAPIOROWY, PAPIROWY
– Pápierowy/ Papyraceus [...] Chartaceus [...] Papyrinus [...] qui papyrum fruticem fert. Kn 668.
patrz: PAPIEROWY, PAPIEROWY, PAPIOROWY, PAPIROWY
– Pápierowe drzewko/ Papyrus [...] Papyrum [...] Frutex [...] est in Aegypto, decem cubitos altus, cuius libro prisci in scribendo vtebantur. Kn 668.
patrz: PAPIEROWY, PAPIEROWY, PAPIOROWY, PAPIROWY
– Ramá/ ábo ramy béz tablicé iákoby krosnká: ábo listwi drzéwiáne do obrázow pápierowych/ płociennych. Kn 909.
patrz: PAPIEROWY, PAPIEROWY, PAPIOROWY, PAPIROWY
– Censury Papieskie/ Animaduersiones Pontificiae [...] Canonica censurae. Kn 61.
patrz: PAPIESKI, POPIESKI
– Pápinki/ Tenuis [et] delicatus cibus, quales sunt Márcépany/ Androty [...] vide Łakoci. Kn 669.
patrz: PAPINEK, PAPINKA
– Páprociná/ [...] Filectum scorbit Commelin. Philander. Kn 669.
patrz: PAPROCINA
– Páprotká/ Polypodium [...] Filicula [...] Similis filici est, diuersa tamen Gorrae. Kn 669.
patrz: PAPROTKA
– Páprotnik ziéle/ [...] Lonchitis aspera maior [et] minor. Páprotnicá. Kn 669.
patrz: PAPROTNICA
– Napóy/ picie [...] Quod esculentum [et] poculentum est [...] Bua, v. Pápu. Kn 471.
patrz: PAPU
– Pápu ábo pápá Vox puerorum poscentium cibum, etiam Latinis. Pappa. Papa [...] Cum cibum ac potionem, papas atque búas vocent [...] v. Papa. Kn 669.
patrz: PAPU
– żołtoziélony/ v. Pápużásty. Kn 1448.
patrz: PAPUZIASTY, PAPUZIASTY, PAPUŻASTY
– Param się czym/ v. Báwię się tym. Kn 670.
patrz: PARAĆ, PARAĆ SIĘ
– Fárá/ obywátelé do iednego pásterzá náléżący/ Tey to fáry człowiék/ vidé Párafiá. Kn 173.
patrz: PARAFIA
– Párafiia/ [...] Accolarum conuentus: sacra vicina: accolatus sacer; paroecia, Curia. Kn 669.
patrz: PARAFIA
– Páráfiian/ páráfianowie. Paraecus, paraeci, orum. Curiales, eiusdem sani consortes Kn 669.
patrz: PARAFIAN
– Páráliżem ábo ślákiém sáráżony/ Párálityk. Kn 670.
patrz: PARALITYK
– Páráliżowe ziéle/ v. Bukwicá biała. Kn 670.
patrz: PARALIŻOWY
– Párámentá kościelne/ v. Apárát 1. Kn 670.
patrz: PARAMENTA
– Párcháty/ párchowaty/ párszywy. Leprosus. Kn 670.
patrz: PARCHATY
– Párt/ [...] Párciány [...] Konopny. Kn 670.
patrz: PARCIANY
– Księgi wiélkie/ régałowe/ párgáminowe/ grádały. Kn 330.
patrz: PARGAMENOWY, PARGAMINOWY
– Párgámin [...] Párgáminowy/ Mémbranaceus sonat błónowy. Kn 670.
patrz: PARGAMENOWY, PARGAMINOWY
– Párgámin/ Membrana scriptoria ex pellibus animalium facta. Membrana absolute. [...] Pergamena charta, vel membrana. Kn 670.
patrz: PARGAMIN, PARGAMINA
– Párkot/ párk v człowieká [...] grauis hircus in alis. Virus alarum. Kn 670.
patrz: PARK
– Smród podpaszny/ v. Párkot. Kn 1034.
patrz: PARKOT
– Párkot/ párk v człowieká [...] Hircus [...] grauis hircus in alis. Virus alarum. Kn 670.
patrz: PARKOT
– Párlist ziéle/ v. Podkolan. Kn 670.
patrz: PARLIST
– Podkolan/ ziéle/ Dwóylist/ Parlist [...] Ophrys [...] herba duobus foliis [...] Pseudoelleborum album. Kn 738.
patrz: PARLIST
– Bárwena/ rybá [...] Bármá [...] Pármá [...] Brzáná [...] Toporék. Kn 15.
patrz: PARMA
– Pármá rybá/ vide Bárwená. Kn 670.
patrz: PARMA
– Párno [...] calor humidus. Kn 670.
patrz: PARNO
– Párobék/ v. Stróż domowy. Czéládnik latius patet. Kn 670.
patrz: PAROBEK
– Koniuch/ Stádny/ Stádowy párobék [...] Caballarius. Kn 299.
patrz: PAROBEK
– Pároksyzm/ v. Silenie się choroby. Kn 670.
patrz: PAROKSYZM
– Pársk kozi/ ziéle. vide Kozi pársk. Kn 670.
patrz: PARSK
– Pársk/ vide Grubá Kn 670.
patrz: PARSK
– Pársk/ párskánie śmiechem. Kn 670.
patrz: PARSK
– Grubá/ parsk/ dół/ loch/ ziemiánka do chowánia ziół/ win/ owocow. Kn 212.
patrz: PARSK
– Parska/ sápa/ skwiérczy w-wodzie żélázo rospalone. Stridet ferrum candens in aqua [...] Parsknęłá świecá/ boni omnis id signum ille vocat. Decrepere dicitur candela [et] lucerna, cum exspirans vltimum crepitum facit [...] Parska gásnąc/ Gáśnie parskáiąc. Kn 670.
patrz: PARSKAĆ
– Szum wody/ witrú/ lásu. Murmur maris [...] Murmur nemorum. campi [...], Strepitus fluminum [...] Catarracta [...] Catadupa [...] Szmer [...] parskánie/ Skwierczęnie [...] Flabra ventorum syluifraga. Kn 1127.
patrz: PARSKANIE, PARSKANIE, PARSZKANIE
– Párszywiéię/ [...] Lepra insestor. Kn 670.
patrz: PARSZYWIEĆ
– Párt/ [...] Tela crassa, qualis est cannabina. Et Párciány/ ex hac tela sactus, vt Konopny. Kn 670.
patrz: PART
– Pártácz/ łátácz/ Wiotésznik [...] Veteramentarius [...] Vnius cuiusdam operis homo. Kn 670.
patrz: PARTACZ
– Pártániną się bawię/ pártáczęm iéstem. [...] Veteramentarij sutoris artem exerceo Pártolę. Kn 670.
patrz: PARTACZ
– Pártániną się báwić. pártáczem iéstem [...] Veteramentarij futoris artem exerceo [...] Pártolę idem. vel, Imperité, tardé, negligenter aliquid ago. Kn 670.
patrz: PARTANINA
– Pártániná [...] Translato Homerus vsus est. Veteramentarij ars. Item, Veteramentarij opus. Kn 670.
patrz: PARTANINA
– Partesy [...] Libri musicirii symphoniacorum. Kn 670.
patrz: PARTES
– Páuza v muzykow [...] Pausa vocis, vel vocum in cantu vel modulatione. Pauzá w-partésách. Kn 675.
patrz: PARTES
– Pártániną się báwię/ pártáczem iéstem [...] Veteramentarij sutoris artem exerceo [...] Pártolę idem. vel, Imperitè, tardè, negligenter aliquid ago. Kn 670.
patrz: PARTOLIĆ
– Zá pásy chodzic/ zá łby/ ábo zá włosy [...] Certare cum aliquo lucta [...] Certo cum aliquo tractu capillorum. Kn 1354.
patrz: PAS
– Pszczélnik/ miésce gdzié ulé stoią/ ulownicá: á gdzié się pszczoły pásą/ Pásiéká. Apiarium, locus in quo fiti sunt aluei apum. Kn 897.
patrz: PASIEKA
– Słup publiczny [...] Obelżyć/ czci odsądzić/ v. Páskwil. Kn ?.
patrz: PASKWIL, PASKWIL, PASZKWIL
– Páskwil/ obelżywe á krótkie pisánie ná kogo. Kn ?.
patrz: PASKWIL, PASKWIL, PASZKWIL
– Pástuszá láská/ Pedum Enni. [...] Pastorale baculum. [...]. Kn 672.
patrz: PASTUSZY
– Pástuszy piés [...] cum seris pugnans. Thous, Tigris, Dromas, Podargus, Pteralas, Lælaps, Ladon, Labros [...]. Kn 693.
patrz: PASTUSZY
– Pásztetnik/ Crustularius, [...] Fauet huic interpretioni, perna crustulata Spartiani suprà posita. aliter v. Marcerpannik [...] qui conficit vel vendit artocreas. Kn 673.
patrz: PASZTETNIK
– Pátelá/ Batillum [...] Batillus [...] Patella [...] Patina [...]. Kn 673.
patrz: PATELA, PATELA, PATELLA
– Przypátruiący się/ Speculator naturae [...] Przypatrownik/ vel Przypátrzyciel [...] Contemplator caeli, caelestium [...] Pátrzáczé. Kn 881.
patrz: PATRZACZ
– Zezowáty/ Brlok/ rożnem/ świdrem pátrzący. Strabo [...] Strabus [...] Scambus. Kn 1421.
patrz: PATRZĄCY
– Czásu pátrzyć ná kogo/ vide Aspéktu pátrzyć. Kn 97.
patrz: PATRZEĆ, PATRZYĆ
– Aspéktu pátrzyć ná kogo/ ná co. Obseruare occupationem alicuius, Obseruare tempora. Kn 9.
patrz: PATRZEĆ, PATRZYĆ
– Przéczuwáiący/ Praesagus, [...] Praescius venturi [...] Prospectator [...] Przéględácz/ pátrzycieł [...]. Kn 835-836.
patrz: PATRZYCIEL
– Muły/ pántoflé wysokie. Mullei, vel calcei mullei. [...] Baxea [...] trépki vide et Pátynki. Kn 436.
patrz: PATYNEK, PATYNKA
– Pántoflá [...] Crepidulae [...] Pátynká/ Muły Kn 667.
patrz: PATYNEK, PATYNKA
– Obów 3. patynki wysokie/ Pántoflá. Pátynkarz/ pantoflarz. Muły/ Pántoflá. Kn 675.
patrz: PATYNEK, PATYNKA
– Pátynká/ ábo patynki. Solea [...] Socculus [...] Soccatus [...] Sandalium [...]. Kn 675.
patrz: PATYNEK, PATYNKA
– Obow stároświécki/ y téráz niéktorych zakonnikow/ podészwá zé sznurkámi ábo z rzemykámi. Sandalium calceamentum virorum [...] v. Pátynki. Kn 570.
patrz: PATYNEK, PATYNKA
– Páwęsnik/ żołnierz páwęze noszący. Scutatus [...] Scutigerulus [...] Parmatus, Parmularius [...] Páwężny. Kn 676.
patrz: PAWĘŻNY
– Miłosna ziéle/ káni ábo kotczy pázur. Miłosna. Kn ?.
patrz: PAZUR
– Páździérnik/ October [...]. Kn 676.
patrz: PAŹDZIERNIK
– Páździérnikowy/ (vt Styczniowy/ Grudniowy/ Máiowy) October, vel. Octobris hic. haec. et hoc [...] Calendae Octobres v. Listopad. Kn 676.
patrz: PAŹDZIERNIKOWY
– Pągr morská rybá/ iáko ią drugie narody zowią, Pagrus, et rutilus Pagur. [...] vbi pagrus vel pager. Kn 660.
patrz: PĄGR
– Péłny/ vide Péłen. Kn 678.
patrz: PEŁEN, PEŁNY
– Miéchunki źiéle/ Zoráwinki/ Gárliczki/ Pęcherzycá/ Wiśnié pśie/ Pśinki pęcherzyste/ Morskie. Halicarabum [...] Vesicaria. Strychnum soporiferum, Callion, Moryon, Moly. [...]. Kn 401.
patrz: PĘCHERZYCA
– Miéchunki źiéle/ Zoráwinki/ Gárliczki/ Pęcherzycá/ Wiśnié pśie/ Pśinki pęcherzyste/ Morskie. Halicarabum [...] Vesicaria. Strychnum soporiferum, Callion, Moryon, Moly. [...]. Kn 401.
patrz: PĘCHERZYSTY
– Gębka do pęzlow/ Achilleum [...]. Kn 187.
patrz: PĘZEL
– Piędź/ (ita pono thema, vt żerdź/ miedź/ ćwierć/ gołoledź etc. at piądź et piędzia/ vt aliqui loquuntur, nullam habet analogiam). Kn 685.
patrz: PIĄDŹ, PIĘDZIA, PIĘDZIA, PIĘDŹ, PIĘDŹ
– Piędź wiélka/ Spithama [...] Dodrans pedis. [...] Palmus maior. Kn 685.
patrz: PIĄDŹ, PIĘDZIA, PIĘDZIA, PIĘDŹ, PIĘDŹ
– Piędzią odstąpić/ Latini aliarum mensurarum vocibus vtuntur, vt pedis. Pedem ab aliquo discedere. Kn 685.
patrz: PIĄDŹ, PIĘDZIA, PIĘDZIA, PIĘDŹ, PIĘDŹ
– Piędź śrzédnia/ [...] Orthodorum, palmus rectus. Kn 685.
patrz: PIĄDŹ, PIĘDZIA, PIĘDZIA, PIĘDŹ, PIĘDŹ
– Piędź máła/ Lichas. Kn 685.
patrz: PIĄDŹ, PIĘDZIA, PIĘDZIA, PIĘDŹ, PIĘDŹ
– Pięták/ grosz popiętny. Quinarius nummus […] paulò aliter haec accepit, sed nummus etiam sestertium significat, vt suprà dictum est […]. Półurćie stáre: teraz więcey waży/ v. Vrt. Kn 695.
patrz: PIĄTAK, PIĘTAK, PIĘTAK
– Piąték wiélki/ v. Wiélki Piąték Kn 682.
patrz: PIĄTEK
– Piąték (...) Dies Veneris, Sexta sabbati: feria sexta. (...) v. Sobotá (...). Kn 682.
patrz: PIĄTEK
– Wiélki Piąték/ Dies Christi nece memorabilis [...] Charitatis diem vocat [...] Flandri nati hoc die, habent donum sanitatum miraculosum [...] Parasceve in SS. libris, praeparatio s. necessariorum diei festo Paschatis. Kn 1249.
patrz: PIĄTEK
– Piéchotá/ (actio ut piéchotą iść) [...] piéchotowánie. Kn 684.
patrz: PIECHOTOWANIE
– Piéczęć/ piéczątka náczynie/ Sygnet. Signum. Kn 685.
patrz: PIECZĄTKA
– Dáię ná lichwę pieniądzé/ ábo ná bánk/ Colloco pecuniam. Pecuniam in quaestu relinquo: pecunia in quaestum et fenerationem translata: [...] Dáć ná máiętność/ ná folwárk/ [...] Vwięzić pieniądzé/ robić pieniądzmi [!]. [...] vide Lichwę biorę. Kn 112.
patrz: PIENIĄDZ, PIENIĄDZ, PIENIĄŻ, PINIĄDZ
– Języczné pieniądzé/ winá pieniężna lékkomowności. Linguarium, [...] est pecuniaria multa incauti sermonis, seu quod penditur pro lingua temere locuta. [...] Linguarium dabo. Verba mea redimam. Damno castigabo promittendi temeritatem. quae omnia idem fonant. Non rectè [...] linguae thecam nomine linguarij hîc intelligit, quem refellit [...]. afferrens analogias vasarij, cesarij, vnguentarij, [...] pro pecunia data vafis, cerae, vnguentis parandis [...]. Kn 248.
patrz: PIENIĄDZ, PIENIĄDZ, PIENIĄŻ, PINIĄDZ
– Oddáię pieniądzé przéz bánk/ ná bánku vkázuię/ posyłam do bánkierzá ná się kártélusz pożyczálnikowi. Rescribo alicui argentum. Kn 594.
patrz: PIENIĄDZ, PIENIĄDZ, PIENIĄŻ, PINIĄDZ
– Pienie vide Spiewánie. Kn 690.
patrz: PIENIE
– Żołdak/ żołdownik/ i. żołdowy żołnierz. żołnierz pieniężny. Kn 1445.
patrz: PIENIĘDZNY, PIENIĘŻNY, PIENIĘŻNY
– Márcépannik/ Crustularis, [...] (vel etiam Androtnik/ piékarz ándrotow.) Panchrestarius, [...] Panisices crustarios [...] Dulciarius, [...] Dulciarius pistor, [...] vel Miodownikarz: vide: Piérnikarz. Kn 389.
patrz: PIERNIKARZ
– Piés ná robotę. vide Niérobotny. Kn 693.
patrz: PIES
– Piés łowczy węchem śledzący zwierzá ábo ptaká/ iáko ogar/ wyżéł [...]. Kn 693.
patrz: PIES
– Piés/ Canis, [...] kundél/ brytan/ chárt/ wyżéł/ ogar [...] Kn .
patrz: PIES
– Pástuszy piés [...] cum seris pugnans. Thous, Tigris, Dromas, Podargus, Pteralas, Lælaps, Ladon, Labros [...]. Kn 693.
patrz: PIES
– Piés morski rybá/ ábo Rybá chrzestkowáta rozmáita. Kn 693.
patrz: PIES
– Piés/ tr. Canis, per conuicium homo dicitur etiam apud Latinos [...] Jáko pśiéz Græci similiter, [...]. Kn 693.
patrz: PIES
– Piés ná nogi tr. i. zły ná nogi. [...] v. Koń potkliwy. Kn 693.
patrz: PIES
– Kruczék/ czarny piés. Kn 693.
patrz: PIES
– Piésék máły/ piéséczék máły z-rodu/ choćiasz stáry/ iáko u pánow i pań bywáią [...]. Kn 694.
patrz: PIESECZEK
– Piésék máły/ piéséczék máły z-rodu/ choćiasz stáry/ iáko u pánow i pań bywáią [...]. Kn 694.
patrz: PIESEK
– Pięćiornasobny/ […] Quincuplus […]. Kn 684.
patrz: PIĘCIORNASOBNY
– Pięć części czégo/ v. Części cáłej rzéczy. Kn 683.
patrz: PIĘĆ
– Pięćdźiéśiąt kroć/ Quinquagies [...]. Kn 683.
patrz: PIĘĆDZIESIĄTKROĆ
– Pięćdziésiątny/ pięćdziésiąt w-sobie máiący. Kn .
patrz: PIĘĆDZIESIĄTNY, PIĘĆDZIESIĄTNY, PIĘĆDZIESIĘTNY
– Pięćkroć/ Quinquies [...]. Kn 684.
patrz: PIĘĆKROĆ
– Pięćsét kroć/ Quingenties [...]. Kn 684.
patrz: PIĘĆSETKROĆ
– Piosnká/ vide Piéśń. Kn 700.
patrz: PIOSENKA, PIOSNKA, PIOSNKA, PIOSTKA
– Piszczek/ Fistulator [...] Surmácz. Kn 703.
patrz: PISZCZEK
– Piszczék ná stypié/ ábo pogrzébny/ [...]. Kn 703.
patrz: PISZCZEK
– Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
patrz: PIWNY
– Piwowar/ Factor ceruisiae, vt apud Catonem factor olei. [...]. Kn 705.
patrz: PIWOWAR
– Piżmo/ [...] Moschus. Odoramenti species ex tumore seu vomica vmbilici animalis Indici, vnicornis, capreae, similis, dicitur id à Gorraeo Animal moschi, Dorcas moschi, Caprea Indica. [...] Aliud est Zybét. [...]. Kn 705.
patrz: PIŻMO
– [...] plác kościélny [...]. Kn 306.
patrz: PLAC
– Plác bitwy/ potyczki. Acies [...] Statio, locus pugnae. [...] Campus. Kn 705.
patrz: PLAC
– Chłodnik obłączysty/ sklépisty. Funetum [...] Winnica podwiązána. vide Wirydarz. Kn 66 Kn 66.
patrz: PLECIONY
– Chłodnik sklépisto pléciony/ [...] Chłodnik obłączysty/ sklépisty. Funetum [...] Winnica podwiązána. vide Wirydarz. Kn 66.
patrz: PLECIONY
– Chłodnik pléciony z ziół/ rószczek/ drzewek/ Topium [...] Topiarium opus [...] Pergula in vineis [...] vitis pergulana [...]. Kn 66.
patrz: PLECIONY
– Chodnik/ chodzęnie w ogrodzié nákryte ziołmi/ drzéwem/ vide Chłodnik pléciony. Kn 67.
patrz: PLECIONY
– Blázgoń/ głupiomowny/ plugáwomowny/ Morologus [...]. Oscus [...]. Scurrilis homo [...]. Scurra improbissimus. Petulans atqué improbus scurra ║ Spurcidicus, [...] Opicus, [...]. Kn 34.
patrz: PLUGAWOMOWNY
– Płácę przéz list/ bánk ukázuię komu odległemu gotowe pieniądzé. Perscribo alicui pecuniam [...] Rescribo alicui pecuniam. Kn 705.
patrz: PŁACIĆ
– Płáczék/ Plorator. Płaczé lédá o co/ byle mu páléc zákrzywił. Kn 706.
patrz: PŁACZEK
– Płáczka/ Nárzekálnicá ktora v Rzymián ná pogrzébie náięta płákałá. Nárzekálnicá/ Nárzekálniczki. Kn 706.
patrz: PŁACZKA
– Niéopłákány. Indefletus, indeploratus. [...]. nieobżałowany. bez nárzekánia płáczék. [...] v. Záłośny Kn 511.
patrz: PŁACZKA
– Czynsz/ płát od czégo komukolwiék/ Pensio [...] Nihil ei debetur nisi ex tertia pensione [...] Pensiuncula [...]. Kn 109.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Płát/ v. Czynsz/ Lichwá. Kn 708.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Lichwá/ pożyték z lichwy/ płát. Fenus [...] Reddere cum fenore [...] Fenusculum [...] V[s]ura [...] Soluere vsuras, reddere sine vsura [...] Multiplicare vsuras [...] Vsuraria pecunia [...] Pensiuncula fenoris quod spoponderam [...] Impendium [...] Impendium, inquit est quod in sorte accedebat. Quaestus [...] Mercedem capitis [...]. Kn 361.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Czynsz prywatny/ płát czynszowy od czégo/ Pensio [...]. Kn 109.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Płat/ płaték/ sztuká płotná/ sukná. Panniculus [...] Pannulus [...] In pannulos defluxit vestis defrustata. Opadłá suknia ná niem. Kn 708.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Prokurátor podły/ nié dobrey sławy/ szczékácz aliqui dicunt, quod non probo. Rabula: proclamator: malus, vix tolerabilis orator. Causidicus [...] Rabula de foro. Latrator. Altercator [...] Vitilitigator [...] Consarcinator causarum [...] Concinnator litium vel causarum [...] Togatus vulturius [...] Co iężyk [!] w-płát dáie [...] Vocem in quaestum contulit. Item, Vocem venalem habuit [...] Praeuaricator [...] Prokurátor zdrayca [...]. Kn 823.
patrz: PŁAT, PŁATA
– Rozpłatáć rybę/ v. Płatam 1. Kn 931.
patrz: PŁATAĆ
– Płatam rybę/ spráwiam [...] propriè wywnętrzam. Exentero piscem [...] Exosso [...] Piscis exossatus vix palpitat. Kn 708.
patrz: PŁATAĆ
– Spráwiam ryby/ v. Płatam. Kn 1050.
patrz: PŁATAĆ
– Porzę zięmię/ drzéwo/ skórę/ etc. Perstringo terram aratro [...] Porzę/ rozbieram/ płatam/ otwieram żywe bydlę. ducitur autem fissiculo a fisso iecoris, de quo Cicer. v. Rospádliná 1. Kn 781.
patrz: PŁATAĆ
– Iák z płatká wywinął/ iák z rąbká [wywinął]. Vestem, supellectilem mundam et benè compositam habet. Emunctae naris homo. Omnia eius nitida, culta, concinna, benè concinnata, tersa, polita [...]. Kn 231.
patrz: PŁATEK
– Płát/ płaték/ sztuká płotná/ sukná. Panniculus [...] Pannulus [...] In pannulos defluxit vestis defrustata. Opádłá suknia ná niem. Kn 708.
patrz: PŁATEK
– Płaték do oká chorego/ Culcita lanea, centunculus, &c. lege sequentia [...]. Kn 708.
patrz: PŁATEK
– Płaték człowiék/ ktory oko chore zásłánia. Lanoculus, qui lana tegit oculi vitium [...] Culcitam ob oculos habens laneam [...]. Kn 708.
patrz: PŁATEK
– Wywiiam co z-płatká etc. Euoluo integumentis aliquid [...]. Kn 1341.
patrz: PŁATEK
– Páncerznik/ co páncerzé robi/ v. Płátnerz. Kn 666.
patrz: PŁATNERZ, PŁATNERZ, PŁATNYRZ
– Płátnerz [...] Armorum artifex [...] Fabricensis [...] Polio [...] puklerznik/ clypeorum (non scutorum) artifex. Samiator [...] Samiarius. vide Ostry 2. Kn 708.
patrz: PŁATNERZ, PŁATNERZ, PŁATNYRZ
– Páwęźnik/ co páwęzy robi. Scutarius [...] Videndum vt materies suppetat scutarijs [...] v. Płátnerz. Kn 676.
patrz: PŁATNERZ, PŁATNERZ, PŁATNYRZ
– Płácę aliter, vt: Płáci téráz pochlebiáć/ i. płatno iést [...] Lucrosa nunc est adulatio. Magnum iam vectigal est assentari. Item v. Popłacam. Item, A płáci zdrádzáć [...] á godzi się. Kn 705.
patrz: PŁATNY
– Płátno co/ vt będzieć to płátno [...] mercedem accipies [...] erit merces operi tuo [...] non fallet te merces, non excides mercede. v. Popłaca/ Płácę 6. Kn 708.
patrz: PŁATNY
– Popłacam/ popłaca zboże/ płáci/ ma cenę/ w-pieniądzách iést. Habet pretium annona. Est alicuius pretij aliquid [...] Pretium est illi [...] Est in pretio aliquid [...] Viget [...] vigebat eo tempore purpura. In numerum stipendiorum veniunt ministeria [...] płatne są/ popłacáią/ vel potiùs, idą w myto. vicin. Płáci 6. et Drogi. Kn 776 [774].
patrz: PŁATNY
– W Consonantem Poloni scribunt duplici u/ s w/ vt apparet in bis, Walens Cesarz/ Wáletá/ Wendetá/ Wino. quae à Latinis valeo, vendo, vinum deducta sunt, et densiùs quidem haec litera sonat quàm f initiò posita. vt. wádá/ wiem/ wołam/ wbiiam. at in fine ab f non discernitur, vt traw à trawa/ et tráf/ i. casus. sic traw'/ à trawie. et tráf'/ à tráfiam. in medio vtrumq', sonum habet, vt dawno/ łowię/ et owcug/ łowczy/ przéciwko. quae possent etiam f pro w habere, vt listfá/ płátfy/ vbostfo/ stfolin. Kn 1213.
patrz: PŁATWA
– Płátwá/ vide. Tráftá. Kn 738.
patrz: PŁATWA
– Słupiéc w-wiązániu/ co od wiérzchu krokwy do płátéw ábo do bálk srzodkiem idzié/ i bunty trzyma. Arrectaria [...] Orthostatas [...] Columna [...]. Kn 1025.
patrz: PŁATWA
– Murłáty/ [...] Subices vel subicula trábium contignationis. de quibus vocibus lege Podstáwék 1. Conser item Płátwy. Kn 437.
patrz: PŁATWA
– Płáwna rzeká/ vide Spustny 3. Kn 709.
patrz: PŁAWNY
– Pod-źięmék/ płonká bezlistna/ ábo Płonká-korzęń/ bo wszytká korzęń. Aracidne [...] Zięmianká/ ábo bézlist źiéle/ ábo płonká. Kn 751.
patrz: PŁONKA
– Firletka płonna ábo krowia/ vide Bázyliká. Kn 176.
patrz: PŁONNY, PŁONNY, PŁONY
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...] Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: PŁONNY, PŁONNY, PŁONY
– Podwóyny [...] Gemellus fetus, proles gemella. […] podwóyny płód […]. Kn 750.
patrz: PŁÓD
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyálsku. Pecorum modo [...] More ferae [...] In pecorum modum [...] More bestiarum [...] v. Po béstyálsku. Kn 232.
patrz: PO BESTIALSKU
– Bábskié/ v. Po bábsku. Kn 11.
patrz: PO BABSKU
– Po chłodzié poiédzięmy/ [...] Refrigerata aura proficiscemur [...] Refrigerato aëre, ardore solis remisso iter faciemus [...] Vbi se calor fregerit, ibimus. Kn 717.
patrz: PO CHŁODZIE
– Chłopskié/ po chłopsku/ [...] Rusticè [...] Rusticius [...] Rusticatim [...] Rusticatim tangam, non vrbanatim. Kn 67.
patrz: PO CHŁOPSKU
– Po chłopsku/ vide Chłopskié. Kn 717.
patrz: PO CHŁOPSKU
– Déspéráckié/ po déspérácku Desperanter [...]. Kn 119.
patrz: PO DESPERACKU
– Grámátyká/ Grammatica, seu Grammatice [...] Literatura [...] Literarum scientia: Literarum cognitio [...] po Grámatycku Grammaticus [...] Grammaticalis [...]. Kn 207.
patrz: PO GRAMATYCKU
– Po Włosku chodzę/ nosze się/ po Pérsku etc. [...] Induo vestitum Persicum [...] i. vestior Persico more [...]. Kn 721.
patrz: PO PERSKU
– Żeglarskie/ po żeglársku. [...] Nautarum more. Kn 1417.
patrz: PO ŻEGLARSKU
– PO łbu sobié dáli. vide Pobili się. Kn 719.
patrz: POBIĆ
– Pobiiam/ [...] Pobił deszcz zboże. Dedit stragem satis nimbus [...] vide Obalam co. Kn 722.
patrz: POBIĆ
– Pobiiam aliter, sed vsitarius extra praesens tempus, vt Pobił kury/ gęsi/ cielętá/ więźnié/ etc. i. zábił wszystkié: pozábiiał [...] Macto, iugulo omnia altitia. Iugulationem magnam facere [...]. Kn 722.
patrz: POBIĆ
– Poránić się aliter. Poránili się [...] Mutuò se vel inuicem se vulnerarunt [...] A se vicissim conuulnerati sunt, concisi. Plura pete ex Ránię kogo. addo Graeca vocabula aliquot, huic loco cognata [...] inuicem pugnare [...] inuiem secare [...] inuicem sese percutere [...] inuicem se deuorare [...] mutuò se interficere. Hinc reddes Polonica. Pobili się/ posiékli się/ poiédli się/ pozábiiáli się. Kn 777.
patrz: POBIĆ
– Pobili się/ non est à pobiiam/ sed à biię. Sic posiékli się/ à siéką się. nam posiekam się et pobiiam się in praesenti; hoc sensu non vsurpatur. Sic pobrátáć się/ popiłowáć czégo/ poswárzyć się/ et his familia, carent themate. In obliquo ergo quaerenda sunt, vt Popiłowáć infrà, etc. aut in simplici, vt Popili się/ in Vpiiam się. vide Poránić się 2. Kn 722.
patrz: POBIĆ
– Pobiiam/ [...] At Pobił dzieci/ non solùm sonat, pozábiiał/ sed etiam posiekł rozgą/ biczem [...]. Kn 722.
patrz: POBIĆ
– Wybiiam ptaki/ iágniętá/ wilki/ kury/ gęsi/ myszy etc. Occidere singillatim, vel per interualla omnes aues, agnos etc. (Pobić autem, simul omnes mactare.) [...]. Kn 1303.
patrz: POBIĆ
– Upiiam się [...] Popiwszy się léżéli iákby ich pobił ábo porzézał [...]. Kn 1193.
patrz: POBIĆ
– Poboczny/ Laterarius [...]. Laterariae tabulae. Kn 722.
patrz: POBOCZNI, POBOCZNY
– Pomięszkáć kędy. Kn 769.
patrz: POBYĆ
– Pobywam aliter, Pobądź tu trochę. v. Pomieszkáć. Kn 724.
patrz: POBYĆ
– Pobywam aliter. Pobądź tu trochę. v. Pomięszkáć. Kn 724.
patrz: POBYWAĆ
– Pocenie/ Sudatio [...] sudoris euocatio. Kn 724.
patrz: POCENIE
– Pochadzam sobié/ wschadzam. v. Sobié co czynić. Kn 724.
patrz: POCHADZAĆ
– Nie pochlebiamci w tym/ nié mowię tégo z pochlebstwá. v. Pochlebuię. Kn 513.
patrz: POCHLEBIAĆ, PODCHLEBIAĆ
– Pochlebstwo significat et habitum feu artem adulandi: vt, vmie dobrzé pochlebstwo. actum ipsum pochlebiánie. Kn 724.
patrz: POCHLEBIANIE
– Przypochlebiam się komu/ Wkradam się w-kogo pochlebstwy. Kn .
patrz: POCHLEBSTWO, PODCHLEBSTWO
– Pochlebstwo. umie dobrzé pochlebstwo. pochlebiánié. Kn .
patrz: POCHLEBSTWO, PODCHLEBSTWO
– Pochlebstwo przyimuię/ pochlebcé słucham. Kn .
patrz: POCHLEBSTWO, PODCHLEBSTWO
– Pochłon/ vide Żárłok˛. Kn 725.
patrz: POCHŁON
– Pochłonąć/ v. Pożeram Kn .
patrz: POCHŁONĄĆ, POCHŁONIEĆ
– Pożeram co/ v. żarłok Pochłonąć połknąć/ strawić/ zgryźć/ wytrwáć. Kn .
patrz: POCHŁONĄĆ, POCHŁONIEĆ
– Chmurá/ burzá/ pochmurność. Kn .
patrz: POCHMURNOŚĆ
– Ponurość/ Pochmurność twárzy. Kn .
patrz: POCHMURNOŚĆ
– Twarz niéwésoła. Niéwesoły człowiék/ pochmurney twárzy. Kn .
patrz: POCHMURNY
– Pochodnik/ co pochodnie robi. Kn .
patrz: POCHODNIA
– Pochodnik/ co pochodnie robi. Kn .
patrz: POCHODNIK
– Pochodnik/ pochodniowy sługá/ od pochodni. Kn .
patrz: POCHODNIK
– Stróż (rozmáicié) Ogniowy/ pochodniowy stróż. Kn .
patrz: POCHODNIOWY
– Pochodnik/ pochodniowy sługá/ od pochodni. Kn .
patrz: POCHODNIOWY
– Wynikam/ wynika co z czégo/ z-kąd. Pochodzę/ Wychodzi co z czégo. Kn .
patrz: POCHODZIĆ
– Poprosić kogo/ poproś go. Posiédź. pochodź/ poszukay/ popil[n]uy/ porób. Kn .
patrz: POCHODZIĆ
– Pochodzisto/ stoczysto/ pochodzisto ku górzé/ nié przykro/ v. Kończato. Kn .
patrz: POCHODZISTO
– Sékwélá/ v. Pochop/ Nástępowánie/ Sędziemu dánie pochopu. Kn .
patrz: POCHOP
– Sedziemu pochop/ przykład/ sposob postępowánia w-spráwié iákiey dáię. Kn .
patrz: POCHOP
– Pochopny/ Procliuus impetus vndarum [...]. Procliué (procliuiter) volubilis procursus. Kn 725.
patrz: POCHOPNY
– Popluwam sobié/ Pochráchywan. Kn .
patrz: POCHRACHYWAĆ
– Pochrzypcizna/ vide Miédzyłopátcze. Kn 725.
patrz: POCHRZYPCIZNA, POCHRZYPCZYZNA
– Miédzy-łopátcze/ Pochrzypczyzná. Petimen, dicitur quod est inter duos armos suis. [...] Interscapilium. Kn 402.
patrz: POCHRZYPCIZNA, POCHRZYPCZYZNA
– Zdźbłá pochwy w których kłos. Pochwicá [...] Vagina herba in qua sublatet spica. Kn 1414.
patrz: POCHWA
– Pochwá/ ábo pochwy końskie. Postilena. Kn 726.
patrz: POCHWA
– Biérácz/ dura vox, sed Latinam exprimit. Acceptor, Plaut. vsurpat pro approbatore. Acceptor consilii, Przyymácz/ pochwálácz/ inusitate item voces.vsitatior Biorący. Kn 78.
patrz: POCHWALACZ
– Pochwalácz/ Laudator: approbator: comprobator: probator rationis [...] słuchácz pochlebny. Kn 726.
patrz: POCHWALACZ
– Krzyk słuchaczow przyiázny/ krzykliwa pochwałá.Acclamatio populi [...] Applausus, Cicer. Magno applausus loquitur [...] Admurmuratio secunda [...] ciche pochwalenie. Kn 326.
patrz: POCHWALENIE
– Pochwiściel/ pochwist/ świst/ wiatr tęgi świszczacy. Kn 726.
patrz: POCHWIST
– Pochybá/ chybá/ chybienie. Aberratio ab aliqua re. Kn 726.
patrz: POCHYBA
– Pochybny/ v. Omylny/ Chybiáiący. Kn 726.
patrz: POCHYBNY
– Pochylenie/ pochyłość. v. Náchylenie. Kn 726.
patrz: POCHYLENIE
– Skłonny/ przychylny do czégo. Procliuis ad libidinem, ad morbum. Profensus ad ignoscendum, ad discendum, ad lenitatem, ad vitia propensior. [...] Náchylny/ Pochylisty. Kn 1005.
patrz: POCHYLISTY
– Pochylony/ pochyły. v. Náchylony. Kn 726.
patrz: POCHYLONY
– Pochylony/ pochyły. v. Náchylony. Kn 726.
patrz: POCHYLONY
– Podcięty/ pocięty. Kn 734.
patrz: POCIĄĆ
– Pocę się/ potniéię. [...] Sudare sanguine. Kn 724.
patrz: POCIĆ SIĘ
– Trudność mam/ tyrudności záżywam. [...] Qui tibi aestus, qui error, quae tenebrae, dij immortales erunt! iáko się będziesz pocił/ iáką będziesz miał trudność! Kn 1155.
patrz: POCIĆ SIĘ
– Pocierpká/ v. Smrodynia. Kn 726.
patrz: POCIERPKÁ
– Podárék/ vpominék/ pociészne/ winczowne wzmagáiącemu. Soteria. Kn 733.
patrz: POCIESZNE
– Porąb item, drwá porąbione/ pocięte [...] Caesae arbores. Kn 776.
patrz: POCIĘTY
– Sucha łáźnia/ ábo pocilnicá [...] siccum balneu: sudatio sicca. Kn 1081.
patrz: POCILNICA
– Pocinam drzéwo/ porębuię/ obalam [...] Defeco arborem. Kn 727.
patrz: POCINAĆ
– Pocisk który ciskámy/ [...] Telum, omne quod manu iacitur, etiam lapis. Kn 727.
patrz: POCISK
– Ubiiam ptáká/ [...] Pociskiwam/ Postrzélić/ Tráfiam. Kn 1170.
patrz: POCISKIWAĆ
– Strzélnicá/ Campus iaculatorius [..] Cel pociskowy ábo pole ćwiczénia pociskowego strzélczego. Sagittarij verò scopas [?] seu fruticum aut straminis fasces, 600 pedes remotos ponebant, vt sagittis vel lapidibus ex sustibalo tangerent. Iidem contrà palum tanquam contrà aduersarium cum claua velut cum gladio se excercebant, etc. [...]. Kn 1079.
patrz: POCISKOWY
– Pociskiwam/ pocisnąłem wroblá. Kn 727.
patrz: POCISNĄĆ
– Poczcić kogo czym/ [...] v. Ofiáruię co komu. Kn 728.
patrz: POCZCIĆ, POĆCIĆ
– Poczciwie/ poczéśnie. Honorate, honorifice, honorificentissime [...] vide Uczciwość. Kn 728.
patrz: POCZCIWIE
– Poczésne/ pocztá/ podárék pánu/ zwierzchności/ ábo godney osobié [...] podárowáć/ poczésne dáć. Kn 728.
patrz: POCZESNE
– Pieniądz […] Nam denarius seu drachma (que respondet nostro Poczworny) continet sex oboles, teste Plinio […]. Kn 688.
patrz: POCZWÓRNY
– Półgrzywny […] Hemimnaeum […] v. Grzywná […] sex drachmae. i. széść poczwórnych. Kn 764.
patrz: POCZWÓRNY
– Poczworny cug koni/ poczworne konié. Quadrigae […]. Kn 729.
patrz: POCZWÓRNY
– Poczworny cug koni/ poczworne konié. Quadrigae […]. Kn 729.
patrz: POCZWÓRNY
– Poczworny powszéchnié/ Quadrigeminus. Quaternarius numerus […] Quadrinus, quadrinae molae […] Quadrinae copulae verborum […] Quarticeps, quadriceps, quarticepsos. Vide Popiętny […]. Kn 729.
patrz: POCZWÓRNY
– Poczworny grosz Polski/ Czwártak/ Srebrnik drobny/ Iuliusz Włoski wédług stárey ceny […] Drachma […] Denarius […]. Kn 729.
patrz: POCZWÓRNY
– Grosz poczworny/ vide Poczworny. Kn 211.
patrz: POCZWÓRNY
– Széląg/ Triens sestertij […] cztery szélągi/ trzéćia część poczwórnego. […] v. Złoty czerwony/ et Poczwórny grosz/ et Vncyia. Kn 1111.
patrz: POCZWÓRNY
– Poczworny wóz. Quadrigae […] Apta quadrigis equa […] Quadriiugus currus […]. Kn 729.
patrz: POCZWÓRNY
– Pod gárdłem przykázuię/ zákázuię/ stánowię/ etc. pod kiiem/ pod chłostą/ etc. Sub poena mortis [...] comminor tibi plagas ni parueris [...]. Kn 730.
patrz: POD
– Pod łáską/ Id te orare iusserat, profectò vt faceres suam si velles gratiam [...] nisi gratiam nostram dissolutam velis: pod niełáską. Kn 731.
patrz: POD
– Aminék Polski/ Kmin Polski/ Podáminék/ Sirenio. Ammioselinum. Kn 6.
patrz: PODAMINEK
– Podárkowy/ Muneralis [...] Lex muneralis. Kn 733.
patrz: PODARKOWY
– Podawcá powszéchnié czégokolwiék. Traditor [...] Podawcá Plébaná/ Plebániey/ [...] Kolator. Kn 733.
patrz: PODAWCA
– Brukuię/ Sterno locum faxis [...] obrukowáć brzégi [...] Statuminatum rudus, in pauimento, podbrukowány gruz [...] delapidata, lapide strata. Kn 47.
patrz: PODBRUKOWANY
– Podbudowánie/ podiáchánie/ podbudynék [...] Substructio [...] Fultura [...] Fultio. Kn 734.
patrz: PODBUDOWANIE
– Podbudowánie/ podiáchánie/ podbudynék [...] Substructio [...] Fultura [...] Fultio. Kn 734.
patrz: PODBUDYNEK
– Podchwytáwánie/ v. Łápáczká. Kn .
patrz: PODCHWYTAWANIE
– Podczos/ [...] Prototomi cauliculi [...] Cyma [...] Caulium tenerior delicatiorque cauliculus. Kn 735.
patrz: PODCZOSOWY
– Poddániéc/ ktory się poddał (iáko ięniéc) Dedititius. Kn 735.
patrz: PODDANIEC
– Wáchel/ wáchlarz. Flabellum [...] iáko ogánka/ sed iáko wáchlem/ ábo poddymáczka buntów/ rozruchów. Kn 1219.
patrz: PODDYMACZKA
– Podeymowánie się czégo/ podięcie. Susceptio. Kn 736.
patrz: PODEJMOWANIE SIĘ
– Podéyrzon/ podéyzrzáł ziele. Lunaria minor. Kn 737.
patrz: PODEJRZAŁ
– Psia cábulá/ Szpilanká/ podéyrzon żołty. Kn .
patrz: PODEJRZON
– Podiadam sobié [...] Propè satur factus sum [...] Fulcire et sustentare cibis [...] Fulciri cibis, podeprzéć bokow [...]. Kn 737.
patrz: PODEPRZEĆ
– Dépcę po czym/ propriè et tr. Calco aliquid pede: calco aliquem [...] Calco terram [...] Prosubigo [...] Prosubigit aper terram, P. v. Podeptáć. Kn 119.
patrz: PODEPTAĆ
– Podéptác co zé wzgárdy/ z-szkodą/ z-niéobáczká. Calcare honores [...] Conculcare aliquem pedibus [...] Proterere & conculcare aliquem [...] Ego hîc te quasi sus catulos pedibus proteram [...] Protritum frumentum [...]. Kn 736.
patrz: PODEPTAĆ
– Lżę kogo rzéczą/ vczynkiem. Déspékt komu wyrządzám. Háńbię/ Sromocę. Facio alicui contumeliam [...] Infero alicui ignominiam [...] Infero alicui probrum. Infligo alicui turpitudinem. Inuro alicui notam, ignominiam. Imprimo alicui dedecus [...] Inuro alicui maculam [...] Conculco, protero pedibus. vide in Podéptáć [...]. Kn 377.
patrz: PODEPTAĆ
– Słápię/ Pede premo aliquem, vel aliquid [...] v. Podéptáć/ Depcę 1. Kn 1014.
patrz: PODEPTAĆ
– Podéptánie czégo/ Conculcatio, obritus, us: herbarum [...] Proculcatio [...]. Kn 736.
patrz: PODEPTANIE
– Podéptác co zé wzgárdy/ z-szkodą/ z-niéobáczká. Calcare honores [...] Conculcare aliquem pedibus [...] Proterere & conculcare aliquem [...] Ego hîc te quasi sus catulos pedibus proteram [...] Protritum frumentum [...] Podéptáne/ pogniécione/ stárte [...] Pessum do, pessum premo [...] Proculco: proculcat aper segetes crescentes [...] Proculcantur à pecudibus legumina [...] Obtero, obtriuit eques pabula [...] Elido herbas [...] Opprimo pede aliquid [...] Attero [...]. Kn 736.
patrz: PODEPTANY
– Mokry/ Humidus vapor [...] podéschły. [...]vide Wilgotny. Zmoczony. Kn 423.
patrz: PODESCHŁY
– Podészwá v nogi/ Planta [...] Figens vestigia planta [...] twárdé podészwy/ mám zá trzéwiki. Kn 736.
patrz: PODESZWA
– Podwieram/ podwiera co/ niéch podewrę. Subferuesio. Kn 749.
patrz: PODEWRZEĆ
– Podgorzał ziéle/ v[ide] Ostropést. Kn 737.
patrz: PODGORZAŁ
– Podgórny [...] sub monte situs [...] Podgórczyk. Kn 737.
patrz: PODGÓRCZYK
– Podgórny [...] sub monte situs [...] Podgórczyk. Kn 737.
patrz: PODGÓRNY
– Podgórze [...] Locus vbi colles vel iuga eorum incipiunt se molli cliuo subducere podpałacze/ [...] podzamcze. Kn 737.
patrz: PODGÓRZE
– Podgryzuię/ podgryzam. Subedo. Kn 737.
patrz: PODGRYZAĆ
– Podgryzuię/ podgryzam. Subedo. Kn 737.
patrz: PODGRYZYWAĆ
– Podiadam sobie [...] Propesatur factus sum. Kn 737.
patrz: PODJADAĆ
– Iárzmowy/ Iugatorius bos [...] Iugalis. Podiárzmi/ podiárzmowy/ sprzężáyny. vide Pługowy. Kn 235.
patrz: PODJARZMI
– Iárzmowy/ Iugatorius bos [...] Iugalis. Podiárzmi/ podiárzmowy/ sprzężáyny. vide Pługowy. Kn 235.
patrz: PODJARZMOWY
– Podeymuię boki/ podiąwszy boki chodze Ansatus ambulo, subnixis alis me infero [...] Brachio in normam flexo ambulo. v. Szumno 2. Idę 12. Kn 736.
patrz: PODJĄĆ
– Podkarm/ pokarm/ popás/ podpás w drodzé/ podkarmiánie koni / abo miésce podkarmiánia. Kn 737.
patrz: PODKARM
– Podkarm/ pokarm/ popás/ podpás w drodzé/ podkarmiánie koni / abo miésce podkarmiánia. Kn 737.
patrz: PODKARMIANIE
– Podkásuię się/ Substringo sinus. Kn 737.
patrz: PODKASYWAĆ SIĘ
– Podchodzę aliter. vt, Podchodziłem sobié. Ambulando aliquantum sum fessus [...] Podrobiłem sobié/ podklęczałem. Kn 734.
patrz: PODKLĘCZEĆ
– Podkupne [...] Auctarium contra alterum emptorem vel licitatorem venditori oblatum. Kn 738.
patrz: PODKUPNE
– Podkup/ podkupowánie się pod kogo/ wárgelt [...] Contentio augentium pretium in emptione, Sipont. Kn 738.
patrz: PODKUPOWANIE SIĘ
– Podkupuię się pod kogo/ podáię/ postępuię więcey w-tárgu. Liceor contra aliquem [...] Tárguię. Kn 738.
patrz: PODKUPYWAĆ SIĘ
– Rurká Aptekárska do podburzánia w-nos/ w-zęby/ w-vszy [...] podburzáczká. Strigilis: Per Strigilem in aurem medicamentum infundere. Kn 955.
patrz: PODKURZACZKA
– Wodzić zá káletę/ ciągnąć. Bráć pieniądze od kogo sztucznié szyderstwem. Accidere opes alicuius. Podkuść kogo [...] Male facio vel malefacio alicui. Kn 1115.
patrz: PODKUŚĆ
– Wzlatam/ podlatam. Subuolo [...] Pennis efferor. A pennis peto auxiliatum [...] v. Wzgórę 2. Kn 1347.
patrz: PODLATAĆ
– Gardzą mną/ w pomiétlech leżę/ [...] Iaceo. Post Praeturam iacere [...] Contemptu apud aliquem laboro. Sordere suis, [et] contemni ab eis [...]. podléie/ tániéie. Kn 185.
patrz: PODLEĆ
– Podlizuié rzeká/ v. Podbiera rzeká. Kn 739.
patrz: PODLIZYWAĆ
– Podłamuię/ Suffringo talos alicui [...] potłuc. Kn 738.
patrz: PODŁAMYWAĆ
– Podłażę. Subrepo sub. Kn 738.
patrz: PODŁAZIĆ
– Podmázuię/ Sublino aliquid aliqua re [...] Prodeunt facie coenoso pigmento delita, [et] oculis graphice obunctis. Kn 740.
patrz: PODMAZYWAĆ
– Podmurze/ przymurze/ zamurze/ przedmurny/ podmurny plac [...] Festum, vbi explicatur quasi promurium, vel promurum, i. post murum, vel proximum muro. Kn 740.
patrz: PODMURNY
– Podmywam co/ Subluo aliquid [...]. Kn 740.
patrz: PODMYWAĆ
– Wyniosłość/ podniosłość [...] Wyniésienie/ Wydátność/ Pychá/ Wysokość. Kn 1322.
patrz: PODNIOSŁOŚĆ
– Podniéśiony/ ábo podniosły. Sorctus, i. surrectus priscè, [...]. Kn 741.
patrz: PODNIOSŁY
– Podniosły/ Sublatus: sublatum ad frontem supercilium. [...] sursum tendens. Prosus [...], erectus, [...]. Surrectus, [...]. Kn 741.
patrz: PODNIOSŁY
– Rogów podniosłych wół/ Licinius bos [...]. Kn 923.
patrz: PODNIOSŁY
– Cenę podnoszę vrzędownié/ Imponere grauiùs pretium [...]. Kn 61.
patrz: PODNOSIĆ
– Podnoszę głos/ Quantum possum voce contendo, vt aliquis exaudiat. Excito, intendo vocem. [...] Tollo vocem, [...]. Vrgeo vocem, [...]. Exclamo, [...]. contenta vocem loquor. nátężam głos/ mocno mowię. Kn 741.
patrz: PODNOSIĆ
– Cenę podnoszę/ więcey podáię w tárgu/ Pretium augere [...] Pretium amplifico [...]. Kn 61.
patrz: PODNOSIĆ
– Podnoszę się/ Erigo me, subleuo me: tollo me a terra [...] Podnoszę się czym/ ábo z czégo/ ábo podnosi mię co/ nádyma mię. Extollit me aliquid [...] Rumor illum spe inflauit. Insolentem te honores faciunt [...] v. Pysznię się. Kn 741.
patrz: PODNOSIĆ SIĘ
– Barszczowy/ barszczowi podobny [...] barszczowem kształtem/ ábo liściu barszczowemu podobnem szyciem/ ryciem. Kn 15.
patrz: PODOBIEN, PODOBNY
– Podobny ku wiérzęniu/ ku práwdzié. Probabilis causa, visio, probabile aliquid sit dicendo [...]. Kn 743.
patrz: PODOBIEN, PODOBNY
– Vleczony/ i. do vleczenia podobny/ łácny. [...] Sanabilis homo [...] Sanabile vulnus [...]. Kn 1183.
patrz: PODOBIEN, PODOBNY
– Podobny ku wiérzęniu/ ku práwdzié. [...] Verisimilis aut veri similis narratio. Simile vero videbatur. Verisimillimum mihi videtur [...]. Kn 743.
patrz: PODOBIEN, PODOBNY
– Podobny ku dostąpieniu/ wykonániu [...] Possibilis conditio [...] Fieri potest [...] Można rzécz. Kn 743.
patrz: PODOBIEN, PODOBNY
– Szopá Nubilarium [...] aedificium in quo absconditur frumentum cùm nubilat caelum: [...] aliqui reddunt [...]. Sed potest latiùs extendi ea vox ad aedificium in quo quidlibet ne compluatur reponitur. [...] Ineptè quidam vocat [...], verbo à se ficto, et communi rebus totius mundi quae sub nubibus sunt, vt vox ea sonat, vel certè Podobłocze magis. Kn 1119.
patrz: PODOBŁOCZE
– Podobnieyby to vczynić/ á nie możé/ ábo niéchcé. [...] Faciliùs id factu soret. Ex vsu magis esset. [...] Łácniey. Podobnieyby iemu do mnié przyść. [...] Deceret magis ipsum ad me venire [...] przystoyniey. Kn 743.
patrz: PODOBNIE, PODOBNO
– Ochmistrz/ Magister curiae [...] Magister officiorum [...] Pro magistro officiorum agens, est Podochmistrzy. Apud eundem Officiorum magisterium. Ochmistrstwo. Kn 585.
patrz: PODOCHMISTRZY
– Oracz/ Agricola [...] Arator [...] Subarator Podorywácz. Kn 635.
patrz: PODORYWACZ
– Podpasze/ Ala, axilla [...] subalae [...] podpaszna Kn 744.
patrz: PODPACHA, PODPASZE, PODPASZNA
– Podpadáiący/ abo podpádły pod kogo/ ábo pod obronę/ opiékę czyię. Cliens alicuius, [...] Przyiaciel. Kn 743.
patrz: PODPADŁY
– Száry/ podpoláły/ wilczásty. Rauus, raua lupa [...] Raui oculi canis [...](quasi szárék). Kn 1101.
patrz: PODPALAŁY, PODPOLAŁY
– Podgórze/ appellatiuum. Iugum montis [...] Radix palatij podpáłacze [...] podzamcze. Kn 737.
patrz: PODPAŁACZE
– Podkarm/ pokarm/ popás/ podpás w-drodze/ podkarmiánie koni/ ábo miésce podkarmiánia. Kn 737.
patrz: PODPAS
– Postáwánie w-drodze. Concessatio [...] Mantio camelorum. postawánie/ podpasánie Kn 790.
patrz: PODPASANIE
– Podryć/ vt Swiniá podryłá cokolwiék. Suffodio [...] Sus rostro suffodit. Kn 745.
patrz: PODRYĆ
– Podrzeźniam komu [...] Podrzeźniácz. Mimus [...] Offendimur, inquit, si quis sermonem nostrum imitatur, si corporis aut linguae vitium exprimit [...] Podrzeźnia. Kn 745.
patrz: PODRZEŹNIACZ
– Fałszerz testámentow/ Testamentarius [...] Subiector testamentorum [...]. Podrzucácz, Falfarius Kn 172.
patrz: PODRZUCACZ
– Podrzucony/ podrzuték. Suppositius puer [...] Subdititius feruus.Podrzucalny. Kn 745.
patrz: PODRZUCALNY
– Podrzucanie/ podrzucanie chytre. Subiectio testamentorum. Kn 745.
patrz: PODRZUCANIE
– Podrzucony/ podrzuték [...] Podrzucálny [...] Supposititio modo. Podrzutnié/ podrzuconym sposobem. Kn 745.
patrz: PODRZUTNIE
– Strop wytworny/ futrowány/ żłobkowány/ podsiębicie. Lacunar [...] Lacunarius, qui lacunar facit. [...] Strop sklépowy niéch potynkuią. Kn 1076.
patrz: PODSIEBICIE, PODSIĘBICIE
– Podsiewam/ v. Przésiewam. Kn 746.
patrz: PODSIEWAĆ
– Przésiewam/ podsiewam. Cribro,as: aliquid [...] Super fricaturam incernatur marmor. Kn 856.
patrz: PODSIEWAĆ
– Rzucam co/ ábo siébié. Iacio molem, meipsum in profundum Rzucić gotuię [...] rzucáć się/ drgáć/ trzpiátáć/ podskákowáć [...] v. Ciskam. Kn 972.
patrz: PODSKAKIWAĆ, PODSKAKOWAĆ, POSKAKOWAĆ
– Podskrobáć drzéwá [...] Interradere arborem, [...] Oleae interradi gaudent. Kn 746.
patrz: PODSKROBAĆ
– Goły/ goluchny/ głádki [...] Glabellus corpore. Cucurbita glabrior [...] goły/ oberwány/ podskubiony. vide Ogolony/ oblázły. Kn 201.
patrz: PODSKUBIĆ
– Podsłuchywácz/ vide Podchwytácz. Kn 746.
patrz: PODSŁUCHIWACZ, PODSŁUCHYWACZ
– Podstáwiálny státék/ Exceptorium. Kn 747.
patrz: PODSTAWIALNY
– Piołunék/ wino piołunkowe/ piołunem podsycone. Absinthites [...] Absinthiatum vinum [...] piołunowáne [...]. Kn 699.
patrz: PODSYCONY
– Podwóyny [...] Gemellus fetus, proles gemella. […] podwóyny płód […]. Kn 750.
patrz: PODWÓJNY
– Podwóyny grosz/ Hemidrachmium, Triobolum […]. Kn 750.
patrz: PODWÓJNY
– Słóńcé podwóyne/ potróyne […] Sol geminatus […] quia in propinquo fere à sole visuntur, vel quia accedunt ad similitudinem solis. Nubes rotunda et splendida soli similis, caeterùm nihil habens ardoris, nam est tantùm imago solis in nube spissa vicina in modum speculi. Solent et bina fieri parelia (praeter verum solem) cum tot nubes sunt aptae ad exhibendam effigiem solis, vt et plura specula implentur ab vna imagine, et vna imago vera est, caeterae imaginum effigies sunt. Et altera nubes solu imaginem reddit, alterae imaginis: hi autem soles pluurarum indicia sunt […] Gemini soles […]. Kn 1020.
patrz: PODWÓJNY
– Cug koni podwoyny/ Biga [...]. Kn 90.
patrz: PODWÓJNY
– Podwóyne konié/ Biiuges equi […] Biiugi leones […] Biiugi equi […] At biiugi absolutè substantiuum, currus duos equos habens […]. Kn 750.
patrz: PODWÓJNY
– Podwóyny/ Duplaris […] Duplaris armaturae milites, quibus dupla annona dabatur […] Pararius, […] Pararium aes, quid equitibus duplex pro binis equis quast pro paribus dabatur. […] Gemellae vites […] Geminata merces […] Geminata victoria […] Ingeminatus […] Duplicatus […] Dupliciarus, Duplarius. [...]. Kn 750.
patrz: PODWÓJNY
– Alámbik podwoyny w wodzié/ Diploma [...] Duplex vas [...] Balneum maris. [...]. Kn 5.
patrz: PODWÓJNY
– Dźieśiątkowy/ dźiéśięć máiący/ podźięśiętny. Denarius adiect. […] Fistulae denariae, i. decem digitorium […] Ceremoniae denariae, id est, decem dierum, etc. […]. Kn 166.
patrz: PODZIESIĄTNY, PODZIESIĄTNY, PODZIESIĘTNY
– Podźieśiątny/ Denarius adiectiuum […] Denaria forma aureorum, i. decem aureos valens […] Decemigius currus […]. Kn 751.
patrz: PODZIESIĄTNY, PODZIESIĄTNY, PODZIESIĘTNY
– Podźiewiętny/ vide Dźiewiątny. Kn 751.
patrz: PODZIEWIĄTNY, PODZIEWIĘTNY, PODZIEWIĘTNY
– Gnoy wszéláki/ łáyno. [...] Fimus turdorum [...] Fimus pecudum [...] In sacrario fecit oletum. vczynił źle/ popuścił/ pofándał się. Kn 198.
patrz: POFANDAĆ SIĘ
– Pogádáć/ vide Poćierpieć. Kn 751.
patrz: POGADAĆ
– Rékréácyia. [...] posiédzenie vciészne/ rozmowá vciészna/ przyiacielska/ towárzyska. Przéchadzká/ przérywánie zábaw poważnych/ pogadánie poobiédnie/ powiéczérne. Kn 916.
patrz: POGADANIE
– bożék pogáński Kn 973.
patrz: POGAŃSKI
– Gardzenie/ vide Pogardzánie. Wzgárdá. Kn 186.
patrz: POGARDZANIE
– Pogársza się co [...] Vertitur aliquid in peius [...] Co dáley to gorzey. Kn 752.
patrz: POGARSZAĆ SIĘ
– Przeiednanie/ poiednanie. Reconcilatio, [et] reconcilatio gratiae, concordiae [...] zgodzenie/ pogodzenie się. Kn 842.
patrz: POGODZENIE SIĘ
– Choroby przybywa/ vide Pogorsza się choremu. Kn 69.
patrz: POGORSZAĆ SIĘ
– Pogrobék/ pohrobét Boëmice, quasi pogrobiec. Kn 753.
patrz: POGROBEK, POGROBIEC
– Pogrodká vide Grządká. Kn 753.
patrz: POGRODKA
– Piszczék ná stypié/ ábo pogrzébny/ [...]. Kn 703.
patrz: POGRZEBNY
– Gwiżdżę [...] sibilo ore [...] Pogwizdáć wołom/ koniem piiącym. Kn 220.
patrz: POGWIZDAĆ
– Pogrobék/ pohrobét [...] quasi pogrobiéc [...] vide Pozostáły/ Poślédni. Kn 753.
patrz: POHROBET
– Alámbik poiédynkowy/ prosty. Aeolipyla [...] Vesica metallica. [...]. Kn 5.
patrz: POJEDYNKOWY
– Poranić się [...]Pobili się/ posiekli się/ poiedli się/pozabiiali się. Kn 777.
patrz: POJEŚĆ SIĘ
– Koszę łąkę/ Defeco prata [...] Tondere herbas [...] pokoszáć po kiem/ ábo drugi raz kosić. Kn 308.
patrz: POKOSZAĆ
– Strefisty/ strefowány [...] Pokreszony/ iákoby ścieszki máiący [...] złotostrefisty/ złotem brámowány. Kn 1075.
patrz: POKRESZONY
– Pokresić/ pokreślić/ popisáć. Conscribo [...] Inscribere corpus alicuius vulneribus [...] Poorána twarz zmarskámi. Kn 759.
patrz: POKREŚLIĆ
– Pokrzosáć czégo / tr. v. Popiłowáć czégo. Kn 760.
patrz: POKRZOSAĆ
– Krzykam pochwaláiąc krzyknieniem/ krzykiem pochwalam/ pokrzykam komu mowiącemu. Kn 326.
patrz: POKRZYKAĆ
– Pokrzykam/ vide Krzykam 2. Kn 760.
patrz: POKRZYKAĆ
– Krzyk/ krzyczenie/ krzykánie/ pokrzykánié. Clamor. Kn 326.
patrz: POKRZYKANIE
– Pokutuiący/ pokutnik [...] Metamelus, Varr. vulgo Poenitens, Poenitentiam agens. Kn 761.
patrz: POKUTNIK
– Polatká/ fláterká.[...] ornamentum capitis, quod ad omnem capitis motum crepitum facit. Kn 762.
patrz: POLATKA
– Dźikié polé/ v. Pustynia. Kn 168.
patrz: POLE
– Poley/ Puleium [...] Pulegium [...] Blechum [...] Poléiék wino/ Piołunék. Kn 764.
patrz: POLEJEK
– Nasienie Sniedkowe bywa do chleba pieczenia przydane/ iako Czarnucha/ albo polny Anyż. Kn 1233.
patrz: POLNY
– Bázyliká polna/ Acinus [...] et Epipetron [...]. Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
patrz: POLNY
– Anyż polny/ vide Káruy. Kn 8.
patrz: POLNY
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék/ bálsam polski. Ocimum, vel Ocymum [...]. Kn 18.
patrz: POLSKI
– Polszczyzná/ Sermo polonicus [...] Polszczyzną pachnié twa Łáciná/ Włoszczyzná [...]. Kn 767.
patrz: POLSZCZYZNA
– Sidło ná ptáki/ ná zwierz/ połápá/ pomék/ potrzask [...] sidło prętkopomkłe/ prętkozáwrzyste. Kn 991.
patrz: POŁAPA
– Rótá konnych żołnierzow [...] Vexillationes [...] v. Chorągiéw [...] Półék. Kn 935.
patrz: POŁEK, POŁK, PÓŁEK, PUŁK
– Pół/ połowicá/ poły czégo: vt, ná poły/ ábo na dwié poły/ połowicy rozdziélić co Kn 761.
patrz: POŁY
– Lekárstwo przez vsta połykalne/ Catapotia, orum. Kn 355.
patrz: POŁYKALNY
– Pomázał gębę Włoszczyzną. Kn 768.
patrz: POMAZAĆ
– Miélę/ melę. Molo frumentum [...] zmiél/ pomiél wszystko co wszpichlerzu. Kn 403.
patrz: POMIELIĆ
– Pomiérne/ podátek od miáry/ Miárá. Kn 768.
patrz: POMIERNE
– Sytká ziéle od sytościz Pomoczyk ziéle Mlecznik pomorski. v. Ostokrzew, Kn .
patrz: POMOCZYK
– Puszczam wodę/ urynę. Pomokrzyć/ polać moczem kogo. Chce mi się ná máły dwór. Kn .
patrz: POMOKRZYĆ
– Pomorczyk/ ziéle/ v. Sytká. Kn .
patrz: POMORCZYK
– Pomorczyk/ człowiék z-pomorskiey kráiny. Kn .
patrz: POMORCZYK
– Ćwikłá pomorska/ Wiesiółék. Alypon [...] vel. alypum [...] per antiphrasin dicta herba mordens acriter gustatum et vehementer accendens [...] Turbit candidum Gorraeo. [...] Alypum et Alypia eadem herba Paulo [...] vide Odmienikwiát et Turbit. Kn 91.
patrz: POMORSKI
– Pomorski/ przymorski. Maritimus. Kn 769.
patrz: POMORSKI
– Wiésiołék ziéle/ wierzbowká/ błagácz. Oenothera, et Oenotheris, et Onuris hilaritatem in vino affert [...] v. Cwikłá pomorska. Kn 1256.
patrz: POMORSKI
– Smród translatam ad hominem, vt cùm irati dicunt: Smrodźié, śmierdźiuchu, pomyio, powroźié, obiéśiu/ złodźieiu/ błaźnié, niécnoto/ etc. quae non probamus, sed interpretatur. [...]. Kn 1034.
patrz: POMYJA
– Pomyié/ plurale. (In singulari non vsurpatur nisi translatum ad alia, vt cùm aliqui dicunt improbo vel vili homini: O pomyio! v. Smród/ tr.) Colluuies, f. [...] Medetur inquit, suibus addita in colluuiem [...]. Pomyiowy. Kn 770.
patrz: POMYJA
– Pomyié/ plurale. (In singulari non vsurpatur nisi translatum ad alia, vt cùm aliqui dicunt improbo vel vili homini: O pomyio! v. Smród/ tr.) Colluuies, f. [...] Medetur inquit, suibus addita in colluuiem [...]. Pomyiowy. Kn 770.
patrz: POMYJE
– Sték domowy/ odbyt kuchęnny/ etc. Pomyinik wypuszczony zá dóm. Fusorium [...]. Fusoria coquinae sint procul ab apibus [...]. Kn 1066.
patrz: POMYJNIK
– Pomyynik aliter. v. sték domowy. Kn 770.
patrz: POMYJNIK
– Pomyynik/ státék od pomyy. Colluuiare vas, ex Festo. apud quem, Colluuiaris porcus. Kn 770.
patrz: POMYJNIK
– Pomyié/ plurale. (In singulari non vsurpatur nisi translatum ad alia, vt cùm aliqui dicunt improbo vel vili homini: O pomyio! v. Smród/ tr.) Colluuies, f. [...] Medetur inquit, suibus addita in colluuiem [...]. Pomyiowy. Kn 770.
patrz: POMYJOWY
– Pomywam státki. [...] Mundo vasa [...]. Kn 770.
patrz: POMYWAĆ
– Dryfus/ v. Pomywádlnik. Kn .
patrz: POMYWADLNIK, POMYWALNIK
– Fáská/ item. do pomywánia/ płokánia czégo/ cébrzyk/ Labrum eluacrum [...] V nas y korytá/ niécki/ etc. vźywáią. [...] Kn 174.
patrz: POMYWANIE
– Poniédziáłék (...) Dies lune. Feria secunda (...). v. Sobotá Kn 773.
patrz: PONIEDZIAŁEK
– Niéuszánowánie/ v. Poniewáżęnie. Niéuszczerbiony/ v. Cáły 4. Kn .
patrz: PONIEWAŻENIE
– Potłukam się/ v. Poniéwieram się. Kn 795.
patrz: PONIEWIERAĆ SIĘ
– Powłoczę się/ v. Poniéwieram się. Kn 804.
patrz: PONIEWIERAĆ SIĘ
– Poniéwieram się/ potłukam się [...] Habito in alieno, habito domi alenae [...] Alibi et alibi habito: iam hîc, iam illic dego [...] Permuto sedem sede [...] Assiduò in aliam, et aliam migro regionem [...] Terram terra permuto [...] Commuto habitationem [...] Inquilinus, aduena sum. Kn 773.
patrz: PONIEWIERAĆ SIĘ
– Pocieram kąty/ tr. [...] domo mea pulsus in alieno habito [...] habitatio peregrè. vide Gárdzą mną/ Poniéwiéram się. Kn 726.
patrz: PONIEWIERAĆ SIĘ
– Niebowid ábo w-niéboyrzał rybá morska./ Vranoscopus, & Callionymus. [...], i caelum spectans, [...] quia oculos in vertice capitis habet caelum spectantes. [...] i pulchro nomine. [...] quia interdiu dormit, noctu vagatur. Ponocnik posset eodem modo vocari. Kn 492.
patrz: PONOCNIK
– Ponoszę/ ponos dziécięciá Kn .
patrz: PONOS
– Posłániec/ poséł prywatny [...] Ponosiciél, Przynosiciél. Kn .
patrz: PONOSICIEL
– Ośmkrotny/ po-osmny. Octonarius: octonaria regula […] Octonaria fistula […] Octuplus, octupla pars […] Octuplica-tus […]. Kn 641.
patrz: POÓSMNY
– Poosmny/ vide Ośmkrotny Kn 774.
patrz: POÓSMNY
– Popacháć się/ popacháli się/ Spacháli się. De canibus vel aliis brutis dicitur. Transfertur ad homines praesertim improbos simili sensa. vide Stowárzyszyć się, spiknąć się. Kn 772.
patrz: POPACHAĆ SIĘ
– Popąchác się/ popącháli się/ spącháli się. v. Stowárzyszyć się/ Spiknąć się. Kn .
patrz: POPĄCHAĆ SIĘ
– Trzęsiogonék ptak/ v. Pliszká/ Popék. Kn .
patrz: POPEK
– Porywam się ná kogo/ v. Tárgam się ná kogo. Popędzam się. Kn .
patrz: POPĘDZAĆ SIĘ
– Popędzić się zá kiem. Kn .
patrz: POPĘDZIĆ SIĘ
– Pięták/ grosz popiętny. Quinarius nummus […] paulò aliter haec accepit, sed nummus etiam sestertium significat, vt suprà dictum est […]. Półurćie stáre: teraz więcey waży/ v. Vrt. Kn 695.
patrz: POPIĄTNY, POPIĘTNY, POPIĘTNY
– Popiętny/ Quinarius (nummus) […] Quinaria fistula […] Quintarius […] Quinticeps velquinticepsos collis […]. Kn 775.
patrz: POPIĄTNY, POPIĘTNY, POPIĘTNY
– Mármur popiélásty/ Tephria [...]. Kn 390.
patrz: POPIELASTY, POPIELASTY, POPIELISTY
– Popiélisty/ popiélásty/ myszásty. Cinereus, cineraceus color [...]. Kn 775.
patrz: POPIELASTY, POPIELASTY, POPIELISTY
– Popiélicá/ Mus Ponticus, [...]. Kn 775.
patrz: POPIELICA
– Popiéliczy/ Murinus, [...]. Murinae pelles. [...]. v. Kuná I. Kn 775.
patrz: POPIELICY, POPIELICZY, POPIELICZY
– Pienięzny/ zá iéden pieniądz stoiący/ popieniężny. pieniężny chleb. v. Kiiowy kołacz. Kn .
patrz: POPIENIĘŻNY
– Popierzył śnieg ziemię... Kn .
patrz: POPIERZYĆ
– Popierzyć co/ popierzyć się/ v. Upierzyć. Kn .
patrz: POPIERZYĆ SIĘ
– Piętruię/ piętro czynię. popiętrzył/ ábo pomościł. Kn .
patrz: POPIĘTRZYĆ
– Poprosić kogo/ poproś go. Posiédź/ pochodź/ poszukay/ popiluy/ porób Kn .
patrz: POPILNOWAĆ, POPILOWAĆ
– Popluwam kogo/ poplwał mię/ v. Pluię ná kogo. Kn .
patrz: POPLUWAĆ
– Popona/ oponá wozowa. Kn .
patrz: POPONA
– Błóná wé wnętrzu poprzeczna/ Osierdzie/ otoczyná/ przégroda wnętrzna. Diaphragma [...] Septum transuersum [...] Disseptum [...] Dissipium [...] Praecordia. Kn 36.
patrz: POPRZECZNY
– Poprzeczny/ Transuersus mons sulcetur [...] poprzeczna górá [...] poprzecz ábo poprzeki niech będzié orána górá. Kn 775.
patrz: POPRZEKI
– Żárná (naczynie) Incusus lapis [...] Mola trusatilis [...] popychálny/ trącánia/ popychánia potrzébuiący. Kn 1389.
patrz: POPYCHALNY
– Porąbić drzéwo/ v. Pocinam. Kn 776.
patrz: PORĄBIĆ
– Porąb item, drwá porąbione/ pocięte [...] Caesae arbores. Kn 776.
patrz: PORĄBIONE
– Porębnik/ co drwá w lęsié gotuié do budowánia/ v nas ciéślá to czyni pospolicié. Materiarius [...] Porębniczy. Kn 777.
patrz: PORĘBNICZY
– Porębnik/ co drwá w lęsié gotuié do budowánia/ v nas ciéślá to czyni pospolicié. Materiarius [...] Porębniczy. Kn 777.
patrz: PORĘBNIK
– Pocinam drzéwo/ porębuię/ obalam. Deijcio arborem [...] Defeco arborem. Kn 727.
patrz: PORĘBOWAĆ
– Porostowy Kn .
patrz: POROSTOWY
– Rosprzédawam/ porosprzédáwáć. Multa vel varia vendo. Kn 932.
patrz: POROZPRZEDAWAĆ
– Portátyl/ Ołtarzyk podróżny do Mszy świętey spráwowánia. Kn 778.
patrz: PORTATYL, PORTATYŁ
– Porwón/ Niéch będzié ábo iést odémnié porzucon ábo porzucon temu/ ábo owemu. Kn .
patrz: PORZUCON, PORZUCONY
– Siédm/ Septema [...] Siédm ich. Septena corpora [...] Siedmioro ludzi [...] v. Pięćioro [...] vide Posiodmny. Kn 992.
patrz: POSIEDMNY, POSIÓDMNY, POSIÓDMNY
– Posiodmny (iáko potroyny) posiedmny. Septenarius versus […] Septem pedes continens. Septenaria synthesis, [...]. Kn 784.
patrz: POSIEDMNY, POSIÓDMNY, POSIÓDMNY
– Pobili się [...] posiékli się/ á sieką się. [...] posiekam się [i] pobiiam się... Kn 722.
patrz: POSIEKAĆ SIĘ
– Siékánie [...] alias fragiles. [...] posiekanie/ abo posiékána słomá [...] Rąbanie. Kn 995.
patrz: POSIEKANIE
– Posłánicá/ Nuntia Iouis [...] Nuntia vocis fidissima. Kn 785.
patrz: POSŁANICA
– Posélski/ posłáńczy. Nuntius [...] Nuntia verba animi mei. Tabellarius [...] Obwieszczáiący. Kn 783.
patrz: POSŁAŃCZY
– Sam sobié posługuiący [...] sibi ipse famulus [...] sobie posługowánie [...] sibi ministrare. Kn 978.
patrz: POSŁUGOWANIE
– Posobnié/ posobicą Aduerb. v. Po sobié 3. Nástępnié. Kn 787.
patrz: POSOBICĄ
– Posobnié/ posobicą Aduerb. v. Po sobié 3. Nástępnié. Kn 787.
patrz: POSOBNIE
– Następnié/ po sobié/ tudźiesz zá kiem/ potocznié/ posobnié. Consequenter [...] Sequaciter [...]. Kn 476.
patrz: POSOBNIE
– Idźié zá tym/ Consequens est. [...] Consequentia, [...] Wiązánie rzéczy posobne gdy co zá czym idźié. Kn 240.
patrz: POSOBNY
– Posobny/ vide Nástępny. Kn 787.
patrz: POSOBNY
– Gospodá pospolita/ gościnny dom/ gościniec. Hospitium [...]. Inuitare hospitio, discedere ex hospitio [...] Taberna diuersoria [...] Kárczmá aliud est. Szynkowny dom. In pagis Poloniae utrumq[ue] simul est, et in oppidis. Kn 204.
patrz: POSPOLITY
– Powiádam komu do uchá/ rátuię pamięć czyię poszéptem Kn 801.
patrz: POSZEPT
– Poszostne konié/ woły/ trzycugowe. Seiuges equi, elephanti […] Multiiuges equi […] wiélocugowé. Kn 794.
patrz: POSZESNY, POSZÓSNY, POSZÓSTNY, POSZÓSTNY
– Szostak/ poszostny/ adiectiuum. Senarius et Senariolus versus, qui sex pedibus canstat […] Sextantarius vel Sestantarius […] de pondere vsurauit, sed et de mensura potest dici […]. Kn 1120.
patrz: POSZESNY, POSZÓSNY, POSZÓSTNY, POSZÓSTNY
– Poszostny wóz, léktyká. Seiugis currus […] Hexaphorum […] lectica quam sex ferunt […] Sexiga. Kn 794.
patrz: POSZESNY, POSZÓSNY, POSZÓSTNY, POSZÓSTNY
– Poszosny/ poszostny/ Sexticeps, -in Popiętny/ v. et Szostak/ et sequentia hîc. Kn 794.
patrz: POSZESNY, POSZÓSNY, POSZÓSTNY, POSZÓSTNY
– Szostak/ grosz poszostny […] Drachma et semis […] Nummus sexcuplex, nempe sesterios sex continens. Propè pari pretio Decussisexis aestimabatur, s. 16 assibus. Licet hoc nomine Denarius etiam vocabatur, sed impropriè. V. Poczwórny grosz. Kn 1120.
patrz: POSZESNY, POSZÓSNY, POSZÓSTNY, POSZÓSTNY
– Pochwalácz/ Laudator: approbator: comprobator: probator rationis [...] Poświádczácz/ sed durum est. Laudicoenae [...] erant auditores qui spe coenae oratorem, vel declamatorem, aut poetam sua scripta recitantem laudabant, acclamantes vocem Pochwalácz/ słuchácz pochlebny. Kn 726.
patrz: POŚWIADCZACZ
– Poświątne/ Curionis fundus [...] Sacer ager [...] Profanum [...] proludo, propoma. Kn 793.
patrz: POŚWIĄTNE
– Tárcháć słomę/ Turbare composita stramenta [...] potárcháć. v. Roztárcháć. Kn 1126.
patrz: POTARCHAĆ
– Potemny/ który potemu iest komu/ v[ide]. Wcześny 2. Snádny/ Powolny/ [...] Potomny. Kn 795.
patrz: POTEMNY
– Gradowizná/ zboże gradem potłuczone/ ábo owoc [...] Verberatae grandine vineae [...] sic de agris, hortis. Calamitas, i. calamorum seu culmoru[m] comminutio [...] Calamitosum frumentum [...] obnoxium grandini. Kn 207.
patrz: POTŁOCZONY, POTŁUCZONY
– Podłamuię/ Suffringo talos alicui [...] Suffringere crura canibus [...] sed in his exemplis suffringere reddes, potłuc [...]. Kn 738.
patrz: POTŁUC
– Béz máłá/ okęs/ niémal/ Propè [...] Béz máłáć ich nié náłáię. Quantillo opere nunc mihi persuaderi potest, vt ego his suffringam talos totis aedibus [...] Béz máłá ich nié potłukę [...] Parùm abest quin fleam. Kn 23.
patrz: POTŁUC
– Poniéwieram się/ Potłukam się [...] Habito in alieno, habito domi alienae [...] Permuto sedem sede [...] Subinde muto habitationem [...] Terram terra permuto [...] Subinde regionem, domicilium muto [...] Commuto habitationem [...] Inquilinus, aduena sum. Kn 773 [771].
patrz: POTŁUKAĆ SIĘ
– Potłukam się/ v. Poniéwieram się. Kn 795.
patrz: POTŁUKAĆ SIĘ
– Tłumiciel/ vide. Potłumiciel. Kn 1143.
patrz: POTŁUMICIEL
– Potłumiciel/ Oppresor dominationis [...] Vindex coniurationis [...]. Kn 795.
patrz: POTŁUMICIEL
– Potróyny cug koni ábo wóz/ Triga […] vnde trigarium curule, certamen quod tali curru fit […]. Kn 796.
patrz: POTRÓJNY
– Słóńcé podwóyne/ potróyne […] Sol geminatus […] quia in propinquo fere à sole visuntur, vel quia accedunt ad similitudinem solis. Nubes rotunda et splendida soli similis, caeterùm nihil habens ardoris, nam est tantùm imago solis in nube spissa vicina in modum speculi. Solent et bina fieri parelia (praeter verum solem) cum tot nubes sunt aptae ad exhibendam effigiem solis, vt et plura specula implentur ab vna imagine, et vna imago vera est, caeterae imaginum effigies sunt. Et altera nubes solu imaginem reddit, alterae imaginis: hi autem soles pluurarum indicia sunt […] Gemini soles […]. Kn 1020.
patrz: POTRÓJNY
– Potróyny/ Ternarius […] Scrobes ternarij, i. trium pedum quoquo-versus. Sic potest vocari ternarius, quicquid est trium vlnarum, passuum, librarum, nummorum, vnciarum etc. Triplaris numerus […] potest extendi ad alia […] terticeps. v. Popiętny. Kn 796.
patrz: POTRÓJNY
– Potróyny kwiát/ v. Brát z-śiostrą. Kn 796.
patrz: POTRÓJNY
– Potróyny grosz […] Nummus triplaris, s. tres sestertios continens. Octussis dici posset. nam ab octusse triplaris noster tantùm semisse deficit, continet enim 7 asses et semissem. Confer Grosz/ Poczwórny/ Széląg […]. Kn 796.
patrz: POTRÓJNY
– Potróyny powróz […] Triplex, triplicatus funis. Kn 796.
patrz: POTRÓJNY
– Potrząs [...] aspergimen, inspergimentum [...] potrząsánie. Kn 796.
patrz: POTRZĄS
– Wypróżniáć się/ iáko źwierzętá czynią. honestius dicitur ná stoléc iść/ stoléc mieć: Czynić sobie wczás ambiguum est. Potrzébę przyrodzoną odpráwowáć etiam ambiguum, quia duplex est vt diximus, Ná dwór máły. Ná dwór wielki. Oletum facere [...]. Kn 1326.
patrz: POTRZEB, POTRZEBA
– Potrzébá potoczna przyrodzona/ iéść/ spáć/ ná dwór iść/ etc. Necessitas [...]. Kn 797.
patrz: POTRZEB, POTRZEBA
– Potrzébá aliter. v. Potyczká. Kn 797.
patrz: POTRZEB, POTRZEBA
– Trzydziéstny/ potrzydziéstny. Tricenarius [...] Tricennium. Kn 1160.
patrz: POTRZYDZIESTNY
– Potwarliwié/ Criminosè, Cicer. Criminosissimè, Suet. Per calumniá [...]. Kn 798.
patrz: POTWARLIWIE
– Potwárliwy/ Criminosus, Cicer. Calumniosus, Vlpi [...]. Kn 798.
patrz: POTWARLIWY
– Potyczkowy [...] Concursatoria pugna proprié sonat, z-zaciéku/ z-rozbiégu stron w-się udérzáiących [...] v. Woienny. Kn 799.
patrz: POTYCZKOWY
– Upádnienie/ powálenie się [...] Upadánie ná ziemię/ lécenie do ziemié. Kn 1192.
patrz: POWALENIE SIĘ
– Powaz [...] Vectis aut pertica fenum in curru comprimens. Kn 800.
patrz: POWAŻ
– Powiárá/ powieránie/ v. Zabobon. Kn 801.
patrz: POWIERANIE
– Powiétrznik/ vide Wiétrznik. Kn 802.
patrz: POWIETRZNIK
– Powiétrzny/ aliter, vide Morowy. Kn 802.
patrz: POWIETRZNY
– Powiewáiący się od wiátru. Fluitans amictus Kn 802.
patrz: POWIEWAĆ SIĘ
– Powikłánia/ Implicatio neruorum [...] Complexus nexilis [...] Implicate, implicite. powikłánié. Kn 803.
patrz: POWIKŁANIE
– Biesiádá powinnych/ Charistia. Kn 29.
patrz: POWINNY
– Powinowáty/ powinny komu. Powinny iéstem komu. Mam z kiem powinowáctwo/ abo kto zemną. Kn 804.
patrz: POWINOWATY
– Aktor w práwie/ v. Prokurator. Stroná powodna w práwié. Kn .
patrz: POWODNY
– posłusznie Powolnié Kn .
patrz: POWOLNIE, POWOLNO
– Powołánie/ wézwánie/ wzywánie. Vocatus, us [...] Senatus vocatu Drusi in curiam venit. Vocatio, [...] Vocationes ad conuiuium. [...] sic reddes: [...] Powołánie Boskie ná iáki stan. Kn 805.
patrz: POWOŁANIE
– Powołánie káżdego człowiéka/ v. Stan/ Powinność. Kn 805.
patrz: POWOŁANIE
– Pástwisko pospolite abo ráczey publiczne: miésce i vrząd v Rzymian [...]. Pobor z-pástwisk/ dań pieniężna/ publiczna/ iáko v nás powołowczyzná nié pieniężna i prywatna. Kn 672-673.
patrz: POWOŁOWCZYZNA, POWOŁOWICZYZNA, POWOŁOWSZCZYZNA
– Powołánie/ ábo powoływánie o głowe. Protestationis est species in funere occisorum, per Magistratum fieri solita contra auctorem necis.Citationem pro capite, vocat Sarnic. Kn 805.
patrz: POWOŁYWANIE
– Potróyny powróz […] Triplex, triplicatus funis. Kn 796.
patrz: POWRÓZ
– Powstánie/ Consurrectio [...] Assurectio [...] Powstawánie/ wszczynánie się niépogody. Kn 807.
patrz: POWSTAWANIE
– Odnowieniu służący/ v. Powtarzálny. Kn 602.
patrz: POWTARZALNY
– Rospoczynam/ rospodziewam/ rozpożyczam. v. Poczynam/ podziewam [...] Porospożyczáć / Powykopywáć. Kn 931.
patrz: POWYKOPYWAĆ
– Pobiiam aliter, sed vsitarius extra praesens tempus, vt Pobił kury/ gęsi/ cielętá/ więźnié/ etc. i. zábił wszystkié: pozábiiał [...] Macto, iugulo omnia altitia. Iugulationem magnam facere [...]. Kn 722.
patrz: POZABIJAĆ
– Pobiiam/ [...] At Pobił dzieci/ non solùm sonat, pozábiiał/ sed etiam posiekł rozgą/ biczem [...]. Kn 722.
patrz: POZABIJAĆ
– Pozabiiáć/ vide Pobiiam 4. Kn 808.
patrz: POZABIJAĆ
– Poránić się aliter Poránili się [...] Mutuò se vel inuicem se vulnerarunt [...] Ránię kogo [...] Pobili się/ posiékli się/ poiédli się/ pozábiiáli się. Kn 777.
patrz: POZABIJAĆ
– Ponáprawiáć státki/ ábo drogi/ powykopywał rowy/ porozwalał domy/ porozdawał száty/ pozáprzątał komory... Kn 722.
patrz: POZAPRZĄTAĆ
– Pozdráwiácz/ Salutator [...] Qui salutationum publicum exercet [...] Salutaris porta [...] pozdrawiálna. Salutatorius [...] Pozdrawiálny. Kn 809.
patrz: POZDRAWIALNY
– Pozéw/ Libellus [...] vide Pozywam [...] vide Pozwánie. Kn 810.
patrz: POZEW
– Ukwáp ziéle/ báwéłná pozięmna. [...] Herba impia, incana. [...] Kocánki et Ukwáp. Kn 1183.
patrz: POZIEMNY, POZIOMNY, POZIOMNY
– Pozłotnik/ Inaurator. Kn 810.
patrz: POZŁOTNIK
– Poznawánie się z-kiem/ poznánie/ obéznánie. Recoguitio formicarum inter se. Kn 811.
patrz: POZNAWANIE SIĘ
– Obwiniony ab obwiniam/ Obżáłowány o co v sądu/ Pozwániéc. Reus ambitus. Nocens reus. Kn 582.
patrz: POZWANIEC
– Ospicé białe/ pożarnicé [...] Pituitae eruptiones [...] Papulae [...] qui duorum generum esse ait papulas. Kn 643-644.
patrz: POŻARNICA, POŻARNICA, POŻARZNICA
– Pożerácz/ vide Zárłok. Kn 810.
patrz: POŻERACZ
– Fálit/ niésłowny koréspondent kupiécki/ ábo pożyczálnik. Fraudator. Fraudator creditorum, [...] Decoctor creditoris spem destituens, [...]. Decoctio. [...] decoquo, are credito fraudo, [...]. Vespertilio, [...] debitor fugitans creditores. Cui argentum decoctum. [...] Kn 171.
patrz: POŻYCZALNIK
– Półczwártny/ półczwártá zámykáiący w-sobié. Semisquartus […]. Kn 762.
patrz: PÓŁCZWARTNY
– Muszkiet/ Pułhak/ Rusznicá/ Pistolet/ Arkabuz... Kn 438.
patrz: PÓŁHAK, PUŁHAK
– Półtorá czégo/ Sesqui [...] Półtory grzywny/ pro Sesquidarico [...] Sesquipes, etc. Vnius & semissis modij farina [...] Sesquiplaga [...] Półtory rány ábo rázy/ Sesquiopera [...]. Kn 767.
patrz: PÓŁTORA
– Półtorá gárncá/ miárá. [...] Sesquicongius. At semodius [...] Półtorágárncá máiący kołacz. Kn 768.
patrz: PÓŁTORA
– Półtorá funtá/ Sesquilibra [...]. Kn 768.
patrz: PÓŁTORA
– Półtorak monetá/ Czéski grosz […] Sesquisestertius. Terni aeris, apud Liui. Tantundem ferè valent: nam vnus sestertius, continet duos asses aeris, et semis tertij: quaere z ásses ferè aequabunt sesquisestertium. v. Siédm pieniążkow. Kn 768.
patrz: PÓŁTORAK
– Półtorny/ Sesquiplex […] Modus aut sesquiplex aut duplex, aut par. Sesqui. […] Aequalis est dactylus, duplus iambus, sesqui […]. Półtorodniowa robotá/ Sesquipus […]. Kn 768.
patrz: PÓŁTORNY
– Półtrzećiá czégo/ [...] duo cum dimidio. Kn 768.
patrz: PÓŁTRZECIA
– Wypráć koszulę/ v. Piérzę I. Kn 1324.
patrz: PRAĆ
– Piérzę kogo kiiem/ tr. v. Biię kogo kiiem. Kn 692.
patrz: PRAĆ
– Piérzę chusty/ vel piorę/ propriè [...] Lauo lintea, veste lineas [...] práne chusty/ lota lintea [...] Elutrio lintea [...] Labandria [...] Brudne chusty/ do pránia. Kn 692.
patrz: PRAĆ
– Brudny/ Squalidus [...] Squarrosus [...] Illotus, sordidatus, infrà. Labandria, v. in Piérzę. [...]. Kn 47.
patrz: PRAĆ
– Fárbierz stároświecki/ vel, vt habent Biblia Boemica, bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybielácz. Fullo [...] vide Pracz. Nacca [...] vide Podły. V nas pracz piérzé/ ále płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié [...]. Kn 173.
patrz: PRAĆ
– Potok/ náczynie do pránia chust. Labrum eluacrum [...] koryto [...] Potok [...]. Kn 795.
patrz: PRANIE
– Pránie [...] Lotura [...] v. Płókánie. Kn 816.
patrz: PRANIE
– Piérzę chusty/ vel piorę/ propriè [...] Lauo lintea, veste lineas [...] práne chusty/ lota lintea [...] Elutrio lintea [...] Labandria [...] Brudne chusty/ do pránia. Kn 692.
patrz: PRANIE
– Piérzę chusty/ vel piorę/ propriè [...] Lauo lintea, veste lineas [...] práne chusty/ lota lintea [...] Elutrio lintea [...] Labandria [...] Brudne chusty/ do pránia. Kn 692.
patrz: PRANY
– Podobny ku wiérzęniu/ ku práwdzié. [...] Verisimilis aut veri similis narratio. Simile vero videbatur. Verisimillimum mihi videtur [...]. Kn 743.
patrz: PRAWDA
– Bánnicya máłá ábo práwna/ Priuatio vel amisio fori et iudicij, Proscriptio, ignominia minor. Kn 14.
patrz: PRAWNY
– Duchownemu práwu kogo oddáć. De reo secundum infulas pronuntiare; [...] reum animadversioni Pontificiae permittere; legibus civilibus eripere, et Pontificiis dedere, [...]. Kn 153.
patrz: PRAWO
– Prętkomowny/ Solutus ad dicendum à natura [...]. Solutissimâ est linguâ: magnam linguae volubilitatem habet, vt supra [...]. Kn 820.
patrz: PRĘDKOMOWNY
– Blékot/ momot/ prędkomowny / Atypus, qui male exprimit [...] Qui explanata est lingua. [...] Pfellus sine Balbus qui literam vel syllabam pronuntiando praeterit [...]. Kn 35.
patrz: PRĘDKOMOWNY
– Profés/ zakonnik co ślub iáwny uczynił. [...] Hieromonachus [...]. Kn 823.
patrz: PROFES
– Wróble proso/ ziéle. Lithospermum: aegonychon [...]. Kn 1289.
patrz: PROSO
– Alámbik poiédynkowy/ prosty. Aeolipyla [...] Vesica metallica. [...]. Kn 5.
patrz: PROSTY
– Proznomowność/ Vaniloquentia [...]. Vaniloquium, [...]. Vanitas orationis, [...] 2. Inaniloquium. Kn 829.
patrz: PRÓŻNOMOWNOŚĆ
– Próżnomowny/ Vaniloquus, [...] Vanidicus/. Vaniloquidorum. Inaniloquus. Ianilogus, Inanilogista. [...] otiosa loquor [...] vana loquor. [...] superuacanea loquor [...]. Kn 829.
patrz: PRÓŻNOMOWNY
– Gospodá prywatna/ Hospitium [...] Hospitio ab illo accipior. Kn 204.
patrz: PRYWATNY
– Kontryfał/ cyná przédnia ábo Angiélska/ Stannum Anglicanum nobilissimum [...]. Kn 300.
patrz: PRZEDNI
– Cyná przédnia/ vide Kontryfał. Kn 92.
patrz: PRZEDNI
– Groźbá/ pogroszká/ przegrażánié się. Comminatio [...]. Minae, plur. tantum [...]. Eminatio. Minaciae [...]. Minatio [...]. Intentus palmarum [...]. grożenie. Kn 211.
patrz: PRZEGRAŻANIE SIĘ
– Przéiadam [...] Przéiadło śię/ przépiło śię/ przéstroiło śię/ przémyło śię w łáźni/ á com ia też umknął? v. Przémárnowáć. Kn .
patrz: PRZEMYĆ SIĘ
– Sámopsza/ Pszeńcá krochmálna. v. Jarká. Kn 978.
patrz: PRZEŃCA, PSZENICA, PSZYNICA
– Przésypiám spráwę/ przé niédbálstwo vtracam. Indormio causae: indormio in homine colendo. Kn 859.
patrz: PRZESYPIAĆ
– Przéżégnánie Biskupie/ Papieskie/ Kápłáńskie. vulgo Benedictio [...] Solennis precatio Pontificis. Kn 864.
patrz: PRZEŻEGNANIE
– Przychorszy/ przychudszy/ etc. v. Przyćiemniéyszy. Kn 869.
patrz: PRZYCIEMNIEJSZY
– Przyćiemniéyszy/ vel przyćiemniéyszym. Subobscurus [...] Subnubilus [...] Non adeò clarus [...] przymędrszy [...] przygorszy etc. Kn 869-870.
patrz: PRZYCIEMNIEJSZY
– Przychłodniéyszy etc. Przychmurniéyszy/ v. Przyćiemniéyszy. Kn 868.
patrz: PRZYCIEMNIEJSZY
– Przyćiemniéyszy/ vel przyćiemniéyszym. Subobscurus [...] Subnubilus [...] Non adeò clarus [...] przymędrszy [...] przygorszy etc. Kn 869-870.
patrz: PRZYCIEMNIEJSZYM
– Przyćieńszy/ Subtennuis seta […]. Kn 870.
patrz: PRZYCIEŃSZY
– Przyćięższy/ Subgrauis odor […] Submolestum est mihi. Submolestè fero […] Semigrauis […]. Kn 780.
patrz: PRZYCIĘSZY, PRZYCIĘŻSZY, PRZYCIĘŻSZY
– Przyczerniéyszy/ Obater […] Subniger oculus […]. Kn 870.
patrz: PRZYCZARNIEJSZY, PRZYCZERNIEJSZY, PRZYCZERNIEJSZY
– Czerwonáwy/ przyczerwieńszy/ Subrubicundus […] Subrubeus […] Subruber […] Terra subrubra. Subminia vestis […] à minio quasi subminiata […] Rufulus […] Cicatrix rufula […] Subrufus […]. Kn 100.
patrz: PRZYCZERWIEŃSZY
– Przyczyniácz czégo/ Amplificator dignitatis. Adiunctor prouinciae [...] Przyłączyciel [...] przydawcá. Kn 870-871.
patrz: PRZYDAWCA
– Przydłuższy/ Longiusculus […] Longiusculum epigramma: Bene longa oratio […]. Kn 872.
patrz: PRZYDŁUŻSZY
– Przykruszyć/ Przydrobić. Adfriare, Varro, Item alius aliud (tritico) adriat aut adspergit, ut Cretam aut absinthium. Kn 876.
patrz: PRZYDROBIĆ
– Przydrożny/ Amfegetes [...] Amfeges, etis. quorum ager [...] viam tangit. Kn 872.
patrz: PRZYDROŻNY
– Przydymić co/ Fumo inficere. Kn 872.
patrz: PRZYDYMIĆ
– Przygannié/ z-przygáną [...] Criminose. Kn 872.
patrz: PRZYGANNIE
– Przygánny/ Nágány godny. Vituperabilis. Accusabilis turpitudo. Improbabilis. Kn 872.
patrz: PRZYGANNY
– Przyglądam czégo/ v. Pilnuię czégo. Strzégę czégo. Kn 872.
patrz: PRZYGLĄDAĆ, PRZYGLĄDAĆ, PRZYGLĘDAĆ
– Smyk [...] Non fuit Autolyci (furis) tam piceata manus, Martial. przylnié mu do ręki wnét co. Kn 1034.
patrz: PRZYGLNĄĆ, PRZYLEGNĄĆ, PRZYLGNĄĆ, PRZYLNĄĆ
– Przyćiemniéyszy/ vel przyćiemniéyszym. Subobscurus [...] Subnubilus [...] Non adeò clarus [...] przymędrszy [...] przygorszy etc. Kn 869-870.
patrz: PRZYGORSZY
– Postrzygám owcé/ sukno [...] Strzygą/ i. ochotnié iedzą/ nisko przygryzáią. Kn 792.
patrz: PRZYGRYZAĆ
– Ugryznąć/ Praerodere pampinos: cacumina feminum [...] Przygryznąć. Kn 1182.
patrz: PRZYGRYZNĄĆ, PRZYGRYŹĆ
– Przyiaciélskié/ v. Po przyiaciélsku Kn 873.
patrz: PRZYJACIELSKIE, PRZYJACIELSKO
– Przypasam zboże/ Depasco segetes [...] Przygryzam/ przyiadam/ podstrzygam. Kn 880.
patrz: PRZYJADAĆ
– Szczypię kogo słowy/ tr. szkáluię/ dáię szczudłék [...] Meo ludo me lamberas [...] przekęsuiész. Admordeo. Vt admomordi hominem! Kn 1110.
patrz: PRZYKĘSOWAĆ, PRZYKĘSYWAĆ
– Przykopáć [...] Affodere agro nostro cespitem vicini [...] Przykopem rowem/ kopániém viąć gruntu sąsiéckiego. Kn 875.
patrz: PRZYKOPAĆ
– Przykruszyć/ Przydrobić. Adfriare, Varro. Item alius aliud (tritico) adfriat aut adspergit, vt Cretam aut absinthium. Kn 876.
patrz: PRZYKRUSZYĆ
– Przykrzęnie się komu/ Vexatio alicuius [...] Odium [...] Tundendo atq; odio denique effecit senex [...] vide Szkodá. Kn 876.
patrz: PRZYKRZENIE SIĘ, PRZYKRZENIE SIĘ, PRZYKRZYNIE SIĘ
– Przykrzykam/ v. Krzykániem poświadczam. Kn 876.
patrz: PRZYKRZYKAĆ
– Náchudł/ náchudło mu/ nápléśniał/ nábladł/ násiwiał/ nádrabił lásowi/ nádbiegł koniowi/ nápsował miéczá/ nákwáśniał/ przykwáśnieyszy. Kn 453.
patrz: PRZYKWAŚNY
– Przylipam/ lnę/ przylnąć. Adhaereo, Plini. Adomnem contactum adhaerens bitumen [...] Przylépić się/ przyszyć/ przylnąć do kogo. Kn 877.
patrz: PRZYLEPIĆ SIĘ
– Przyłáżenie/ przylezienie. Allapsus. Kn 876.
patrz: PRZYLEZIENIE
– Przylizowáć się/ v. Przypochlebiam się komu. Kn 877.
patrz: PRZYLIZOWAĆ SIĘ
– Przyłażenie/ przylezienie [...] Allapsus serpentium timet ales. Kn 876.
patrz: PRZYŁAŻENIE
– Przyczyniácz czégo/ Amplificator dignitatis. Adiunctor prouinciae [...] Przyłaczyciel [...] przydawcá. Kn 870.
patrz: PRZYŁĄCZYCIEL
– Przyłbicznik/ co robi przyłbicé Kn 877.
patrz: PRZYŁBICZNIK
– Przyłgáć co./ Honestius dices: Przydáć. v. suprá Przydáie co w-mowié. Kn 877.
patrz: PRZYŁGAĆ
– Przyłgáć się/ similiter est fere vulgi verbum. [...] Przypochlebiam się komu/ Wkradam się w-kogo. Kn 877.
patrz: PRZYŁGAĆ SIĘ
– Przyłudzánie/ v. Łákocęnie/ Wabięnie. Kn 877.
patrz: PRZYŁUDZANIE
– Przyciemniéyszy/ vel przyciemniéyszym. Subobscurus [...] Non adeo clarus [...] przymędrszy [...] przygorszy. Kn 869-870.
patrz: PRZYMĄDRY
– Przymięższym głos/ Grauiusculus sonus […]. Kn 878.
patrz: PRZYMIĄŻSZYM, PRZYMIĘSSZYM, PRZYMIĘZSZYM, PRZYMIĘŻSZYM, PRZYMIĘŻSZYM
– Przymięszawam. Przymięszywam czégo do czégo. Kn 878.
patrz: PRZYMIESZAWAĆ, PRZYMIESZAWAĆ, PRZYMIESZOWAĆ, PRZYMIESZYWAĆ, PRZYMIĘSZAWAĆ, PRZYMIĘSZOWAĆ, PRZYMIĘSZYWAĆ
– Pomorski/ przymorski. Maritimus. Kn 769.
patrz: PRZYMORSKI
– Pomorze/ appellatiuum, przymorze. Maritima ora. Kn 770.
patrz: PRZYMORZE
– Przymówká/ Przymawiánie/ Vszczypék/ Sczypánie/ Przyćinánie/ Szczudłék/ Vellicatio [...] v. Przygáná. Kn 879.
patrz: PRZYMÓWKA
– Przymuszęnie/ Mus/ Niéwola [...] Necessitas Kn 879.
patrz: PRZYMUSZENIE, PRZYMUSZĘNIE
– Niáprzymużony/ Nié przy pięniądzách, niápięniężny/ iést ábo iéstem. Niéprzypráwny/ béz przysády, niémięszány/ niéodmięniony/ niéodráżony. Kn .
patrz: PRZYMUŻONY
– Przymykám czégo/ Admoueo aliquid [...] Affero, adfero. Kn 879.
patrz: PRZYMYKAĆ
– Przynáwek rybá morska/ ábo Głębik. Pompilus [...] Piscis pelagius sine squamis Kn 879.
patrz: PRZYNAWEK
– Posłániéc/ poséł prywatny/ okurent. Nuntius, Plaut. Aduenit ad me a viro nuntius [...] Donosiciel/ Przynosiciel. Kn 785.
patrz: PRZYNOSICIEL
– Przyięcie miédzy urzad/ przywzięcie/ przyobranie do rady/ miédzy kolegi/ spółurzędniki. Kn 874.
patrz: PRZYOBRANIE
– Przyochędożyć/ v. Zdobię. Kn 880.
patrz: PRZYOCHĘDOŻYĆ
– Tréfunkowy/ z-trefunku przypadły. Fortuitus concursus [...] Fortuitus euentus [...] Ktory się náwinął/ ábo/ Jako się kto náwinął. Kn 1153.
patrz: PRZYPADŁY
– Przypátruiący się/ Speculator naturae [...] Przypatrownik/ vel Przypátrzyciel [...] Contemplator caeli, caelestium [...] Pátrzáczé. Kn 881.
patrz: PRZYPATROWNIK
– Przypátruiący się/ Speculator naturae [...] Przypatrownik/ vel Przypátrzyciel [...] Contemplator caeli, caelestium [...] Pátrzáczé. Kn 881.
patrz: PRZYPATRZYCIEL
– Przypiékle/ v. Otchłań piékiélna. Kn 881.
patrz: PRZYPIEKLE
– Przypilnowáć/ przypilowáć/ przyyrzeć czégo. Aduigilare alicui rei. Kn 881.
patrz: PRZYPILNOWAĆ, PRZYPILOWAĆ
– Przypisánie/ Przypisék. Adscriptio [...] Paragraphe [...] Attributio honoris [...] Przyczytánie/ oddawánie/ przypisowánie. Kn 881.
patrz: PRZYPISOWANIE, PRZYPISYWANIE
– Przypłákiwam/ popłákiwam. Affleo. Kn 882.
patrz: PRZYPŁAKIWAĆ
– Przypochlebiánie się/ [...] adulatio subdola instar simiae. Kn 882.
patrz: PRZYPOCHLEBIANIE SIĘ, PRZYPOCHLEBOWANIE SIĘ
– Przypodobywánie/ Podobieństwá wyráżánie. Assimulatio. Kn 882.
patrz: PRZYPODOBYWANIE
– Przypołudnicá/ Przypółnicá. Cacodaemon meridie apparens feminae habitu. Kn 882.
patrz: PRZYPOŁNICA, PRZYPÓŁNICA
– Przypołudni/ Przypołudniowy/ v. Odwiéczorny. Kn 882.
patrz: PRZYPOŁUDNI, PRZYPOŁUDNIOWY
– Przésypiánie się poobiédnie/ sen/ ábo spánie przypołudniowe. Meridiatio [...] Somnus infititius meridie. Kn 859.
patrz: PRZYPOŁUDNI, PRZYPOŁUDNIOWY
– Przypołudnicá/ Przypółnicá. Cacodaemon meridie apparens feminae habitu Kn 882.
patrz: PRZYPOŁUDNICA
– Przypominácz/ [...] Intimator [...] Memorator casus tui. Kn 882.
patrz: PRZYPOMINACZ
– Przypowiészczam/ Cito reum iam antea damnatum ad satisfaciendum. Kn 883.
patrz: PRZYPOWIESZCZAĆ
– Przypozywánie/ Reuocatio alicuiusad citationem elapsam. Kn 883.
patrz: PRZYPOZYWANIE
– Przyprzęgam/ Adiugo. Kn 884.
patrz: PRZYPRZĄGAĆ, PRZYPRZĘGAĆ
– Przypsnęło/ Adcorporata est cutis quae intumuerat. Kn 884.
patrz: PRZYPSNĄĆ
– Látorośl zostáwiona przy wyciętych. Przypustká [...] Palmes subsidiarius, praesidiarius, resex. Kn 352.
patrz: PRZYPUSTKA
– Przypyszniéyszym/ Subarrogater. Kn 884.
patrz: PRZYPYSZNY
– Przyrodność/ Cognatio rerum distantium naturalis [...] vide Powinowáctwo. Kn 885.
patrz: PRZYRODNOŚĆ
– Wypróżniáć się/ iáko źwierzętá czynią. honestius dicitur ná stoléc iść/ stoléc mieć: Czynić sobie wczás ambiguum est. Potrzébę przyrodzoną odpráwowáć etiam ambiguum, quia duplex est vt diximus, Ná dwór máły. Ná dwór wielki. Oletum facere [...]. Kn 1326.
patrz: PRZYRODZONY
– Afékt przyrodzony/ vide Miłość. Kn 4.
patrz: PRZYRODZONY
– Przyrok/ v. Urok. Kn 885.
patrz: PRZYROK
– Przyrównánie/ Przyrównywánie [...] Comparatio [...] v. Równánie. Kn 885.
patrz: PRZYRÓWNYWANIE
– Przyrychléyszym/ vide Wczás 2. Kn 885.
patrz: PRZYRYCHŁY
– Przyryká krowá/ Ozywa się. Admugit femina tauro. Kn 885.
patrz: PRZYRYKAĆ
– Przyrywam płónkę/ krzáczek/ ziéle. Vello ab radice. Kn 885.
patrz: PRZYRYWAĆ
– Poryzam/ [...] Adhinnit equus equo [...] Przyryza. rże do koniá. Kn 781.
patrz: PRZYRYŻAĆ
– Przyrządzam co/ v. Opátruię potrzébámi. Kn 885.
patrz: PRZYRZĄDZAĆ
– Przyrządzam się do czégo/ v. gotuię się ná co. Kn 885.
patrz: PRZYRZĄDZAĆ SIĘ
– Przyrządzenie/ vide Opátrzenie. Kn 885.
patrz: PRZYRZĄDZENIE
– Opátrzony w co/ gotowy. Instructus [...] Firmus ab equitatu [...] Apparatus [...] przyrządzony/ opátrzony potrzébámi. Kn 630-631.
patrz: PRZYRZĄDZONY
– Przyrzecze/ Amnensis locus, regio, vrbs. Kn 885.
patrz: PRZYRZECZE
– Przyrzeczny/ [...] Amnicola [...] Amnensis vrbs Kn 884.
patrz: PRZYRZECZNY
– Przyrzéczenie/ ábo przyrzykánie komu/ Obiátnicá. Kn 885.
patrz: PRZYRZEKANIE, PRZYRZYKANIE
– Szczery/ [...] nié przysádny/ béz przymięszánia. Sincerus [...] Szczere plotki. Kn 1107.
patrz: PRZYSADNY
– Przyskępszem/ Auidior aliquantùm ad rem […]. Kn 888.
patrz: PRZYSKĘPSZEM, PRZYSKĘPSZEM, PRZYSKĘPSZYM
– Przyskwieram komu/ v. Nálegam/ Dokuczam/ Nácieram 2. Kn 888.
patrz: PRZYSKWIERAĆ
– Przysłábszy/ Subdebilis […]. Kn 888.
patrz: PRZYSŁABSZY
– Słodźiuchny/ vulgò Latinè redditur: Dulciculus […] sed vox haec cùm sit diminuens, sonat subdulcem, vel aliquantùm dulcem, (słodkáwy, przysłodszem) […]. Kn 1019.
patrz: PRZYSŁODSZEM, PRZYSŁODSZYM, PRZYSŁODSZYM
– Przysłodszy/ Subdulcis [...]. Kn 888.
patrz: PRZYSŁODSZY
– Náchudł [...] przysłońszym/ násłoniał niéco... Kn 453.
patrz: PRZYSŁONY
– Przysposobiciel/ Adaptator. Kn 889.
patrz: PRZYSPOSOBICIEL
– Przystáié co do ściany/ Adhaereo alicui, vel ad aliquid: adhaeresco [...]. Kn 889.
patrz: PRZYSTAWAĆ
– Przystáię do kogo/ Descendo in partes alicuius [...]. Kn 889.
patrz: PRZYSTAWAĆ
– Przystaię na co/ Eo in sentantiam alicuius [...]. Kn 889.
patrz: PRZYSTAWAĆ
– Przystáię do iákiégo páná służyć/ robić [...] Przymuię v kogo służbę. Addico me alicui [...] Rządzę się v kogo. Kn 889.
patrz: PRZYSTAWAĆ
– Przystoyny/ Decens color [...] Congruens [...] Consentaneus [...]. Kn 890.
patrz: PRZYSTOJNY
– Przystroić kogo/ v. Zdobię/ Piękrzę. Kn 890.
patrz: PRZYSTROIĆ
– Przystrzegam miáry/ powinności/ roskazánia/ Teneo medium, mediocritatem, decorum Kn 890.
patrz: PRZYSTRZEGAĆ
– Záchowánie czégo/ przystrzegánie. Obseruatio. Kn 1360.
patrz: PRZYSTRZEGANIE
– Przysurowszy Kn .
patrz: PRZYSUROWY
– Przéznáczęnie/ v. Znák pogody/ niépogody. Znák przyszłego. Kn 864.
patrz: PRZYSZŁE
– Przyszpétniéyszym/ Subturpis: Subturpiculus. Turpicula res. Kn 891.
patrz: PRZYSZPETNY
– Szrubuię [...] Cochleam verto [...] Clauo capreolatim friato affigo. Przyszrubowáć. Kn 1122.
patrz: PRZYSZROBOWAĆ, PRZYSZRUBOWAĆ, PRZYŚRUBOWAĆ
– Smiesznié/ Ridicule [...] Non irridicule quidam dixit [...] Przyśmieśniéyszym. [...] v. Zartownié/ uciesznié. Kn 1033.
patrz: PRZYŚMIESZNY
– Pochlebcá/ pochlebnik. Assentator: adulator [...] Palpator [...] Arrifor diuitum [...]. Przyśmiewcá. Kn 724.
patrz: PRZYŚMIEWCA
– Przyświetniéyszy/ Sublustris. Kn 891.
patrz: PRZYŚWIETNY
– Przytaczánie/ v. Przywodzenie. Kn 891.
patrz: PRZYTACZANIE
– Przytrudniéyszym/ Subdifficilus […]. Kn 891.
patrz: PRZYTRUDNIEJSZYM
– Komonicá swoyska/ Lipká/ Przytulia/ Otylia/ Nostrzék máły. Lotus vrbana, Matthiol [...] Melilotos communis; Sertula communis, Siren. Trifolium caballinum Offic. Kn 294.
patrz: PRZYTULIA
– Przywalam co/ Obruo aliquid [...] Adobruere arbores terra [...] Superobruere aliquem congestis armis [...] Ruinam super aliquem impello [...] Obtritus pondere terrae [...]. Kn 891.
patrz: PRZYWALAĆ
– Przywalam kámięń do kąd. Admolior rupem [...] Adoluere totas vlmos focis [...] Adoluere aliquid ad ignem [...]. Kn 891.
patrz: PRZYWALAĆ
– Przywáchrolić się [!]/ Obrepere. v. Przybłąkáć Kn 891.
patrz: PRZYWARCHOLIĆ SIĘ
– Przywárty/ [...] Semiclausae portae. Kn 891.
patrz: PRZYWARTY
– Słowo Łácińskie ábo Polskie nic nié znáczące pęwnego ábo z-áféktu iákiego naglé wymowione/ ábo trudne do własnego wykłádu. [...] Kum/ puk/ plásk/ bá/ terefere/ sidłu widłu/ fáráfamfa/ krzętu wętu/ bziu/ fiu [...] Lélom polélom/ máterklasy/ onáczyć/ przywąchrolić... Kn 1022-1023.
patrz: PRZYWĄCHROLIĆ
– Wypráwá córki/ Przywianék. Dotalia dona: super dotem aliqua accepta. Kn 1325.
patrz: PRZYWIANEK
– Przywięzuiący/ Alligator [...] przywięzácz przywięziciel... Kn 891.
patrz: PRZYWIĘZACZ
– Przywięzuiący/ Alligator [...] przywięzácz przywięziciel... Kn 891.
patrz: PRZYWIĘZICIEL
– Przywiléiowáć/ Przywiley dáć/ v. Vprzywiléiowáć. Kn 892.
patrz: PRZYWILEJOWAĆ
– Przywoziciel/ Aduector. Kn 893.
patrz: PRZYWOZICIEL
– Odwrotny/ przywrotny. Reuocabilis [...] reciproca argumenta. Kn 611.
patrz: PRZYWROTNY
– Przywróciciel/ Vindex libertatis. Restitutor salutis meae [...] Przywróciciélká. Kn 893.
patrz: PRZYWRÓCICIELKA
– Przywrótny/ Restitutorius [...] v. Odwrótny I. Kn 893.
patrz: PRZYWRÓTNY
– Przywiera potráwá/ Przywrzáłá. Aduritur cibus. Kn 891.
patrz: PRZYWRZEĆ
– Przywyż/ podwyż/ przywyższem. Altiùs tollere se à terra […] Altiusculè […]. Kn 893.
patrz: PRZYWYŻSZEM, PRZYWYŻSZYM, PRZYWYŻSZYM
– Przywyższy/ Altiusculus calceus […] Altiuscula calceamenta […]. Kn 893.
patrz: PRZYWYŻSZY
– Przyźimniéyszy/ Subfrigidus. Frigidulus […] Frigidiusculus […]. Kn 894.
patrz: PRZYZIMNIEJSZY
– Przyźimniéyszym [...] Subfrigide [...] transtulit dicens: Minutè et subfrigidè [...]. Kn 894.
patrz: PRZYZIMNIEJSZYM
– Przyzwalácz/ Assensor. Kn 894.
patrz: PRZYZWALACZ
– Przyzwoicié/ Competenter consulere patri & filiae [...] Competentissime videor vsus [...] Congruenter, conuenienter naturae viuere [...]. Kn 895.
patrz: PRZYZWOICIE, PRZYZWOITO
– Proporcya [...] Przyięmność/ piękność z-wiélu części/ ábo rzéczy róznych przyzwoicié złożonych pochodząca [...]. Kn 824.
patrz: PRZYZWOICIE, PRZYZWOITO
– Przyzwoity/ Consentaneus: Naturae aliquid consentaneum: lex consentanea: literarum genus his temporibus consentaneum: consentaneum tempori, personae aliquid. Accommodatum aliquid naturae: ad naturam. [...] Przynaléżyty/ porządny/ własny sędzia [...]. Kn 895.
patrz: PRZYZWOITY
– Przyzywácz/ Accersitor [...] Záproszonych przyzywácz. Kn 895.
patrz: PRZYZYWACZ
– Cébulá psia/ vide Psia cébulá. Kn 59.
patrz: PSI
– Pśi/ (adiectiuum) Caninus [...] Kn 895.
patrz: PSI
– Psiá cébulá/ Szpilanká/ Podéyrzon żołty. Bulbus vomitorius [...]. Kn 895.
patrz: PSI
– Psi rumięn/ Cytanthemis [...] Cotula foetida [...] Camomilla foetida [...]. Kn 895.
patrz: PSI
– Szpilanká/ v. Psia cébulá. Kn 1121.
patrz: PSI
– Czarnopstry/ Pstrzenie czarnem Kn .
patrz: PSTRZENIE
– Pszczélnik/ miésce gdzié ulé stoią/ ulownicá: á gdzié się pszczoły pásą/ Pásiéká. Kn .
patrz: PSZCZELNIK
– Pszonák/ v. Gorczycá polna Kn 898.
patrz: PSZONAK
– Ptásznictwo/ v. Myślistwo ptásze. Kn 898.
patrz: PTASZNICTWO
– Ptásznictwo/ karmienie ptakow. Cohortalis ratio. Kn 898.
patrz: PTASZNICTWO
– Ptásznik/ ábo ptászyniéc gdzié ptaki chowáią domowe [...] klatka ptásza [...] Ptászyniéc. Kn 898.
patrz: PTASZYNIEC
– Ptyzáná/ Tyzánná/ wodá z-ięczmieniá wárzonego/ ábo moczonego. Ius ptisanae [...] decoctae vel maceratae Kn 899.
patrz: PTISANA, PTISANNA, PTYSANNA, PTYZANA, PTYZANNA
– Budowniczego publicznego vrząd/ Lunárstwo/ Aedilitas: aedilitium munus, Cicer. Cura aedium sacrarum & priuatarum [...]. Kn 51.
patrz: PUBLICZNY
– Chuchánie/ chuchnięnie/ [...] Afflatus [...] Necare afflatu aliquem. Inhalatus oris [...] Puchánie. Kn 72.
patrz: PUCHANIE, PUHANIE
– Puchliná chorbá/ Hydrops [...] Aqua intercus [...] puchnięnie [...] Tumor assurgens. Kn 899.
patrz: PUCHLINA
– Puchliná chorbá/ Hydrops [...] Aqua intercus [...] puchnięnie [...] Tumor assurgens. Kn 899.
patrz: PUCHNIENIE
– Puklat wozowy/ Tympanum [...] Tegumenta semisphaerica, testudinesq; vehiculorum [...] Łub wozowy korytkowáty. Kn 900.
patrz: PUKLAT
– Sklép z-puklerzow/ pokrycie puklerzáne. [...] consero clypeos, consertis clypeus pugno. Kn 900.
patrz: PUKLERZANY
– Puklerznik/ co robi puklerzé [...] Clypeorum faber. Kn 900.
patrz: PUKLERZNIK
– Puklerznik/ noszący puklerz. Clypeatus. Kn 900.
patrz: PUKLERZNIK
– Námiękam/ Fraceo, fracesco [...] Fermentescit terra, fere idem apud Plin. v. Puchlniéię [...] Námakam. Kn 466.
patrz: PULCHNIEĆ
– Purchátká/ purchawká [...] Fungus rotundus fuligine plenus Kn 901.
patrz: PURCHATKA, PURCHAWKA
– Iápurt/ purt [...] Malus agrestis, poma ferens grandia, semper virentia, infuania. Ilicem aliqui reddunt inepte. Kn 235.
patrz: PURT
– Pustołká/ Tinunculus [...] Cenchris Kn 901.
patrz: PUSTOŁKA
– Pustoszyciel [...] Pustosząca. Populatrix [...] pustoszycielká. Vastatrix luxuria. Kn 902.
patrz: PUSTOSZYCIELKA
– Pustoszeniu podlégły. Populabilis [...] Vastatorius [...] Pustoszeniu służący/ Pustoszący [...] pustyniowy/ z-drzew ná puszczy rostących. Kn 902.
patrz: PUSTYNIOWY
– Pyszczę w-ziemi/ ryié ziemie świnia [...] Pyszczę/ gmerzé chłop w-roli/ orzé márnié. Kn 904.
patrz: PYSKAĆ
– Pysklę się czym/ [...] Contamino, spurco manus contactu rei sordidae [...] Ja się tym ábo tobą niéchcę pyskłáć. ábo: Ja zá niégodną rzécz sobié poczytam ábym ták podłemu chłopu szkáluiącemu mię miał odpowiádáć. Kn 903-904*.
patrz: PYSKLAĆ SIĘ, PYSKLAĆ SIĘ, PYSKŁAĆ SIĘ
– Gmerzę/ vide Grzebię w piasku/ Pyszczę/ Szperam. Kn 195.
patrz: PYSZCZEĆ
– Pyszno/ nádęcie/ buczno. Superbé, intoleranter, infolenter Kn 904.
patrz: PYSZNIE, PYSZNO
– Pysznomowność/ Superbiloquentia. Kn 904.
patrz: PYSZNOMÓWNOŚĆ
– Pytélnyk/ pytlowy młynarz. Pollintor [...]. Politor [...]. Pollinctorem [...]. Kn 905.
patrz: PYTLOWY
– Rá-bárbarum abo Réubárbarum. Rum Turéckie. [...] vide Rá-pontyk. Kn 905.
patrz: RABARBARUM, RABARBARUM, RABARUM, REUBARBARUM, REUBARBARUN, REUMBARBARUM
– Rádlicá/ [...] Aratrum in superficie agrum proscindens. Kn 908.
patrz: RADLICA, RADLICA, REDLICA
– Przéorywam rolą/ Odwrácam/ Rádlę. Repastono agrum, cum cultus consenuit. Kn 850.
patrz: RADLIĆ
– Rádlę/ v. Przéorywam. Kn 908.
patrz: RADLIĆ
– Rádło/ [...] Vomer aratri leuioris, quod secundae arationi seruit, [et] saepéferramento caret, vt inRussia, Lituania. Kn 908.
patrz: RADŁO, RADŁO, REDŁO
– Wrotycz Włoska/ v. Rádostká. Kn 1289.
patrz: RADOSKA, RADOSNKA, RADOSTKA, RADOSTKA
– Rádostká ziéle/ Wrotycz Włoska. Heliochrysos, f. Heliochrtsum. Kn 908.
patrz: RADOSKA, RADOSNKA, RADOSTKA, RADOSTKA
– Wésoły/ (actiuè) wéséle czyniący/ rádosny/ vwéséláiący. Kn 1236.
patrz: RADOSNY, RADOSNY, RADOŚNY
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki / gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia Kn 668.
patrz: RADYKI
– Ráność/ ráne rodzęnie. [...] Praecox maturitás. Festinata maturitas, [...]. Kn 910.
patrz: RANOŚĆ
– Nicé/ [...] Facies vel superficies vestis interior, vide. Ná ręby. Kn 489.
patrz: RĄB
– Obrąbiam/ obrębuię/ ręby czynię ábo owrębuię/ obrownywam/ rowem/ szwem/ etc. brzeg iákiey rzéczy otaczam. Margino [...] Censores vias sternendas marginandasque locauerunt [...] Crepidine aliquid còérceo [...] Crepidinis obiectu frangere [...] Statuminare vtriusq; fossae oram lapidibus [...]. Kn 571.
patrz: RĄB
– Rąbánié dréw/ (munus) Caudicalis prouincia [...] Te cum securi, caudicali praeficio prouinciae. Ciébie czynię dréwniczem/ dáięć vrząd nádedrwy/ ábyś ie rąbał. Notum est autem, prouinciam pro munere vsurpari etiam apud [...] Caedes lignorum [...]. Kn 905.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Rzéżniczy wárstát/ gdzié biią rzeź/ opráwuią/ mięso rąbią/ kutlof. Rzéźnicá/ optimè diceretur. vt piwnicá/ kramnicá/ młynicá/ ozdnicá. Laniena [...] Taberna lanigna [...] Lanionia mensa [...] Lanea [...] Laniarium [...] Criobolium [...]. Kn 971.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Zrąbić co/ à Rąbię. Contruncare [...] v. Rąbam. Kn 1450.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Siékam/ v. Rąbam. Kn 995.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Rąbam idem cum Rąbię/ siékę lás/ drwá/ mi[ę]so/ wołu/ iésiotrá/ wiélorybá/ etc. Siékám. Secare ac diuidere animal [...] Diuidere aliquid securi [...] Concido securi ligna [...] Caedere saginam [...] Caedere syluam [....] Caedere arbores [..] Scindere quercum [...] Caedere vineta [...] Seco in frusta [...] Proseco exta [...] Proscindo quercum ferro [...] z-rąbać/ z-siékáć/ przésiékáć. Kn 905.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Drobię co/ drobno dziélę/ ábo rąbię/ Minutatim comminuo, concido aliquid; minutè & minutim concido [...] Concido minutiùs aliquid; concido numeros [...] Concido rationem dicendi per minutas rerum particulas [...] Carpo orationem minutioribus membris [...] Carpo exercitum in multas paruasq; partes [...] Frango in micas [...] Adfrio aliquid [...]. Kn 148.
patrz: RĄBAĆ, RĄBAĆ, RĘBAĆ, RUBAĆ
– Dréwny/ do dréw/ [...] siékiérá rąbálna: do rąbánia dréw/ Lignarius [...] Tignarius, etiam potest dici voce Cicer. Kn 148.
patrz: RĄBALNY
– Rąbánié/ siékánie (actio) Consectio arborum ad calfaciendum, ad nauigandum [...] Caesio arborum [...] Caesura tempestiua arborum [...] Scissus inateriae [...] Succisio lignorum [...]. Kn 905.
patrz: RĄBANIE, RĄBANIE, RĘBANIE
– Siékánie/ Sectura [...] Sectura formantur (callaides gemmae) alias fragiles. łupániem hîc propriè sonat. Concisura. sed aliter Seneca vsurpauit. Desectio stramentorum pecori vtilis [...] posiékánie/ ábo posiékána słomá [...] v. Rąbánie. Kn .
patrz: RĄBANIE, RĄBANIE, RĘBANIE
– Dréwny/ do dréw/ [...] siékiérá rąbálna: do rąbánia dréw/ Lignarius [...] Tignarius, etiam potest dici voce Cicer. Kn 148.
patrz: RĄBANIE, RĄBANIE, RĘBANIE
– Stół kuchenny do rąbánia mięsá/ ryb [...] Epicopanon [...] idem. mensa in qua conciditur [...] idem. v. Pięń 2. Kn 1069.
patrz: RĄBANIE, RĄBANIE, RĘBANIE
– Rąbánié dréw/ (munus) Caudicalis prouincia [...] Te cum securi, caudicali praeficio prouinciae. Ciébie czynię dréwniczem/ dáięć vrząd nádedrwy/ ábyś ie rąbał. Notum est autem, prouinciam pro munere vsurpari etiam apud [...] Caedes lignorum [...]. Kn 905.
patrz: RĄBANIE, RĄBANIE, RĘBANIE
– Rąbány lás [...] Caesus securi. vide Rębny. Kn 905.
patrz: RĄBANY
– Iák z płatká wywinął/ iák z rąbká [wywinął]. Vestem, supellectilem mundam et benè compositam habet. Emunctae naris homo. Omnia eius nitida, culta, concinna, benè concinnata, tersa, polita [...]. Kn 231.
patrz: RĄBEK
– Rąbek/ v. Podwiká/ Płótno cięnkie. Szátá cienka. Kn 905.
patrz: RĄBEK
– Iák z płatká wywinał/ iák z rąbká. Vestem, supellectilem mundam & benè compositam habet. Emunctae naris homo. Omnia eius nitida, culta, concinna, benè concinnata, tersa, polita [...]. Kn 231.
patrz: RĄBEK
– Cicho mowić/ rąbić/ etc. pocichu/ Summissa voce agam, tantum vt iudices audiant. Submisse dicere [...] Submisso sono [...] Submissim fabulandum [...] Voce tacita susurrare [...] Tacito passu [...] Surdis ictibus & qui non exaudiantur, arborem caedi [...] Placidè egredere, & sonitum prohibe forium. Placidè forem aperi ne crepet [...] Mutum est forum [...] Cicho ná rynku. Intus sibi canere [...]. Kn 78.
patrz: RĄBIĆ
– Régał/ régałowy árkusz/ v. Pápier régałowy. Kn 914.
patrz: REGAŁOWY
– Arkusz wiélki régałowy/ v. Papier régałowy. Kn 9.
patrz: REGAŁOWY
– Iák z réiéstru/ z tábulatury chodzi/ czyni. Homo palaestrae institutus: homo é palaestrae, Decori per quàm studiosus. Omnia accuratè, decenter, exactè [...] agit: In omnibus actionibus concinnus et elegans est [...]. Kn 231.
patrz: REGEST, REGESTR, REGESTR, REGESTRZ, REGIESTR, REJEST, REJESTR
– Rębny lás/ Caedua sylua [...] qui caedi securi potest, rębny. Kn 913.
patrz: RĘBNY
– Násmarowano mu ręce/ Idem Przédárowano go/ v. infrà. Kn 475.
patrz: RĘKA
– Szubiénicznik/ wisiéléć [!][...] Nostri per probrum dicunt talibus: Byłeś w-katowskich rękách. Kn 1126.
patrz: RĘKA
– Rękawicá/ Manica [...]. diminut. Rękawiczka. Kn 915.
patrz: RĘKAWICZKA
– Dobyték/ vide Robotne bydło. Kn 129.
patrz: ROBOTNI, ROBOTNY, ROBOTNY
– Chłop gruby/ robotny/ Petrones et rupices [...] vide Chłopstwo. Kn 66.
patrz: ROBOTNI, ROBOTNY, ROBOTNY
– Ból rodzących/ [...] dolor parturientis. Kn 41.
patrz: RODZĄCA
– Barszcz włoski/ Rodźienieé[!]/ Melamphyllon [...] Paederos [...] Acanthus laeuis [...]. Kn 15.
patrz: RODZIENIEC, ROZDZIENIEC, ROZDZIENIEC
– Ostrożka ziele/ Brunatek/ Modrzeniec rogaty. Kn 645.
patrz: ROGATY
– Pyszczé w-zięmi/ ryié zięmię świniá. Rostro sus terram ruit [...] Transfertur et ad homines. Pyszczé/ gmerzé chłop w-roli/ orzé márnié. Rostro [...] rostrare vomere superiora terrae [...]. Kn 904.
patrz: ROLA
– Rumiány/ Rubens nupta [...] Sanguinolentus [...] Rubore suffusus [...] Porphyriacae genae [...] Rubeus color [...] Roseus color [...] Purpureus color [...] Burrus [...] Rumięnione. Kn 958.
patrz: ROMIANY, RUMIANNY, RUMIANY, RUMIANY, RUMIENNY, RUMIONY
– rosołowa béczułká Kn 1016.
patrz: ROSOŁOWY, ROSOŁOWY, ROSSOŁOWY
– Buntowny/ rosterkliwy/ burzliwy tr. Seditiosus [...] Factiosus [...] Turbidus homo [...] Turbidi & concitati motus animorum [...] Tumultuosus miles [...] Tumultuosa concio, sententia [...] Factionarium Turneb. ex epigram: prisco. Turbulentus [...] Nouis rebus studet [...] Discordialis. Kn 53.
patrz: ROSTERKLIWY
– Kopyt rozdwoionych bydlę. Bisulcus [...]. Kn 301.
patrz: ROZDWOJONY
– Rozlegánie się głosu/ rozgłos. Discussio vocis, [...] Quem in dolio cantantis vox per totum cum quadá disscussione percurrit ac resonat. [...] Kn 945.
patrz: ROZGŁOS
– Rozgłoszęnie/ głoszęnie/ rozpowiádánie. Rumigeratio [...] [Vulgatio. Diuulgatio] Kn 944.
patrz: ROZGŁOSZENIE
– Rozlegánie się głosu/ rozgłos. Discussio vocis, [...] Quem in dolio cantantis vox per totum cum quadá disscussione percurrit ac resonat. [...] Kn 945.
patrz: ROZLEGANIE SIĘ
– Lupus est in fabula [...]. Lupus est in sermone. O wilku iést rozmowá/ sed et gadká nos discimus. o tym iést gadká/ i. gadánie. Kn 948.
patrz: ROZMOWA
– Pospościeram [!] co [...] Carbasus intenta theatris, rospostárte/ rospięte płótno nád. Disterno [...] Humi quidpiam distratum erat. Kn 931.
patrz: ROZPOSTARTY
– Kompozycya/ aliter. v. Rospráwá. Vgodá. Kn 295.
patrz: ROZPRAWA
– Rospráwá/ Transactio 1 C. pro omni actu quo concordiae initur, vel ab obligatione receditur. Decisio [...]. Kn 931.
patrz: ROZPRAWA
– Rosprawiánie/ rozrządzánie. Dispositus [...] Vir dispositu & prouisu rerum ciuilium peritus [...]. Kn 932.
patrz: ROZPRAWIANIE
– Rospráwnié [...] Expeditè [...]. Kn 932.
patrz: ROZPRAWNIE
– Rospráwny/ rézolut/ nié długo się námyśláiący. Vir consilij celeris: in consilijs expeditus: promptus consilio [...]. Kn 932.
patrz: ROZPRAWNY
– Rézolut aliter, i. Nié długo się námyśláiący/ vide. Rospráwny. Kn 917.
patrz: ROZPRAWNY
– Rosprostowáć/ Inflexa, curua, vel recurua dirigere. Statius dicit: Recuruare gladios situ horrentes [...]. Kn 932.
patrz: ROZPROSTOWAĆ
– Rosproszęnie/ Dispersio Consulum [...] Dispersu [...] Dissipatio pecuniae publicae, praedae [...]. Kn 932.
patrz: ROZPROSZENIE, ROZPROSZENIE, ROZPRÓSZENIE, ROZPRUSZENIE
– Rosypká/ iaem Rosypánie/ et Rosprószenié. Kn 934.
patrz: ROZPROSZENIE, ROZPROSZENIE, ROZPRÓSZENIE, ROZPRUSZENIE
– Rosproszyciel [...] Dissipator [...]. Kn 932.
patrz: ROZPROSZYCIEL
– Rosproszysty [...] Dissipabilis [...]. Kn 932.
patrz: ROZPROSZYSTY
– Rozgárdiás/ Biesiádá rospustna. Hoyne názbyt biesiády. Luxuria [...] Heluatio: circumpotatio: intempestiuum conuiuium [...] Popinatio [...] Bacchanal [...] Tripatinum: summa coenarum lautitia [...] Ná trzy zbyty. [...] Commessatio [...] Comissatio. Kn 943.
patrz: ROZPUSTNY
– Roztárgáć końmi/ Diripere equis aliquem, [...] In diuersum concitatis equis lacerare, [...] Differe in diuersa quadrigis. [...] Quadrigae distulerant in diuersa Metium. Distrahere, [...] Ita meum corpus distrahendum dabis. Discerpere. [...] Duabus admotis quadrigis alligatum corpus, equis in diuersum iter concitatis discerpere. Roztárgnięnie/ rozszárpanie drzéwy. Kn 953.
patrz: ROZTARGNIENIE
– Kłótnia/ v. Zámięszánie/ Trudność/ Burdá/ Rosterk. Kn 283.
patrz: ROZTERK, ROZTERK, ROZTYRK
– Wolny z-rodu/ Ingennus [...] v. Swobodny. Kn 1281.
patrz: RÓD
– Równo odlégłé od siébié liniie dwié długié rzeczy. [...] Parallela [...]. Kn 937.
patrz: RÓWNOODLEGŁY
– Rózgá/ lédá drzéwá. Gáłąská. Virga salicis [...] Virga arbutea. Kn 943.
patrz: RÓZGA
– Rózgá do bicia/ Virga. [...] vide Pátyczká/ Zapáliczká. Kn 943.
patrz: RÓZGA
– Rózg rzézánie/ Virgidemia. Kn 943.
patrz: RÓZGA
– Rózgá cienka/ długa/ gibka/ na wiérzchu drzéwá. Flagellum arboris vitis. Kn 943.
patrz: RÓZGA
– Rubin kamięń/ Corbunculus Amethystizon,[...] vulgo Rubinus. Kn 957.
patrz: RUBIN
– Básztá widokowa/ ruchoma/ Pegma [...] Circumforanea machina [...] Falæ [...] Confixilis machinæ sublicæ turres tabularum nexibus [...] Sublicia turris. Kn .
patrz: RUCHOMY
– Palowy/ Palaris sylua [...] Sublicius pons [...] Subliciæ turres [...] ná palách/ ná słupách/ ruchome bászty. Kn 663.
patrz: RUCHOMY
– Básztá woienna ruchoma: ábo Máchiná do murow/ [...] Ambulatoria turris [...] Subrotata turris [...] Turris mobilis [...] Oppugnatoria machina [...] vide Szopá woienna. Kn 17.
patrz: RUCHOMY
– Ruchome budowánie/ Ambulatoria porticus [...] Circumforanea domus [...] Confixilis machina [...] Subliciae turres [...] Pegma [...]. Kn 957.
patrz: RUCHOMY
– Rufiian/ Niérządnik/ co niérząd chowa. Leno, [...] Lenunculus. Lenullus. [...] Preductor, [...] Productor, [...] Lupanarius, [...] Ballio, [...] Aquariolus, [...] Conciliator, [...] Amicarius. Kn 958.
patrz: RUFIAN
– Niérządnik/ wszétécznik/ niérządu patrzący. Scortator, [...] vide Rufiian/ fryierz. Kn 524.
patrz: RUFIAN
– Koczot/ Nummus minimus. vide Pieniądz/ Item. vide Rufian. Kn 287.
patrz: RUFIAN
– Rufiiánka/ Lena, [...] Stupri sequestra, [...] Stupri conciliatrix [...]. Kn 958.
patrz: RUFIANKA
– Niérząd trzymáć/ vide Rufiiánską trzymam. Kn 523.
patrz: RUFIAŃSKA
– Rufiiáńską trzymam/ abo niérządowi drugich násługuie. Quaestuarias mulieresalo, [...] Lenocinari: alieno amori seruire. [...] Lenocinium facio, [...] Conciliaturam exerceo [...]. Kn 958.
patrz: RUFIAŃSKA
– Rufiiáński/ Lenonius, [...] Lupanaris infamia [...]. Kn 958.
patrz: RUFIAŃSKI
– Niérządu chowánie/ vide Rufiiánstwo. Kn 524.
patrz: RUFIAŃSTWO
– Rufiiáństwo/ Lenoncinium, [...] Conciliatura, [...] Introductio mulierum, [...] v. Niérząd 2. Kn 958.
patrz: RUFIAŃSTWO
– Rum/ (Nomen) v. Gruz rozwálin. Kn 958.
patrz: RUM
– Słowo Łácińskie ábo Polskie nic nié znáczące péwnego ábo z-áféktu iákiego naglé wymowione/ ábo trudne do własnego wykłádu. Effutitium verbum [...] Effutilia [...] Rum/ puk/ plásk/ bá/ terefere/ sidłu widłu/ fáráfampa/ krzetu wetu/ bziu/ fiu/ skoiárzyć. et quam plurima alia, etiam hîc aliquoties cum aliquo conatu interpretandi inserta. vt Mátułká/ Lélom polélom/ máterklasy/ onáczyć/ przywąchrolić/ etc. Kn 1022-1023.
patrz: RUM
– Rá-bárbarum abo Réubárbarum. Rum Turéckie [...] Rha-barbarum [...] Rheon [...] vide Rá-pontyk. Kn 905.
patrz: RUM
– Ra-pontyk/ Rum Moskiéwskie [...] Radix Pontica [...] Rha-ponticum [...] Rhacoma [...]. Kn 910.
patrz: RUM
– Rum/ Interiectio sonum ruinae exprimens: carent Latini et Graeci. Succidit horrisono (turris) victa fragore [...]. Kn 958.
patrz: RUM
– Rum aliter. vt, Rum czynię/ rumuię. Depulso cubitis de via (obuios) [...] Submoueo turbam [...] Submoueo concionem [...] Submoueo populum [...] Syllae descendenti in forum gladio submouetur [...] Transsiliunt in nauem vmbone obuios agentes [...] Submouere pro imperio [...] Márszałkowáć/ Rum czynić zwierzchności [...]. Kn 958.
patrz: RUM
– Gruz rozwálin/ Rum. Rudus [...] Strage semiruti muri cumulatus locus [...] Rum. Kn 214.
patrz: RUM
– Rumácyia/ prowádzęnie od práwá nákázáne [...] Migratio à iudice decreta vel decretoria. Kn 958.
patrz: RUMACYJA
– Rumiáność twarzy/ Color diffusus sanquine [...] Rubor in malis [...] Candor purpureo sanquine suffusus [...] Rubor pudorem consequitur [...] Verecundus color [...] Purpureus color oris [...] Sanquinolentus color [...]. Kn 958.
patrz: RUMIANOŚĆ, RUMIANOŚĆ, RUMIENNOŚĆ
– Bárwiczká/ rumięnidło. Pigmentum [...] Purpurissum [...]. Kn 15.
patrz: RUMIDŁO, RUMIENIDŁO, RUMIENIDŁO
– Rumięnidło/ v. Bárwiczká. Kn 955.
patrz: RUMIDŁO, RUMIENIDŁO, RUMIENIDŁO
– Rumięn/ Chamaeleon: Anthemis: Leucanthemis: Leucanthemum: Eranthemis: Chrysanthemum: Melathemum: Eranthemum [...]. Kn 958.
patrz: RUMIEN
– Psi rumięn/ Cytanthemis [...] Cotula foetida [...] Camomilla foetida [...]. Kn 895.
patrz: RUMIEN
– Czerwięnię/ rumienię twarz / ábo kogo/ Rubefacio ora [...] Rubefactus [...] In ruborem dare aliquem [...]. Kn 100.
patrz: RUMIENIĆ
– Czerwięnię się/ rumięnię się/ Rubeo [...] Mihi crede, haerere homo, rubere. Rubent auiaria baccis [...] Rubescit aurora, mare. Rubescunt stellae [...] Subrubet caelum [...] Irrubuit caelum [...] Traho ruborem [...] Rubicundum traho colorem [...] Sublucent ora misto rubore [...] Aliter rubet ignis, aliter sanguis [...] Purpurasco [...] Roseo colore fulgent flores [...] Irrubeo, irrubesco [...]. Kn 100.
patrz: RUMIENIĆ SIĘ
– Rumięnię się/ v. Czerwięnię 2. Zápala się zorza. Kn 955 [959].
patrz: RUMIENIĆ SIĘ
– Szárłatniéię/ rumięnię się iák szárłat [...] Purpuro [..] Quarta species arcus caelestis, ideò purpurat, quia. Purpurans viola [...] ad purpuram accedo. Kn 1100-1101.
patrz: RUMIENIĆ SIĘ
– Rumiány/ Rubens nupta [..] Sanguinolentus [...] Purpurissatae buccae [...] Rumienione. Kn 958.
patrz: RUMIENIONY
– Bárwiczká/ rumięnidło. Pigmentum [...] Purpurissum [...] Purpurissatae buccae [...] bárwiczkowáne rumienione/ à purpurisso, as. Bárwiczkuię [...]. Kn 15.
patrz: RUMIENIONY
– Wyprzątam co/ rumuię. Egero ex aliquo loco impedimenta, vasa, supellectilem & c. [...] wynosić. Erudero solum. gruz wyrzucam [...] Eruderatum solum [...] v. Vprzątam/ Wypróżniam. Kn 1327.
patrz: RUMOWAĆ
– Rumuię co/ v. Vprzątam// Wyprzątam. Kn 955 [959].
patrz: RUMOWAĆ
– Rum aliter. vt, Rum czynię/ rumuię. Depulso cubitis de via (obuios) [...] Submoueo concionem [...] Submoueo populum [...] Submouere pro imperio [...] Márszałkowáć/ Rum czynić zwierzchności [...]. Kn 958.
patrz: RUMOWAĆ
– Rumuię się/ v. Ruszam się. 2. Prowádzę się 1. Kn 955 [959].
patrz: RUMOWAĆ SIĘ
– Brzękádło rozmáite/ iáko w gałcé mosiężney: kołéczká na trzygránistych ramikách: dremlá/ Ruskie bláchy/ klépádłá/ [...] Crotalum [...] Aereum crepitaculum [...] Testarum crepitus [...] Sistrum. Kn 49.
patrz: RUSKI
– Rutgisér/ co léié mośiądzowe rzéczy/ vide Mośiądzem robiący Kn 961.
patrz: RUTGISER
– Mośiądzem ábo miédźią robiący/ mośiężnik. (u nas Konwissarzowie/ Złotnicy/ Rutgisérowie mośiądzem robią) Flator aeris [...] Aeriarus [...] Aerariorum officinae. Kn 427.
patrz: RUTGISER
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz: RYBA
– Rybá Azyáńska wyborna/ rybá Grecka z-morzá Kárpatskiego/ náwskrośłuska. Elops [...]. Kn 961.
patrz: RYBA
– Mlecz rybi/ Lactes muraenarum. Lamprid. Sueton. Iuni. Kn 417.
patrz: RYBI
– Rybna béczká Kn 962.
patrz: RYBNY
– Ryśi/ Pantherinus, [...] At [...], similis pantherae. [...] pellis pantherae. ryśia skorá. Pardalios, Plinio gemma pantherinae pelli similis. [...] Parualium, item Plinio, vnguentum odore pantherino. Kn 965.
patrz: RYSI
– Gębká miękka/ rzadka. Manon [...]. Kn 187.
patrz: RZADKI
– Biesiádnik co vcztę spráwuie/ biesiadny ábo bánkietowy rządcá/ Conuiuator. Kn 29.
patrz: RZĄDCA, RZĄDCA, RZĄDZCA, RZĄDŹCA
– Wiélki Rządcá/ Horodniczy/ Wiélgorządcá. Kn 1249.
patrz: RZĄDCA, RZĄDCA, RZĄDZCA, RZĄDŹCA
– Rządcá nawyszszy Kn 967.
patrz: RZĄDCA, RZĄDCA, RZĄDZCA, RZĄDŹCA
– Bieśiádnik co vcztę spráwuié/ biésiádny ábo bánkiétowy rządcá/ Conuiuator [...] Sciti conuiuatoris apud quem comiter accepti [...] Conditor instructorq́ue conuiuii [...] Modiperator [...] Dominus conuiuii [...] Arbiter bibendi [...] Magister bibendi [...]. Kn 29.
patrz: RZĄDCA, RZĄDCA, RZĄDZCA, RZĄDŹCA
– Rządzcá/ Rządźićiel/ Spráwcá. Rządcá nawyszszy. Rządy nawyszsze w-Rzeczypospolitey. Kn .
patrz: RZĄDZICIEL
– Rządzićielká Kn .
patrz: RZĄDZICIELKA
– Nié można rzécz/ Nié możé to byc. Non potest impetrari [...] v. Niépodobieństwo 2. Kn 506.
patrz: RZECZ
– Podobny ku dostąpieniu/ wykonániu [...] Possibilis conditio [...] Fieri potest [...] Można rzécz. Kn 743.
patrz: RZECZ
– Wolna rzécz/ v. Godziła. Kn 1279.
patrz: RZECZ
– Wiádomo iést/ wiádoma rzécz iést. Scitum est [...] Constat inter omnes [...] Exploratum est mihi [...]. Kn 1239.
patrz: RZECZ
– Budowniczy subst. Rzéczypospolitey/ kroléwski/ miéyski/ Lunár. Aedilis [...] Fabricarum Tribunus [...] Publicus [...] Aedilis plebis [...]. Kn 51.
patrz: RZECZPOSPOLITA
– Dimin. Rzemiosłko. Kn 969.
patrz: RZEMIOSŁKO
– Rzészoto [...] Reticulum iunceum [...] rzadkie śito ábo rzészoto [...] Incerniculum [...] Cribrum ruderarium [...] Mulárskie wapienne rzészoto. Vannum. [...] Cribrum quo frumenta expugnatur. Kn 970.
patrz: RZESZOTO
– Żywy/ v. Czerstwy/ Rzeski/ Swieży/ Rzétélny/ żyiący. Kn 1465.
patrz: RZETELNY, RZETELNY, ZRZETELNY, ŹRZETELNY
– Rózg rzézánie/ Virgidemia. Kn 943.
patrz: RZEZANIE
– Rzodkwiány/ Rhaphaninus: rhaphaninum oleum. [...] sed incertum de vtro rhaphani genere loquatur. [...] simili raphano [...] oleum rhaphaninum. Kn 972.
patrz: RZODKWIANY
– Sadźiéc źiele/ wodna konop'. Eupatorium vulgare, aquaticum [...] Eupatorium cannabinum [...] Cannabina aquatica [...] Trifolium cannabinum. Consolida ceruina. Origanum aquaticum. Herba Kunegundis [...]. Kn 976.
patrz: SADEC, SADZIEC, SADZIEC, SADZIEK, SZADEC, SZADZIEC
– Sák/ vide Wór/ Mieszék I. Kn 976.
patrz: SAK
– Kápá żałobna. v. Záłobá 2. Kápá ktorą bráctwá nabożne w procéssyách noszą/ Sák/ wór. Saccus cucullatus. Sagum cucullatum, et sagati cuculli familiae villaticae, apud Colume [...]. Kn 263.
patrz: SAK
– Sák/ śieć/ ćiérzęniec. Rete quod iaculum Plaut. vel reteiaculum, pleonasmo vocat. (vt, Metra verba, [...]. Lapidem silicem, [...]. Aruum agrum, [...]. Ventum turbinem, [...]. etc. [...].) Funda, [...]. quòd in orbem funditur et spargitur, [...]. Kn 976.
patrz: SAK
– Vłowić śię/ Teneri, [...]. Quae si dices, tenebere. Triuiales dicunt, Eris in sacco] i. vłowisz śię/ wpádniész w-śieć/ będźiész w-saku/ w-mátni. [...] i. tenens teneris. [...]. Captus est, [...]. [...] Captus teneor. Ego ille doctus leno paenè in foueam decidi, [...]. máłom śię nié vłowił. Videte in quos laqueos se induerit, [...]. Kn 1184.
patrz: SAK
– Kościelny/ adiect. aliter ut Kościélne Sakrámentá/ náuká/ iedność [...]. Kn 306.
patrz: SAKRAMENT
– Sákráment/ Sacramentum, est signum visibile inuvisibilis gratiae diuinae, quae homini per illud confertur ad eum sanctifi candum [...]. Kn 976.
patrz: SAKRAMENT
– Sákráment Naświetszy/ [...] Eucharistia [...]. Kn 976.
patrz: SAKRAMENT
– Zwodziciel/ zwodnik/ zwodcá Deceptor [...] v. Szálbierz. Kn 1458.
patrz: SALBIERZ, SZALBIERZ, SZALBIERZ, SZALBIRZ
– Endywia/ Mlecz sáłaciány/ Szczerbak ogrodny wiélki. Intybus, m. vel Intubus. [...] Intubum vel Intybum. Kn 171.
patrz: SAŁACIANY, SAŁACIANY, SZAŁACIANY
– Samoczwárt/ […] Tribus, quatuor comitatus […]. Kn 978.
patrz: SAMOCZWART
– Sámodźiéśięt Musis comitatus [...] Quid, quae sunt nonem. Comitatus centum, s. hominibus […]. Kn 978.
patrz: SAMODZIESIĄT, SAMODZIESIĄT, SAMODZIESIĘT
– Iarká/ iárkisz/ iára pszenicá/ krochmálna pszeńcá/ Sámopsza [...]. Kn 234.
patrz: SAMOPSA, SAMOPSZA, SAMOPSZA
– Pęcak/ al. Pęczak z-ięczmięniá/ z-orkiszu/ z-sámopszy [...]. Kn 676.
patrz: SAMOPSA, SAMOPSZA, SAMOPSZA
– Sámopsza/ Pszeńcá krochmálna. v. Iarká. Kn 978.
patrz: SAMOPSA, SAMOPSZA, SAMOPSZA
– Apérturá sámorodna/ vide Ciéczénie 2& 6. Kn 8.
patrz: SAMORODNY
– Samoczwárt [...] Samotrzeć. duobus comitatus. Kn 978.
patrz: SAMOTRZEĆ
– Samoczwárt [...] Sámowtór. Vno comitatus [...] Vno puero sum comitatior […]. Kn 978.
patrz: SAMOWTÓR
– Sápiient Akádémicki. [Bidellus Alciato. Tucholi. Custodem gymnasiorum etiam vocat Alciat. [...]. Kn 979.
patrz: SAPIJENT
– Sárdélá/ ślodków máłych rodzay. Sardina. [...] Kn 979.
patrz: SARDELA, SARDELA, SARDELLA
– Kosterow miesce/ schacká. [...] locus aleatorum, [...] Forum aelatorium [...]. Kn 307.
patrz: SCHADZKA
– Sęn/ spánie/ spik. Dormitio [...]. Kn 987.
patrz: SEN
– Sęn mnie morzy/ spać mi się chcé [...] v. Drzęmię. Kn 987.
patrz: SEN
– Sęn twárdy/ vide Niéprzébudzony. Kn 987.
patrz: SEN
– Senna nauká/ do snów wykładánia służaca [...]. Kn 987.
patrz: SEN
– [...] pomazanie przéz sęn Kn 987.
patrz: SEN
– Sęn to co śię śni/ Somnium [...]. Kn 987.
patrz: SEN
– Sęn plugáwy/ lubiéżny [...]. Kn 987.
patrz: SEN
– Sérdécznik/ sérdéczny korzęń/ Iélęni korzęń/ cźarny. [Thymboleon. Sardinica. Causimon, et Ceruaria [...]. Kn 989.
patrz: SERDECZNIK
– Sérdécznik drugi/ Gęśia stopá/ kotcza szántá. Cardiaca [...] Item Sérdécznik [...]. Kn 989.
patrz: SERDECZNIK
– Sérdécznik kámięń drogi/ Encardia seu Cardisce [...] gemma candida vna, alia viridis, tertia nigra, cordis figuram in medio exhibens. [...] Bucardia [...] Sérdécznik reddi potest. v. Turkus. Item, Telicardios, gemma colore cordis, Persis Macula dicta. Kn 989.
patrz: SERDECZNIK
– Másłok Turécki/ mákowy sok. Succus herba Ceruariae rubrae, (serdecznik) aut papaveris nigri [...]. Kn 392.
patrz: SERDECZNIK
– Sérduszko/ Corculum [...] v. Wątrobá 2. Kn 989.
patrz: SERDUSZKO
– Léśicá/ vide Sernik. Kn 358.
patrz: SERNIK, SERNIK, SYRNIK
– Sernik/ Caseale [...] Casearia taberna, in qua casei reponuntur. Kn 989.
patrz: SERNIK, SERNIK, SYRNIK
– Sernik/ [...] pensilis cophinus. [...] vas pensile in quo siccantur casei [...] Calathus pensilis siccandis caseis. Kn 989.
patrz: SERNIK, SERNIK, SYRNIK
– Łogowa/ źiélé. vide Sesam. Kn 367.
patrz: SESAM, SEZAM, SEZAM
– Sésam/ Łogowa cudzoźięmska. Sesamum, [...] Inter olera illud ponit [...] Sesama, ae. [...]. Kn 990.
patrz: SESAM, SEZAM, SEZAM
– Sésámowy/ Sesaminus [...] Sesaminum oleum. Kn 990.
patrz: SESAMOWY, SEZAMOWY, SEZAMOWY
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: SIATCZYSTY
– Siatkowy/ siatczány/ siatczysty. Reticulatus [...] siatczyste/ siátkowáte budowánie Retiales maculae [...]. Kn 991.
patrz: SIATKOWATY
– Siédmdźiéśiąt kroć/ Septuagies [...]. Kn 992.
patrz: SIEDMDZIESIĄTKROĆ
– Siédmioráko/ Septifariam diuisus [...] septempliciter. [...] Septulò, w-śiédmiornasób. Septulum, et in septuplum [...]. Kn 992.
patrz: SIEDMIORAKO
– Siédmioráko/ Septifariam diuisus […] w-śiédmiornasób. Septuplum, et in septuplum […]. Kn 992.
patrz: SIEDMIORNASÓB
– Siédmkroć/ Septies [...]. Kn 992.
patrz: SIEDMKROĆ
– Kokotliwy/ Pugnator gallus gallinaceus, [...] Pyctes gallinacerus [...] vide Gorliwy/ Siérdźisty/ Swarliwy. Kn 287.
patrz: SIERDZISTY
– Gniew/ gniewliwość/ śiérdźitość/ skłonność do gniéwánia śię (vis) Pars animi, in qua irarum exsistit ardor [...] Ira, iracundia [...]. Kn 196.
patrz: SIERDZITOŚĆ
– Sierdzęnię/ śierdźitość. Pugnacitas perdicum. [...] vide Gniewliwość. Procacitas galli rixosi [...]. Kn 996.
patrz: SIERDZITOŚĆ
– Vpór/ krnąbrność/ oćiątność. Pertinacia [...] quae haec est pertinacia? Cum pertinacia et iracundia rectè disputari non potest. [...] Peruicacia [...] Peruicax contumacia [...] gdy śię vpornié wádzą o sámicę. reddas licet, śiérdźitość/ zwádliwość/ záiuszęnie. Kn 1194.
patrz: SIERDZITOŚĆ
– Roz-iuszenie/ Pugnacitas perdicum, [...] śierdzitość/ iurność. Incentiuum acerbitatis [...]. Kn 945.
patrz: SIERDZITOŚĆ
– Sól bábia źiéle [...] Kopr Włoski [...] Rowniatki. [...] Sierpnik. Kn 42.
patrz: SIERPIK, SIERPIK, SIERPNIK, SIRPIK
– Iéleni tránk/ śierpik. Serratula [...] Flos tinctorius [...]. Kn 245.
patrz: SIERPIK, SIERPIK, SIERPNIK, SIRPIK
– Sierpik źiéle/ vide Iélęni tránk. Kn 996.
patrz: SIERPIK, SIERPIK, SIERPNIK, SIRPIK
– Wolny sobié człowiek/ v. Swobodny. Kn 1280.
patrz: SIĘ
– Niéwolny sobié/ v. Obowiązány/ Niéswobodny. Kn 540.
patrz: SIĘ
– Gołąb dziki siny/ Columba agrestis et saxatilis. Kn 200.
patrz: SINY
– Siodmak liczbá/ śiédm zámykáiąca. […] Numerus septenarius […] Ephectum […]. Kn 998.
patrz: SIÓDMAK
– Sitarz/ [...] Cribrorum texendorum artifex. Kn 998.
patrz: SITARZ
– Skaczę/ aliter. Skoczyło zboże ábo [skoczyła] cená/ poszło wzgórę/ v. Drożeię/ Cená 3. Kn 999.
patrz: SKOCZYĆ
– Szkorbut/ szorboch/ Schorbuk/ [...] scorbutus [...] dwoiáki iést/ [szkorbut] Vstny iéden/ Gniléc [...] Stomacace [...] Oscedo [...]. Drugi wnętrzny nożny/ co w nogách bywa [...] Sceletyrbe [...] Scelotyrbe. Kn 1116.
patrz: SKORBUT, SZKORBUT, SZKORBUT
– Płáw ábo ruch morski głádkoskorupy/ małże głádkiey skorupy. Conchae [...] zieiste/ zieyki [...] Chamae-leia [...] aliter Chamaeleos, Chama laeuis [...] Chamae-trachiae [...] Chamaepelorides [...] Chamaeglycymerides [...] Konchá/ Chámá [...]. Kn 708-709.
patrz: SKORUPA
– Pław ábo ruch morski bézłuskny/ i béz skorupy [...] Mollia [...] Loligo [...] Sepia [...] Polypus [...] Stella. Kn 709.
patrz: SKORUPA
– Skotarz/ skotopás/ v. Pástuch/ Pasterz. Kn 1008.
patrz: SKOTARZ, SKOTARZ, SZKOTARZ
– Skotarz/ skotopás/ v. Pástuch/ Pasterz. Kn 1008.
patrz: SKOTOPAS
– Biesiádá skromna/ Phiditia [...] Prandium caninum. Prandium abstemium [...] Castigatae dapes [...] Castigatus victus. Kn 29.
patrz: SKROMNY
– Skrzybam/ Verro, rado coenum, fimum batillo [...] Batillo stercus tollat. Kn 1010.
patrz: SKRZYBAĆ
– Skrzydłobłonisty/ błoniástoskrzydły [...] Membranis volans [...] Błonoskrzydły [...] Alites angues [...] et aliger Draco [...] Similiter błonoskrzydły/ nié pióroskrzydły. Kn 1010.
patrz: SKRZYDŁOBŁONISTY
– Skrzynká białogłowska do rupiéci/ Riscus [...] cista pelle contecta [...] v. Mácloch. Kn 1011.
patrz: SKRZYNKA
– Stróná do lutnicy/ skrzypic. drótowa stróná. Kn 1076.
patrz: SKRZYPICE
– ná niébie gwiazd złożenie skrzypicom coś podobne. Kn 1011.
patrz: SKRZYPICE
– Skrzypiczny/ do skrzypiec należący. Lirycns, [...] Lyrica carmina erant, quae ad lyram vel ad citharam recitabantur vel cantabantur. [...]. Kn 1011.
patrz: SKRZYPICZNY
– Silábizuię/ [...] ślébizuię. Kn 1093.
patrz: SLEBIZOWAĆ, ŚLEBIZOWAĆ, ŚLEBIZOWAĆ
– Słodzoná/ ślédzioná. Lien [...] Lienis. [...] Kn 1019.
patrz: SŁODZONA
– Słómiány proprie, [...] Słómny. Kn 1019.
patrz: SŁOMIANY
– Słómianká/ słómiána kadź ábo kosz/ [...]. Kn 1019.
patrz: SŁOMIANY
– Dách słomiány/ poszyćie/ Culmen [...] Kn 110.
patrz: SŁOMIANY
– Słómiány/ tr. vide Słáby. Kn 1019.
patrz: SŁOMIANY
– Słónécznicá/ chorobá szkápia. [...] Sideratio iumentorum à sole. [...] Vertigo capitis et oculorum in iumentis [...] Apiosa affectio, qua correptum iumentum micat auriculis, visu caligat, et gyrat in circulum tanquam ad molas [...]. Kn 1020.
patrz: SŁONECZNICA
– Słónécznicę ćierpiący/ Apiosus: apiosum iumentum [...] fortè ab apio, cuius aliquae species, oculorum et capitis morbis medentur [...] à sole tactus, percussus, affectus [...] Vertiginosus, vertigine laborans. Kn 1020.
patrz: SŁONECZNICA
– Słónécznik/ zegar ná słóncu vczyniony/ godźinnik ná murzé. Horologium sciothericum, al. sciathericum. Horologium solarium [...] Solarium [...] Solarium descriptu[m] quo horae declarantur. Sunt etiam horologia quae ad lunam et stellas posita horas indicant. Horologium absolutè, pro solari horologio [...] i. vmbrarum venator aut indagator. Index horarum sciothericus. [...] vmbra cum sole circu[m]acta horas indicat [...] Pelecinus vel Pelecinon [...] à forma securis. Kn 1020.
patrz: SŁONECZNIK
– Słónécznik kámięń/ Heliotropium gemma [...] quasi solem vertens, commutans. Gemma viridis est iaspidi similis, sanguineis venis distincta [...] soli opposita instar speculi defectus eius monstrat, subeuntem lunam exhibens. eadem in aquam coniecta solis fulgorem in sanguineum colorem mutat [...] Cum sole circumagi lapidem hunc aliqui asserunt. Kn 1020.
patrz: SŁONECZNIK
– Słónéczny/ Solaris annus [...] Lumen solare [...] Solstitialis herba [...] Solstitialis circulus [...] Solstitialis orbis [...] Rabidiq́ue Leonis sostitiale caput [...] Soli similis. Kn 1020.
patrz: SŁONECZNY
– Słóńcé podwóyne/ potróyne […] Sol geminatus […] quia in propinquo fere à sole visuntur, vel quia accedunt ad similitudinem solis. Nubes rotunda et splendida soli similis, caeterùm nihil habens ardoris, nam est tantùm imago solis in nube spissa vicina in modum speculi. Solent et bina fieri parelia (praeter verum solem) cum tot nubes sunt aptae ad exhibendam effigiem solis, vt et plura specula implentur ab vna imagine, et vna imago vera est, caeterae imaginum effigies sunt. Et altera nubes solu imaginem reddit, alterae imaginis: hi autem soles pluurarum indicia sunt […] Gemini soles […]. Kn 1020.
patrz: SŁOŃCE, SŁOŃCO
– Słóńcé podwóyne/ potróyne […] Sol geminatus […] quia in propinquo fere à sole visuntur, vel quia accedunt ad similitudinem solis. Nubes rotunda et splendida soli similis, caeterùm nihil habens ardoris, nam est tantùm imago solis in nube spissa vicina in modum speculi. Solent et bina fieri parelia (praeter verum solem) cum tot nubes sunt aptae ad exhibendam effigiem solis, vt et plura specula implentur ab vna imagine, et vna imago vera est, caeterae imaginum effigies sunt. Et altera nubes solu imaginem reddit, alterae imaginis: hi autem soles pluurarum indicia sunt […] Gemini soles […]. Kn 1020.
patrz: SŁOŃCE, SŁOŃCO
– Słownié/ [...] vel nié prawdźiwié. [...]. Kn 1022.
patrz: SŁOWNIE
– Słownié/ item. v. Vstnié Kn 1022.
patrz: SŁOWNIE
– Słownik/ Wokábularz. [...] [ Dictionarium vox recentiorum parum Latina, et altera minus, aut minime Latina, Vocabularium. dices potius: Lexicon, onomasticum, Graeca voce. Nomenclator, m. a multis eruditis vsurpatur, ab homine ad librum vox translata, ut aliorum liborum inscriptiones apud Graecos et Latinos. Kn 1022.
patrz: SŁOWNIK
– Wokábularz/ vide Słownik. Kn 1278.
patrz: SŁOWNIK
– Słowny co mowi á nié vczyni. Verbosus, Cicer. Verbosa simulatio. ὁ, ἡ πολυφραδής, έος. Oratione beneficus (periphrasis) Plaut. ὁ εὔπορος ἐν λόγοις. Verbo-tenus loquens, promittens. vt Cicer. loquitur. ἄχρι λόγου, vel μέχρι τοῦ λέγειν φίλος: λόγῳ οὐκ ἔργῳ δαψιλής. Słowny/ co słowá dotrzyma. v. Péwny/ Wiérny/ Trzyma komu słowo. Słowny/ z-słów złożony/ słowny pozéw/ téstáment/ dékrét. Verbalis, Carisius et Diomed. habent sensu Grammatico. Apud IC. nostrates, Citatio verbalis, etc. ὁ λεξικὸς, ὁ ῥηματικός. Nominalis gentilitas, apud Varr. vicino sensu. s. eiusdem nominis. tégoż słowá/ ábo ráczey imięnia/ názwiská powinowáctwo. At Nominalis casus apud Diomed. qui est Nominis partis. Loquelaris particula, Festo, Probo, Isidoro, quae sola non vsurpatur. sed cum alijs dictionibus composita, vt Praepositiones Inseparabiles Di, Dis, Co, et Am. Słów przydátki/ Słowne przydatki. słowom służące. Kn 1022.
patrz: SŁOWNY
– Téstámęnt słowny/ odkazánie czégo. Nuncupata voluntas, [...] Nuncupatiuum testamentum, [...]. Kn 1141.
patrz: SŁOWNY
– Słowne wyrozumięnie/ v. Wyrozumięnie litérálne. Kn 1022.
patrz: SŁOWNY
– Odpór słowny/ zbiánie abo zbićie mowy czyiey. Kn 603.
patrz: SŁOWNY
– Zámiáná słów/ Mowá nié własna. Immutatio verborum [...] Metaphora [...]. Kn 1377.
patrz: SŁOWO
– Wykład słów/ dobywánie poczatku ábo własności słów. Etymologia. [...]. Kn 1315.
patrz: SŁOWO
– Słowko/ Vocula, [...] Maleuororum voculae, [...] Verbulum, [...] Vetus Lexic. Kn 1022.
patrz: SŁÓWKO
– Audytorium/ v. Słuchálnia/ et Szkołá. Kn 10.
patrz: SŁUCHALNIA
– Słuchálnia/ salá/ miésce do słuchánia. Auditorium plenum. Kn 1024.
patrz: SŁUCHALNIA
– Słuchálny/ do słuchánia naléżący. Auditorius, [...] Kn 1024.
patrz: SŁUCHALNY
– odnoszący się do zmysłu słuchu Kn 1024.
patrz: SŁUCHOWY
– Służba [...]. Kn 1026.
patrz: SŁUŻBA
– W-miéścié iést/ Ad vrbem est. [...] Co tám ná miéścié słycháć? [...] Co w-miéścié słycháć [...] quid in ciuitate auditur? Kn 1216.
patrz: SŁYCHAĆ
– Słychány/ (oppositum Niésłychány) [...] Sub auditum cadens. Familiaris auribus meis vox [...]. Kn 1015.
patrz: SŁYCHANY
– Słyszeć o tym/ słynié co (impersonalis instar) Auditur Romae aliquid noui. Assertur nuntius. Constanti fama atque sermone omnium celebratum est. Nuntij literaeque celebrant. Percrebuit vox: persertur nuntijs omnium, literis, sermone omnium. (piszą/ powiádáią) [...]. Kn 1015-1016.
patrz: SŁYSZEĆ
– Smáruię co/ v. Námázuię. Smáruię wóz/ Perungo axes vehiculorum axyngia [...]. Kn 1029.
patrz: SMAROWAĆ, SMAROWAĆ, SZMAROWAĆ
– Smárowánie/ v. Námázywánie. Kn 1029.
patrz: SMAROWANIE
– Smárowány/ idem Násmárowány/ v. Námázány. Kn 1029.
patrz: SMAROWANY
– Smárownia, do smarowania miésce. Vctorium hypocaustum. [...] locus in balneis vbi loti vngebantur. [...] Kn 1029.
patrz: SMAROWNIA
– Smárownié/ Ferè translato vtimur, pro ochotnié/ porządnié/ rychło á dobrzé. Kn 1029.
patrz: SMAROWNIE, SMAROWNO
– Smárownik/ Vnctor [...]. communiterde quouis, et de eo qui athletas vngebat. Kn 1029.
patrz: SMAROWNIK
– Smiesznié/ Ridiculè […] Non irridiculè quidam dixit […] Subridiculè […] Przyśmieśniéyszym. Non inficetè […] v. Zártownié/ vćiesznié. Kn 33.
patrz: SMIESZNIE, SMIESZNO, ŚMIESNIE, ŚMIESZNIE, ŚMIESZNIE, ŚMIESZNO, ŚMIESZNO, ŚMIEŚNIE
– Smieszno mi to/ Mouet mihi ea res risum: Risum vix teneo […]. Kn 1033.
patrz: SMIESZNO, ŚMIESZNO, ŚMIESZNO, ŚMISZNO
– Kniát ziele/ kniéć/ káczyniéc/ Podbiał trzéci/ [...] Smirgiel. Kn 285.
patrz: SMIRGIEL
– Skárłupá/ łuská/ sczéżuiá krokodylowa. Skárłúpá smocza/ wężowa. Kn 1000.
patrz: SMOCZY
– Wąż pospolity/ ziemny v. Smok. Kn .
patrz: SMOK
– Smolarz/ co smołą polewa. [...] Pice liniens. Kn 1033.
patrz: SMOLARZ
– Smolarz/ co robi smołę. [...] Picis coctor. Kn 1033.
patrz: SMOLARZ
– Máźnicá/ státek wozowy do máźi/ Smolnicá do smoły [...] Kn 394.
patrz: SMOLNICA, SMOLNICA, SMÓLNICA
– Smólnicá/ v. Maźnicá. Kn 1033.
patrz: SMOLNICA, SMOLNICA, SMÓLNICA
– Podstáwék ábo stoléc słupow śnicerskich/ ábo filarow kámięnnych. Basis statuae. Kn 747.
patrz: SNYCERSKI, SNYCERSKI, ŚNICERSKI
– Srzodá/ Dies Mercurij (...) v. Sobotá. Kn 1057.
patrz: SOBOTA
– Niédźiélá/ od dźiełá ábo dźiáłánia/ ktoergo w-ten dźień zakazano [...] v. Sobotá. Kn 501.
patrz: SOBOTA
– Sobotá/ (...) Sabbata (...) Dies Saturni (...) Diem sabbathi & sabbathum (...) Kn 1036.
patrz: SOBOTA
– Báłwan soli/ Gleba salis [...] Figmentum salis [...] Słup solny. Kn 13.
patrz: SOLNY
– Sośniná/ sosnowe drzéwo. Idem, Sosná. Kn 1038.
patrz: SOSNINA, SOŚNINA, SOŚNINA
– Sośniná/ sosnowy lás/ bór. Pinetum, [...] Pinea sylua. Pinifer locus. [...]. Kn 1038.
patrz: SOSNINA, SOŚNINA, SOŚNINA
– Báłwan soli/ Gleba salis [...] Figmentum salis [...] Słup solny. Kn 13.
patrz: SÓL
– Szpárak/ grómowe źiéle/ iábłonki. [...] Asparagus [...]. Kn 1120.
patrz: SPARAG, SZPARAG, SZPARAG, SZPARAK
– Sporo chodzę/ Grandire gradus [...] náuczę cię sporo chodzić [...]. Kn 1047.
patrz: SPORO
– Sporo (rozmáicié) [...] Magnis accessionibus: incrementis [...] Oleum addito benè, & salis paululùm. [...]. Kn 1047.
patrz: SPORO
– Spustny/ [...] spustna rzeká/ pławna Nauium patiens flumen [...] Nauigabile flumen [...]. Kn 1054.
patrz: SPUSTNY
– Spuszczam cenę/ v. Cenę spuścić. Kn 1055.
patrz: SPUSZCZAĆ
– Béstyy z sobą spuszczánie/ Bestiarius ludus. Kn 21.
patrz: SPUSZCZANIE
– Spuszczam cenę/ v. Cenę spuścić. Kn 1055.
patrz: SPUŚCIĆ
– Dźięgá srebrna/ grosz Moskiéwski ábo pułgroszá/ Sestertius, vel argenteus nummus Moscouiticus [...]. Kn 162.
patrz: SREBNY, SREBRNY, SREBRNY, ŚREBRNY, ŚRZEBNY
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo. Kn 799.
patrz: STACZAĆ
– Gospodą v kogo stoię/ vide Stoię gospodą. Kn 205.
patrz: STAĆ
– Cená stoi/ ábo stoi co w cenié/ Constitit pretium [...]. Kn 61.
patrz: STAĆ
– Stoię gospodą v kogo/ Diversor apud aliquem [...]. Haec illum regia cepit. Tu stał gospodą. Hospitor. [...] Diuerto ad hospitem: diuerto ad aliquem in hospitium. Kn 1067.
patrz: STAĆ
– Cená stoi/ ábo stoi co w cenié/ Constitit pretium [...]. Kn 61.
patrz: STAĆ
– Stoi cená w-miérzé/ v. Cená. Kn 1069.
patrz: STAĆ
– Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
patrz: STALOWY
– Duchowny człowiék/ stánu duchownego. [...]. Kn 153.
patrz: STAN, STON
– Fárbiernia stároświécka/ Fullonica [...] fullonis officina. Kn 173.
patrz: STAROŚWIECKI
– Fárbierstwo po stároświécku/ Fullonica, fullonia [...] Ars fullonica [...]. Kn 173.
patrz: STAROŚWIECKI
– Burmistrz stáry/ Exconsul [...]. Kn 54.
patrz: STARY
– Kn 54.
patrz: STARY
– Gospodą stáwiam kogo u siébié. vide Stáwiam gospodą. Kn 205.
patrz: STAWIAĆ
– Dziurá w gárncu od stłuczenia/ [...] foramen olloe [...] vas fictile foramen habens. Kn 168.
patrz: STŁUCZENIE
– Stłuczęnie/ Contusio oliuae [...] Conquassatio [...] Contusio corporis [...] zbicie. Concussio [...] Concussura [...] Percussura [...]. Kn 1066-1067.
patrz: STŁUCZENIE
– Stogłowy/ Centiceps. Kn 1067.
patrz: STOGŁOWY
– Stokroć/ Centies [...]. Kn 1069.
patrz: STOKROĆ
– Stokroć mniéysza/ Bellis minor [...] Solidago minor [...]. Kn 1069.
patrz: STOKROĆ
– Stokroć (źiéle) więtsza/ mátécznik/ krolik/ kśiąszki/ głowá S. Janá. Balis [...] Bellis. Belis [...]. Kn 1069.
patrz: STOKROĆ
– Biskupi stoléc/ Episcopa [...] Episcope. Kn 32.
patrz: STOLEC
– Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154.
patrz: STOPA
– Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
patrz: STÓŁ
– Obéymuié mię strách / pada ná mię strách. Perfundit me horror. Kn 560.
patrz: STRACH
– [...] stráchy nocne/ stráchánia się w-nocy. Kn 1072.
patrz: STRACH
– Strachy nocne/ pokusy ná iákiem miéscu [...] Lemures nocturni [...] Stráchy cierpieć [...]. Kn 1072.
patrz: STRACHY
– Stroię lutnię/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: STROIĆ
– Stroię lutnię/ hárfę [...] Intendo testudinem numerose: Intendo neruos modulate: contendo fides ad concentum. Kn 1075.
patrz: STROIĆ
– Stróná odporna w práwié/ pozwána/ obwiniona/ boląca. [...] Defensor. De cuius re disceptatur [...] v. Obwiniony 2. Kn 1076.
patrz: STRONA
– Styczeń/ Ianuarius [...]. Kn 1080.
patrz: STYCZEŃ
– Páździernikowy/ (vt Styczniowy/ Grudniowy/ Máiowy) [...] v. Listopad. Kn 676.
patrz: STYCZNIOWY
– Styczniowy. Ianuarius (...) Calendae ianuariae (...). Kn 1080.
patrz: STYCZNIOWY
– Głowacz suchy/ Dorsz. Capito duratus frigore, aut infumatus [...]. Kn 184.
patrz: SUCHY
– Grám ná suknią/ vide Stáwiam co wé grzé. Kn 207.
patrz: SUKNIA, SUKNIA, SZUKNIA
– Przysiadam komu suknią/ czapkę/ księgi. Assideo super aliquid. Insideo alicui rei. Kn 886.
patrz: SUKNIA, SUKNIA, SZUKNIA
– Chodzę w sukni długiey. Eo in longa veste. Kn 68.
patrz: SUKNIA, SUKNIA, SZUKNIA
– Sukno/ Pannus, [...] Pannum. n. [...] diminutiv. Panniculus, diminut. hinc ductum, Iuuenal. pro veste accepit, de delicatis loquens feminis, quas panniculus bōbycinus vrit, i. vestis serica, per Tropū [...]. Kn 1082.
patrz: SUKNO
– Surowié śię spráwuję/ ábo co czynię. Seuerè ago:seuerissimè acta aetas. [...] Praeter aequum & bonum. [...] Summo iure agere. [...]. Kn 1084.
patrz: SUROWIE, SUROWO
– Surowo co iéść/ Crudè [...]. Crudum, vel crudum cibum edere. Kn 1084.
patrz: SUROWIE, SUROWO
– Surowo iédzący/ [...] Omophaga [...] crudorum esus. Kn 1084.
patrz: SUROWIE, SUROWO
– Swoyski/ náski. Vernaculus [...] Vernaculae volucres [...]. Kn 1092.
patrz: SWOJSKI
– Domowy/ aliter. vide Swoyski/ Ogrodny/ Chowány/ Ogłaskány. Kn 136.
patrz: SWOJSKI
– Swoyski/ náski. Vernaculus [...] Vernaculae volucres [...] Vuae ltaliae vernaculae [...] Indigena [...] Indigena vinum [...] ὁ ἐγχώριος, ἐπιχώριος. Incola arbor, piscis. [...] Tuberes vernae. Kn 1092.
patrz: SWOJSKI
– Sycę miód/ wárzę. [...] Coquo hydromeli. Conficere mel [...] spuszczam/ tłoczę/ przépuszczam miód/ ábo robię miód/ ále nié pity. Confectura mellis [...] Przépuszczánie/ miodu tłoczęnie. Kn 1093.
patrz: SYCIĆ
– Szydło / Subula [...]. Szydłem przékłóć. Kn 1128.
patrz: SYDŁO, SZYDŁO, SZYDŁO
– Chodzi synem/ cięszka/ Continet in aluo filium [...] Gestat in vtero [...] Gestat in aluo [...] Fert partum [...] Fert vtero [...] Vtero grauis partii gerit [...] Grauida est filio [...]. Kn 68.
patrz: SYN
– Szyná wozowego koła/ [...] Canthus, ferrum quo rotae vinciuntur. [...] Auctor Etymologici magni. [...] quod imponitur [...] i. rotae circulo ligneo. Vitus quo ambiuntur ligna rotarum S. August. ut legunt apud eum Ioseph. Scalig. et Casaubon. à via ducta vox, reperitur etiam apud Marium Victorinum, et in Gloss. [...] vitus. (non vrus.) Kn 1130.
patrz: SYNA, SZYNA, SZYNA
– Szyná żélázá/ Lamina ferri rudis. [...]. Kn 1130.
patrz: SYNA, SZYNA, SZYNA
– Winny szynkarz / Vilnarius [...]. Vina quae vendidi vinario [...]. Ocnopola [...]. Kn 1264.
patrz: SYNKARZ, SZYNKARZ, SZYNKARZ
– Szynkarz winny / v. Winny szynkarz. Kn 1130.
patrz: SYNKARZ, SZYNKARZ, SZYNKARZ
– Szynkarz / Caupo [...]. Tabernarius [...]. Copa [...]. Kn 1130.
patrz: SYNKARZ, SZYNKARZ, SZYNKARZ
– Násycony/ syt. [...] Satur omnium rerum [...]. Kn 479.
patrz: SYT, SYTY
– Násycenie/ syt/ sytość/ dosyt. Satietas cibi, vitae [...] Satias [...] Ad satiatem: cum satiate: fessius satiate videndi [...] Saturitas [...] In expletione naturae summi boni finem consistere [...] Saties [...]. Kn 479.
patrz: SYT
– Syt/ sytość. v. Násycęnie [...]. Kn 1094.
patrz: SYT
– Ciélisty/ siłá ciáłá máiący/ mięsisty/ Carnosus, carnosissimus [...] Ita boues corpore curatiores erunt. Syte/ tłuste [...]. Kn 80.
patrz: SYT, SYTY
– Syt miodowy/ [...] vide Miod pity. Kn 1094.
patrz: SYT, SYTA
– Syték/ vide Piersi 2. Kn 1094.
patrz: SYTEK
– Pomorczyk ziéle/ vide Sytká. Kn 769.
patrz: SYTKA
– Sytká ziéle od sytości/ Pomorczyk ziéle/ Mlecznik pomorski. Acarios & Adipsos, v. Ostokrzew. Halimon vel alimon [...]. Kn 1094.
patrz: SYTKA
– Ná prágnienie/ ábo od prágnienia konfékty/ trunki/ etc. [...] Adipsa [...] v. Ostokrzew 2. et Sytka. Kn 446.
patrz: SYTKA
– Sytny/ [...] Satietatem afferens [...] implens facile ventrem. Kn 1094.
patrz: SYTNY
– Násycam kogo [...] Syto. Expleo aliquem [...]. Kn 479.
patrz: SYTO
– Násycenie/ syt/ sytość/ dosyt. Satietas cibi, vitae [...] Satias [...] Ad satiatem: cum satiate: fessius satiate videndi [...] Saturitas [...] In expletione naturae summi boni finem consistere [...] Saties [...]. Kn 479.
patrz: SYTOŚĆ
– Szálbierskié/ Veteratoriè [...] Sycophantiosè [...]. Kn 1097.
patrz: SZALBIERSKIE
– Iáko bydlę/ iáko béstya/ po béstyalsku. Pecorum modo [...] More ferae [...] In pecorum modum [...] More bestiarum […]. Kn 232.
patrz: SZALONY
– Sérdécznik drugi/ Gęśia stopá/ kotcza szántá. Sérdécznik. Kn ?.
patrz: SZANTA
– Szántá kotcza/ v. Sérdécznik 2. Kn ?.
patrz: SZANTA
– Kotcza miętká/ Kotcza szántá/ v. Serdecznik. Kn ?.
patrz: SZANTA
– Cháłástrá dworska/ gawiedź/ motłoch/ szárápátká/pácholstwo/ Asseclae [...] turpissimo eius comitatu tres asseclae [...] Sordiduli seruuli [...] Circumpedes. à pedibus serui [...]. Kn 62.
patrz: SZARAPATKA
– Brunat ziele/ brunatek/ v. Szarłat ziele. Kn 47.
patrz: SZARŁAT, SZKARŁAT, SZKARŁAT
– Szarłat/ purpura. Kn 1100.
patrz: SZARŁAT, SZKARŁAT, SZKARŁAT
– Szárłat mátéryia/ iédwab/ sukno. Purpura [...]. Inter coccum et muricem medius est color ampelinus, seu xerampelinus, Brunatnoczerwony. Kn 1100.
patrz: SZARŁAT, SZKARŁAT, SZKARŁAT
– Brunat/ źiele/ brunatek/ v. Szarłat ziele. Kn 47.
patrz: SZARŁAT, SZKARŁAT, SZKARŁAT
– Żer świni / wiéprzow dźikich. [...] v. Pasza. [...] v. Szárpániná. Kn 1419-1420.
patrz: SZARPANINA
– Szárpániná to co szárpáią / iáko śćierw pśia stráwá. [...] Praeda canum, [...] canibus data praeda [...] Psom dány łup / [...], szárpániná / do rozszárpánia żer. Kn 1101.
patrz: SZARPANINA
– Szátá biesiádna/ Trechedipnum [...] Coenatorium [...] Tricliniare vestimentum [...] Conuiuialis vestis. Kn 1102.
patrz: SZATA
– Szczenię/ Szczeniątko. Catulus [...] Szczenię spore [...]. Kn 1106.
patrz: SZCZENIĄTKO
– Szczenię/ Szczeniątko. Catulus [...] Szczenię spore [...]. Kn 1106.
patrz: SZCZENIĘ
– Szczerbáty człowiék [...]. Kn 1106.
patrz: SZCZERBATY
– Szczerbáty gárniéc [...]. Kn 1106.
patrz: SZCZERBATY
– Szélést/ Strepitus, [...] Fit strepitus tectis, s. curstinstantium circa conuiuij apparatum. Strepitus pedum, [...] Crepitus pedum, [...] Perstrepunt ipsa vt fit, domini vbi absunt, [...]. Kn 1111.
patrz: SZELEST
– Szemrácz [...] Susurro, onis, Susurrator [...] Insurrator [...] verba tamen horū sunt vsitata. Mussitator [...] Murmurator. [...] Summussus Festo, est murmurator. deducit is à musso. sed exemplum Naeuij: Odi summussos proinde apertè dice quid sit, sonat submissè loquentem, aut certè iudit in ambiguo. summissos legit [...]/ Szépcący/ cicho mowiący. Kn 1111.
patrz: SZEMRACZ
– Szemránie/ Murmur secretum vulgi [...] Murmur tacitum [...] Murmuratio [...] Deum sine murmuratione sequi, [...] Strepitus, [...]. Non strepitu sed clamore suam significat sententiam. Mussitatio [...] v. Szmér I. Kn 1111.
patrz: SZEMRANIE
– Szépluń/ Szépielak. Traulus, [...] qui certam aliquam literam, vt t. r. s. exprimere non potest [...]. Blaesus, [...] qui [...] malè profert, [...] qui λ loco ę pronuntiat [...]. Balbus Demosthenes r literam dicere non poterat [...] Os balbum pueri [...]. Kn 1111.
patrz: SZEPIELAK
– Szeplunięnie/ [...] Balbuties. [...] Blaesitas [...]. qui λ loco ę pronuntiabat. [...] vocat cùm c vel s malè exprimitur. Balbum qui R non exprimit. [...] cùm TR malè effertur, traulismum & balbutiem appellat. [...] Vox Polonica Szeplunięnie/ blaesitatis species omnium gentium est vitium non certae alicuius. Vsurpatur de eo potissimùs, qui s literam vitiosè exprimit. Est autē s Polonicum triplex: simplex, vt stós: acutum, vt się: densum, ut szum/ száry. [...] Kn 111-1112.
patrz: SZEPLUNIENIE
– Szépluń/ Szépielak. Traulus, [...] qui certam aliquam literam, vt t. r. s. exprimere non potest [...]. Blaesus, [...] qui [...] malè profert, [...] qui λ loco ę pronuntiat [...]. Balbus Demosthenes r literam dicere non poterat [...] Os balbum pueri [...]. Kn 1111.
patrz: SZEPLUŃ
– Szépt/ Széptánie. Sufurrus, [...] Sufurratio, [...] Sufurramen, [...] Sufurrum, [...] Procrin adit linguaque refert audita sufurra. potest etiam esee adiectuum iungendum cum lingua. Murmurillum [...] Insufurratio [...] Strepitus [...] Non strepitu sed clamore suam significat sententiam. Admurmuratio [...] Szmer I. Kn 1112.
patrz: SZEPT
– Szépt/ Széptánie. Sufurrus, [...] Sufurratio, [...] Sufurramen, [...] Sufurrum, [...] Procrin adit linguaque refert audita sufurra. potest etiam esee adiectuum iungendum cum lingua. Murmurillum [...] Insufurratio [...] Strepitus [...] Non strepitu sed clamore suam significat sententiam. Admurmuratio [...] Szmer I. Kn 1112.
patrz: SZEPTANIE
– Igrzysko męskie rozmáite/ [...] v. Gonitwá/ Zapáski / Szermierska I. Kn 249.
patrz: SZERMIERKA, SZERMIERSKA, SZERMIERSKA
– Szermierska/ i. szermierstwo. Kn 1112.
patrz: SZERMIERKA, SZERMIERSKA, SZERMIERSKA
– Szermierski plác/ [...] v. Zápasków miésce Kn 1112.
patrz: SZERMIERSKI
– Szermierskié / Aduerb. Kn 1112.
patrz: SZERMIERSKIE
– Szésnaśćié kroć/ Sexdecies [...] Sedecies [...]. Kn 1113.
patrz: SZESNAŚCIEKROĆ
– Széśćdźiéśiątkroć/ Sexagies Kn 1113.
patrz: SZEŚĆDZIESIĄTKROĆ
– Széśćdźiéśiątletni/ [...] Sexagenarius [...]. Kn 1113.
patrz: SZEŚĆDZIESIĄTLETNI
– Széśćkroć/ [...] Sexies Kn 1113.
patrz: SZEŚĆKROĆ
– Széść sét kroć/ Sexcenties [...]. Kn 1113.
patrz: SZEŚĆSETKROĆ
– Szkáplerz/ pácyéncyia krótka. v. Pácyencyia Mniska. Kn 1114.
patrz: SZKAPLERZ
– Poniżam kogo/ vpokarzam/ poniżam stan czyy. In peregrinitatem redigo aliquem [...] In ordinem aliquem redigo, cogo [...] Redigere in sordidissimam turbam nobiles [...] W-chłopy obrocić szláchtę [...] In infimum agere, deijcere [...] Traducere ad plebem aliquem [...] Deprimo fortunam alicuius. De caelo aliquem detrahere [...]. Kn 773 [771].
patrz: SZLACHTA, SZLACHTA, ŚLACHTA
– Slámá/ábo szlámy v futrá. Kn 1014.
patrz: SZLAM, SZLAM, SZLAMA, SZLAMA, ŚLAM, ŚLAMA
– Slámuię rzekę/ sadzáwkę. Kn 1014.
patrz: SZLAMOWAĆ, SZLAMOWAĆ, ŚLAMOWAĆ
– Szlámuię staw/ vide Slámuię. Kn 1118.
patrz: SZLAMOWAĆ, SZLAMOWAĆ, ŚLAMOWAĆ
– Slazowy kámień ábo ślazowáty/ [...] Molochites a maluae colore, lapis virens laudatus reddendis signis [...]. Kn 1015.
patrz: SZLAZOWATY, ŚLAZOWATY, ŚLAZOWATY
– Profés/ zakonnik co ślub iáwny uczynił. [...] Hieromonachus [...]. Kn 823.
patrz: SZLUB, ŚLUB, ŚLUB
– Szmer náski/ Rozmáryn Czéski/ Swinie bágno. Rosmarinum syluestre [...] Serpillum syluestre [...]. Kn 1118.
patrz: SZMER
– szmer Włoski/ vide Dzięciélnicá. Kn 1118.
patrz: SZMER
– Szmer czynię/ Obstrepo [...] Ad haec maledicta cùm alia adderet, obstrepere omnes. Strepo. [...] Stridunt apes, per tertiam. [...] Burrio, [...] v. Sypię się. Kn 1118.
patrz: SZMER
– Szmer czynię/ Obstrepo [...] Ad haec maledicta cùm alia adderet, obstrepere omnes. Strepo. [...] Stridunt apes, per tertiam. [...] Burrio, [...] v. Sypię się. Kn 1118.
patrz: SZMER
– Szmer/ szémránie/ gwar cichy. Strepitus & admurmuratio concionis, [...] Commurmuratio fieri coepta est à plerisque qui aderant. [...] Admurmuratio, [...] Non admurmuratione sed voce & clamore petulantiam hominis abiecistis. Fremor [...] Variusque per ora cucurrit fremor, tralatum à flumine Hartungus [...]. Kn 1118.
patrz: SZMER
– Szépt/ Széptánie. Sufurrus, [...] Sufurratio, [...] Sufurramen, [...] Sufurrum, [...] Procrin adit linguaque refert audita sufurra. potest etiam esee adiectuum iungendum cum lingua. Murmurillum [...] Insufurratio [...] Strepitus [...] Non strepitu sed clamore suam significat sententiam. Admurmuratio [...] Szmer I. Kn 1112.
patrz: SZMER
– Szostak/ poszostny/ adiectiuum. Senarius et Senariolus versus, qui sex pedibus constat […] Sextantarius vel Sestantarius […] de pondere vsurpauit, sed et de mensura potest dici […]. Kn 1120.
patrz: SZÓSTAK
– Szostak/ człowiék o széśćiu pálcách. v. Széść pálcy máiący. Kn 1120.
patrz: SZÓSTAK
– Szostak/ grosz poszostny […] Drachma et semis […] Nummus sexcuplex, nempe sesterios sex continens. Propè pari pretio Decussisexis aestimabatur, s. 16 assibus. Licet hoc nomine Denarius etiam vocabatur, sed impropriè. v. Poczwórny grosz. Kn 1120.
patrz: SZÓSTAK
– Szostak/ liczbá széść máiąca […] Senarius numerus. Kn 1120.
patrz: SZÓSTAK
– Szostak miárká mokrych y suchych rzéczy v Rzymian stárych […] Sextarius […] kwartá nászá dźiéśiąćią vncyy więtsza niż ten szostak/ vide Półszostaká […]. Kn 1120.
patrz: SZÓSTAK
– Szrubuię/ [...] Cochleam verso. [...] Przyszrubowáć. Kn 1122.
patrz: SZROBOWAĆ, SZRUBOWAĆ, ŚROBOWAĆ, ŚRUBOWAĆ, ŚRUBOWAĆ
– Szrubuię się w-co/ [...] v.[ide] Osiadam co/ Przywłaszczam sobié co/ Wprowadzam się. Kn 1122.
patrz: SZROBOWAĆ SIĘ, SZRUBOWAĆ SIĘ, ŚRUBOWAĆ SIĘ, ŚRUBOWAĆ SIĘ
– Szrótuię/ krupię. Frendeo fabam. Kn 1122.
patrz: SZROTOWAĆ, SZROTOWAĆ, SZRZOTOWAĆ
– Szrótowány/ nápoły zméłty/skrupiony. Kn 1122.
patrz: SZROTOWANY, SZROTOWANY, SZRZOTOWANY
– Zwiiánem sposobem/ zátokámi okrągłemi/ szrubowáto [...] instar spirae. Kn 1457.
patrz: SZRUBOWATO
– Szturm/ szturmowánie. Oppugnatio. [...] Impetus. Kn 1124.
patrz: SZTURM
– Szturm odbić/ wytrzymáć. Impetum alicuius propulsare, reprimere, reflectere, frangere. Kn 1124.
patrz: SZTURM
– Szturm odbić/ wytrzymáć. Impetum alicuius propulsare, reprimere, reflectere, frangere. Kn 1124.
patrz: SZTURM
– Szuba / Mastruca, [...] Hinc Mastrucatus, [...] i. musmonum pellibus munitus. [...] Strigium, idem cum mastruca. [...] Stragula pellicea, [...] Rheno, onis. m. reno, aliter, [...] Germani pellibus aut paruis renonum tegumentis vtuntur. Renones, [...] vestes ex pellibus confectas interpretatur, et citat Salustium. Rhenones [...], pelles potissimùm ferinae ad vsum humanum accommodatae. à Rhenonibus populis qui eis primùm vsi sunt. [...] vestis pellem ouinam habens subtus. [...] nam [...] kożuch obszyty suknem. [...] Tunica pellicia, [...] amictus ex pellibus veruecum, etc. Bracha etiam dici potest, et Laena. v. Szátá kosmáta. Kn 1125.
patrz: SZUBA
– Szubráwiéc/ vide Hultay / Obszárpány. Kn 1126.
patrz: SZUBRANIEC, SZUBRAWIEC, SZUBRAWIEC
– Hultay/ tułay/ tułácz/ lóźny człek/ szubráwiéc/ łázęká[!]. Vagus, [...]. Erro, [...]. Erroneus, [...]. Erraticus homo, [...] Ignobilis, [...]. Vapulabis ni hinc abis ignobilis, i. ignotus sine nomine, [...]. Sine re, sine sede, sine lare, sine legibus. Errabundus, vagabundus, [...]. Lixabundus, [...], qui famam tuam lixabundus et nomen faedas, o. vilissima ministeria obeundo, exiguae mercedis causa, [...]. quasi à lixo vel potiùs lixor. hultáystwem się báwię. Nacca vel nacta, [...] Homo de via, [...] Mulier de via. Puer è triuijs, [...] sine hero. Circumcelliones, Festus vocat, quòd circa cellas vagarentur. Canalicolas idem appellat quòd ad canales residerent, et Sipont. Obsessor fori, [...]. qui toto die etiosus in foro sedet. [...] vide Biégun. Kn 226.
patrz: SZUBRANIEC, SZUBRAWIEC, SZUBRAWIEC
– Szuflá / łopatá do sypánia. Rutrum, à ruendo Varr. [...] Rutrum, inquit Turneb. instrumentum quo fruges corruantur in modium, i. conjiciuntur. vt idem Varro Corruo verbum vsurpat, cùm dicit: spicae corruuntur in corbem. aliter. v. Strychuléc. [...] proprie est ventitabrum, szuflá. Immò idem est instrumentum, officium et vsum duplicem habens. [...] Rutrum dicit esse [...] Pherecydes, quod tamen [...], i. falcem alij interpretantur. Rutellum, palam interpretatur Marcellus Donatus. Vicinum, Wiéiáczká. Kn 1126.
patrz: SZUFFLA, SZUFLA, SZUFLA, SZUFLIA
– Szwab/ Sueuus, [...] Szwábska źiemiá. Kn 1127.
patrz: SZWAB
– Szwab/ Sueuus, [...] Hinc Sueuia, Szwábska źięmiá. Rhetia superior. [...]. Kn 1127.
patrz: SZWABSKA
– Szwéd/ Suecus. Szwedzká ziemiá. Suedia, Suecia. Kn 1127.
patrz: SZWED, SZWED, SZWIED
– Żyłá szyyna wiélka/ Lisae, [...] (vnde elisus) sunt venae maiores gutturis, quibus intersectis animal emoritur, [...] Tendones Gazae, à tendo Verbo . Kn 1461.
patrz: SZYJNY
– Staw w-ćiélé/ obrot. Articulus, [...] Articulorum dolores. Commissura ossium. Commissura digitorum [...] Corpora luxata natando in artus redire dicuntur. [...] Artuu[m] dolorem vocat morbum articulorum. Verticula, ae. Lucilio. i. articulus, Fest. at Turneb. etiam Spondylum interpretatur et rectiùs puto, vt et in sequenti exemplo Compages, ad Hebraeos 4. Consertio verticularum ceruicis, [...]. Spoięnie/ sporządzęnie/ złożęnie paćierzy szyynych. Compages, [...]. Nodus in pede galli, [...]. Nodi corporum. Articulorum nodi in ceruice. [...] Iunctura genuum, [...] Articulamentum, [...]. Sedes. [...]. Reponere in sedem ossa. w-klubę wstáwić. v. Stáwowych kośći etc. Kn 1064.
patrz: SZYJNY
– Szyyny [...] [i. ceruicalis] [...]. Kn 1131.
patrz: SZYJNY
– Szyiowáty / szyié otyłey proprie [...]. Kn 1129.
patrz: SZYJOWATY
– Szyiowáty / [...] Glandulosus, [...]. Amplae et glandulosae ceruicis porcus, (propriè gruczołowáty) Gutturosus, [...]. Kn 1129.
patrz: SZYJOWATY
– Szypułka u owocu / Pediculus pyri, [...] Pediculus sicorum, pomorum, vuarum. [...] Tenax, [...]. Tenaces botrionum. [...] Pes vinaceorum. Kn 1130.
patrz: SZYPUŁKA
– Szypułká przéz cáłe grono idąca / około ktorey iagody wiszą w koło. Scopio. [...] Scopus [...]. Kn 1130.
patrz: SZYPUŁKA
– Szyszká drzéwna / Conus. [...] Nux pinea. [...] Strobilus. [...] Pityis. [...] Pitydia. Kn 1130.
patrz: SZYSZKA
– Szyszká / w śiédzeniu wrzód. Ficus [...]. Ficatio [...]. Condyloma [...]. Therioma [...]. Kn 1130-1131.
patrz: SZYSZKA
– Szyszká / guz w ćiélé bolący / Furunculus [...]. Clavus [...]. Clavus in collo bovis, in pede ovis. Kn 1130.
patrz: SZYSZKA
– Słánie łożá/ gniazdá/ drogi. v. Sciélenie. Kn 1014.
patrz: ŚCIELENIE
– Przéciwnik/ [...] Przéciwnik w-potyczcé/ ścierácz. Kn 835.
patrz: ŚCIERACZ
– Skaziciel/ skáźcá/ káziciel. [...] psowácz/ vel ścierácz. Kn 1001.
patrz: ŚCIERACZ
– Scierácz/ Tractator. Kn 983.
patrz: ŚCIERACZ
– Scierpnięnie/ v. Cierpienie/ Tarnięnie. Kn 984.
patrz: ŚCIERPNIENIE
– Ściészkowy/ Semitarius [...] ścieszki máiący. [...] v. Strefisty. Kn 984.
patrz: ŚCIEŻKOWY
– Żyłá kleiowáta/ muszkułów koniéc żylásty/ kleiowáty/ ścięgácz. Kn 1461.
patrz: ŚCIĘGACZ
– Scięta śmiérć [...] Capitale supplicium. [...] Poena capitis. [...] vide Gárdło 2. et Zabóy 1. Kn 984.
patrz: ŚCIĘT, ŚCIĘTY
– Kurowa śkleńcá/ Poculum immane, maximum. Kn 338.
patrz: ŚKLEŃCA
– Sládowánie/szládowánie. Indagatio, peruestigatio. Kn 1014.
patrz: ŚLADOWANIE
– Sládownik/ pryciácz. Vestigator [...] Indagator. Kn 1014.
patrz: ŚLADOWNIK
– Włocznia ziélé/ kiwiór/ bindas. Lonchitis. Lancelata. [...] ślédzionká. Kn 1273.
patrz: ŚLEDZIONKA
– Slimak morski/ rzeczny/ ziemny/ drzéwny. [...] Cochlea terrestris, fluuiatilis, syluestris, [et] marina. Kn 1016.
patrz: ŚLEMAK, ŚLIMAK, ŚLIMAK
– Szárłat/ purpurá/ małż morski z ktorego szárłatną fárbę wyciskáią/ rybá/ żołw/ ślimak morski szárłatny. v[ide] Płáw 5. Kn 1100.
patrz: ŚLEMAK, ŚLIMAK, ŚLIMAK
– Slimak béz skorupy/ Limax [...] Limaces [...]. Kn 1016.
patrz: ŚLEMAK, ŚLIMAK, ŚLIMAK
– Płáw ábo ruch morski głádkoskorupy/ małżé głádkiey skorupy. Conchae [...] ślimaki/ [...] małż kliniásty [...] zieiste/ zieyki/ [...] Chamae-leia [...]. Kn 708.
patrz: ŚLEMAK, ŚLIMAK, ŚLIMAK
– Slimak rzeczny w skorupié/ [...] Cochlea [...] Strombus fluuiatilis [...] deminut. ślimaczek. Kn 1016.
patrz: ŚLEMAK, ŚLIMAK, ŚLIMAK
– Sléṕ/ ślépak/ ślépék/ niédowid/ cięmnowidz/ vel cięmnowid/ słábego wzroku. Male luminatus [...] Male octulatus. Kn 1016.
patrz: ŚLEP, ŚLEP, ŚLEPIE, ŚLEPIE, ŚLIP, ŚLIPIE
– Sléṕ/ ślépak/ ślépék/ niédowid/ cięmnowidz/ vel cięmnowid/ słábego wzroku. Male luminatus [...] Male octulatus. Kn 1016.
patrz: ŚLEPAK
– Sléṕ/ ślépak/ ślépék/ niédowid/ cięmnowidz/ vel cięmnowid/ słábego wzroku. Male luminatus [...] Male octulatus. Kn 1016.
patrz: ŚLEPEK
– Slepiánie/ Caligatio [...] Niédoyrzenie. Kn 1016.
patrz: ŚLEPIANIE
– Plwácz/ Sputator [...] śliniak/ co się ślini mowiąc. Kn 716.
patrz: ŚLINIAK
– Ślinne iágody w uściech/ mándlé/ guziki w gárdlé przyrodzone iáko migdały. Kn 1017.
patrz: ŚLINNY
– Gruczoły/ guzy zaskórne po rozmáitych częściách ciáłá rostące. zozłzy/ wrzody. Gruczołék/ guzik/ gruzołká. v. Slinna iagodá. Kn .
patrz: ŚLINNY
– Slinogórz/ [...] Slinienie się. [...] Skwinácya. Kn 1017.
patrz: ŚLINOGARZ, ŚLINOGORZ, ŚLINOGORZ, ŚLINOGÓRZ
– Slámowátość/ et śliskość [...] śliskie [...] tłuste [...] Smárk áptekárski [...] śliskociągłe; [...] nasięnny sok ciągły. Kn 1014.
patrz: ŚLISKOCIĄGŁE
– Sliwá drzéwo/ śliwiná. Prunus [...] Sliwnik. Kn 1017.
patrz: ŚLIWINA
– Sliwá owoc/ śliwká. Prunum [...] Sliworzéch. Kn 1017.
patrz: ŚLIWORZECH
– Slizáwicá/ ślizawká. Kn 1017.
patrz: ŚLIZAWICA, ŚLIZGAWICA, ŚLIZGAWICA
– Slozem vdérzić/ zérznąć/ Obliquo ictu [...] Inflexo ictu ferire Kn 1023.
patrz: ŚLOZEM, ŚLOZEM, ŚLOŻEM, ŚLUZEM, ŚLUŻEM
– Slubiący/ ślubnik. [...] qui votum facit. Kn 1023.
patrz: ŚLUBIĄCY
– Slub małżeński/ vt Bráli ślub/ ślubiny. Kn 1023.
patrz: ŚLUBINY
– Slubiący/ ślubnik. [...] qui votum facit. Kn 1023.
patrz: ŚLUBNIK
– Slub człowiéku/ ślubowanie. v. Obiétnicá I. nam licet dicamus, ślubuięć (homini) i. obiecuię/ non tamen dicimus, czynięć ślub. Kn 1023.
patrz: ŚLUBOWANIE
– Smiechowe dołki ná twarzy/ Gelasini. Kn 1031.
patrz: ŚMIECHOWY
– Smiáły (vitiosè) názbyt. [...] Smiéléc/ Wiéle o sobié trzymaiący. Kn 1030.
patrz: ŚMIELEC
– Scięta śmiérć [...] Capitale supplicium. [...] Poena capitis. [...] vide Gárdło 2. et Zabóy 1. Kn 984.
patrz: ŚMIERĆ
– Smierdzący/smrodliwy/ smierduch. Foetidus piscis [...] Foetidum, os. Kn 1032.
patrz: ŚMIERDUCH, ŚMIERDZIUCH, ŚMIERDZIUCH
– Smieszęnia náuká/ [...] ars excitandi risum. Kn 1033.
patrz: ŚMIESZENIE
– Smięszenie/ [...] Iocatio. Kn 1033.
patrz: ŚMIESZENIE
– Sniedék ábo śniodék cudzoziemski/ oszłoch nági. [...] Bulbus. Kn 1036.
patrz: ŚNIADEK, ŚNIEDEK, ŚNIEDEK, ŚNIODEK
– Sniedék/ sniodék ziéle. Ornithogale. Kn 1035.
patrz: ŚNIADEK, ŚNIEDEK, ŚNIEDEK, ŚNIODEK
– Sni mi się/ śniło mi się co/ o czym. Somnio aliquid: somnio mortuum esse me, aliquem: somnio de aliquo. [...] Pięknie mi się śni. [...] Sni mi się plugáwié [...] In somnus Venerea patior [...]. Kn 1035.
patrz: ŚNIĆ SIĘ
– Sęnnik/ ktoremu się często co znácznego śni/ ábo ktory sny swe rad powiáda. Kn 987.
patrz: ŚNIĆ SIĘ
– Boday się nié śnił/ [...] Ne in somnis quidem illum videam [...]. Kn 39.
patrz: ŚNIĆ SIĘ
– Spiéię/ v[ide] Nádążam zá kiem/ [et] Łácno mi. Kn 1042.
patrz: ŚPIAĆ
– Niézdążę/ Niéśpiéię. [...] vide [et] oppositum. Nádążam zá kiem. Kn 543.
patrz: ŚPIAĆ
– Korał/ chorał/ śpiewánie proste iédnem głosem poważne. vulgò Cantus Gregorianus. [...] Modi Gregoriani [...]. Kn 302.
patrz: ŚPIEWANIE
– Lámpá oléiowa/ oliwna/ śpikowa/ [...] Lucerna [...] Lychnus [...] Kágániéc ogniowy. Kn 347.
patrz: ŚPIKOWY
– Srzodá/ Dies Mercurij (...) v. Sobotá. Kn 1057.
patrz: ŚRODA, ŚRZODA, ŚRZODA
– Srzod czégo/ w-śrzod. In medio foro [...] Medio campi [...]. Kn 1057.
patrz: ŚRÓD, ŚRZÓD
– Srzédnicá/ naczynie do nálézienia śrzodku [...] Mesolabum [...] Mesolabium. Kn 1057.
patrz: ŚRZEDNICA
– Srzédnié/ Mediè [...] vide Miérnié. Kn 1057.
patrz: ŚRZEDNIE, ŚRZEDNIO, ŚRZEDNO
– Kn .
patrz: ŚRZEDNIOŚĆ
– Swiadomo/ po świádomu. vide Swiádécznié. Item, Wiádomo. Kn 1087.
patrz: ŚWIADECZNIE
– Swiádomia/ człowiék świádomy/ ábo ludzié świádomi zá świádki możé kto bráć. iáko Rękomia/ ludzié [et]c. Cognitores. Kn 1087.
patrz: ŚWIADOM, ŚWIADOMY
– Swiádomia/ człowiék świádomy/ ábo ludzié świádomi zá świádki możé kto bráć. iáko Rękomia/ ludzié [et]c. Cognitores. Kn 1087.
patrz: ŚWIADOMIA
– Swiádomié/ z-doświádczęniem. [...] more expertorum. Kn 1087.
patrz: ŚWIADOMIE, ŚWIADOMO
– Cyzyoiánus/ Ephemeris syllabica, [...] Swiątnik [...] Kalendarz. Kn 94.
patrz: ŚWIĄTNIK
– Swidrowáty/ Tortuosus, [...] Tortuosa vrina [...]. Kn 1088.
patrz: ŚWIDROWATY
– Swidwá/ świdwiná chróściná. [...] v. Trzmiel. [...] v. Głóg 2. Kn 1088.
patrz: ŚWIDW, ŚWIDWA
– Swidwá/ świdwiná chróściná. [...] v. Trzmiel. [...] v. Głóg 2. Kn 1088.
patrz: ŚWIDWINA
– Swiecarz [...] Lámparz. Kn 1088.
patrz: ŚWIECARZ
– Swiégotká/ [...]coby mi nábiiáła vszy co dzień/day/ day. v. Klékotká. [...] klékot/ klékotká. Kn 1089.
patrz: ŚWIEGOTKA
– Swiégotliwié/ Loquaciter. Kn 1089.
patrz: ŚWIEGOTLIWIE
– Swierk/ świerczyná/ smrok/ smroczyná/ świerká. Picea, [...] Picea nigrans. Pinius nautica. Kn 1089.
patrz: ŚWIERCZYNA
– Swierkotliwy/ Garrulus, [...] Garrula hirundo, Loquax auis. Kn 1090.
patrz: ŚWIERGOTLIWY, ŚWIERGOTLIWY, ŚWIERKOTLIWY
– Swierk/ świerczyná/ smrok/ smroczyná/ świerká. Picea, [...] Picea nigrans. Pinius nautica. Kn 1089.
patrz: ŚWIERK, ŚWIERKA
– Swiátło/ świátłość. [...] dwá świetniki/ ábo świetélniki/ ábo lámpy/ non świátłá dwié/ quia świátło est qualitas. Kn 1087.
patrz: ŚWIETELNIK
– Swiátło/ świátłość. [...] dwá świetniki/ ábo świetélniki/ ábo lámpy/ non świátłá dwié/ quia świátło est qualitas.[...] Vczynił świátłá etc. áby dziéliły świátło i ciemności. sed potius, świetniki/ lámpy/ ábo kágáńcé [...]. Kn 1087.
patrz: ŚWIETNIK
– Świétny/ tr. Illustris [...] Illustre factum: homo illustris honore ac nomine: [...] Splendidus eques: nomen splendidum. [...] Speciosa miracula [...] Speciosum et illustre [...] Praelustris. [...] Praelustris vita et praelustris arx. [...] Kn 1090.
patrz: ŚWIETNY
– Iásny/ propr. świetny. Clarus sol, clarum lumen, stellae, etc. [...] Splendidus candor [...] Claror merus [...] Splendidus sol [...] Splendidum lumen solis, [...] Illustris nox [...] Illustris visus [...] Lucida gemma [...] Candidus candor [...]. Liquidus color [...] Liquidum lumen, liquidissima caeli tempestas [...] Purus àér [...] Pura luna [...] Praenitens luna: praelucidus candore circulus lunae [...] Dilucidus color [...] Nitidus sol, praeclarus sol [...] Oculatae dies [...] Oculatissimus locus [...] Veri luminis purpura [...] Kn 237.
patrz: ŚWIETNY
– Świétny/ [...] Superbus ornatus. Virgil. Superbus triumphus, Horat. Nihil pompabilius visum, Trebell. Vestis ex arcula prolata, Senec. Kn 1090.
patrz: ŚWIETNY
– Świétny/ [...] illustrissimum orbis terrarum monumentum: illustris et plena pompae petitio. [...] Praemicans nitore galea. [...] Kn 1090.
patrz: ŚWIETNY
– Świetny/ propriè. vide Iásny. Kn 1090.
patrz: ŚWIETNY
– Rocznicá/ święto uroczyste/ obchód roczny. Anniversarius dies [...] Anniwérsarz. Kn 920.
patrz: ŚWIĘTO
– Swiętokrádzkié [...] Sacrilegè. Kn 1091.
patrz: ŚWIĘTOKRADZKIE
– Swiętokrádztwo/ alijs Swiętokráystwo. Sacrilegium. Kn 1091.
patrz: ŚWIĘTOKRADZTWO, ŚWIĘTOKRADZTWO, ŚWIĘTOKRADŹSTWO, ŚWIĘTOKRAJSTWO
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia. Kn 668.
patrz: ŚWINI
– Skwinancya/ (ślinogorz Siren. vocat, sed vide Ślinogorz sub loco. Swiniogorz potiùs dicerem) Wrzód w-gárdlé. [...] Synanche [...] świni wrzód [...] Angina [...] v. Milczęnie. Kn 1013.
patrz: ŚWINIOGORZ
– Swinnik/ Suile, [...] Hara, [...] Basilio. Kn 1092.
patrz: ŚWINNIK
– Świnskié/ po świnsku. Suatim Kn 1092.
patrz: ŚWIŃSKIE
– Świst/ Sibilus austri, [...] Sibilus arboris, [...] Sibilum pastorium, [...] Sibilator, świstácz. Kn 1092.
patrz: ŚWIST
– Świst/ Sibilus austri, [...] Sibilus arboris, [...] Sibilum pastorium, [...] Sibilator, świstácz. Kn 1092.
patrz: ŚWISTACZ
– Świstam/ świszczę. Insibilo, [...] Insibilat Eurus, Obsibilo, [...]. Sibilo signum dare, [...]. Sifilo, pro sibilo priscum è Graeco, [...]. strideo vt sagitta volans. Kn 1092.
patrz: ŚWISTAĆ
– Świszcz/ [...] Sagitta sibilans. Sagitta lusoria [...]. Kn 1092.
patrz: ŚWISZCZ
– Świszcz/ item Mus montanus cuniculo par. Mus alpinus [...] v. Mysz I. Kn 1092.
patrz: ŚWISZCZ
– Świstam/ świszczę. Insibilo, [...] Insibilat Eurus, Obsibilo, [...]. Sibilo signum dare, [...]. Sifilo, pro sibilo priscum è Graeco, [...]. strideo vt sagitta volans. Kn 1092.
patrz: ŚWISZCZEĆ
– Brzask/ vide Swit. K Kn 48.
patrz: ŚWIT
– Swita/ Lucescit [...] Luciscit hoc iam, vt nostri dicunt, świtać to iuż [...]. Kn 1092.
patrz: ŚWITAĆ
– Iák z réiéstru/ z tábulatury chodźi/ czyni. [...] vide Z réiéstru. Kn 321.
patrz: TABLATURA, TABULATURA, TABULATURA
– Iák z réiéstru/ z tábulatury chodzi/ czyni. Homo palaestrae institutus: homo é palaestrae, Decori per quàm studiosus. Omnia accuratè, decenter, exactè [...] agit: In omnibus actionibus concinnus et elegans est [...]. Kn 231.
patrz: TABLATURA, TABULATURA, TABULATURA
– Tanécznicá/ Saltatrix, [...] Saltatricula, [...]. Choralistria, [...]. Kn 1125.
patrz: TANECZNICA, TANECZNICA, TANIECZNICA
– Tanécznik/ Saltator, [...] Choreutes , [...]. Choricus vt musicus [...] Ionicus [...] subaudi saltator mollis [...]. Cinaedicus, [...] ibidem pro molli saltatore [...] Studiosus chorearum. Choragus, apud Plautum est, qui choro musico vel theatrico suppeditat sumptum, instrumenta [...]. Kn 1125.
patrz: TANECZNIK
– Krzéczék robak/ Tárantułá. [...] Stellio, [...] Ascalabotes, [...] Colotes, [...] Galeotes, [...] quia ab eo icti rident perpetuò, sed et plorant, canunt, dormiunt, faltant, tremunt. [...] qui remedium contrà hoc malum compertum asserit esse concentum musicum, statim ictis adhibitum, quo illi audito tamdiu tripudiant donec venenum consumat vires. Tarantula vulgò [...], Pellis stellionis lucidis guttis, ceu stellis conspicua est, et comitali morbo remedium, quam quotannis, exuit at deuorat. binc symbolum est inuidi et fraudulenti, [...]. Lacertae minori similem esse ait Ammian [...]. Aliud genus minus ex araneorum genere asserit [...]. Stillionem legit [...]. à stillis, i. guttis, quibus conspersus est. Aliud est Skrzéczék. Kn 325.
patrz: TARANTULA, TARANTULA, TARANTUŁA
– Tárantulá/ v. Krzéczék. Kn 1126.
patrz: TARANTULA, TARANTULA, TARANTUŁA
– Tásznik źiele / tászká / káletki. [...] Bursa pastoris [...] Sanguinaria. Herba cancri [...] Crispula [...] Brassica hirudinis [...] eò quòd sanguinem comesta, perinde ac hirudines ouibus educat, et dysenteriam gignat. Kn 1138.
patrz: TASZKA
– Tásznik źiele / tászká / káletki. [...] Bursa pastoris [...] Sanguinaria. Herba cancri [...] Crispula [...] Brassica hirudinis [...] eò quòd sanguinem comesta, perinde ac hirudines ouibus educat, et dysenteriam gignat. Kn 1138.
patrz: TASZNIK
– Nátchnąć kogo/ propriè et tr. Inspirare amorem alicui, [...] Inspirauit animum Deus, [...] Afflatu diuino mentem alicuius concitare. Oracula instinctu afflatuque diuino funduntur [...], Infussio alicui spiritum: infussio in aliquem, in SS libris. Tchnie ná kogo. Kn 479.
patrz: TCHNĄĆ
– Trunąć/ pisnąć. Mutire [...] Truń iedno [...] Pisnąć/ gębę otworzyć/ bąknąć/ tchnąć. Kn 1156.
patrz: TCHNĄĆ
– Tchnienie Halitus (extremus) [...] Spiritus ultimus [...] Anhelatio [...] Spiritus gravis [...] vide Oddéch. Kn 1138.
patrz: TCHNIENIE
– Términ sądowy [...] v. Pozwánie 3. Kn 1140.
patrz: TERMIN
– Términ szkolny v Grámátyków/ Diáléktyków/ filozofów/ Jurystów/ Lekárzów. Item Aptekárzów [...]. Kn 1140.
patrz: TERMIN
– Tésknię sobié w czym/ téskno mi co czynić. Taedet audire eadem millies […] Taedet me (tui) sermonis […] Taedet nos vitae [..] Capit me taedium belli, etc. […] Pertaesum est me vel illum alicuius rei […] Pertaesus ignauiam suam: semetipse pertaesus […]. Kn 1140.
patrz: TESKNO, TESNO, TESZNO, TĘSKNO, TĘSKNO
– Téstámęnt słowny/ odkazánie czégo. Nuncupata voluntas, [...] Nuncupatiuum testamentum, [...]. Kn 1141.
patrz: TESTAMENT
– Kurza nogá/ tłustosz. Portulaca, peplion, andrachne [...]. Kn 338.
patrz: TŁUSTOS, TŁUSTOSZ, TŁUSTOSZ
– Tłustosz ziéle/ v. Kurza nogá. Kn 1146.
patrz: TŁUSTOS, TŁUSTOSZ, TŁUSTOSZ
– Mélodya/ figurálna muzyká/ z kilku roźnych głosow ábo tonow wyższych/ niższych/ śrzédnich/ ábo z instrumentow rozmáitych złożona. Concentus, concentio, harmonia. [...] spiewánie.[...] Cicha muzyká ábo mélodya. Kn 397.
patrz: TON
– Botuch [...] Linteum balneorum [...] vide Tuwalnia. Kn 42.
patrz: TOWALNIA, TUWALNIA, TUWALNIA
– Tráfiam do celu/ w-cel/ tráfić ptaká/ vgadzam. Contingo metam [...] Contingere aciem ferro: auem ab alto caelo deijcere [...] Tangere metam [...] Tangere aliquid acu [...] Collimo [...]. Kn 1149.
patrz: TRAFIAĆ
– Tráfiam do celu/ w-cel/ tráfić ptaká/ vgadzam. Contingo metam [...] Contingere aciem ferro: auem ab alto caelo deijcere [...] Tangere metam [...] Tangere aliquid acu [...] Collimo [...]. Kn 1149.
patrz: TRAFIAĆ
– Tréfunkiem/ Fortè: fortè fortuna. [...] Przypadkiem. Tréfunkiem dostać czégo/ Sortiri casu amicum: sortiri mortalem animam [...]. Kn 1153.
patrz: TRAFONKIEM, TRAFUNKIEM, TREFUNKIEM, TREFUNKIEM
– Tréfunkowy/ z-trefunku przypadły. Fortuitus concursus [...] Fortuitus euentus [...] Ktory się náwinął/ ábo/ Jako się kto náwinął. Kn 1153.
patrz: TRAFUNEK, TREFUNEK, TREFUNEK
– Tréfunek/tráf/tráfunék. Fortuna [...]. Kn 1152.
patrz: TRAFUNEK, TREFUNEK, TREFUNEK
– Aniélski tránk ziele/ Alisma & Damasonium, & Lyrum [...]. Kn 7.
patrz: TRANK
– Jéleni tránk/ sierpik. Serratula [...] Flos tinctorius. Kn 245.
patrz: TRANK
– Tránk Aniélski/ v. Aniélski tránk. Kn 1150.
patrz: TRANK
– Szláchtáwá/ Chlástáwá/ Płésznik mniéyszy/ Chmiélik/ Złoty tránk. Conyza, Cunilago, [...] Conilago, Psyllium, [...] vulgò Pulicaria minor. Kn 1117.
patrz: TRANK
– Prosiána włoć ziéle. Tránk. Solidago Saracenica secunda [...]. Virga aurea serratis folijs [...] Herba pagana, herba Iudaica. [...] Herba fortis [...]. Kn 825.
patrz: TRANK
– Tránk iéleni/ v. Jéleni tránk. Kn 1150.
patrz: TRANK
– Wiátru przyrodzonego vpuścić/ sed saepiùs translato aliquo vtimur. vt skrzypnąć/ trzásnąć/ zákurzyć etc. Pedere [...]. Kn 1241.
patrz: TRASNĄĆ, TRZASNĄĆ, TRZASNĄĆ
– Kláskam/ abo klęszczę rękomá [...] Insonare flagello [...] Trzásnąć/ klásnąć biczem [...]. Kn 279.
patrz: TRASNĄĆ, TRZASNĄĆ, TRZASNĄĆ
– Kiwam ręką/ laską/ etc. [...] Digitis concrepare [...] i. signum dare digitus. Ruszyć/ Trzásnąć. Nos dicimus Skinąć głową/ ręką/ pálcem. Nico [...] Emoriere si manu niceris, i. signum feceris [...] vnde Nicto, as. Kn 277.
patrz: TRASNĄĆ, TRZASNĄĆ, TRZASNĄĆ
– Trzáskam czym/ Concrepo digitis [...] Insono [...] Increpo [...] Perstrepit crebro ictu pulsatus [...] Crepuêre obnixi remi [...] trzásnęłi/ alio sensu i. złamáły się. Muttiunt vel mutiunt virgae [...]. Kn 1158.
patrz: TRASNĄĆ, TRZASNĄĆ, TRZASNĄĆ
– Jeża trawá/ v. Trawá Jeża Kn 248.
patrz: TRAWA
– Trawá ieża/ ábo ostra. Sparganium, [...] Est et gramen acuelatum [...]. Dactylos [...] trium generum. Rogálicá/ rogátá trawá/ [...]. Kn 1151.
patrz: TRAWA
– Wilcze bobki ziele/ Sparganium [...] Jeża trawá. Gladiolus palustris. Xiphidion & [...]tomos. Kn 1259.
patrz: TRAWA
– Kurpié/ postoły/ łápcié. Kieźcień. Trépki. v. Obow. Kurpié máiący ná nogách/ ábo boty grube. Kn 338.
patrz: TREPEK, TREPKA
– Bukwicá wodna/ trędownik mniéyszy/ Ocymastrum. Kn 52.
patrz: TRĘDOWNIK
– Trędownik źiéle / Scrofularia [...] Millemorbia [...] Duplex est, mas et femina. Kn 1152.
patrz: TRĘDOWNIK
– Troiacy/ trzéy rázem vrodzeni. Tergemini […] Tergeminos nasci certum est Horatiorum, Curatiorumque exemplo. Tergemini fratres […] Tergemina proles […] Trigemini […] Trigeminos mulier parit […]. Troiak/ Tergeminus et trigeminus, proximè suprà habes. Kn 1154.
patrz: TROJAK
– Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154.
patrz: TROJANEK
– Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154.
patrz: TRÓJCZYK
– Tróynasobny/ Triplus […] tripla pars alicuis […]. Kn 1154.
patrz: TRÓJNASOBNY
– Trućićiel/ trućiżnik/ co trućiznę zádáié drugiemu/ Venenarius [...] Veneficus [...]. Kn 1155.
patrz: TRUCICIEL
– Trućićielka/ Venefica [...]. Kn 1155.
patrz: TRUCICIELKA
– Trućićiel/ trućiżnik/ co trućiznę zádáié drugiemu/ Venenarius [...] Veneficus [...]. Kn 1155.
patrz: TRUCIŻNIK
– Béz odporny/ béz odporu/ ktoremu trudno odpor ábo odpowiedź dáć/ sprzéciwić się/ [...] cui nihil contradictur, vel non potest contradici. Kn 23.
patrz: TRUDNO
– Biesiádá/ Biesiádowánie powszéchnié/ lédá iákich pérson/ posiédzenie wésołe przy trunku ábo przy potráwách. Compotatio [...] Concoenatio [...] Accubatio epularis amicorum. Symposium [...] Bánkiét splendidiorem apparatum significat. Kn 29.
patrz: TRUNEK
– Antypast suchy do iedzenia/ Promulsidararia [...] Antecoena [...] Gustatio [...] Antypast do picia w trunku. Promulsis [...] Potio ex mulso. Kn 7.
patrz: TRUNEK
– Trunienie/ bąknienie. Mutitio. Kn 1156.
patrz: TRUNIENIE
– Trzebulá ziéle/ Gingidium & Cherefyllum. Kn 1158.
patrz: TRYBULA, TRZEBULA, TRZEBULA
– Bramá ná tryumph/Fornix, m. icis. [...] Fornix Fabii. Porta triumphalis, [...] Arcus, [...] Arcus ob recepta signa dicabant. Kn 44.
patrz: TRYUMF
– Trzaská w-ciáło wpádła/ tarń/ goźdź/ etc [...] Surculus corpori infixus [...] Stirps [...] stirpem vestigio pedis haerentem reuulsi [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKA
– Trzaská/ Schidia [...] Fragmenta ligni [...] Assula [...] potrzáskáć drzwi [...] Hastula [...] Flos resinae auulsus cum hastula, al. cum assula [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKA
– Kláskam/ ábo klęszczę rękomá. Complodo manus [...] Collido manus [...] Concrepo digitis [...] Kláskam/ ábo trzáskam pálcámi. Plaudo [...]. Kn 279.
patrz: TRZASKAĆ
– Trzáskam czym/ Concrepo digitis [...] Insono [...] Increpo [...] increpuit verberis ictu. Perstrepit crebro ictu pulsatus [...] Crepuêre obnixi remi [...] trzásnęłi [!]/ alio sensu i. złamáły się. Muttiunt vel mutiunt virgae [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKAĆ
– Gromię kogo/ trzáskam. Tono saeuo murmure & verberibus [...] Bacchor & debacchor in aliquem [...] Intono [...] Fulmino [...] Gromi/ poraża/ wáli woysko. Protono [...] Protonat irâ. woła/ trzáska. Protelo saeuis dictis aliquem [...] vide. Fukam/ et Grzmot czynię/ Pograżam. Kn 210.
patrz: TRZASKAĆ
– Fukam/ trzáskam. Clamosè obiurgo, respondeo. Cicero dicit: Excipere clamore aliquem [...] Incurro in aliquem verbis. Grauibus verbis ab aliquo confici & trucidari. Corripio aliquem clamoribus [...] Incesso aliquem asperè [...] Inclementer in me dicit, atque id sine malo [...] fuka sobié ná mię béspiécznié [...] v. Łáię/ Łżę/ Gromię. Kn 181.
patrz: TRZASKAĆ
– Trzáskam ná kogo/ tr. v. Gromię. Kn 1158.
patrz: TRZASKAĆ
– Trzáskam czym/ Concrepo digitis [...] Insono [...] Increpo [...] increpuit verberis ictu. Perstrepit crebro ictu pulsatus [...] Crepuêre obnixi remi [...] trzásnęłi [!]/ alio sensu i. złamáły się. Muttiunt vel mutiunt virgae [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKAĆ
– Gromienie kogo/ Trzáskánie na kogo słowy [...] Inuectio [...]. Kn 210.
patrz: TRZASKANIE
– Biczá trzáskánie/ vide. Trzask. Kn 26.
patrz: TRZASKANIE
– Trzásk [...] trzáskánie. Strepitus, us: plagarum [...] Strepitus fori [..] Crepitus, us: plagarum [...] Fragor horrisonus [...] Fragor Fulmineus [...] Caeli fragor [...] Fragor syluae [...] Cottabus [...] Cauesis, ne crebri cottabi bubuli in te crepent [...] vide Klásk. [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKANIE
– Fuk/ fukánie/ trzáskánie. Clamosa responsio, obiurgatio, conuicium. Apud Ciceronem Inuectio in aliquem dicitur [...] v. Strofowánie. Kn 181.
patrz: TRZASKANIE
– Trzaskliwy/ Perterricrepus sonitus [...]. Kn 1158.
patrz: TRZASKLIWY
– Trzéćiaczká/ gorączká trzéćiodniowa. Tertiana […] Tertiana febris […] Hemitritaeus […] Semitertiana febris […]. Kn 1159.
patrz: TRZECIACZKA
– Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
patrz: TRZEWIOWY
– Trzeźwi/ Sobrius [...] non temulentus. Kn 1160.
patrz: TRZEŹWI, TRZEŹWY
– Trznadl/ [...] Passer flauescens. Kn 1160.
patrz: TRZNADEL, TRZNADEL, TRZNADL
– Trzydźieśći kroć/ Tricies [...]. Kn 1160.
patrz: TRZYDZIEŚCIKROĆ
– Trzykroć/ Ter [...]. Kn 1161.
patrz: TRZYKROĆ
– Żegnam śię ábo kogo/ ábo co/ krzyżem. [...] Incipientes furunculos ter praesignare ieiuna saliuâ. Superstitiosum hoc vt alia multa, ad mentem eius reddas: Przékreśić[!]/ námaczáć śliną trzy kroć [...]. Kn 1417.
patrz: TRZYKROĆ
– Trzykroć rodny/ Triferus, al. Trifer. Kn 1161.
patrz: TRZYKROĆRODNY
– Rufiiáńską trzymam/ abo niérządowi drugich násługuie. Quaestuarias mulieresalo, [...] Lenocinari: alieno amori seruire. [...] Lenocinium facio, [...] Conciliaturam exerceo [...]. Kn 958.
patrz: TRZYMAĆ
– Niérząd trzymáć/ vide Rufiiánską trzymam. Kn 523.
patrz: TRZYMAĆ
– Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
patrz: TRZYMAĆ
– Trzynaśćié kroć/ Terdecies [...]. Kn 1163.
patrz: TRZYNAŚCIEKROĆ
– Trzystá kroć/ Trecenties. Kn 1163.
patrz: TRZYSTAKROĆ
– Zawóy/ Turbánt. [...] Tulpánt/ Tulbánt/ Tulipánt/ Tiara [...] Zawóy Pérski. [...]. Kn 1402.
patrz: TULBANT, TULIPANT, TULPANT, TURBAN, TURBAN, TURBANT, TYRBAN
– Osét Włoski/ Bárnárdynék/ Turécki czubék. Carduus benedictus vulgo. Kn 639.
patrz: TURECKI
– Rá-bárbarum abo Réubárbarum. Rum Turéckie [...] Rha-barbarum [...] Rheon [...] vide Rá-pontyk. Kn 905.
patrz: TURECKI
– Gębká twárda/ Tragos, [...] Spongia dura et aspera et malè olens [...]. Kn 187.
patrz: TWARDY
– Ná twarz padszy. [...] v. Ná płásk. Kn 444.
patrz: TWARZ
– Groch tyczny/ Wielogroch. Pisum maius Kn 209.
patrz: TYCZNY
– Czwornasobny/ Tyleczwory/ Quádruplus […]. Kn 107.
patrz: TYLECZWORY
– Dwóynasobny/ Duplus […] Dupla pars alicuius […] Tyledwóy/ Tyledwoyny. Kn 156.
patrz: TYLEDWÓJNY
– Wiélodźielny/ ná wiéle częśći rozdźiélony […] Multiplex spatium […] Quotuplus? […] cui respondetur bis: Duplus, triplus, decuplus,centuplus, etc. Polonicè Wiéłotyly? ábo wiélotyłki? […] Tyledwóyny/ Tyletróyny. Tylesetny/ etc. vel Dwóynasobny/ etc. Multipartius […]. Kn 1250.
patrz: TYLEDWÓJNY
– Wiélodźielny/ ná wiéle częśći rozdźiélony […] Multiplex spatium […] Quotuplus? […] cui respondetur bis: Duplus, triplus, decuplus,centuplus, etc. Polonicè Wiéłotyly? ábo wiélotyłki? […] Tyledwóyny/ Tyletróyny. Tylesetny/ etc. vel Dwóynasobny/ etc. Multipartius […]. Kn 1250.
patrz: TYLESETNY
– Wiélodźielny/ ná wiéle częśći rozdźiélony […] Multiplex spatium […] Quotuplus? […] cui respondetur bis: Duplus, triplus, decuplus,centuplus, etc. Polonicè Wiéłotyly? ábo wiélotyłki? […] Tyledwóyny/ Tyletróyny. Tylesetny/ etc. vel Dwóynasobny/ etc. Multipartius […]. Kn 1250.
patrz: TYLETRÓJNY
– Tyli/ tylki. Tantus […] ták wiélki. […] Tantusdem […]. tylkisz. Kn 1168.
patrz: TYLI
– Tyli/ tylki. Tantus […] ták wiélki. […] Tantusdem […]. tylkisz. Kn 1168.
patrz: TYLKI
– I tylká nie dam/ nié dał/ etc. Istoc vilius […] i. nihil minàs. […] non dabo quicquam […] vide Bynamniey/ Nic I. Kn 227.
patrz: TYLKO
– Tylkory/ ták rozliczny/ ábo tyle częśći maiący. […] (Tantuplus, totiplex.) Kn 1168.
patrz: TYLKORY
– Tyluczki/ Tantulus […] Tantillus puer […]. Kn 1168.
patrz: TYLUCZKI
– Tyluczko/ Tantulum morae: tantulùm commotus: tantulùm deflectere […] Tantulùm peccaui […] vel tantillùm. Tantillùm demere […]. Kn 1168.
patrz: TYLUCZKO
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: TYMOWY
– Tyśiąckroć/ Millies [...]. Kn 1169.
patrz: TYSIĄCKROĆ
– Ubéspiéczánie Kn 1170.
patrz: UBEZPIECZANIE
– Gálántérya w ubiérzé/ Mundior iusto cultus [...]. Kn 183.
patrz: UBIÓR
– Błocę/ vbłoćił szátę/ vide Kalam. Kn 35.
patrz: UBŁOCIĆ
– Uszáty/ [...] ábo ucháty/ ucho rękoiéść máiący. [...] uszáty státék/ uszáték Kn 1206.
patrz: UCHATY
– Vczępnąć/ Przyczępnąć. Conquiniscere [...] śiedźiéć po Turecku. Kn 1177.
patrz: UCZĘPNĄĆ
– Gwałt białeygłowié vczyniony/ Stuprum [...] Stuprum reginae intulit [...] Stuprum per vim oblatum volunmtaria morte luit Lucretia. Vis [...] Afferre vim matribus familias [...] Per vim stuprata [...] vide Zgwałcić. Kn 218.
patrz: UCZYNIONY
– Uczynnié/ Officiosè Kn 1178.
patrz: UCZYNNIE
– Nié záwsze udérzy ná co zmiérzy. Kn 1437.
patrz: UDERZYĆ
– Udręczęnie/ v. Utrapięnie. Kn 1181.
patrz: UDRĘCZENIE
– Tráfiam do celu/ w-cel/ tráfić ptaká/ ugadzam. Contingo metam [...] Contingere aciem ferro: auem ab alto caelo deijcere [...] Tangere metam [..] Tangere aliquid [...]. Kn 1149.
patrz: UGADZAĆ
– Ugadzam niézgodnych/ vide. Iédnam. Kn 1182.
patrz: UGADZAĆ
– Ugadzam w-cel/ vide Tráfiam do celu. Kn 1182.
patrz: UGADZAĆ
– Ugadzam komu [...] Suauiter, leniter, blandè, molli brachio tracto aliquem [...] Fugio offensam, offensionem alicuius. Caue exhibeas illi vllam molestiam. Caue creare aliquod fastidium. Ugadzay mu. Kn 1182.
patrz: UGADZAĆ
– Ugadzam się z-kięm/ vide Umáwiam się z-kięm/ et Pogadzam się. Kn 1182.
patrz: UGADZAĆ SIĘ
– Vstąpięnie bálki/ vgięćie. v. Vpádnięnie 2. Kn 1204.
patrz: UGIĘCIE
– Vginánie/ vgięćie. Pandatio contignationis [...]. Kn 1182.
patrz: UGINANIE
– Záięty/ vgnány gwałtem/ kradźieźą. Kn 1368.
patrz: UGNANY
– Vgrábić/ vide Grábię 1. Kn 1182.
patrz: UGRABIĆ
– Grábię źiemię pośianą/ [...] vgrábioną. Kn 206.
patrz: UGRABIONY
– Vgryznąć [...] Przygryznąć. [...] vgryźniona wędá Kn 1182.
patrz: UGRYZNĄĆ
– Vgryznąć [...] Przygryznąć. [...] vgryźniona wędá Kn 1182.
patrz: UGRYŹNIONY
– Gubię śię/ vel gubam/ vgubáć śię. Kn 217.
patrz: UGUBAĆ SIĘ
– Viszczam śię komu/ vide Iszczę śię. Kn 1182.
patrz: UISZCZAĆ SIĘ
– Uiszczenie śię/ idem Dość uczynięnie. Kn 1182.
patrz: UISZCZENIE SIĘ
– Z-iáchánie z-kąd/ ábo do kąd viáchánie. Kn 1426.
patrz: UJACHANIE
– Ukęsuię czégo sztukę/ ábo co cáłego. Kn 1182.
patrz: UKĘSYWAĆ
– Vkradkiem/ [...] Furtim [...] v. Kradzieżą/ W dorywczą/ etc Wkradam się. Kn 1183.
patrz: UKRADKIEM
– Pszczélnik/ miésce gdźié ulé stoią/ ulownicá: á gdźié śię pszczoły pásą/ Páśiéká. Kn 897.
patrz: ULOWNICA
– Vlovnicá/ v. Pszczélnik I. Kn 1184.
patrz: ULOWNICA
– Umbélá/ vide Cięnnik. Kn 1186.
patrz: UMBELA, UMBELA, UMBELLA, UMBEŁA
– Umiátácz/ Conuerritor, [...] Scoparius, [...] Purgator ferarum Hercules, [...] Uprzętácz. [...] Euerriator Festor, heres quї funere elato domum verrit certis scopis. Kn 1186.
patrz: UMIATACZ
– Umilknienie/ zámilknienie. Obticentia [...]. Kn 1187.
patrz: UMILKNIENIE
– Umownié/ v. Zmownié Kn 1188.
patrz: UMOWNIE
– Umurzony/ v. Ubrudzony/ Brudny. Kn 1188.
patrz: UMURZONY
– Omyty/ vmyty/ zmyty. Lautus. Kn 628.
patrz: UMYTY
– Vmywam co/ vmywam śię. Abluo me [...]. Kn 1189.
patrz: UMYWAĆ
– Vmywam co/ vmywam śię. Abluo me [...]. Kn 1189.
patrz: UMYWAĆ SIĘ
– Umywádlnik/ umywálnik/ umywálnia/ Láwáterz/ Antwás. v. Łáźnia. Miednicá 1. Nalewká 2. Kn 1189.
patrz: UMYWADLNIK, UMYWADLNIK, UMYWALNIK
– Umywádlnik/ umywálnik/ umywálnia/ Láwáterz/ Antwás. v. Łáźnia. Miednicá 1. Nalewká 2. Kn 1189.
patrz: UMYWALNIA
– Vmywánie/ omywánie. [...] vide Myćie. [...] vmywánie nóg. Kn 1189.
patrz: UMYWANIE
– Uncyiowy Kn 1190.
patrz: UNCJOWY
– Uniżęnie śię/ uniżęnie/ tr. v. Pokorá. Kn 1190.
patrz: UNIŻENIE
– Vpada cená/ vide Cena vpádłá. Kn 1192.
patrz: UPADAĆ
– Vpada cená/ vide Cena vpádłá. Kn 1192.
patrz: UPAŚĆ
– Napoły uwrzáły/ Semicoctus [...] nápoły upiékły. Kn 470.
patrz: UPIEKŁY
– Morduię śię/ pracuię śię/ vprácował/ sprácował. Kn 424.
patrz: UPRACOWAĆ SIĘ
– Trąbá vpustowa Kn 1148.
patrz: UPUSTOWY
– Puszę śię/ vpuszyć suknią/ czapkę. v. Upierzyć. Kn 903.
patrz: UPUSZYĆ
– Vrzet iásny/ [...] Isatis syluestris [...]. Kn 1200.
patrz: URET, URZET, URZET
– Vrzet/ vide Fárbownik. Kn 1200.
patrz: URET, URZET, URZET
– Rocznicá/ święto uroczyste/ obchód roczny. Anniversarius dies [...] Anniwérsarz. Kn 920.
patrz: UROCZYSTY
– Vrodźiwié/ Generosè, generosiùs. Kn 1198.
patrz: URODZIWIE
– Vrwá miésce z-kąd śię źięmiá vrwáłá/ v. Przérwá 1. Kn 1198.
patrz: URWA
– Vrwá/ sztuká źięmié od przérwy/ ábo vrwy stoiącey odpádła. Kn 1198.
patrz: URWA
– Vrywcza/ vrywká. Actus ipse carpendi: carptus potest voce Plinij, quanquam ferè in Ablatiuo vsurpamus hanc vocem, et per Aduerbium carptim rectè reddimus Latinè. Kn 1199.
patrz: URYWCZA
– Vrywcza/vrywká. [...] Raptim [...] vrywczé. Kn 1199.
patrz: URYWCZE
– Obrywki/ vrywki źiół/ wierzchołki/ kwiatki oberwáne. Decermina [...]. Kn 578.
patrz: URYWEK, URYWKA
– Vrywká/ vide Obrywká. Kn 1199.
patrz: URYWEK, URYWKA
– Obrywká/ Accessio [...] Dominus esse tenax non debet in lignis, et alijs paruis accessionibus exigendis [...] Peculium [...] Obuentio [...] Suppressio [...]. Obrywká/ ábo vrywka pieniądze zátłumione. Corollarium [...] Captura [...] Auersa pecunia [...]. Kn 578.
patrz: URYWEK, URYWKA
– Vrywcza/ vrywká. Actus ipse carpendi: carptus potest voce Plinij, quanquam ferè in Ablatiuo vsurpamus hanc vocem, et per Aduerbium carptim rectè reddimus Latinè. Kn 1199.
patrz: URYWEK, URYWKA
– Urząd Kn 1199-1200.
patrz: URZĄD
– Urzekánie [...] urok [...]. Kn 1200.
patrz: URZEKANIE
– Vsiédzęnie/ Sedentaria fatigatio [...]. Kn 1201.
patrz: USIEDZENIE
– Vsiédziałęm się/ v. Vbiégałęm się. Kn 1201.
patrz: USIEDZIEĆ SIĘ
– Vbiégałem się/ Fessus sum cursu [...] In cursu fatigatus [...] Vchodziłem się. Ad languorem me dedit haec ambulatio non laboriosa [...] Sic, vsiédziałem się/ vmowiłem się/ vstałem się/ etc. reddes. Langueo è via [...]. Kn 1170.
patrz: USIEDZIEĆ SIĘ
– Vchylęnie/ vskoczęnie. Kn 1173.
patrz: USKOCZENIE
– Ustáwiczny/ Assiduus labor [...]. Kn 1205.
patrz: USTAWICZNY
– Ustirk/ usterk. v. Potknięnie. Kn 1206.
patrz: USTERK, USTERK, USTERKA, USTERKA, USTYRK
– Vstoiny/ to co śię vstało ná dnié w-wodźié/ á w-oliwié fuz/ Kn 1206.
patrz: USTOINY
– Vszáty/ tr. ábo vcháty/ vcho rękoiéść máiący. [...] vszáty státék/ vszáték Kn 1206.
patrz: USZATEK
– Vszáty/ tr. ábo vcháty/ vcho rękoiéść máiący. [...] vszáty státék/ vszáték Kn 1206.
patrz: USZATY
– Vszczyknąć kwiaték/ etc. v. Szczykam/ Szczypię 1. Kn 1207.
patrz: USZCZYKNĄĆ
– Uśmiechánie się/ [...] risus lenis. Kn 1203.
patrz: UŚMIECHANIE SIĘ
– Vtarczkowy/ Prolusorius Kn 1207.
patrz: UTARCZKOWY
– Vtłuczony/ benè pinsitus. v. Tłuczony/ et Stárty. Kn 1208.
patrz: UTŁOCZONY, UTŁUCZONY
– Skołátány/ vtłuczony/ roztrzęsiony. Quassus [...] Quassae rates. Quassa membra [...] Quassatae rates [...] Conuulsus [...] Artus conuulsi [...] Conuulsa & luxata membra [...]. Kn 1005.
patrz: UTŁOCZONY, UTŁUCZONY
– Stárty/ vtárty/ vtłuczony drobno [...] Minutim tusus, tritus. Kn 1063.
patrz: UTŁOCZONY, UTŁUCZONY
– Utok/ vide Wał krośięnny. Kn 1208.
patrz: UTOK
– V [...] vtonam Kn 1170.
patrz: UTONAĆ
– Vwłóczyćiel/ v. Obmówcá. Kn 1210.
patrz: UWŁÓCZYCIEL
– Uwodzenie/ [...] Abductio Kn 1211.
patrz: UWODZENIE
– Vwodźićiel/ v. Ludokradcá. Kn 1211.
patrz: UWODZICIEL
– Vwroć/ Bustrophe, [...] ubi desinit sulcus et alter inchoatur [...]. Versura fit peracto sulco [...]. Versus, [...] Flexus. Kn 1211.
patrz: UWRÓĆ
– Vżeram śię/ i. Bárdzo śię vpiiam. Kn 1213.
patrz: UŻERAĆ SIĘ
– Pierwiastki/ pierwoćiny. [...] Pierwożęć/ piérwszy użęték. Kn 691.
patrz: UŻĘTEK
– Vżywálny/ vżywániu służący/ do vżywánia. Kn 1213.
patrz: UŻYWALNY
– Omáćmié/ w-omácku/ w-pociemku. Obscura luce [...] in tenebris, per tenebras, vbi contenebrauit [...]. Kn 626.
patrz: W OMACKU
– Omáćmié/ w-omácku/ w-pociemku. Obscura luce [...] in tenebris, per tenebras, vbi contenebrauit [...]. Kn 626.
patrz: W POCIEMKU
– Gás/ vdérzenie ná kogo w pociemku [...] Impetus ad aliquem ad tenebras [...]. Kn 187.
patrz: W POCIEMKU
– W-pociemku/ In tenebris iacere: tenebris non luce redijsse [?]: latent ista crassis occulata & circumfusa tenebris [...] Per tenebras [...]. Kn 1216.
patrz: W POCIEMKU
– Wabię ptaki/ ludzié. Illicio, Plaut. Cum me te illiciebas benedicè. Kn 1219.
patrz: WABIAĆ, WABIĆ
– Non rectè reddes: iáko ogánką/ sed iáko wáchlem/ ábo poddymáczką buntów/ rozruchów. [...] v. Ogánká. Kn 1219.
patrz: WACHEL
– Wáchél/ wáchlarz. Flabellum. Kn 1219.
patrz: WACHEL
– Wáchél/wáchlarz. Flabellum, [...]. Non rectè reddes: iáko ogánką/ sed iáko wáchlem/ ábo poddymáczką buntów/ rozruchów. aliter Terent. v. Oganka. Kn 1219.
patrz: WACHLARZ
– Wáchel/ wáchlarz [...] diminut. wáchlarzyk. Kn .
patrz: WACHLARZYK
– Waga [...]. Kn 1220-1221.
patrz: WAGA
– Wákácyia szkolna/ wolność od náuk. Kn 1221.
patrz: WAKACJA, WAKACJE
– Powszéchność/ Vniuersitas rerum humani generis [...] Idem, Distinguere aliquid generibus Rozdźielić co powszéchnem/ głównem/ wálnem dźiałem. [...] Kn 807.
patrz: WALNY, WALNY, WAŁNY
– Walny/ v. Powszéchny. Kn 1223.
patrz: WALNY, WALNY, WAŁNY
– Wáłkarz/ aliqui [...] hac voce interpretantur Fullonem. Sed tu vide Indicem. Kn 1222.
patrz: WAŁKARZ
– Fárbierz stároświecki/ vel, [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem. pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. Kn 173.
patrz: WAŁKARZ
– Wałék do wáłkowánia/ v. Wał 3. Kn 1222.
patrz: WAŁKOWANIE
– Wániék/ Vappa. Kn 1223.
patrz: WANIEK
– Wánięnny/ wánnié służący. Soliaris cella. Kn 1223.
patrz: WANIENNY
– Wáńtych/ [...] Linteum crassum latum [...] v. Włosięnicá Kn 1223.
patrz: WAŃTUCH
– Wapięnnia/ wapięnnicá/ wapięnny piéc. Calcaria fornax. Kn 1223.
patrz: WAPIENNIA
– Wárdáwy/ który léwey ręki miásto práwey vżywa/ vide Máńkáty. Kn 1224.
patrz: WARDAWY
– Iściec/ wárownik/ zastępca/ ewiktor. Auctor. Kn 253.
patrz: WAROWNIK
– Wart/ nié wart tego/ tyla/ i. nié waży. v. Wáżę tyle/ & Godzien. Kn 1224.
patrz: WART, WARTY
– Wárzywo/ to co się godzi ábo zwykło wárzyć. Kn 1225.
patrz: WARZYWO
– Páięczyná [...] ná drzéwiánych rózgách záwikłána/ z-ktorey mszycé/ wasienicé się rodzą. Kn 660.
patrz: WASIENICA
– Bázylia ziéle/ Bázyliká/ waziłék / bálsam polski [...] Ocimum, vel Ocymum. Kn 18.
patrz: WASILEK, WASIŁEK, WASIŁEK, WAZILEK, WAZIŁEK
– Rotman/Watman. [...] Prodromus nauis onerariae. Kn 935.
patrz: WATMAN
– Ważnicza náuká [...] Scientia ponderum. Kn 1229.
patrz: WAŻNICZY
– Lékko tr. lékcé/ niépoważnié. Płocho. Verniliter [...] Scurriliter serio tempore ludere [...] Leuiter fundata fides [...] Leuiter curare [...] lékcé sobié ważyć [...]. Kn 356.
patrz: WAŻYĆ
– Lékko tr. lékcé/ niépoważnié. Płocho. Verniliter [...] Scurriliter serio tempore ludere [...] Leuiter fundata fides [...] Leuiter curare [...] lékcé sobié ważyć [...]. Kn 356.
patrz: WAŻYĆ
– Czosnék dziki/ ważyniéc/ Allium anguinum, al. vrsinum... Kn 105.
patrz: WAŻYNIEC
– Wąp/ Rusticanum est vocabulum, et idem fonat, quod Wnętrze/ Zołądék... Kn 1223.
patrz: WĄP
– Wątlenie czégo/ Infirmatio... Kn 1227.
patrz: WĄTLENIE
– Wątło/ wątły/ v[ide] Słabo/ słáby. Kn 1227.
patrz: WĄTŁO
– Wątpiciel/ Opinator [...] Magnus quidem sum opinator, non enim sum sapiens [...] Nié rézolut. Kn 1227.
patrz: WĄTPICIEL
– Wątrobnik rybá/ ábo wątrobá morska. Hepar marinum, [...] ἥπατος,[...] Hepatus, [...] Iecur marinum, [...] Iecorarius, [...]. Kn 1228.
patrz: WĄTROBNIK
– Rzépik żiéle/ Wątrobnik. Eupatoria, [...] Eupatoriu[m] [...]. Kn 970.
patrz: WĄTROBNIK
– Wątrobnik źiéle/ Hepatica, [...] altera saxatilis, altera syluestris. ἡ ἡπατικὴ. Hepatica herba, [...] Item vide Rzépik. Kn 1228.
patrz: WĄTROBNIK
– Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154.
patrz: WĄTROBNIK
– Przypustne/ odźwierne/ myto ábo podárék ktory dáią zá przypuszczenie/ ábo wpuszczenie do kąd. [...] Honorarium quod pro introitu datur[...] wchodne Kn 884.
patrz: WCHODNE
– Wpadnienie [...] Illapsus humoris Wciéczenie/ wpádnienie... Kn 1286.
patrz: WCIECZENIE
– Wdowiéc/ Viduus vir [...]. Kn 1231.
patrz: WDOWIEC
– Wdymam co w-co/ Inflo [...] Ex ore (tuo) in os palumbi inflato aquam [...] Wdmuchnąć. Kn 1231.
patrz: WDYMAĆ
– Wdzięcznomówność/ Lepos, absolutè. lepos sermonis, dicendi. [...] Suauiloquentia, [...]. Kn 1231.
patrz: WDZIĘCZNOMOWNOŚĆ, WDZIĘCZNOMOWNOŚĆ, WDZIĘCZNOMÓWNOŚĆ
– Wdzięcznomówny/ Suauiloquus: suauiloquens; suauidicus. [...] Fandi dulcissimus, [...] Dulciloquus, [...] P. Dulcioriloquus Nestor [...]. Kn 1231.
patrz: WDZIĘCZNOMOWNY
– Wébrnąć w-wodę/ Thema non est, non enim dicimus wébrnam/ aut wébrnywam. Kn 1232.
patrz: WEBRNYWAĆ
– Wéczwornasób/ wéczwornasobnié. Quadruplicatò emere aliquid: quadruplò maior. Kn 1232.
patrz: WECZWÓRNASOBNIE
– Wéłnianká ná ziołách/ v. Papie. Kn 1234.
patrz: WEŁNIANKA
– Wełnisty (od wéłnów) Vndofus [...] Vndans fretum [...] Fluctiuagus []...] wéłnisto strzępiony. Kn 1234.
patrz: WEŁNISTO
– Wéłniste bydło/ iáko owcé. Lanicium [...]. Kn 1234.
patrz: WEŁNISTY
– Szumiący [...] strászno szumiący. Murmurans mare [...] Suffurans ventus [...] Wełnołomny. Kn 1127.
patrz: WEŁNOŁOMNY
– Wełń ná wodzié/ v. Wał ná wodzié. Kn 1234.
patrz: WEŁŃ
– Wen z-tąd/ foruy się. v. Précz z-tąd. Kn 1235.
patrz: WEN
– Précz z-tąd/ forá/ Wen: Wiéź się z-tąd/ Prowadź się z-tąd. Apage. Kn 819.
patrz: WEN
– Węndęntárski/ [...] ad scrutarium pertinens. Kn 1235.
patrz: WENDENTARSKI, WENDETARSKI, WENDETARSKI
– Szynwagá/ budownicze ábo stolárskie naczynie do ustáwiánia prost ku górze roboty/ iést iáko T Łácińskié wérsałowe wywrocone tak I á sznurék od góry z-ołowem wisi [...] Srzodwagá. Kn 1130.
patrz: WERSAŁOWY
– Godownik/ wésélnik/ gość na wésélu. Kn 199.
patrz: WESELNIK
– Wéstchnięnie/ Suspirium semel factum. wzdychánie frequens suspirium. plura infrá v. Wzydychánie. Kn 1236.
patrz: WESTCHNIENIE
– Srzod czégo/ w-śrzod. In medio foro [...] Medio campi [...]. Kn 1057.
patrz: WEŚRÓD, WEŚRZÓD, WŚRÓD, WŚRÓD, WŚRZÓD
– Wétkniony/ [...] Interpositus, insertus. Kn 1237.
patrz: WETCHNIONY, WETKNIONY
– Węchu ostrego/ Canis fagax [...] Odora canum vis [...] Węchacz. Kn 1232.
patrz: WĘCHACZ
– Wędzęnie/ wędą łowięnie. Piscatus hamatilis. Kn 1233.
patrz: WĘDZENIE
– Węgielny/ do węgłów naláżący/ węgłowy. Angularis. Kn 1233.
patrz: WĘGIELNY, WĘGIELNY, WĘGIEŁNY
– Węgorzycá/ Anguilla minor, seu degener. Kn 1234.
patrz: WĘGORZYCA
– Węgrzyn/ Pannonius. Hungarus. Kn 1234.
patrz: WĘGRZYN
– Węchem czégo szukam/ dochodzę [...] Węszę/ Pącham. Odoror [...] Odorantur omnia optime canes venatici [...] Sępowiá zá węchem trupów lécą. Kn 1232.
patrz: WĘSZYĆ
– Wężowká bédłká/ v. Grzyb Kn 1238.
patrz: WĘZÓWKA, WĘŻÓWKA, WĘŻÓWKA
– tales sunt qui a nostris Prochowki/ iélenie bedłki/ wężowki/ muchomory/ etc. dicuntur. Kn 216.
patrz: WĘZÓWKA, WĘŻÓWKA, WĘŻÓWKA
– Wężoiedź/ ludzié wężé jédzący. Ophiofagi [...] populi rubri maris accolae serpentibus viuentes [...]. Kn 1238.
patrz: WĘŻOJEDŹ
– Wężowy/ Serpentinus[...] wężorodny. Kn 1238.
patrz: WĘŻORODNY
– Wężownik ná niébié/ [...] Anguitenens [...] Anguifer [...] Serpentiger. Kn 1238.
patrz: WĘŻOWNIK
– Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
patrz: WĘŻOWNIK
– Wężownik kámień/ Ophites. Kn 1238.
patrz: WĘŻOWNIK
– Wężysko/ nasienie węże (iáko ikrá/ ábo mlecz rybi) Anguinum. Kn 1239.
patrz: WĘŻY
– Włóka róley w-Mázowszu/ w-Litwié/ ma morgów 30. i. prętów kwádratowych 900. ábo 9 wężysk/ ábo sznurów. Kn 1273.
patrz: WĘŻYSKO
– Wężysko/ násięnie węże (iáko ikrá/ ábo mlecz rybi). Kn 1239.
patrz: WĘŻYSKO
– Wiádomy/ v. Swiádomy/ Znáiomy. Kn 1239.
patrz: WIADOM, WIADOMY
– Wiádomo iést/ wiádoma rzécz iést. Scitum est [...] Constat inter omnes [...] Exploratum est mihi [...]. Kn 1239.
patrz: WIADOM, WIADOMY
– Wiádomo/ świádomo. Exploratò nauigare [...] po świádomiu [...]. Kn 1239.
patrz: WIADOMIE, WIADOMO
– Wiádomo iést/ wiádoma rzécz iést. Scitum est [...] Constat inter omnes [...] Exploratum est mihi [...]. Kn 1239.
patrz: WIADOMO
– Wiádrowy/ wiádro w-się biorący. Vrnalis vrceus Kn 1239.
patrz: WIADROWY
– Wiáduk/ vide Świádom czégo. Kn 1239.
patrz: WIADUK
– Slaz wysoki/ leśny/ [...] Slaz wiąneczny [...] Althaea altera. Kn 1015.
patrz: WIANECZNY
– Więńcowe/ ábo wianéczne ziołá. Coronamentum. Kn 1251.
patrz: WIANECZNY
– Cáłego cokolwiék [...] tuzin, táchér/ wiárdunk. Kn 58.
patrz: WIARDUNEK, WIARDUNK, WIARDUNK, WIERDONK, WIERDUNK, WIERDUNK
– Wiárdunk/ Duodecim sestertii. Tridrachmum [...] kopá/ grzywná/ półgrzywny. Kn 1240.
patrz: WIARDUNEK, WIARDUNK, WIARDUNK, WIERDONK, WIERDUNK, WIERDUNK
– Wiátrék/ Ventulus, [...]. Aura, [...] ne minima quidem aura ventos commouente [...] Aura rumoris, honoris [...]. Kn 1241.
patrz: WIATREK
– Wiátrowisko/ gdzié się wiátry często zbiegáią [...] loca in que confluunt [...] venti Kn 1241.
patrz: WIATROWISKO
– Iászczurká cudzoziémska/ Indyyska/ Azyáńska/ I&aszczorká mieniąca bárwę/ wiátrożyłá ábo Wiatrożył gádziná. Chamaeleon [...] Animal verticolaris mutationis. Kn 238.
patrz: WIATROŻYŁ, WIATROŻYŁA
– Wiátrożył/ v[ide] Iászczórká. Kn 1241.
patrz: WIATROŻYŁ, WIATROŻYŁA
– Więzy, łyká/ troki/ łáńcuch. Vincula. Kn 1259.
patrz: WIĄZY, WIĘZY, WIĘZY
– Dobrakaskiego gdy pytano u urzedu ieśli śliachcic, powiedział, że śliachcic i tak wpisano go, a bedac rok w więzi Crac. nisz się prawo skonczeło: w tem Pan Wieliowieyski [...] umarł bel A. 1622 a swego wypusczono zwieze. Kn k. 72.
patrz: WIĄŹ, WIĘŹ, WIĘŹ
– Burzliwy/ wichrzásty/ nawáłności péłny. Kn 54.
patrz: WICHRZASTY
– Co godziná co odmieniam/ piię/ wychodzę/ etc. In horas exspecto [...] Poloni etiam dicunt: Co piés szczéknié/ vel będzié/ iédno go niéwidáć. Kn 86.
patrz: WIDAĆ
– Widam/ widywam co. [...] Saepè video, videre foleo, subinde passim video. Visito [...] aliquoties habet hoc sensu. Kn 1243.
patrz: WIDAĆ
– Widáć co/ nié widáć. [...] Apparet aliquid [...] Comparet [...] Visebantur ornamenta quorum exigua pars comparet. Occurrunt oculic tot paludes tot campi. [...] Nulla tellus occurrit [...]. Kn 1243.
patrz: WIDAĆ
– Często się z-kięm widáć [...] Ia cię lédá w-dzięń uyrzę. Kn 1212.
patrz: WIDAĆ SIĘ, WIDYWAĆ SIĘ
– Widány/ Familiaris oculis meis rusticus [...] Hanc videor nescio vbi vidisse prior. Quem ego oculis vsurpaui meis [...]. Kn 1243.
patrz: WIDANY
– Grácá widlásta ogrodnicza/ vide Motyczká. Kn 206.
patrz: WIDLASTY
– Rosochátość/ [...] Widłátość/ rozdwoięnie [...] Diuisio in brachia, in ramos. Kn 928.
patrz: WIDŁATOŚĆ
– Widzieć (impersonale) propr. Iusz nie widzieć: iészczé widzieć/ widno/ niéwidno tu. Kn 1244.
patrz: WIDNO
– Widoczny ná widoku léżący/ Apparens. Spectabilis vndique campus [...]. Kn 1243.
patrz: WIDOCZNY
– Widoczny/ ná ktorym widzieć. v. Jásny. Kn 1243.
patrz: WIDOCZNY
– Widokowy koszt/ ábo ná widoki pieniądzé/ ábo zapłátá kunsztarzom/ skoczkom. Kn 1244.
patrz: WIDOKOWY
– Básztá widokowa/ ruchoma/ Pegma [...] Circumforanea machina [...] Falæ [...] Confixilis machinæ sublicæ turres tabularum nexibus [...] Sublicia turris. Kn .
patrz: WIDOKOWY
– Widokowy/ substantiuum. v. Igrzysk sprawcá. Kn 1244.
patrz: WIDOKOWY
– Widam/ widywam co. [...] Saepè video, videre foleo, subinde passim video. Visito [...] aliquoties habet hoc sensu. Kn 1243.
patrz: WIDOWAĆ, WIDYWAĆ
– Niéwidomy/ aliter niéwidzący/ vide Slépy. Kn 537.
patrz: WIDZĄCY
– Widzieć (impersonale) propr. Iusz nie widzieć: iészczé widzieć/ widno/ niéwidno tu. Iusz mi niéwidno. Iusz mi nié widzieć. Vulgo dicitur: Apparet iam: iam non apparet […] Dáie się widzieć co/ pokazuie się etc. […] Widzieć tu/ iusz niéwidzieć. Parum lucis est: obscura est lux. Deficit lux: Satis lucis est […]. Kn 1244.
patrz: WIDZIEĆ
– Wiecá/ Roki wiélkie/ Sarnicio. Colloquia vocantur in Constitut. Kn 1245.
patrz: WIECA
– Wiéczérzny/ wiéczérny. Coenaticus, Plaut. Spes coenatica. Kn 1246.
patrz: WIECZERNI, WIECZERNY, WIECZERNY, WIECZORNI, WIECZORNY
– Wiéczérznik/ wiéczérnik/ idem stołowa izbá [...] Coenaculum [...] komorá/ álkierz/ salká. Kn 1246.
patrz: WIECZERNIK, WIECZERZNIK
– Wiéczę/ i. wiécznié trwam. AEterno [...] Literisque ac laudibus aeternare. [...] Trwam długo. Kn 1245.
patrz: WIECZYĆ
– Wiédzęnie/ v. Wiadomość. Kn 1247.
patrz: WIEDZENIE
– Po czemu co chodzi/ wiem/ wiesz/ ábo niéwiesz. Callidus vel iustus rerum aestimator (sum) Diligentissimè perpendens momenta officiorum. Non ignoras quanta momenta sint in Repub. temporum. Vnamquamq; rem aestimare, momentoque suo ponderare, sapientia iudicis tenet [...]. Kn 717.
patrz: WIEDZIEĆ
– Wiéiácz/ co wiéié/ wywiewa zboże. Ventilator (frumenti). Kn 1247.
patrz: WIEJACZ
– Wiéiáczká/ szuflá do wiéiánia. Ventilabrum [...] Capisterium. Kn 1247.
patrz: WIEJACZKA
– Wiélblądoryś/ Camelopardalis [...] panthera camelo. Kn 1247.
patrz: WIELBŁĄDORYŚ
– Ráyská trawá/ Wielblądowa pléwá/ wonna trawá/ sitowie wonne/ Trciná wonna [...] Iuncus odoratus. Kn 911.
patrz: WIELBŁĄDOWY, WIELBŁĄDZI, WIELBŁĄDZI, WIELBŁĄDZY
– Wiélbłądowa pléwá/ v. Ráyská trawá. Kn 1247.
patrz: WIELBŁĄDOWY, WIELBŁĄDZI, WIELBŁĄDZI, WIELBŁĄDZY
– Wiélomowność/ świégotliwość. Multiloquium, [...] Loquacitas, [...]. Multiloquentia, [...]. Kn 1250.
patrz: WIELEMÓWNOŚĆ, WIELOMÓWNOŚĆ, WIELOMÓWNOŚĆ
– Wiélomowny/ Multiloquus, [...]. Garrulus, [...]. Kn 1250.
patrz: WIELEMÓWNY, WIELIEMÓWNY, WIELOMÓWNY, WIELOMÓWNY
– Wiélomowny/ [...] Verbosa simulatio, res, epistola. Kn 1250.
patrz: WIELEMÓWNY, WIELIEMÓWNY, WIELOMÓWNY, WIELOMÓWNY
– Wiélki rządcá/ Horodniczy/ Wiélgorządcá. Magnus procurator arcis, qui sarta tecta arcis [et] reditus regios curat. Kn 1249.
patrz: WIELGIRZĄDCA, WIELGORZĄCA, WIELGORZĄDCA, WIELGORZĄDCZA, WIELKORZĄCA, WIELKORZĄDCA, WIELKORZĄDCZA, WIELKORZĄDZCA
– Wolok rybá ábo Wiélgok rybá.Box, ocis. Kn 1281.
patrz: WIELGOK
– Wiélgokwiát drzéwo/ Laburnum [...] arbor dura [et] candida materie, cuius flores cubitales apes non attingunt. Kn 1248.
patrz: WIELGOKWIAT
– Wiélgomyślnié/ [...] excelso. Kn 1248.
patrz: WIELGOMYŚLNIE
– Wiélgomyślność/ Magnanimitas Kn 1249.
patrz: WIELGOMYŚLNOŚĆ, WIELKOMYŚLNOŚĆ
– Wiélgonogi/ v. Nogal. Kn 1249.
patrz: WIELGONOGI
– Wiélgook rybá morska Kn ?.
patrz: WIELGOOK
– Wielgooki/ Wiélkooki/ Okal/ vt Nosal [...] quasi bouinis oculis. Kn 1249.
patrz: WIELGOOKI, WIELKOOKI
– Wiélgouchy/ Uszáty [...] qui auriculas grandes [et] flaccidus habet. Kn 1249.
patrz: WIELGOUCHY, WIELKOUCHY, WIELKOUCHY
– Żábá ziemna krostáwa/ wiélka. Bufo [...]. Kn 1355.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Wiélki Piąték/ Dies Christi nece memorabilis [...] Charitatis diem vocat [...] Flandri nati hoc die, habent donum sanitatum miraculosum [...] Parasceve in SS. libris, praeparatio s. necessariorum diei festo Paschatis. Kn 1249.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Piąték wiélki/ v. Wiélki Piąték Kn 682.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Zwiéśinosék wiélki pachnący. Szałwia ś. Ianá. [Sclarea, Matrisylua, [...] [Herba S. Ioannis, Officin. [...]. Kn 1456.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Wiélki czwarték (...) Dies quinta hebdomadis sanctae (...) Dies coenae Domini (...) Dies necem Christi in cruce antecedens. Kn 1249.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Gorączká cięszka/ wiélka. Causodes [...]. Ardens febris [...]. Flagrans febris [...] Acuta febris, vehemens [...]. Intentio febris. Kn 202.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Wywołánie z-ziemie/ z-oyczyżny/ Bánnicya wiélka. Odsądzenie czci. Kn 1342.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Rozłup ziélę/ łomikámięń wiélki. Saxifraga magna, vel saxifragum maius [...]. Kn 945.
patrz: WIELIKI, WIELKI
– Wiélkierz/ vstáwá pospolita potwierdzona od zwierzchności. v. Pospolstwá vstáwá. Kn 1250.
patrz: WIELKIER, WIELKIER, WIELKIERZ, WILKER, WILKIER, WILKIERZ, WYLKIERZ
– Brzoskiéw polna/ dzika kapustá/ wiélkierz/ Vrsinus. Lapsana. Kn 49.
patrz: WIELKIER, WIELKIER, WIELKIERZ, WILKER, WILKIER, WILKIERZ, WYLKIERZ
– Głowá/ głowacz/ wiélkogłowy/ Capito [...] Tuditanus qui caput instar tudis habet, Fest. Magnum caput si caetera consentiant. Kn 193.
patrz: WIELKOGŁOWY
– Zębáty/ zębal/ wiélkozęby. Dentatus vir [...] Gębal. Brocis dentibus canis [...] Ostrozęby. Kn 1415.
patrz: WIELKOZĘBY
– Drożysty/ drogę máiący lás [...] wielodrożny. Kn 150.
patrz: WIELODROŻNY
– Rozmáicié/ Varié [...] Multimodis [...] Multipliciter [...] niézlicznié [...] rozmáicie powiádáią [...] wiélodzielnié. Kn 945.
patrz: WIELODZIELNIE
– Wiélodzielny/ ná wiéle części rozdziélony [...] Multipleks spatium. Kn 1250.
patrz: WIELODZIELNY
– Dziurkowáty/ rzadki/ gębczásty. Fistulosus [...] Multiforis specus [...] wielodziure iámy/ wielé uścia ábo otworow máiące. Kn 169.
patrz: WIELODZIÓRY, WIELODZIÓRY, WIELODZIURY
– Wiélokształtny/ [...] Multiformis [...] Multiformiter. Kn 1250.
patrz: WIELOKSZTAŁTNY
– Wiéloroczny, Wiélolétni, Quotennis. Kn 1251.
patrz: WIELOLETNI
– Gromádzisto/ wiálká liczba/ wiélolicznie. Numerose [...] Numerosissime. Kn 210.
patrz: WIELOLICZNIE
– Wielomownie/ Verbos: verbosius. [...] Kn 1250.
patrz: WIELOMOWNIE
– Wiélomowny/ Multiloquus, [...] multiloqua anus. Futilis, [...] Verbosa simulatio, res, epistola. [...] Verborum forum, [...] Nimius sermonis, [...] Garrulus, [...] garrula disciplina. Largiloquus, [...] Larga tibi copia fandi, [...]. mulieres de de loquuntur: Multùm loquaces meritò omnes habemur, nec mutam profectò repertam vllam esse hodie dicunt mulierem, vllo in saeclo. Oratio ei in ore non in pectore nascitur, [...]. Morbus loquendi illum tenet, frusto panis conduci potest, vt taceat vel loquantur. [...] Satis eloquentiae, al. loquentiae, sapientiae parùm. [...] Dicaculus, [...] Satis dicacula es amatrix. Loquùcula. [...] Multiloquax. [...]. Kn 1250.
patrz: WIELOMOWNY
– Wiélonogi [...] Multipes [...] multipedibus. Kn 1251.
patrz: WIELONOGI
– Wiéloroczny; Wiélolétni; Quotennis? Kn 1251.
patrz: WIELOROCZNY
– Wiélodzielny/ ná wiéle części rozdziélony [...] Wiélotyły ábo wiélotyłki [...] Tyledwóyny/ Tyletróyny. Tylesetny/ [...] Dwóynasobny [...] Multipartitus. Kn 1250.
patrz: WIELOTYŁKI
– Wiélodzielny/ ná wiéle części rozdziélony [...] Wiélotyły ábo wiélotyłki [...] Tyledwóyny/ Tyletróyny. Tylesetny/ [...] Dwóynasobny [...] Multipartitus. Kn 1250.
patrz: WIELOTYŁY
– Wiélowładztwo/ [...] Forma Reipubl. in qua multi dominantur. Multorum dominatus. Kn 1251.
patrz: WIELOWŁADZTWO
– Wiélowtór-eś/ i. wiéle masz zá sobą [...] Dic quotus es, quanti cupias coenare [...] Sámoczwárt. Kn 1251.
patrz: WIELOWTÓR
– Wieloznáczny/ [...] Polysemus. Kn 1251.
patrz: WIELOZNACZNY
– Wiélożeniéc/ Polygamus. Kn 1251.
patrz: WIELOŻENIEC
– Wienna páni/ Quae dotalitium exigendi ius habet ex bonis iure victorum [...] quae á sponso dona coniugii accepit. Kn 1252.
patrz: WIENNY
– Wieńczarká/ wieńczarz. Coronaria [...] Glycerae coronariae dilectae [...] co wiié wieńcé [...] co przédáié wieńcé. Kn 1251.
patrz: WIEŃCZARZ
– Gorysz/ Gorzysz ziéle. vide Wiéprzyniéc. Kn 203.
patrz: WIEPRZENIEC, WIEPRZYNIEC, WIEPRZYNIEC
– Wiéráć śię/ Idiotismus est ex voce Polona sumptus. quasi vocem hanc wiérá crebrò vsurpare. Latinè reddi non potest. Nam si dicas: vocem Vère usurpare, vel veritatis nomen sermoni interponere, idem quidem significabit, sed alia phrasi non respondente. Kn 1252.
patrz: WIERAĆ SIĘ
– Wiérnék czyy/ kochánék [...] Ex intimis vnus. E sinu eius est. In intimis eius est. Kn 1253.
patrz: WIERNEK
– Korzéc Krákowski/ Rzymskiému stáremu równy [...] Wirtél Káliski mniéyszy dwiemá gárcomá. Przémyski korzéc/ ábo połmiárek rowny Krákowskiemu. Kn 304.
patrz: WIERTEL, WIRTEL
– Wierzbcá/ Lorum, funiculum vel ansula, repagulum amouens forte: a materia nempe salice ex qua facile conficitur. Kn 1254.
patrz: WIERZBCA
– Wierzbce klámék/ rękoiéści/ zaworék/ obártlikow [...] Zaporá. Kn 1377.
patrz: WIERZBCA
– Wiérzbiná/ więrzbowy gáiék/ wierzbiniéc. [...] Sa- lictum [...]. Kn 1254.
patrz: WIERZBIENIEC, WIERZBINIEC, WIERZBINIEC
– Jázdá/ iezdá/ iezdni żołnierzé abo ludziá wierzchem iádący. Equitatus [...] Copiae equestres. Kn 239.
patrz: WIERZCHEM
– Koń wierzchowy/ do iázdy wierzchem dobry. Vector [...] Veredus [...] Celes. Kn 296.
patrz: WIERZCHEM
– Wierzchołkowy/ [...] In summitate nascens. Supernas abies [...] wierzchołkowa ábo wierzchowa iodłá. Kn 1254.
patrz: WIERZCHOŁKOWY
– Wierzch czynię/ kłádę/wierzchowáto czynię [...] Fastigio [...] Fastigans. Kn 1254.
patrz: WIERZCHOWATO
– Wierzchowisko/ wierzchołék (oppositum odziemék) summus truncus arboris, vel fruticis. Kn 1255.
patrz: WIERZCHOWISKO
– Podobny ku wiérzęniu/ ku práwdzié. Probabilis causa, visio, probabile aliquid sit dicendo [...]. Kn 743.
patrz: WIERZENIE
– Podobnié ku wiérzeniu/ Probabiliter dicere, defendere. Credibiliter aliquid confingere [...] Verisimiliter [...]. Kn 742-743.
patrz: WIERZENIE
– Niépodobnie ku wierzeniu [...] Incredibiliter [...] suprà fidem. Kn 514.
patrz: WIERZENIE
– Niépodobny ku wierzeniu/ [...] Difficile ad credendum [...] Difficile ad fidem [...]. Kn 514.
patrz: WIERZENIE
– Wierzgáiący [...]Calcitrosus [...] de homine vsurpauit, qui calce ferit ianuam [...] wierzgałá. Kn 1255.
patrz: WIERZGAŁA
– Wierzgánie/ Calcitratus mulae inhibetur vini crebriore potu [...] vdérzenie od koniá wierzgáiącego. Kn 1255.
patrz: WIERZGANIE
– Szragi/ Capreolos [et] furcas sua lingua schragas reddit [...] Canterios, etiam possis vocare ob similitudinem vineaticorum Varronis [...] wiesáczká/ drążék do wieszánia czégo/ vel adde [...] vestium. Kn 1122.
patrz: WIESACZKA
– Wiészę/ vide Obiésić. Kn 1256.
patrz: WIESIĆ, WIESIĆ, WIESSIĆ, WIĘSIĆ
– Obiésić kogo/ á Wiészę quasi Obwiésić. Suffigere cruci [...] suspendere aliquem infelici arbori [...] v. Szubiuenicá. Kn 564.
patrz: WIESIĆ, WIESIĆ, WIESSIĆ, WIĘSIĆ
– Ćwikłá pomorska/ Wiesiółék. Alypon [...] vel. alypum [...] per antiphrasin dicta herba mordens acriter gustatum et vehementer accendens [...] Turbit candidum Gorraeo. [...] Alypum et Alypia eadem herba Paulo [...] vide Odmienikwiát et Turbit. Kn 91.
patrz: WIESIOŁEK
– Wiésiołék ziéle/ wierzbowká, błágácz/ Oenothera, et Oenotheris, et onuris hilaritatem in vino affert. [...] [Salicaria, Herbar. Item v..Ćwikłá pomorska. Kn 1256.
patrz: WIESIOŁEK
– Wiészczycá/ idem Látáwicá. v. Látáwiéc. Kn 1257.
patrz: WIESZCZYCA
– Niéprzyiaźń wiodę z-kiem/ záchodzę w-niéprzyiaźń. Inimicitias cum aliquo gero, suspicio, subeo [...] Contraho inimicitias [...] Iádę ná kogo [...]. Kn 518.
patrz: WIEŚĆ
– Wiewánie/ v. Powiewánie/ Wiétrzęnie. Kn 1257.
patrz: WIETRZENIE
– Wiétszéię/ [...] Obsolesco [...] Stárzéię się. Kn 1257.
patrz: WIETSZEĆ
– Woźnictwo/ Aurigandi [...] Aurigatio [...] wożęnie/ wiezięnie. Kn 1285.
patrz: WIEZIENIE
– Więzożołd sámiéc/ drzéwo cudzoziemskié więzowi i dębowi podobné żołądź rodzące. Kn 1258.
patrz: WIEZOŻOŁD, WIĘZOŻOŁD, WIĘZOŻOŁD, WIĘZOŻÓŁD
– Więzożołd sámicá/ korkodąb. Phellodrys, f. Matthiol. Vrsin... Kn 1258.
patrz: WIEZOŻOŁD, WIĘZOŻOŁD, WIĘZOŻOŁD, WIĘZOŻÓŁD
– Wiozę się/ v.Jáde koniem/ wozem. Kn 1267.
patrz: WIEŹĆ SIĘ
– Wieżyczki ziéle/ Turritu. Kn 1259.
patrz: WIEŻYCZKA
– Więźnię co/ kogo: więźnisz/ więzisz: więzić/ vwięźnić co [...] Wiklę. Kn 1258.
patrz: WIĘZIĆ, WIĘŹNIĆ
– Więźnienie kogo o dług. Kn 1258.
patrz: WIĘZIENIE, WIĘŹNIENIE
– Więzożołdowy ábo dębowy/ Iligneus [...] Ilignus [...] Iliceus. Kn 1259.
patrz: WIĘZOŻOŁDOWY
– Wiiádło/ kołowroték do nici [...] Wrzéciono/ Céwká. Kn 1259.
patrz: WIJADŁO
– Száry/ podpaláły/ wilczásty. Rauus, raua lupa. Kn 1101.
patrz: WILCZASTY, WILCZATY
– Wilczook kámień drogi/ Lycophthalmos [...] vel [...] gemma aut lapia quator coloribus costans, rutilo, sanguineo, cadido [et] medio nigro instar lupi oculi. Kn 1260.
patrz: WILCZOOK
– Wilczooki/ Lycophthalmus [...] Lupinos habens oculos. Kn .
patrz: WILCZOOKI
– Żorawie noski/ ziéle: złote ziéle/ Pycháwiéc: Wilcze igły/ wróble proso/ żábie kosmy. Geranium. Kn 1449.
patrz: WILCZY
– Wilczy mlecz/ wilczé mleko/ psie mleko/ ziéle. [...] Tithymalus: Herba lactaria. [...] Lactuca marina. [...] Characias. Kn 1260.
patrz: WILCZY
– Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154.
patrz: WILCZY
– Lupus est in fabula [...]. Lupus est in sermone. O wilku iést rozmowá/ sed et gadká nos discimus. o tym iést gadká/ i. gadánie. Kn 948.
patrz: WILK
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: WILK
– Wilkołcza chorobá/ Lycanthropia. Kn 1261.
patrz: WILKOŁCZY
– Chytrék [...] Nasutus [...] Alterplex [...] Versipellis [...] vide Wilkołék [...] Vulpinus animus [...] Manticulator [...] Persibus [...] vide Szálbierz. Kn 76.
patrz: WILKOŁEK
– Wilkołék [...] Homo in lupum versus, transfiguratus. Kn 1261.
patrz: WILKOŁEK
– Wilkom [...] Amystis Threijcia [...] Anancaeum [...] Dij faciant vt id bibatis, quod vos nunquam transeat [...] Piy by się w-tobié nié zostało Kn 1261.
patrz: WILKOM
– Wiłuię/ v. Száléię. Kn 1261.
patrz: WILOWAĆ
– Liśi ogon/ źiéle/ Lubéznká/ Iglicá/ Dźiánowid/ Wilżyná [...] Ononis, anonis [...] Alopecuros [...]. Kn 364.
patrz: WILŻYNA
– Wilżyná ziele/ vide Lisi ogón. Kn 1261.
patrz: WILŻYNA
– Wiłá/ v. Głupi/ Szalony. Kn 1259.
patrz: WIŁA
– Podárék/ vpominék/ pociészne/ winczowne wzmagáiącemu. Soteria, orum. Kn 733.
patrz: WINCZOWNE
– Windarz/ co windámi co robi/ káfárnik [...] Prásownik. Kn 1262.
patrz: WINDARZ
– Windowe wręby/ ábo zawiásy/ gdzié biéguny chodzą. Chelonium [...]. Kn 1262.
patrz: WINDOWY
– Windowy wał/ [...] Axis suceulae Kn 1262.
patrz: WINDOWY
– Wał u windy/ v. Windowy wał Kn 1222.
patrz: WINDOWY
– Winniczki/ windyczki iábłká [...] Oenomela... Kn 1263.
patrz: WINDYCZKA
– Winiárski/ winiarzowi służący. Vinitorius [...] Vas vindemiatorium [...] do winá zbieránia [...] vide Winniczny. Kn 1262.
patrz: WINIARSKI
– Winiárstwo [...] Ars vinitoria. Kn 1262.
patrz: WINIARSTWO
– Winnorośl/ v. Winna rózgá. Mácicá winna. Kn 1263.
patrz: WINNAROŚL, WINNOROŚL, WINOROŚL
– Winniczki/ windyczki iábłká. [...] Oenomela [...] mala vonosa, seu vinosi saporia. Kn 1263.
patrz: WINNICZKI
– Prasa winniczna/ winna. [...] Torculum [...] instrumentum quo humor exprimitur [...] Prelum. Kn 816.
patrz: WINNICZNY
– Winniczne rószty/ lugum [...] vnde lugare vineas [...] v. Szragi. Kn 1263.
patrz: WINNICZNY
– Winniczny/ Vinealis terra, collis. Vineaticus cultus. Kn 1263.
patrz: WINNICZNY
– Winno mi/ Debetur mihi frumentum, pecunia. Kn 1263.
patrz: WINNIE, WINNO
– Liścié przérzédzam [...] Item pampinosus [...] Winnolistny/ liścia winnego siłá máiący [...] Winnemu liściu podobny. Kn 1263-1264.
patrz: WINNOLISTNY
– Winna mácicá/ v. Mácicá. Kn 1262.
patrz: WINNY
– Mácicé winney zárázá/ opádzistość [...] Roratio. Kn 378.
patrz: WINNY
– Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
patrz: WINNY
– Winny szynkarz / Vilnarius [...]. Vina quae vendidi vinario [...]. Ocnopola [...]. Kn 1264.
patrz: WINNY
– v béczék winnych Kn 337.
patrz: WINNY
– Szynkarz winny / v. Winny szynkarz. Kn 1130.
patrz: WINNY
– Macicá winna/ Łozá [...] Vitis, is [...] Mater vini [...] Viticula [...] Palma vitis maior, ex qua vuae nascuntur. Kn 378.
patrz: WINNY
– Mácicá winna płonna/ dzika. Labrusca [...] Fera vitis [...] Psinki wodnen czerwone. Kn 378.
patrz: WINNY
– Arbustiuus locus. Lasék/ gaiék winotyczny. Kn 348.
patrz: WINOTYCZNY
– Lás [...] Arbustiuus locus [...] Lasék/ gaiék winotyczny. Kn 348.
patrz: WINOTYCZNY
– Winien/ winny/ winowát komu co vide Dłużenem/ Powinienem. Kn 1262.
patrz: WINOWAT, WINOWATY
– Winowát/ winowáty. v. Winien Kn 1265.
patrz: WINOWAT, WINOWATY
– Wiosło/ Remus [...].Wiosłoruszne/ wiosłolotne/ wiosłowe [...] wiosłonogie [...] Remiuaga celox. Kn 1266.
patrz: WIOSŁOLOTNY
– Wiosło/ Remus [...].Wiosłoruszne/ wiosłolotne/ wiosłowe [...] wiosłonogie [...] Remiuaga celox. Kn 1266.
patrz: WIOSŁONOGI
– Wiosło/ Remus [...].Wiosłoruszne/ wiosłolotne/ wiosłowe [...] wiosłonogie [...] Remiuaga celox. Kn 1266.
patrz: WIOSŁORUSZNY
– Wiosłá rękoiéść/ [...] Follicularis vita [...] Wiosłowych/ wodnych robotników. Kn 1266.
patrz: WIOSŁOWY
– Wiosná/ Ver Perfida nubiferi vetat inconstantia veris. Kn 1267.
patrz: WIOSNA
– Wiosnuię (vt látuię/ zimuię gdzié) [...] Vernum tempus alicubi transigo. [...] v. Kwitnę/ Wésélę się. Kn 1267.
patrz: WIOSNOWAĆ
– Wiotchy/ Vetus calceus [...] Stary [...] wiotchy [...] Wytárty. Kn 1267.
patrz: WIOTCHY, WIOTKI
– Wiotész/ wiotészka. v. Stárzyzná/ Wytárty. Kn 1267.
patrz: WIOTESZ
– Wiotész/ wiotészka. v. Stárzyzná/ Wytárty. Kn 1267.
patrz: WIOTESZKA
– Wiotésznik/ v. Pártácz. Kn 1267.
patrz: WIOTESZNIK
– Wirydárskie rzemięsło/ Topiaria [...] Topiariam facere, wirydárskie chłodniki robić. Kn 1267.
patrz: WIRYDARSKI
– Wirydárznik/ ogrodnik płonék sádowy. Viridarius. Kn 1267.
patrz: WIRYDARZNIK
– Wisam/ vide Wiszę. Kn 1267.
patrz: WISAĆ
– Brodawká wisząca/ Acrochordon [...] verruca pensilis [...] Verruca eminens [...] Thymion [...] colore thymi est [...] At Chalazion est tuberculum in palpebra pendens, mobile [...]. Kn 45.
patrz: WISIEĆ
– Wiśniowy/ [...] Cerasinus cingulus [...] Wiśniowy/ ábo wiśniásty kámień. Kn 1297.
patrz: WIŚNIASTY
– Witálny/ witániu służący/ Salutatorius: salutatorium cubile. Kn 1268.
patrz: WITALNY
– Wizytacyia/ doglądánie poddánych z urzędu.Lustratio. Kn 1269.
patrz: WIZYTACJA
– Wkrapiam/ wkánąć. Instillare oleum lumini Kn 1270.
patrz: WKANĄĆ
– Wkánąć/ v. Wkrapiam. Kn 1269.
patrz: WKANĄĆ
– Kleśnię/ v. Wkleśniam/ [et] Czyszczę. Kn 281.
patrz: WKLEŚNIAĆ, WKLĘŚNIAĆ
– Wklęśniam co/ Artio [...] Salicem findito [...] surculum durum, aridum artito. Kn 1269.
patrz: WKLEŚNIAĆ, WKLĘŚNIAĆ
– Wklęsło czynię/ krzywie ná dół wé śrzodku [...] Simatae nares [...] Pectines se carinant. Kn 1269.
patrz: WKLĘSŁO
– Wklęsłość/ v. Dołkowátość. Kn 1269.
patrz: WKLĘSŁOŚĆ
– Wklęsłość nosá [...] Simitas nasi. Kn 1269.
patrz: WKLĘSŁOŚĆ
– Rycie wklęsłe/ iáko w-sygnetách. Kn 963.
patrz: WKLĘSŁY
– Cudzoziemstwo/ Peregrinitas infusa est in vrbem [...] o wkrádnienie się do Rzeczypospolitey/ do miástá/ y obywátelstwá obwiniony. Kn 90.
patrz: WKRADNIENIE SIĘ
– Wkrapiam/ wkánąć. Instillare oleum lumini [...] Immulgeo lac epiphoris. Kn 1270.
patrz: WKRAPIAĆ
– Wkrapiánie/ Instillatio lactis in aurem. Kn 1270.
patrz: WKRAPIANIE
– Drobię co/ drobno dziélę/ ábo rąbię [...] Intero aliquid in aliquid, vel alicui rei [...] Eo cyminum inetrito wkrusz kminu. Kn 148.
patrz: WKRUSZ
– Krupi się/ kruszy się [...] Exiguum aridae cunilae distringito super lac. wkrusz. Contero modicum scillae cum aqua. Kn 323.
patrz: WKRUSZ
– Wkruszyć/ Infricare. v. Wdrobić. Kn 1270.
patrz: WKRUSZYĆ
– Wkupne/ v. Miéyskie/ Wstępne. Kn 1270.
patrz: WKUPNE
– Wlanie/ wlewánie. Infusio succi alicuius: infusus. Kn 1270.
patrz: WLANIE
– Włóczęnie/ wléczęnie czégo/ [...] Treactus potest dici ex Plinio. v. Ciągnięnie. Kn 1272.
patrz: WLECZENIE
– Wlanie/ wlewánie. Infusio succi alicuius: infusus. Kn 1270.
patrz: WLEWANIE
– Władza/ władánie/ moc. Potestas [...] Habere summam potestatem alicubi. Kn 1270.
patrz: WŁADANIE
– Biskupstwo/ Biskupia władza/ urząd/ godność. Pontificatus, [...] Antistitium, [...] Pontificium. Kn 32.
patrz: WŁADZA
– Własnomiętność/ Prywatá/ w-zakonié wádá [...] instar abstracti. Kn 1270-1271.
patrz: WŁASNOMIĘTNOŚĆ
– Własnomiętny/ [...] Philargyrus. Kn 1271.
patrz: WŁASNOMIĘTNY
– Własny, właściwy. Proprius ritus [...] v. Przyzwoity. Kn 1271.
patrz: WŁAŚCIWY
– Włansa rzécz/ właścizná. Mancipi res [...] Proprium Kn 1270.
patrz: WŁAŚCIZNA
– Obwiniono mię [...] Obwiniono go o miéyskie/ żé go niéma/ że się wkradł do miástá/ że właz iést nie miészczanin. Kn 582.
patrz: WŁAZ
– Miészczánin niépráwy/ właz do miástá/ niéprzyięty vrzędownié. Kn 408.
patrz: WŁAZ
– Włąz/ wtręt/ wtręcięń [...] Is qui obrepsit ad honores: qui furatus estciuitatem, vel dignitatem. Kn 1271.
patrz: WŁAZ
– Kosmáty/ kosmacz/ włocháty/ Długowłosy. Villosus [...] Villosum pectus [...] Capillata folia [...] Pexum folium [...] Włochátonogi. Kn 307.
patrz: WŁOCHATONOGI
– Kosmáty/ kosmacz/ włocháty/ Długowłosy. Villosus [...] Villosum pectus [...] Capillata folia [...] Pexum folium. Kn 307.
patrz: WŁOCHATY
– Korzonék/ Radicula [...] Fibrae [...] Korzonki drobne/ włocháte. Kn 305.
patrz: WŁOCHATY
– Włóduię/ Villicor [...] Longe ab vrbe villicari, quo herus rarenter venit, non villicari, sed dominari, mea est sententia. Kn 1273.
patrz: WŁODOWAĆ, WŁODOWAĆ, WŁÓDOWAĆ
– Włódárstwo/ Villicationis officium [...]. Włódowanie. Kn 1273.
patrz: WŁODOWANIE, WŁODOWANIE, WŁÓDOWANIE
– Włók/ [...] Tragula, verticulum piscatorum. Kn 1273.
patrz: WŁOK, WŁÓK
– Włosámi obrastam/ włosy wypuszczam/ włosy wyrastáią [...] włosieię/ włosy pokázuię/ włosiastą się zda. Kn 1273.
patrz: WŁOSIASTY
– Włósiásty/ włosom podobny. Capillaceus. Kn 1273.
patrz: WŁOSIASTY
– Włosámi obrastam/ włosy wypuszczam/ włosy wyrastáią [...] włosieię/ włosy pokázuié/ włosiastą się zda. Kn 1273.
patrz: WŁOSIEĆ
– Włósisty/ włosów péłny. v[ide] Kosmáty. Kn 1273.
patrz: WŁOSISTY
– Chodzę po włosku/ etc. vide Po włosku. Kn 68.
patrz: WŁOSKI
– Cząbr Włoski/ vide Dzięcielnicá. Kn 94.
patrz: WŁOSKI
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: WŁOSKI
– Włosopad kámień (iáko Listopad miésiąc). Polythrix [...] gemma in viridi capilllatur, [et] destnuta capillorum facit. Kn 1273.
patrz: WŁOSOPAD
– Włosówki/ do włosów wyrywánia kleszczyki. Volsella aut vulsella. Kn 1274.
patrz: WŁOSÓWKI
– Polszczyzná/ Sermo polonicus [...] Polszczyzną pachnié twa Łáciná/ Włoszczyzná [...]. Kn 767.
patrz: WŁOSZCZYZNA
– Bronownik/ bronuiący/ włoczék/ Occator [...] Occillator [...] Glebarius, Var. qui glebam comminuit. Kn 46.
patrz: WŁÓCZEK
– Włóczék/ vide Bronownik. Kn 1272.
patrz: WŁÓCZEK
– Bronowánie/ włoczenie/ Occatio. Kn 46.
patrz: WŁÓCZENIE
– Włóczenka/ [...] Hastula etiam Latina est vox, quam Plin. ad herbe appellationem transtulit ob similitudinem [...] porwawszy pugynał [...] Dzidy. Kn 1272.
patrz: WŁÓCZENKA
– Włóknisty/ Stamineus, Plin. Staminea vena arboris. Kn 1273.
patrz: WŁÓKNISTY
– Włudzam co w-kogo/ iáko w chorégo potráwę/ trunék. [...] Induco agrotum ad comedendum. Vicinum, Wmawiam. Kn 1274.
patrz: WŁUDZAĆ
– Niebowid ábo w-niéboyrzał rybá morska./ Vranoscopus, & Callionymus. [...], i caelum spectans, [...] quia oculos in vertice capitis habet caelum spectantes. [...] i pulchro nomine. [...] quia interdiu dormit, noctu vagatur. Ponocnik posset eodem modo vocari. Kn 492.
patrz: WNIEBOJRZAŁ
– Alámbik podwoyny w wodzié/ Diploma [...] Duplex vas [...] Balneum maris. [...]. Kn 5.
patrz: WODA
– Wodniczy urząd/ Aquaria prouincia. Kn 1277.
patrz: WODNICZY
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 176.
patrz: WODNY
– Żábá wodna/ Rana fluuiatilis, rana marina. [...] Rubeta [...] Kn 1355.
patrz: WODNY
– Bukwicá wodna/ trędownik mniéyszy. Ocymastrum [...] Betonica aquatica... Kn 53.
patrz: WODNY
– Firlétká wodna/ bázylia wodna. Erineos, [...] Erinos [...] Ocymastrum aquaticum, Herbariis. Kn 177.
patrz: WODNY
– Brózdá miédzy zagonámi/ ábo dla wody rowy [...] vide Zagon [...] Wodociąg rowék/ do ściągánia wody. Fossa qua aqua pluuia delabitur. Kn 47.
patrz: WODOCIĄG
– Rurmusowa skrzyniá/ ktora w przód wody nabiéra/ i drugiem skrzyniom przéz rury rozdáié. [...] Castellum [...] Receptaculum aquae publicae. Kn 955.
patrz: WODODZIELNY
– Wódká/ ten co tylo wodę piia/ vt miasto/ co rad iada mięso [...] Inuinius [...] melius nostram exprimit, quasi Wodopóy. Kn 1276.
patrz: WODOPÓJ
– Popuszczam komu wodzé/ tr. Rozpuszczam kogo. Permitto alicui licentiam: permitto omnia Kn 776.
patrz: WODZA
– Wódzá/ vel wodzé pl. Habenae, n. pl. sine longiores, sine breutores [...] Hámuléc. tr. Monsztuk. Kn 1277.
patrz: WODZA
– Máchyná/ vide Ogromna rzécz/ Básztá woienna/ Táran/ Szopá woienna. Kn 378.
patrz: WOJENNY
– Básztá woienna ruchoma: ábo Máchiná do murow/ [...] Ambulatoria turris [...] Subrotata turris [...] Turris mobilis [...] Oppugnatoria machina [...] vide Szopá woienna. Kn 17.
patrz: WOJENNY
– Woyłak/ Podkład/ Potnik/ Pilśń pod siodło. Kn 1283.
patrz: WOJŁAK, WOJŁOK
– Potnik/ v. Pocilnicá. Idem est, Pilśń pod siodło [...] Woyłak, Kn 795.
patrz: WOJŁAK, WOJŁOK
– Woźbá/ wożęnie. Vectio [...] Vectiones quadrupedum efficimus [...] Velatura [...] Vehiatura, Vectatio. Kn 1285.
patrz: WOJŹBA, WOŹBA, WOŹBA
– Wożę/ aliter. woźbą się bawię/ żyię. v[ide]. furmanię. Kn 1285.
patrz: WOJŹBA, WOŹBA, WOŹBA
– Słownik/ Wokábularz. [...] Dictionarium vox recentiorum parum Latina, et altera minus, aut minime Latina, Vocabularium. dices potius: Lexicon, onomasticum, Graeca voce. Nomenclator, m. a multis eruditis vsurpatur, ab homine ad librum vox translata, ut aliorum liborum inscriptiones apud Graecos et Latinos. Kn 1022.
patrz: WOKABULARZ
– Wokábularz/ vide Słownik. Kn 1278.
patrz: WOKABULARZ
– Po cudzey ábo po czyiey woli chodzić/ skakáć. Ex alterius arbitrio pendere [...] Pendere ex aliena leuitate [...] Ex alterius more viuere [...] Ad alienum ambulant gradum, ad alienum dormiunt somnum, ad alienum comedunt appetitum [...] Namque coquus domini, debet habere gulam. Kn 717.
patrz: WOLA
– Wolánie/ Coloni deducti: Colonia in aliquem agrum deducta. [...] Adscripti, qui in colonias nomina dedere. Kn 1279.
patrz: WOLANIN
– Wolaty: wole máiący. Gutturosus [...] Gutture turgido [...] Gruczołowáty. Kn 1279.
patrz: WOLATY
– Wolny/ nié tęgi. Laxus arcus: laxi rudentes. [...] Laxae habenae [...]. Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– List wolny/ vide Pássport. List wolny od przéłożonego duchownego/ vide formaty/ & Swiádéczny list. Kn 364.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny/ nié prętki. Lentus passus [...]. Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny od podátków/ powinności. Liber ager: libertũ praedium. Immunis ciuitas: immune praedium [...]. Kn 1280.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolna rzécz/ v. Godziła. Kn 1279.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Głos przéstworny/ wolny. Vox plena [...] Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny z-rodu/ Ingennus [...] v. Swobodny. Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny/ béz zawády. Liber exitus Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny sobié człowiek/ v. Swobodny. Kn 1280.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Ciépło wolne/ Ciépły wolno/ vide Létni 1. Kn 81.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolna chorągiéw/ [...] Vexillum volonum v. Zołnierz dobrowolny. Kn 1279.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny/ aliter. v. Nié zábáwny. Kn 1281.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Poyrzenie/ i. plac nié zásłoniony/ do pátrzęnia wolny/ Prospekt. Prospectus. Despectus ex oppido in campum [...]. Kn 808.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Wolny od czégo/ wolen/ prozen/ prozny/ prożen. Liber à metu [...] Liber timore [...]. Kn 1280.
patrz: WOLEN, WOLEN, WOLEŃ, WOLIEN, WOLNY, WOLNY
– Żołnierz dobrowolny/ Woluntáryusz. Voluntarii milites [...] Euocati milites. Kn 1446.
patrz: WOLENTARIUSZ, WOLENTARZ, WOLENTARZ, WOLONTARIUSZ, WOLONTARZ, WOLONTER, WOLUNTAR, WOLUNTARIUSZ, WOLUNTARZ, WOLUNTER, WOLUNTIER
– Wolnicá/ [...] Forum lanionum liberum. Kn 1279.
patrz: WOLNICA
– Pomáłu/ lékko/ polékku/ powoli/ wolno. Paulatim omnia crescunt [...] Aquae paulatim addito [...] Pomáłu stąpay/ nástępuiész mi ná pięty. Kn 767.
patrz: WOLNIE, WOLNO
– Wolno/ nié tęgo/ słábo. Laxè constringere: remisse, solutè ligare [...]. Kn 1280.
patrz: WOLNIE, WOLNO
– Godnié [...] nié godzi się żadnemu wniść iédno boso/ nié iést godno ábo godna rzécz/ nié iést wolno/ dozwolono. Kn 199.
patrz: WOLNIE, WOLNO
– Ciépło wolne/ Ciépły wolno/ vide Létni 1. Kn 81.
patrz: WOLNIE, WOLNO
– Létni/ i. wolno-ciépły. Tepidus dies [...] Tepida aqua. Kn 358.
patrz: WOLNOCIEPŁY
– Wolnomowność/ Libertas loquendi [...] Lingua libera [...] Wolność języká [...] Wolność/ wypráwność ięzyká. Kn 1280.
patrz: WOLNOMÓWNOŚĆ
– Wolnomowny/ [...] Qui libera lingua vtitur. Kn 1280.
patrz: WOLNOMÓWNY
– Béspiéczeństwo/ béspiéczność/ wolność od niébéspiéczeństwá/ Securitas. Kn 20.
patrz: WOLNOŚĆ
– Wolok rybá/ ábo Wiélgok rybá. Box, ocis. [...] est piscis palmum maiorem longus [...] oculus magnis... Kn 1281.
patrz: WOLOK
– Wołowiéc/ wołopás, Bubulcus [...] Bubsequa [...] Busequa. Kn 1281.
patrz: WOŁOPAS
– Wołosze/ Moldania, vel Multania ad Ortum [et] Septemtrionem nostram vergens, alio nomine Valachia [...] v. Multany. Kn 1280.
patrz: WOŁOSZ
– Wołoszyn/ Moldanus, Valachus. Kn 1281.
patrz: WOŁOSZYN
– Wołowiná/ wołowe mięso. Bubula [...] agnina Kn 1281.
patrz: WOŁOWINA
– Po wołowsku/ Bouatim, pro boatim, Nigidi. Kn 721.
patrz: WOŁOWSKI
– Wąchánie/ woniánie. Odoratus pomorum [et] aspectus [...] Odorationum voluptates. Kn 1219.
patrz: WONIANIE
– Przykry do woniániá/ vkuszenia/ słuchánia. Grauis odor [...] ventus [...] sonus. Kn 876.
patrz: WONIANIE
– Wonianká/ co dla woniey noszą/ z-czegokolwiék [...] Olfactorium [...] Wonne ziołá. Kn 1282.
patrz: WONIANKA
– W-orać w-rolą/ Inarare. Kn 1282.
patrz: WORAĆ
– Wrota/ vide Drzwi 2. Kn 1289.
patrz: WOROTA, WROTA, WROTA
– Woskownia/ woskoboynia. Cerae officina. Kn 1282.
patrz: WOSKOBOJNIA
– Woskuię/ náwoszczam/ woszczę... Kn 1283.
patrz: WOSKOWAĆ
– Woskowáto fárbuiący fárbierz/ Cerinarius [...] qui cereo colore pannos inficit. Kn 1282.
patrz: WOSKOWATO
– Woskowáty/ woskowi podobny/ żołty. Cerinus color. Pruna cerina [...] woszczysty. Kn 1282.
patrz: WOSKOWATY
– Woskownia/ woskoboynia. Cerae officina [...] Cereolarium, Cerilarium. Kn 1282.
patrz: WOSKOWNIA
– Woskownik/ [...] Ceroplasta, qui ceram exercet [...] Cerarius. Kn 1282.
patrz: WOSKOWNIK
– Bucień ziéle/ Woszczycá [...] Gingidium [...] Vrsinus reddit Zurnicá. Kn 51.
patrz: WOSZCZYCA
– Woskowáty/ aliter.woszczysty. Kn 1282.
patrz: WOSZCZYSTY
– Wotownik/ wotuiący za kiem. Suffragator [...] przyczyńcá. Kn 1283.
patrz: WOTOWNIK
– Wotowny/ Suffragatorius [...] Suffragatoria amicitia... Kn 1283.
patrz: WOTOWNY
– Wotowa skrzynéczká/ puszká ná tabliczki/ kártki/ gałki wotowne. Kn 1283.
patrz: WOTOWNY
– Wotowa tabliczká/ gałká [...] Tabella suffragiorum. Kn 1283.
patrz: WOTOWY
– Wotowa skrzynéczká/ puszká ná tabliczki/ kártki/ gałki wotowne. Kn 1283.
patrz: WOTOWY
– Nosáty koń/ wozgrzywny [...] Equus fluxione narium laborans [...] Polypolus equus. Kn 550.
patrz: WOZGRZYWY
– Wozgrzywy/ vide Nosáty. Kn 1285.
patrz: WOZGRZYWY
– Woziébny/ wożeniu służący. Vehicularius cursus: vehicularium munus. Kn 1285.
patrz: WOZIEBNY
– Wilczysko [...] psisko/ zaięczysko [...] nożysko/ wozisko/ bábsko. Kn 1260.
patrz: WOZISKO
– Wodniczy urząd/ Aquaria prouincia. Kn 1277.
patrz: WOZIWODA, WOZIWÓD
– Woźnictwo/ Aurigandi ars [...] Aurigatio. Kn 1285.
patrz: WOŹNICTWO
– Woźnego vrząd/ [...] Qui praeconium faceret, vetari in decurionibus esse. Kn 1285.
patrz: WOŹNY
– Kárá do ciężarow gruba. Sarracum [...] Saracum [...] Serracum [...] Plaustrum [...] vide. Wóz chłopski. Kn 265.
patrz: WÓZ
– Kolásá/ Vectabulum [...] v. Wóz chłopski. Kn 288.
patrz: WÓZ
– Wpasam się w-co/ w-kogo/ wpásł się w-mnie. Kn 1286.
patrz: WPASAĆ SIĘ
– Imánie się czégo/ wpieránie się w co. Iniectio manus in bona [...] Assertio. Kn 250.
patrz: WPIERANIE SIĘ
– Wpiśne/ v. Zapłátá od pisánia. Kn 1286.
patrz: WPISNE, WPISNE, WPIŚNE
– Wpiśne/ v. Zapłátá od pisánia Kn 1286.
patrz: WPISNY, WPISNY, WPIŚNY
– Wplécienie/ Intextus [...] Innexio [...] Implexus. Kn 1287.
patrz: WPLECIENIE
– Wpłynienie/ Influxio in corpus [...] Influxus stellarum: influentia vitiorum. Kn 1287.
patrz: WPŁYNIENIE
– Sztępél do muszkiétu [...] wtykácz/ wpychácz. Kn 1123.
patrz: WPYCHACZ
– Odwrotny ábo odwrotowy/ odwracániu ábo wracániu służący/ wracálny. Kn 611.
patrz: WRACALNY
– Wrócenie/ v. Wracánie/ Przywrócenie. Kn 1289.
patrz: WRACANIE
– Wracánie się/ wrócenie się. Reditio. Kn 1288.
patrz: WRACANIE SIĘ
– Wre co w-gárcu/ wárzy śię. [...] Coquitur aliquid, [...] Feruet vinum, [...] Quamuis igni exiguo properata maderent. Vndat aqua calefacta. [...] Feruesco, [...] Possénte seriae feruescere. Kn 1289.
patrz: WRAĆ, WREĆ, WRZEĆ, WRZEĆ
– Chráp/ chráp ná kogo mieć/ vide Gniéwam się. Wrę. Kn 70.
patrz: WRAĆ, WREĆ, WRZEĆ, WRZEĆ
– Wre co/ tr. Burzy śię. Flagrat bello tota Italia, [...] Ferueo, [...] Fora litibus feruent. Feruere media breui per tertiam. [...] Ardet bello Syria: ardet communi incendio prouintia aliqua: ardet studio belli. [...] Tument negotia [...]. Kn 1289.
patrz: WRAĆ, WREĆ, WRZEĆ, WRZEĆ
– Wradzam/ wradza co Bóg/ ábo przyrodzenie komu. Ingenerat Deus iras. Kn 1288.
patrz: WRADZAĆ
– Páznokci wrastánie w-mięso/ zákrzywienie. Kn 676.
patrz: WRASTANIE
– Wrażam/ wraźić gdźie rękę/ etc. Inserere manum alicui in sinum [...]. Caput inserere in tentorium [...]. Kn 1288.
patrz: WRAŻAĆ
– Udérzęnie/ actio et effectus. [...] Udérzęnie/ wráżęnie zębów. Offensus fortuitus obuij [...]. Kn 1181.
patrz: WRAŻENIE
– Windowe wręby/ ábo zawiásy/ gdzié biéguny chodzą. Chelonium [...]. Kn 1262.
patrz: WRĄB, WRĄB, WRĘB
– Wrąb/ wrąbká [...] Karb, Nárzynánie/ Prászka/ Pręgá. Kn 1287.
patrz: WRĄBKA
– Wrębne/ Lucar, aris, n. [...] Lucaris pecunia, que in luco erat data [...] Pecunia, qua ius caedendae syluae emitur: pretium caedendis in sylua lignis pendi solitum. Kn 1289.
patrz: WRĘBNE
– Wradzam się w-kogo/ wrodziłéś się weń. Similitudo naturae illius ad te qui ab illo ortus peruenit. Kn 1288.
patrz: WRODZIĆ SIĘ
– Káwá/ káwká. Gracus [...] Graculus [...] Monedula [...] Cornicula [...] vide Wroná. De Pyrrhocorace vide Kruk. Kn 271.
patrz: WRONA
– Wróná ptak/ Cornix cinerea. Iunio, Ornithologis Kn 1289.
patrz: WRONA
– Wroná v béczki/ Os dolij: orificium tinae [...] (czopowa dziura). Kn 1289.
patrz: WRONA
– Wrónie oko ziéle czwórlistne/ iédná iágodá. Solanum monococcom, Gesner. Kn 1289.
patrz: WRONI
– Wronia nogá ziéle/ kania stopá. Coronopus [...] Dactylus. Gramen aculeatum. Kn 1289.
patrz: WRONI
– Wrónie masło/ ziéle/ záięcza kápustá. Illecebra: Andrachne agria. Kn 1289.
patrz: WRONI
– Wróny: [...] koń wróny. Coracinus. Kn 1289.
patrz: WRONY
– Wrastam/ wrósł páznogiéć w mięso. Immersus vnguis carni Kn 1288.
patrz: WROSNĄĆ
– Wrotycz ziéle/ Parthentum mas, Matthiol. Iuni. Athanasia [et] Tanacetum. Kn 1289.
patrz: WROTEZ, WROTYCZ
– Wrotycz Włoska/ v. Rádostká. Kn 1289.
patrz: WROTEZ, WROTYCZ
– Rádostká ziéle/ Wrotycz Włoská. Heliochrysos, f. Heliochrysum, al. Helichrysu. Kn 908.
patrz: WROTEZ, WROTYCZ
– Sarn, sárná/ sárnká. Dorcas [...] Oryx [...] Iuuenal. pilo ad caput verso vestitus [...]. Wrotosierć dici potest. Kn 980.
patrz: WROTOSIERĆ
– Wrotosierć/ vide Sarn. Kn 1289.
patrz: WROTOSIERĆ
– Wróbl/ Passer [...]. Passerculus. Kn 1289.
patrz: WRÓBEL, WRÓBEL, WRÓBL
– Pociskiwam/ pocisnąłem wroblá/ [...] Ferio iaculo. Kn 727.
patrz: WRÓBEL, WRÓBEL, WRÓBL
– Wroblę/ wroblętá. v. Ptaszętá. Kn 1289.
patrz: WRÓBLĘ
– Wróble proso/ ziéle. Lithospermum: aegonychon [...]. Kn 1289.
patrz: WRÓBLI
– Wróbl/ Passer [...] Passerculus, [...]. Wróblik. Kn 1289.
patrz: WRÓBLIK
– Wrócęnie/ v. Wracánie/ Przywrócęnie. Kn 1289.
patrz: WRÓCENIE
– Odeścia i wrocenia czás żołnierzowi náznáczony. Commeatus [...] Ad diem commeatus non venit, quod eum áquae interclusissent. Kn 596.
patrz: WRÓCENIE
– Wracánie/ wrócęnie czégo. Redhibitio mancipij. Kn 1288.
patrz: WRÓCENIE
– Wracánie się/ wrócenie się. Reditio [...] Celeritas reditionis. Reditus. Reuersio-febrium. Kn 1288.
patrz: WRÓCENIE SIĘ
– Wróg/ vox esssutitia. Malum, morbum, pestem, cacodamona sonans. Kn 1289.
patrz: WRÓG
– Wróżka [...] różká/ wróżenie: wróżbá rozmáita. Kn 1289-1290.
patrz: WRÓŻBA
– Wróżká [...] różká wrożenie: wróżba rozmáita. Kn 1289-1290.
patrz: WRÓŻENIE
– Wiedmá/ v. Wiészczká/ Wróżká. Kn 1247.
patrz: WRÓŻKA
– Wróżkowy/ wróżkom służący. Vaticinus liber [...] furor. Kn 1290.
patrz: WRÓŻKOWY
– Wrzask/ Clamor quem dolor exprimit, vt in pueris dum caduntur. Sublatus clammor. Kn 1290.
patrz: WRZASK
– Wrzaskliwy/ Crepulus, Anien. Crepula voce vomere sonuicia [...] Clamosus [...] Extra organum vox [...] v. Krzykliwy. Kn 1290.
patrz: WRZASKLIWY
– Wrzącość/ łácność do vwrzęnia. [...] teneritas in coctura. Kn 1290.
patrz: WRZĄCOŚĆ
– Jászczur rybá morska/ łbem iaszczorcé podobna. [...] piscis sine squamis, teres vtrin[que] acutus, splendet vt vitrum [et] argentum, oculis magnis, garum ex eo optimum, Rondelet. alij scombrum diuer sum genus esse aiunt, a lacer. to voces licet Wrzecienicá [...] Saxetanus piscis. Kn 237.
patrz: WRZECIENICA, WRZECIENNICA
– Wrzéciono/ Fusus [...] Rhombus, [et] Torques (a torquendo) instrumentum quo vertendo mulieres nent, [et] eodem vtuntur ad venesicia. Kn 1290.
patrz: WRZECIENO, WRZECIONO
– Owrzédzienie/ Vlceratio [...] Dolores, damna vlcerationes, vulnera, magnos motus rerum circa sefrementiumsecurus asficiat [...] est quasi Wrzedzenie/ wrzodów osiadánie/ występowánie/ cuius effectus est [...] owrzédzienie. Kn 654.
patrz: WRZEDZENIE
– Wrzédziéię/ Nascuntur mihi hulcera: occupant me hulcera: oriuntur, serpunt hulcera. Vomica oritur. Kn 1291.
patrz: WRZEDZIEĆ, WRZODZIEĆ
– Wrzédzienicá/ wrzod ciékący vstáwnié. Vomica erumpens. Kn 1291.
patrz: WRZEDZIENICA, WRZEDZIENICA, WRZEDZIENICZA, WRZEDZIENNICA, WRZODZIENICA, WRZODZIENNICA
– Wrzésienny/ [...] Septembribus Calendis. Kn 1291.
patrz: WRZESIENNY
– Wrzészcze/ Vociferor [et] Vocidero [...] Qui vociferant saepe [et] Clamore tollere. Kn 1291.
patrz: WRZESZCZ
– Wrzeszczę/ Vociferor [et] Vocifero [...] wrzasnąć [...] wołać [...] krzyknąć. Kn 1291.
patrz: WRZESZCZEĆ, WRZESZCZYĆ
– Paw/ Pauo [...] A pipo, as. Turneb. vt a verto, vertilo. unde vertilabundus Varronis, nos wrzészczy dicimus. Kn 676.
patrz: WRZESZCZEĆ, WRZESZCZYĆ
– Września/ ziéle. V[ide] Támárzyszék. Kn 1291.
patrz: WRZEŚNIA
– Wrzodék/ Hulcusculum, Cels. Tuberculum cui subest vermiculus, ferro circumsecari oportet. Kn 1291.
patrz: WRZODEK
– Wrzodowiéc ziéle/ Stulisz. Thalictrum, vel Thalietrum. Kn 1291.
patrz: WRZODOWIEC
– Wilk robak wrzodowy/ ábo wé wrzédzié się rodzący. Kn 1261.
patrz: WRZODOWY
– Tábáká/ Zdrowiéc/ Wrzodowe ziéle. Bielun cudzoziemski. Hyoscyamus recentiorum. Hyoscyamus Peruana, Pontica. Kn 1131.
patrz: WRZODOWY
– Wrzosowiéc ziéle// wrzosowká. Coris, [...] eadem cum hyperico [...] Dzwonki. Kn 1291.
patrz: WRZOSOWIEC
– Wrzosowiéc ziéle// wrzosowká. Coris, [...] eadem cum hyperico [...] Dzwonki. Kn 1291.
patrz: WRZOSÓWKA
– Wrzucony/ ábo wrzucálny. Iniectiuus status [...] Embolicus, intercalarus, iniectitius. Kn 1291.
patrz: WRZUCALNY
– Wrzucęnie/ Iniectus [...] Iniectio. Kn 1291.
patrz: WRZUCENIE
– Wrzynam co/ v. Wcinam. Kn 1291.
patrz: WRZYNAĆ
– Wcinam/ wrzynam dréwno/ tram iéden w-drugi. Cardino trabes, [...] intercardino [...] v. Wiążę 2. Kn 1230.
patrz: WRZYNAĆ
– Wsadzam kogo ná kogo/ v. Podszczuwam. Kn 1291.
patrz: WSADZAĆ
– Wschadzam sobié/ v. Sobié co czynić. Kn 1291.
patrz: WSCHADZAĆ
– Wschodowáto/ [...] Gradatim. ad modum scalae. Scalari forma. Kn 1292.
patrz: WSCHODOWATO
– Wschodowáty/ wschod máiący. Gradatus [...] Gradilis [...] Ascendente eo gradile templum. Kn 1292.
patrz: WSCHODOWATY
– Stopnisty/ Gradatus [...] Gradatis pollicibus corticum sunt palmae [...] stopnisty wschodowáty. Kn 1071.
patrz: WSCHODOWATY
– Wschód słońcá/ gwiazd wschodzenie/ Ortus solis [...] Ortum siderum non eodem fieri apud omnos tempore. Kn 1292.
patrz: WSCHODZENIE
– Wsiádány/ grá dziécinna. [...] Ludus in quo tergo alterius alter insidet, vt in Plauti Asinaria Ephedriasmus. Vectatio victoris in tergo. [...] In eo ludo Wsiádácz/ [...] Sessor. Kn 1292.
patrz: WSIADACZ
– Wsiádácz/ [...] Inscensor [...] Epibata. Kn 1292.
patrz: WSIADACZ
– Wsiádácz/ abo ten co wsiadł i iedzié ná koniu. [...] Konny/ iezdny. Kn 1292.
patrz: WSIADACZ
– Wsiádáną gráć/ ábo gráć ná wsiádáną. Kn 1293.
patrz: WSIADANY
– Budzona/ (sicut wsiádáná) vide Eynał. Kn 52.
patrz: WSIADANY
– Wsiąka co w-co/ Illabitur humor terrae, in terram. Imbibitur, ebibitur aqua a spongia: influit humor in lignum [...] Biérzé w-się. Kn 1293.
patrz: WSIĄKAĆ
– Wskákowánie/ wskoczenie. Insultura [...] Ne insiliamus. Kn 1293.
patrz: WSKAKOWANIE
– Wskákowánie/ wskoczęnię. Insultura. Kn 1293.
patrz: WSKOCZENIE
– Céná wskoczyłá wzgórę/ Accensum est pretio [...] Ingrauescit annona [...] Accedit plurimùm pretio [...] Kn 61.
patrz: WSKOCZYĆ
– Wskok/ v[ide]. Prętko/ Biégiem/ Rychło. Kn 1293.
patrz: WSKOK, WSKOKI
– Wskopáć zięmię/ Refodere arundinem [...] Confodere vinctum. Kn 1293.
patrz: WSKOPAĆ
– Nié wskopány/ nié ryty/ nié grácowány ogród/ [...] Non sarritus, non sarculatus. Kn 540.
patrz: WSKOPANY
– Wskopywam zásiáną rólą i wészłe zboże około drzew. Gracuię. Kn 1293.
patrz: WSKOPYWAĆ
– Wskopywánie zięmié/ Pulueratio vinearum [...] Piaskowánie/ kurzenie wskopuiąc. Kn 1293.
patrz: WSKOPYWANIE
– Wstyd/ aliter. Wstyd odjąć pánnié/ i. pánieństwo. vide Dziéwictwo. Kn 1297.
patrz: WSTYD
– Wstyd/ wstydliwość/ skłonność przyrodzona do wstydánia się. Sromięźliwość vczciwa. Pudor ornat aetatem: pudor adolescentis modestissimi. [...]. Kn 1297.
patrz: WSTYD
– Wstyd/ aliter. to co wstyd czyni/ ábo srómotná rzécz/ vczynék. Pudor [...] Irruit et nostrum vulgat clamore pudorem [...] v. Niécnotá I. Zélżywość. Kn 1297-1298.
patrz: WSTYD
– Wstyd mówić/ słucháć etc. idem, wstydzę się/ wstydzić się/ wstyd mię. Sed Latini etiam sic loquuntur: Pudor est dicere [...] Pudor adest nominibus. wstyd mówić słowá niektóre [...] Et inceptu turpe est. wstyd/ ábo sromotá i záczynać. [...] strách wspomináć. Kn 1297.
patrz: WSTYD
– Wstyd aliter. vt wstyd obnáżyć/ i. członki wstydliwe. v. Członek wstydliwy. Kn 1298.
patrz: WSTYD
– Wstyd/ wstydzenie się/ srómánie się/ absol. vt, wstydzenie się czégo/ záwstydzenie się. Pudor paupertatis [...] Pudor famae [...] Pudor patris [...] béz wstydu [...] záwstydzenie kogo. Kn 1297.
patrz: WSTYD
– Krok w cielé [...] Interfeminium [...] vide Członék wstydliwy białogłowski. Kn 318.
patrz: WSTYDLIWY
– Członek wstydliwy białogłowski/ Natura [...] muliebris nam de matrona loquens hoc verbo vtitur. Natura, qua mulieres sunt [...] Feminal: interfeminium: virginal. Kn 104.
patrz: WSTYDLIWY
– Wyciąć komu/ v. Siékę kogo rózgą. Kn 1299 [1307].
patrz: WYCIĄĆ
– Wycięcie/ vide Wyrznięnie. Kn 1299 [1307].
patrz: WYCIĘCIE
– Pięń z-wyciętego drzéwá sztuká/ vide Kłodziná. Kn 688.
patrz: WYCIĘTY
– Wyrębuię/ v. Wycinam. Kn 1329.
patrz: WYCINAĆ
– Kámiennik/ co łamié ábo wyciná w górách kámień. Lapidarius [...] Marmorarius [...] Faber marmoris [...] Quadratarius [...] Lautumarius [...]. Kn 261.
patrz: WYCINAĆ
– Wycinam komu policzék/ v. Policzkuię. Kn 1299 [1307].
patrz: WYCINAĆ
– Policzkuię kogo/ wycinam komu policzék. Infringo colaphum alicui [...] Infligo alicui colaphum [...] Incutio alicui colaphum [...] Colaphizo [...] Porrecta palma ferio aliquem [...] Depalmo aliquem [...] vide Biię pięścią. Kn 765.
patrz: WYCINAĆ
– Wycinam/ wyrębuię/ lás gay. Excido lucum, arborem [...] Excindo syluam, propr. sed passim transferetur. vt, excindere vrbem [...] Excindere gentem [...] excindere rupem. Exputare vitem totam veteranam: palos caedere, & exputatos acuere [...] Explanto [...] Si soboles radicibus adhaeret, explantanda, ferroq'; allaeuanda est. Idem, Explantare arbusculam. Exseco [...] Exsectae syluae. Exseco pestem, neruos vrbis [...] Recido vepres [...]. Kn 1299 [1307].
patrz: WYCINAĆ
– Wycinánie [...] Excisio. Kn 1299 [1307].
patrz: WYCINANIE
– Wygárbowáć kogo/ tr. v. Wybiiam 10. et Cwiczę. Kn 1312.
patrz: WYGARBOWAĆ
– Cwiczę kogo/ Exerceo aliquem in aliquo studio. Excolo aliquem disciplinâ, doctrinâ [...] Człowiékiem vczynić/ Recoquere hominem [...] nostri tr. dicunt, wyczosáć/ wygárbowáć/ [...]. Kn 90-91.
patrz: WYGARBOWAĆ
– Słowo Łácińskie ábo Polskie nic nié znáczące péwnego ábo z-áféktu iákiego náglé wymowione/ ábo trudne do własnego wykłádu […] Rum/ puk/ plásk/ bá/ terefere. Kn 1022-1023.
patrz: WYKŁAD
– Duchowny wykłád/ wyrozumienie czégo. Interpretatio, [...] Sensus. Kn 153.
patrz: WYKŁAD
– Wykład czégo trudnego/ wykłádánie Explicatio rerum facilis: explicatio fabularum [...]. Kn .
patrz: WYKŁAD
– Wykład słów/ dobywánie poczatku ábo własności słów. Etymologia. [...]. Kn 1315.
patrz: WYKŁAD
– Cząbrzycá Włoska/ Wyłup tymowy/ kámionká/ dźięćielicá Włoska/ Epithymium. Kn 94.
patrz: WYŁUP
– Wymęczyć co ná kięm/ Tormentis cogere fateri. Tormentis aliquid inuenire: doloribus tormentorum verá vocem elicere. In eculeo quaestio habita est. Tormentis vehementissimis quaerebatur. Nulla vis tormentorum in eo praetermissa est, vt veritas extorqueretur [...]. Kn 1320.
patrz: WYMĘCZYĆ
– Głodzę/ morzę głodem. vide Wymorzyć/ Morzę. Kn 192.
patrz: WYMORZYĆ
– Wygłodzić/ v. Wymorzyć. Kn 1312.
patrz: WYMORZYĆ
– Wymorzyć wszystkich/ Fame omnes conficere, enecare, necare [...] Vicinum, Vmarzam. Kn 1321.
patrz: WYMORZYĆ
– Wymorzyć się/ v. Przémieram. Kn 1321.
patrz: WYMORZYĆ
– A/ przydáiąc co do przeszłych słow. A co piszész/ iż/ etc. [...] Quod [...] Quod autem ita scribis [...] á żébyś nié rozumiał iżéć tám iéść dádzą/ ták cię wymorzę/ żé &c. Kn 2.
patrz: WYMORZYĆ
– Wymowcá/ Eloquens (substant.) architectus verborum, logodaedalus. Perfectus Orator, & Graecè ab eloquendo Retor, latine eloquens dictus est [...]. Kn 1321.
patrz: WYMOWCA
– Wymownié/ Disertè dicere, scribere. [...]. Eloquentissimè respondere, [...]. Facundè alloqui [...]. Facundissimè accusare vitia, ell. Facundissimè describere aliquid [...]. Kn 1321.
patrz: WYMOWNIE
– Wymowá/ Wymowność. Eloquentia, [...] De quo dum disputarem, tuam mihi eloquentiam dari vellem. Eloquentiam à natura ad salutem hominum & conseruationem datam. Elocutio commoda, manis, puerilis. Eloquendi vis. [...] ║ Eloquium, (poëticum est) [...] Dulci ac blando eloqui amicam solatus. ║ Platonis eloquio monitus. [...] ║ Eloquium liquidum, melleum. [...] Facundia, [...] Facunditas [...]. Facile sibi facunditatem virtus, argumenta inuenit. Copia dicendi mirabilis, [...] ║ Disertitudo, [...]. Facultas dicendi singularis. Filum orationis tenue, vberius. Summa vis dicendi. Vbertas dicendi. [...]. Kn 1321.
patrz: WYMOWNOŚĆ
– Wymowny/ Eloquens, [...] Socrates dicebat, omnes dicebat in eo quod scirent, satis esse eloquentes. Vir omnium eloqentissimus. Homo copiosus ad dicendum. Pereloquens. Disertus. [...] Disertissimus, [...]. Facundus, [...]. Perfacundus, [...] Multùm potesta facundia, [...]. Facundiâ validus, [...]. Orandi validus, [...]. Facundiosus, [...]. Cuius quasi torrens fertur oratio. Omnibus naturae & doctrinae praesidijs ad dicendum paratus. [...] v. Płyną mu słowá. Kn 1321.
patrz: WYMOWNY
– Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
patrz: WYMOWNY
– Wymówienie słowá/ v.Wyrzéczenie. Kn 1321.
patrz: WYMÓWIENIE
– Wymówienie sobié czégo/ wárowánie. Exceptio, [...]. Kn 1321.
patrz: WYMÓWIENIE
– Czárt to wymyślił [...] Kn 978.
patrz: WYMYŚLIĆ
– Kn 978.
patrz: WYMYŚLIĆ
– Wymywam co/ v. Płóczę/ Wypłókáć. Kn 1322.
patrz: WYMYWAĆ
– Wynáyduię co/ Adinuenio aliquid [...]. Adinuentum est [...]. Inuenta est causa qua te expelleret. Fallaciam inuenti quandam. [...] wyszukać. [...] wyrwáć z kąd/ wymácáć/ wyszperáć alij conducere interpretatur, i. vnde unde fenore conciliare. qui sensus etiam huic loco quadrat. Kn 1322.
patrz: WYNAJDOWAĆ, WYNAJDYWAĆ
– Wynalazék/ rzécz wynáléźiona. Repertum [...] Reperta pulchra [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALAZEK, WYNALAZEK, WYNALAZKA, WYNALEZEK
– Wynalazék/ rzécz wynáléźiona. Inuentum [...]. Inuentiuncula [...] Minimis etiam inuentiunculis gaudent. Kn 1322.
patrz: WYNALAZEK, WYNALAZEK, WYNALAZKA, WYNALEZEK
– Wynalazék/ [...] τὸ ἕρημα, εὕρεμα, ἐξεύρημα. Adinuentio [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALAZEK, WYNALAZEK, WYNALAZKA, WYNALEZEK
– Wynalézcá/ [...]. Machinator doli [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALEJSCA, WYNALEJŹCA, WYNALEZCA, WYNALEŹCA, WYNALEŹCA, WYNALEŻCA
– Wynalézcá/ Inuentor [...]. Molitor nouarum rerum [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALEJSCA, WYNALEJŹCA, WYNALEZCA, WYNALEŹCA, WYNALEŹCA, WYNALEŻCA
– Wynalézcá/ [...] Repertor [...]. Inuestigator: auctor architectus sceleris: vitae beatae [...]. Indagator aquarum [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALEJSCA, WYNALEJŹCA, WYNALEZCA, WYNALEŹCA, WYNALEŹCA, WYNALEŻCA
– Wynáleźienie/ wynáydowánie. Inuentio: vis quae inuestigat occulta: inuentio est excogitatio rerum [...]. Kn 1322.
patrz: WYNALEZIENIE
– Wyniosłość/ podniosłość. [...] v. Wyniéśięnie/ Wydátność/ Pychá/ Wysokość. Kn 1322.
patrz: WYNIOSŁOŚĆ
– Wysoki/ wyniosły w-zgórę. [...] v. Obrzymski[!]. Kn 1334.
patrz: WYNIOSŁY
– Wypalić dobrzé cégłę/ [...] Excoctum reddere [...]. Kn 1323.
patrz: WYPALIĆ
– Wypalić cégły/ wapna/ piéc/ drwá. Coquere lateres, calcem semel, bis. [...]. Kn 1323.
patrz: WYPALIĆ
– Wypráć kogo/ v. Wybić. Kn 1324.
patrz: WYPRAĆ
– Wypráć koszulę/ v. Piérzę I. Kn 1324.
patrz: WYPRAĆ
– Niéodmyty [...] trudny do wypłokánia/ wypránia [...] qui elui neglit. Indelebitis [...] Indelebile nomen [...] Illutibilis odor [...]. Kn 510.
patrz: WYPRANIE
– Alkierz wypuszczony [...] Podium [...] Exostes, suggrunda, proiectum [...] wydátny álkierz z ściány [...] Ganek 1. Kn 6.
patrz: WYPUSZCZONY
– Świątnicá żydowska/ pogáńska. [...] Vicinum Wyrocznicá. Kn 1088.
patrz: WYROCZNICA
– Wyrocznicá/ (gdźié Bóg wyroki dawał Żydom/ á czárt Pogánom.) Vuiecus. Potest etiam dici Odpowiédnia. Odpowiédnicá Boska etc. Oraculum, Cicer. Sacerdos praeposita oraculo: ad spoliandum oraculum orbis terrae. Oracula ab ore dicta, vbi oratur, et vnde responsa dabantur. Isidor. ‖ Oraculum propitiatorium apud Hebraeos, Isidor. ‖ Penetralia sunt secreta oraculorum. Isidor. Tripus, Cicer. Virgil. Horat. apud Ethnicos erat, quod arca apud Hebraeos. τὸ χρησήριον, μαντεῖον, ἀνάκτορον. Vicinum, Swiątnicá. Kn 1330.
patrz: WYROCZNICA
– Iédnácki wyrok/ Roziemczy ábo roziemcow. Arbitralis iudicatio, Macr. Arbitrarium decretum, Sipont. Arbitramentum, Sipont. Vlpi. Pacificatorius, Cicer. Pacificatoria legatio, idem. ὁ διαιτήσιμος, διαλλακτήριος,συμβιβαστικός. Kn 241.
patrz: WYROK, WYROKA
– Dékret/ vide Wyrok. Kn 119.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrok Boski/ odpowiedź Boska ábo Prorocka: ábo Pogáńskich bożków. Oraculum, [...] Oracula ex eo ipso appellata sunt, quod inest in his deorum oratio. Idem, Iam oracula Delphis non eduntur. [...] Oracula vatum. [...] Effatum, [...]Effata vatum. Effata Delphica. [...] ἡ ϑεοπροπία: τὸ ϑεοπρόπιον: τὸ λόγιον: τὰ ϑέσφατα: τὸ μαντεῖον, μάντευμα: ἡ μαντεία: τὸ χρησμολόγιον, ὁ χρηματισμὸς: ὁ χρησμὸς, à χράω. Oraculo responsa reddo. χρησμῳδέω, χρησμοδοτέω, χρηματίζω. Dictio data fuit caueret Acherusiam aquam, [...]Apertè fatur dictio si intelligas, [...] Flexa non falsa autumare dictio Delphis solet, [...].i. oraculum. [...] τὰ λόγια. Sortes pro oraculo [...]. Kn 1330.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrok Boski/ odpowiedź Boska ábo Prorocka: ábo Pogáńskich bożków [...] Fatum Sibyllae. [...] Aperit ora fatis Cassandra, [...]. Kn 1330.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrok zwiérzchnośći iákiey [...]. τὸ δόγμα. Dogma Academicorum [...] Oracula Physicorum [...]. Kn 1330.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrok zwiérzchnośći iákiey [...] Decretum Consulum, Senatus, Caesaris, Praetoris: decreta societatum, publicanorum. et tr. decretum Philosophorum. [...] Edictum Consulum, Tribunorum, Praetorum. [...] Senatusconsultum ita perscriptum est: S. C. nullum exstat: S. C. contra illum factum est. Consulta Senatus: Vtinam abstergere fletum sententijs nostris consultisq́[ue] possemus [...] Consulta patrum, [...] ἡ ψῆφος, ου. τὸ Διάγραμμα, πρόγραμμα: Διάταγμα, ἡ Διάταξις: ἡ γνώμη. Psephisma, n. τὸ ψήφισμα. Kn 1330.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrok zwiérzchnośći iákiey [...] Arestum è Graeco τὸ ἀρεστὸν. i. placitum, decretum, vel curiae decretum [...] Programma in parietibus fixit, [...] Pronuntiatio, [...] Re et existimatione iam, lege et pronuntiatione nondum condemnatus. Wyrok czynię o czym/ Edicto aliquid sancio: edicto sancione etc. edictum edico: edictum vt ne quis. Consul edicit vt: Decernit Senatus triumphum alicui: decreuit Caesar aliquid: de aliqua re: decreto aliquid statuo. [...] δογματίζω, δογματοποιῶ: ψηφίζομαί τι: γράφω τὸ ψήφισμα περὶ οὗ: Διατάττομαί τι: τὸ Διάγραμμα, vel Διάταγμα ἔγγραφον προτίϑημι. Kn 1330.
patrz: WYROK, WYROKA
– Wyrzézał się nóż/ Exesus est culter crebro vel assiduo scissu [...]. Kn 1332.
patrz: WYRZEZAĆ SIĘ
– Iák wyrznął/ vide Grzécznié. Kn 231.
patrz: WYRZNĄĆ
– Wyrznięnie/ [...] excisio tectorum [...] (sed hoc translatum est: redde, Obálęnie domu [...]. Kn 1332.
patrz: WYRZNIENIE
– Wycięcie/ vide. Wyrznięnie. Kn 1299 [1307].
patrz: WYRZNIENIE
– Wyrzynánie/ v. Wyrznięnie. Kn 1332.
patrz: WYRZNIENIE
– Wyrznięnie/ [...] Frustum excisum. Kn 1332.
patrz: WYRZNIENIE
– Wyrznięnie/ [...] Excisio linguae [...] Frustum excisum. Kn 1332.
patrz: WYRZNIENIE
– Wyrznięnie/ Exsectio fundi in armario. [...]. Kn 1332.
patrz: WYRZNIENIE
– Wysépny/ Adiect. Insularis, […] qui ex insulavel in insula est. […] insulanus. Kn 1333.
patrz: WYSEPNY
– Wysépny/ Substant. Insularius, [...] Custos insulae. [...] Praefectus insulae. Kn 1333.
patrz: WYSEPNY
– Siékę kogo rózgą/ biczem/ chwostam/ smágam. Caedo virgis aliquem acerrimè, vsque ad necem [...] Facere aliquem feruentem flagris [...] wysiec. Torrere aliquem flagellis [...]. Kn 995.
patrz: WYSIEC
– Vfność/ nádziéiá o cudzey woli/ z dobre przyięcie/ pochwalęnie [...] Fiducia [...] W-nádziéię mey woli/ przyzwolęnia. Officiu[m] [...] Licet filicem sine iniuria vicini, etiam cum officio decidere. z-pochwalęniem/ ábo z-dzięką. vel certè sic reddes: Godzi się paproć ná roli sąsiéckiey wysiec: czym nié tylko krzywdy nié vczynisz/ ále i posługę/ i dobrodziéystwo sąsiádowi [...]. Kn 1181.
patrz: WYSIEC
– Wysiékam kogo/ wysiec. v. Siékę kogo rózgą. Kn 1333.
patrz: WYSIEC
– Wysiédzieć się/ wysiédziáłá się kokosz. Incubatu exhausta gallina [...]. Kn 1333.
patrz: WYSIEDZIEĆ SIĘ
– Wysiédzieć się przéd kięm. Sed saepiùs additur negatio. Nié wysiedzi się nikt przed nięm/ i. nié ma pokoiu. Quieto mihi esse licet vel non licet per aliquem [...]. Kn 1333.
patrz: WYSIEDZIEĆ SIĘ
– Wysiékácz Rzymian stárych ná widokách/ Gladiator [...] Samites [...] Pinnirapus [...] Laqueatores [...] sidlnik propriè. Item erant Bestiarij [...] gladiatores, qui cum bestijs depugnabant [...] v. Szermierz. Kn 1333.
patrz: WYSIEKACZ
– Béstyálnik/ z béstyámi się potykáiący ná widokách/ Bestiarius [...] v. Zapáśnik/ Wysiekácz. Kn 21.
patrz: WYSIEKACZ
– Wysiékácz pogrzébny/ Bustuarius [...]. Kn 1333.
patrz: WYSIEKACZ
– Szermierz/ Pugil [...] Gladiator [...] Pentathlus [...] Pyctes [...] Pycta [...] Quinquertio [...] v. Wysiekácz 1. Kn 1112.
patrz: WYSIEKACZ
– Siékácz (de homine) Sector, Festus Pauli. qui secat [...] v. Wysiékácz/ Bitny. Kn 995.
patrz: WYSIEKACZ
– Wysiekam kogo/ wysiec. v. Siékę kogo rózgą. Kn 1333.
patrz: WYSIEKAĆ
– Wysiékám się/ wysiékáią się wysiékáczé. Rem duelli ago [...] v. Poiédynék. Kn 1333.
patrz: WYSIEKAĆ
– Wysiékam się/ v. Wymawiam się. Kn 1333.
patrz: WYSIEKAĆ SIĘ
– Wysłowić co. vt, Kto to wysłowi? i. słowy wymówi/ vide Wypowiádam I. Kn 1334.
patrz: WYSŁOWIĆ
– Wysłowiony/ v. Wypowiedziány. Kn 1334.
patrz: WYSŁOWIONY
– Wysłuchácz/ Exauditor [...]. Kn 1334.
patrz: WYSŁUCHACZ
– Sonchus arborescens, [mlecz] wysoki. Kn 417.
patrz: WYSOKI
– Wyspiásty/ wyspy máiący. Insulosus, […] Insulosum mare. Kn 1335.
patrz: WYSPIASTY
– Wytchnienie/ Respiratio in oratione [...] v. Oddéch/ Odpocznienie/ Przéstánék. Kn 1338.
patrz: WYTCHNIENIE
– Wytracam/ idem trácę wszystkich/ v. Wybiiam ptaki. Kn 1338.
patrz: WYTRACAĆ
– Szturm odbić/ wytrzymáć. Impetum alicuius propulsare, reprimere, reflectere, frangere. Kn 1124.
patrz: WYTRZYMAĆ
– Dziésięcinę odbieram/ wytykam. Decimas accipio Kn 166.
patrz: WYTYKAĆ
– Wyuczam kogo/ Edoceo [...]. Kn 1340.
patrz: WYUCZAĆ
– Wyuczam śię/ Ediscere artem [...]. Kn 1340.
patrz: WYUCZAĆ SIĘ
– Iák z płatká wywinął/ iák z rąbká [wywinął]. Vestem, supellectilem mundam et benè compositam habet. Emunctae naris homo. Omnia eius nitida, culta, concinna, benè concinnata, tersa, polita [...]. Kn 231.
patrz: WYWINĄĆ
– Wzdycham cięszko/ Altè peto suspirium, [...]. Magno motu traho suspiria. Suspiro ab imo pectore. [...] Ingentem dat ab imo pectore gemitum: De imo pectore ducere gemitus. [...] Gemitibus largis concuti. [...] Grauiter aliquid gemo [...]. Kn 1346.
patrz: WZDYCHAĆ
– Wzdycham nád czym/ Ingemo agris [...] Ingemo laboribus [...] Ingemo malis proprijs [...]. Kn 1346.
patrz: WZDYCHAĆ
– Wzdycham/ Suspiro, [...] Tacito pectore suspiro. Traho suspirium [...] Gemo [...] Gemo pro aliquo: gemere occultè suum malum [...] Gemis te seruum [?] malum [...] Gemico [...] Gemitus do cieo [...] Gemitus edo, [...] Ingemo [...] Ingemiseo [...] Adgemo alicui [...] tacitè gemo [...] Gemuit Senatus [...] Quid congemis [...] Kn 1346.
patrz: WZDYCHAĆ
– Wzdychánie/ Gemitus, us [...] gemiti per secundam, [...] Suspirium, [...] Suspiratio, [...] Suspiratus, us. [...] P. Suspiritus, us, [...] Latere petitus imo spiritus. Kn 1364.
patrz: WZDYCHANIE
– Chłostę wziąć/ Dare supplicium alicui de se [...] Dare poenas [...] De tergo vestro dabitur mihi supplicium: Poenas magistro pendes [...]. Kn 67.
patrz: WZIĄĆ
– Wzmianka czégo/ Mentio alicuius rei [...]. Kn 1348.
patrz: WZMIANKA
– Wzmiankę czynię/ v. Wspominam 2. Dotykam krótko. Kn 1348.
patrz: WZMIANKA
– Zábáwá/ zábawká. [...] Zábáwiánie [...]. Kn 1355-1356.
patrz: ZABAWIANIE
– Zábáwiony/ zábáwny. Occupatus: occupatus in aliquare: occupatissimus: occupationibus implicatus: distentus: districtus [...]. Negotiosi dies [...] Robotne/ zábawne. [...]. Kn 1356.
patrz: ZABAWNY
– Zabinek ziéle/ v. Jáskiér. Kn 1358.
patrz: ZABINEK, ŻABINEK, ŻABINEK
– Bábá zabobonna/ co lekuié nié czárámi/ álé zmyślonemi nabożenstwy [...] Piatrix [...] Expiatrix [...]. Kn 10.
patrz: ZABOBONNY
– Zacny/ Clarus gloria: clarissimus vir, philosophus. Excellens: excellenti animo ac virtute vir: excellens omni genere laudis: excellens in omni genere virtutis. Illustris vir, civitas, prouincia. Praestans vir: praestantissimus. Praestabilis homo, virtus. [...] Praeclarus Senator. [...] Ornatissimus et splendidissimus suae ciuitatis vir. Amplissimus ordo, locus: amplissima familia. Nobile genus: nobilis locus: nobilis vir inter suos. [...] Nobilis ciuitas. [...] Diuinus vir: diuinus homo in dicendo: diuina et inaudita virtus. Generosus ortus: generosa stirps, virtus. [...] Magnas animas. [...] Animae quales neque candidiores terra tulit [...]. Kn 1361-1362.
patrz: ZACNY
– fant item., zastawa vt. [...] zafantowano dobra. Kn 172.
patrz: ZAFANTOWAĆ
– Funduię zakonniki/ záczynam zakon. Kn 181.
patrz: ZAKONNIK
– Profés/ zakonnik co ślub iáwny uczynił. [...] Hieromonachus [...]. Kn 823.
patrz: ZAKONNIK
– Mnich/ Monachus [...] v. Zakonnik. Kn 419.
patrz: ZAKONNIK
– Zaletnik względem małżęństwa/ Procus, [...], Zaletny hoc sensu. Kn 1374.
patrz: ZALETNIK
– Zámiáná czego/ Permutatio pecuniae, rerum quarumuis. Mutatio officiorum dando, accipiendo. [...] Odmieniánie pieniędzy. Kn 1377.
patrz: ZAMIAN, ZAMIANA
– Zámiáná słów/ Mowá nié własna. Immutatio verborum [...] Metaphora [...]. Kn 1377.
patrz: ZAMIAN, ZAMIANA
– Zámiáną/ zámiánkiem [...] Metaphoricè. Translatiuè [...]. Kn 1378.
patrz: ZAMIANĄ
– Zámierzchnąć/ Opprimi nocte [...]. Kn 1378.
patrz: ZAMIERZCHNĄĆ
– Zámordowáć/ v. Zábiiam okrutnié. Kn 1379.
patrz: ZAMORDOWAĆ
– Zábiiam okrutnié/ zámordowáć. Omni supplicio excruciatum necare. Mactare aliquem supplicio. Omni supplicio interfici. Trucidare aliquem [...]. Kn 1357.
patrz: ZAMORDOWAĆ
– Cébulá zamorska/ Scilla [...] Squilla [...]. Kn 59.
patrz: ZAMORSKI
– Kołokwintydá/ korb léśny/ ośli ogórék/ bániá zamorska. Colocynthis [...] Cucurbita siluestris [...] frutex est humi repens fructu rotundo. Kn 292.
patrz: ZAMORSKI
– Zamorsky/ Marinus passer [...] Kn 1379.
patrz: ZAMORSKI
– Ságápeński kopr. v. Zápáliczká Kn 976.
patrz: ZAPALICZKA
– Zápaliczká źiéle/ Ságápeński kopr. Ferula: Narthex, ecis. [...] Narthecia [...] Ferulago, ferula syluestris [...] Ferula minor vel femina [...] Hillum [...]. Kn 1382.
patrz: ZAPALICZKA
– Zapis/ zápisánie [...] Inscriptio [...] v. Napis. Kn 1384.
patrz: ZAPIS
– Zapis/ zápisánie/ zápisowánie czégo w. kśięgi publiczne [...] documenta literaria [...] Legitimis pacta iunctaq[ue] tabellis, i. dotalibus [...] przéz zapisy wiáná. Cautio [...] Perscriptio [...] Pecuniam publicam falsis perscriptionibus auertit, i. instrumentis pactorum [...] τὰ δημοσίοις γράμμασι ἐγγεγραμμένα: τὰ ἔγγραφα: τὰ ἀνάγραπτα. Kn 1384.
patrz: ZAPIS
– Zapis/ zápisánie/ zápisowánie czégo w. kśięgi publiczne. Tabulae [...] Dicere pro tabulis, contra tabulas etc. [...] ἡ ἀπογραφὴ: αἱ ἀναγραφαὶ δημοσίαι [...]. Kn 1384.
patrz: ZAPIS
– Zárzézáć drewno/ à zárzynam vel zárzézuię. Acuere scindendo, vel cultro exacuere paxillum etc [...]. Kn 1391.
patrz: ZAREZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEŻAĆ
– Rznę/ v. Rzéżę 1. Zárzézáć 2. Item transfertur ad alia. vt, Rznié ná skrzypicách/ i. skrzypa/ gra. vide Skrzypek. Kn 972.
patrz: ZAREZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEŻAĆ
– Zárzynam/ v. Zárzézáć 1. Kn 1391.
patrz: ZAREZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEŻAĆ
– Zárzézáć człowiéká/ owcę à zárzéznię [zarzezuję]: zárznąć à zárzynam. Scisso gutture mactare [...] Zárzézáć/ dirum & foedum quid olet. Zárznąć non ita, vt zárznąć kurá/ gęś. Kn 1391.
patrz: ZAREZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEZAĆ, ZARZEŻAĆ
– Zárobić ná niéłáskę/ Effundere gratiam collectam. Exulcerare gratiam alicuis. Malè mereri de aliquo. Colligo inuindiam crudelitatis. [...] Mereri offensam, odium. [...] Obrażam kogo. Kn 1387.
patrz: ZAROBIĆ
– Zarzecze/ [...] Locus trans flumen. Sic zaléśie/ Locus trans siluam. Zamośćie/ zabłoćie/ zawodźie/ zawiśle. Locus trans pontem, transpaludes, Istulam[!] etc. Kn 1391.
patrz: ZARZECZE
– Żarzéwięm piékę/ ábo w-żarzéwiu. [...] Cinere feruenti torreo. Kn 1391.
patrz: ZARZEWIE, ZARZEWIE, ŻARZEWIE
– Zarzéwie/ węglé żywe/ żarzyste z-popiołem ábo w-popiélé. Prunae obductae cinere. [...] Et cinis obductae celebat lumina prunae. Kn 1391.
patrz: ZARZEWIE, ZARZEWIE, ŻARZEWIE
– Czop/ zárzézánie dréwná do wiązánia/ Cardo qui in cauum inditur [...] Pedicinus [...] Cardo [...] vide Klisterá. Kn 105.
patrz: ZARZEZANIE
– Zárzézáć człowiéká/ owcę à zárzéznię [zarzezuję]: zárznąć à zárzynam. Scisso gutture mactare [...] Zárzézáć/ dirum & foedum quid olet. Zárznąć non ita, vt zárznąć kurá/ gęś. Kn 1391.
patrz: ZARZEZYWAĆ
– Zárzézáć drewno/ à zárzynam vel zárzézuię. Acuere scindendo, vel cultro exacuere paxillum etc [...]. Kn 1391.
patrz: ZARZEZYWAĆ
– Zárzézáć człowiéká/ owcę à zárzéznię [zarzezuję]: zárznąć à zárzynam. Scisso gutture mactare [...] Zárzézáć/ dirum & foedum quid olet. Zárznąć non ita, vt zárznąć kurá/ gęś. Kn 1391.
patrz: ZARZNĄĆ
– Szyié przodék/ gárdło. vt cùm dicimus: Zárznąć kurá w-gárdło. Iugulus pro alicuius capite ostentare [...] Iugulus [...]. Kn 1129.
patrz: ZARZNĄĆ
– Zákończánie/ zákońćzęnie. Exacutio calami [...] Incisura sarmenti [...] Zárznięnie kliniáste [...]. Kn 1371.
patrz: ZARZNIENIE
– Zarzyczká źiéle/ Caryophyllata [...]. Kn 1391.
patrz: ZARZYCZKA, ZARZYCZKA, ŻARZYCZKA
– Zástánowićiel/ [...] Iupiter Stator [...]. Kn 1394.
patrz: ZASTANOWICIEL
– Zástánowićiel/ [...] Stator. [...] Iupiter Stator [...]. Kn 1394.
patrz: ZASTANOWICIEL
– Záświtnąć/ Illuxit dies [...] Záświtnął dzień [...]. Kn 1396.
patrz: ZAŚWITNĄĆ
– Zátłumiam co [...] Sepelio dolorem [...] Obruunt voluptates dolorem [...] Obumbro [...] Obumbratur vino sapientia. Strangulant sata gramina [...] Zágłusza. v. Tłumię/ Zágłuszam. Kn 1396.
patrz: ZATŁOMIAĆ, ZATŁUMIAĆ, ZATŁUMIAĆ
– Tłumię co/ zátłumiam. Obruo [...] Obrutus ignis multo cinere. Obruo alicuius orationem, potentiam. Obrui copia sententiarum, testibus: Obruitur risu testis: obruere memoriam & nomen alicuius [...] Voluptatem dolor obruit [...] Obruo famam alicuius [...] Opprimo ignem, hostem [...] Oppprimo bellum exortum: consilio aliquem: ruina opprimi: terra opprimi [...] Vnda flammas opprimit [...] Pessundo iracundiam [...] Premo iras: famam alicuius [...] Deprimo fortunam alicucius [...] Oblitero aliquid rebus gestis: Obtundo mentem: ingenium. Comprimo scriptum ne emanet [...] Supprimo famam rei [..] Supprimo animum cibis [...] Sepelire dolorem [..] Supplodo [...] Illam calumniam persequemur, quae nisi supplodetur, manebit [...]. Kn 1143.
patrz: ZATŁOMIAĆ, ZATŁUMIAĆ, ZATŁUMIAĆ
– Zágubiam co/ Supprimere testamentum [...] Abolere monimenta alicuius [...] Abolere legem [...] Extinguo memoriam alicuius, tr. [...] Vicinum, Zátłumiam/ Wniwécz obrácam/ Zátrácam. Kn 1367.
patrz: ZATŁOMIAĆ, ZATŁUMIAĆ, ZATŁUMIAĆ
– Sciśnięnie zéwsząd iédney rzéczy od drugiey/ przéciwney zwłaszczá/ ábo mocniéyszey. Antiperistatis, vox Graeca est [...] Compressio vndiqúe circumfusa [...] Obstrictus [...] Per haec loca (subterranea sulphure plena) cùm se spiritus (ventus) torsit, exitum quaerens, accendat flammam ipso obstrictu necesse est [...] Luctationem, & Conglobationem. Nonnunquam inquit, conglobationem illam rumpit, spiritus inclusi & in exitum nitensis luctatio. Oppressus [...] zátłumięnie [...]. Kn 985-986.
patrz: ZATŁUMIENIE
– Niétonący/ niépogrążny. Immersabilis [...] Inobrutus vndis [...] nié zátłumiony/ nié zágrążony [...]. Kn 533.
patrz: ZATŁUMION, ZATŁUMIONY
– Záwśćiąg zielé/ záwśćięgácz. Statice [...]. Kn 1402.
patrz: ZAWCIĄG, ZAWCIĄG, ZAWŚCIĄG
– Záwśćiąg zielé/ záwśćięgácz. Statice, es. Kn 1402.
patrz: ZAWCIĄGACZ, ZAWCIĘGACZ, ZAWŚCIĄGACZ, ZAWŚCIĘGACZ, ZAWŚCIĘGACZ
– Kn 412.
patrz: ZAWISTNY
– Záwłóczę siewbę broną/ inocco lupinum. Kn 1401.
patrz: ZAWŁÓCZYĆ
– Záwołány/ v. Sławny. Kn 1402.
patrz: ZAWOŁANY
– Nié záwsze udérzy ná co zmiérzy. Kn 1437.
patrz: ZAWSZE
– Do ząb/ proprie. vt Do ząb broni wilk dzieci/ etc. Lupus mordicùs catulos defendit. Nonnisi dentibus excussis à catulis lupum amoueas [...]. Kn 126.
patrz: ZĄB
– Do ząb tr. vt Do ząb broni przyiaciélá/ zdánia swego/ etc. Mordicùs tuetur amicum, tr. Pertinaciter ei adhaeret. Constantissimè eum defendit [...]. Kn 126.
patrz: ZĄB
– Pápawá/ żábi kwiát/ mlecz świni/ plesz/ mnich/ lwi ząb/ radyki/ gołębi groch. [...] Aphaca [...] Ambubeia Kn 668.
patrz: ZĄB
– Niezbrodzony / vide Głęboki / [...] Niépoiętny 1. Kn 543.
patrz: ZBRODZONY
– Niezbrodzony / vide Głęboki / [...] Niépoiętny 1. Kn 543.
patrz: ZBRODZONY
– Zbrodzony / bród májący / brodźisty [...]. Kn 1408.
patrz: ZBRODZONY
– Boday zdrow/ Bożéć day zdrowie/ gdy kto kichnié/ piié do mnié [...] Bene vixis vel vixeris [...]. Kn 39.
patrz: ZDROWY, ZDRÓW
– Zdyszeć/ v. Umierám. Kn 1414.
patrz: ZDYSZEĆ
– Żebrzycá zielé/ Smłód czarny. Seseli AEthiopicum. Seseli peregrinum [...]. Kn 1416.
patrz: ZEBRZYCA, ZĘBRZYCA, ŻEBRZYCA, ŻEBRZYCA
– Kauterium náczynie. [...] Cauterium [...] Polonicè żegadło [...]. Kn 271.
patrz: ZEGADŁO, ŻEGADŁO, ŻEGADŁO
– Zegadło/ Cauterium, v. Kautéryum I. Kn 1416.
patrz: ZEGADŁO, ŻEGADŁO, ŻEGADŁO
– Zelw/ żelwica Tucholi. Idem, Swiéść. Kn 1418.
patrz: ZELW, ŻELW, ŻELW
– Zeniszék ziéle/ Ageratum [...]. Kn 1419.
patrz: ZENISZEK
– Zérwá ziéle/ Phyteuma [...] Kn 1420.
patrz: ZERWA
– Dłubáczká zębna/ vide Zębna Szpilká. Kn 121.
patrz: ZĘBNY
– Gnoię/ zgnoić kogo. Kn .
patrz: ZGNOIĆ
– źiélnik/ zbierácz źiół/ źiółko. Herbarius, substant. Pliu. lib. 26. cap. 5. Herbarius qui colligit herbas, aut ex ijs medi- camenta componit. Sipont. ὁ βοτανολόγος: ὁ ῥιζοτόμος, qui radices herbarum exscindit. ὁ ῥιζολόγος, qui colligit. Item vide Źiołopis. Kn 1426.
patrz: ZIELNIK
– źiélnik/ kśięgá o źiołách/ Hérbarz. Herbarius liber, vt ars herbaria apud Plini. τὰ βοτανικὰ, vel τὰ βοτανικὰ βιβλία, et ἡ βοτανικὴ παράδοσις. De herbis doctrina. τὰ ανϑολογικὰ. Anthologica, orum. Plin. de floribus doctrina. Kn 1426.
patrz: ZIELNIK
– Źiélnik/ miésce źiół. Floralia, ium. n. plur. Varr. vt poma- ria. ὁ τόπος ανϑοφόρος: ὁ κῆπος ανϑοφυὴς. Kwietnik propr. v. Ogród/ et Wirydarz. Kn 1426.
patrz: ZIELNIK
– Gąsienicá/ gąsionká kosmáta/ liszká ziélna/ wąsienicá/ wąsionká. Conuoluulus, Voluox, [...]. Vruca [...]. Kn 187.
patrz: ZIELNY
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: ZIELONY
– Milá Włoska/ i miérnikow/ ziemiopisow/ ábo kráiopisow. Milliare, is. n. milliaru[m], n. Kn 411.
patrz: ZIEMIOPIS
– Gádziná gad/ ziemiopłaz/ Repens animans [...]. Reptile [...] Serpentia secla ferarum [...]. vide Robáctwo. Kn 183.
patrz: ZIEMIOPŁAZ, ZIEMIOPŁAZ, ZIEMIOPŁAŻ, ZIEMOPŁAZ
– Żábá ziemna krostáwa/ wiélka. Bufo [...]. Kn 1355.
patrz: ZIEMNY
– Gdulá ziemna/ ziéle. Rzépá léśna/ świniak/ świni chleb. Cyclaminus & Cyclaminum [...]. Kn 187.
patrz: ZIEMNY
– Gruszká ziemna ziéle/ gruszká wycza. Apios. Kn 214.
patrz: ZIEMNY
– Źiewácz/ źiewáczkę ćierpiący. [...] Oscitabundus, oscinator [...] Qui vitio oscendis tenetur [...] Scordalum [...] Bisciola interpretatur Pandiculatorem, qui se totum oscitando extendit, quales sunt qui è somno surgunt, qui allijs saepè vescuntur [...]. Kn 1428.
patrz: ZIEWACZ
– Piiánicá winny/ Vinosus [...] Helucus [...] Elucus [...], źiewacz. Halo, onis, qui hesterno vino languet. Kn 696.
patrz: ZIEWACZ
– Źiewácz [...] Scordalum [...]. Kn 1428.
patrz: ZIEWACZ
– Źiewáczká/ poźiewánie zbytnie. Oscedo [...]. Kn 1428.
patrz: ZIEWACZKA
– Źiewácz/ źiewáczkę ćierpiący. [...] Oscitabundus, oscinator. Kn 1428.
patrz: ZIEWACZKA
– Poźiewánie/ Oscitatio [...] v. Źiewáczká. Kn 810.
patrz: ZIEWACZKA
– Ziołopis/ co o ziołách piszé/ [...] Herbarius [...]. Kn 1430.
patrz: ZIOŁOPIS
– Złoćień źiéle/ [...] Achilleos [...] Sideritis [...] mille-folia, Heraclea [...] Panax heracleos [...] Militaris herba [...]. Kn 1432.
patrz: ZŁOCIEŃ
– Złomignat źiéle/ Gádowy tránk/ Węźowy tránk. Panaces Pharnacam, et Solidago Saracenica prima. Sireni. tribuitur hoc nomen Polonicum aliis herbis ob similem effectum. v. Przymiotowe źiéle. Kn 1433.
patrz: ZŁOMIGNAT
– Funt złotniczy/ [...]. Kn 181.
patrz: ZŁOTNICZY
– Pozłocisty/ złocisty/ pozłacány. Inauratus. Auratus currus: auratum tectum [...] Aureolus, auro similis [...] Obauratus [...] Imbracteatus auro [...] Pozłocisty sporo/ ábo bláchą złotą pokryty. Contactus ab auro fuluo chlamydem [...] Auratilis puluisculus [...] Circumlitus auro. Kn 810.
patrz: ZŁOTY
– Szláchtáwá/ Chlástáwá/ Płésznik mniéyszy/ Chmiélik/ Złoty tránk. Conyza, Cunilago, [...] Conilago, Psyllium, [...] vulgò Pulicaria minor. Kn 1117.
patrz: ZŁOTY
– Złożenie pápieru/ szaty Kn 1435.
patrz: ZŁOŻENIE
– Złożenie/ Złożenie się v Skłádánie. Kn 1435.
patrz: ZŁOŻENIE
– Złożenie kogo z urzędu/ ábo skłádánie [...] Abrogatio magistratus [...] Depositio dignitatis [...]. Kn 1435.
patrz: ZŁOŻENIE
– Apétyt brzémiennych zły/ Malacia [...]. Kn 8.
patrz: ZŁY
– Zmierzam do celu/ do kogo/ do czégo/ ná co [...]. Kn 1437.
patrz: ZMIERZAĆ
– Mierzcha się/ mrok páda. Noctescit [...] Contenebrat [...] prętko się zmierzchło. Kn 404.
patrz: ZMIERZCHNĄĆ SIĘ, ZMIERZCHNĄĆ SIĘ, ZMIERZKNĄĆ SIĘ
– Zmierzchło się/ Contenebrauit [...] Pascunt quoad contenebrauit [...]. Kn 1437.
patrz: ZMIERZCHNĄĆ SIĘ, ZMIERZCHNĄĆ SIĘ, ZMIERZKNĄĆ SIĘ
– Nié záwsze udérzy ná co zmiérzy. Kn 1437.
patrz: ZMIERZYĆ
– źmiiowiéc kámięń/ [...] Echites: lapis viperae [...]. Kn 1437.
patrz: ZMIJOWIEC, ŻMIJOWIEC, ŻMIJOWIEC
– źmiiowiéc źiele/ v. Wężownik 4. Kn 1437.
patrz: ZMIJOWIEC, ŻMIJOWIEC, ŻMIJOWIEC
– Nábiégałem się (Sensu molesto) i. biégałém długo/ zmordowałem się biégáiąc [...] Fessus sum plorando [..] Defessus sum iubendo [...] Defessus sum quaeritando [...] Defessus sum ridendo [...]. Kn 451.
patrz: ZMORDOWAĆ
– Przéganiam aliter. vt Przégnał konié/ woły. i. zmordował pędząc/ poganiáiąc/ biéżąć. v. Morduię. Kn 841.
patrz: ZMORDOWAĆ
– Zrobić się/ i. zmordowáć/ sprácowáć bárzo/ ábo siły robotą zbytnią ábo długą vtrácić. vide. Zérwáć się. Kn 1451.
patrz: ZMORDOWAĆ
– Zmordowánie/ zmordowány/ v. Sprácowánie/ Sprácowány. Kn 1438.
patrz: ZMORDOWANIE
– Zmordowánie/ zmordowány/ v. Sprácowánie/ Sprácowány. Kn 1438.
patrz: ZMORDOWANY
– Mżyk/ vide Zmrużék . Kn 440.
patrz: ZMRUŻEK
– Zmrużék gra/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżyték/ [...] Myinda, Iunio ex Polluce. [...] Musca aerea. [...]. Kn 1483.
patrz: ZMRUŻEK
– żmudźinék/ koń máłego wzrostu/ iákich nawięcey wé żmudźi. Jédnochodnik drobny. Kn 1438.
patrz: ZMUDZINEK, ŻMUDZINEK, ŻMUDZINEK
– Zmrużék grá/ Mżyk/ Zmurék/ Babká/ Mżytek. [...] Myinda, Iunio ex Polluce [...] Musca aerea. [...] Kn 1438.
patrz: ZMUREK
– Zmyślácz/ Fictor legum [...]. Simulator [...]. Dormitator [...]. Pokrywácz. [...] Kn 1439.
patrz: ZMYSLIACZ, ZMYŚLACZ, ZMYŚLACZ
– Zmywam/ vide Vmywam. Kn 1439.
patrz: ZMYWAĆ
– Znáć po głosié etc. Vox hominem sonat [...] Znáć po twarzy. Vultu ferebat quos spiritus gessisset [...] Znáć po chodzié [...] Incessus demonstrat quis sis [...] Znáć po obrazách/ ábo z-obrázów rytych [...]. Kn 1439.
patrz: ZNAĆ
– Znáć co ná kiem/ v. Pokázuie po sobié. Kn 1439.
patrz: ZNAĆ
– Żnę/ Meto [...]. Kn 1442.
patrz: ZNĄĆ, ŻĄĆ, ŻNĄĆ, ŻNĄĆ
– Siékę owiés/ v. Znę. Kn 995.
patrz: ZNĄĆ, ŻĄĆ, ŻNĄĆ, ŻNĄĆ
– Znośnié/ Tolerabiliter fero aliquid: tolerabiliùs pati dolores. Toleranter aliquid fero. Toleranter pati dolores […]. Kn 1443.
patrz: ZNOSNIE, ZNOŚNIE, ZNOŚNIE
– Rzęsá/ rzęsá wodna/ żábia zob' / méch wodny/ Dźiérzęgá. Kn 970.
patrz: ZOB, ZOB, ZOBIA, ZOBIA, ZÓB, ZÓB, ZUB, ZUB, ŻOB
– Zób´ ptasza/ kokosza etc. posypká. Cibarium: esca gallinarum. [...] Kn 1444.
patrz: ZOB, ZOB, ZOBIA, ZOBIA, ZÓB, ZÓB, ZUB, ZUB, ŻOB
– żołądź/ morsky pław miękkoskorupy/ iako Grecy i Łáćinnicy go zowią. Balanus [...] Concham rhomboidem [...]. Kn 1445.
patrz: ZOŁĄDŹ, ŻOŁĄDŹ, ŻOŁĄDŹ
– Żołędny/ żołędźiowy/ żołędźiorodny. Glandifer [...] Glandifera quercus: glandifera aratio. Glandarius [...]. Glandaria silua. [...]. Kn 1445.
patrz: ZOŁĘDZIORODNY, ŻOŁĘDZIORODNY, ŻOŁĘDZIORODNY
– Żołtarz/ [...] Liber psalmorum sacrorum [...]. Kn 1447.
patrz: ZOŁTARZ, ZOŁTARZ, ŻOŁTARZ
– Żołćiány/ żołćiowy. Felleus sudor [...]. Kn 1445.
patrz: ZÓŁCIANY, ŻÓŁCIANY, ŻÓŁCIANY
– Żołćień źiéle/ v. Ostrzyż Indyyski. Kn 1445.
patrz: ZÓŁCIEŃ, ŻÓŁCIEŃ, ŻÓŁCIEŃ
– żoráwi kámięń/ ábo żorawnik Kn 1449.
patrz: ZÓRAWI, ŻÓRAWI, ŻURAWI, ŻURAWI
– Żoráwiny źiéle v. Miéchunki. Kn 1449.
patrz: ZÓRAWINA, ŻÓRAWINA, ŻÓRAWINA
– Miéchunki źiéle/ Zoráwinki/ Gárliczki/ Pęcherzycá/ Wiśnié pśie/ Pśinki pęcherzyste/ Morskie. Halicarabum [...] Vesicaria. Strychnum soporiferum, Callion, Moryon, Moly. [...]. Kn 401.
patrz: ZÓRAWINKA
– Zubr/ Bison, ontis. [...]. Kn 1453.
patrz: ZUBR, ŻUBR, ŻUBR
– Zubrzyná/ Caro bisontis. Kn 1453.
patrz: ZUBRZYNA
– Żufká/ v. Polewká 2. Kn 1454.
patrz: ZUFKA, ŻUFKA, ŻUFKA, ŻUWKA
– Zwiástowánie Panny Máriey/ [...] in Canonibus SS. i. dies lati nuntij vulgò Annuntiatio, Nuntius Mariae caelitùs adueniens, allatus. [...]. Kn 1455.
patrz: ZWIASTOWANIE
– Zwierciádło/ Speculum. Kn 1456.
patrz: ZWIERCIADŁO
– Zwiéśieniéc źiéle skálne/ Cymbalaria [...]. Kn 1456.
patrz: ZWIESIENIEC, ZWIESINIEC, ZWIESINIEC
– Gránaték źiéle/ szkárłat/ lépiennik/ zwiésinosék. Horminum [...]. Kn 207.
patrz: ZWIESINOSEK, ZWIESINOSEK, ZWIESINOSZEK, ZWIESIONOSEK, ZWIEŚNOSEK, ZWISINOSEK
– Zwiéśinosék wiélki pachnący. Szałwia ś. Ianá. [Sclarea, Matrisylua, [...] [Herba S. Ioannis, Officin. [...]. Kn 1456.
patrz: ZWIESINOSEK, ZWIESINOSEK, ZWIESINOSZEK, ZWIESIONOSEK, ZWIEŚNOSEK, ZWISINOSEK
– Száłwiia/ item v. Zwiéśinosék 2. Kn 1099.
patrz: ZWIESINOSEK, ZWIESINOSEK, ZWIESINOSZEK, ZWIESIONOSEK, ZWIEŚNOSEK, ZWISINOSEK
– Zwiéśinosék źiéle / v. Gránaték 1. Kn 1456.
patrz: ZWIESINOSEK, ZWIESINOSEK, ZWIESINOSZEK, ZWIESIONOSEK, ZWIEŚNOSEK, ZWISINOSEK
– Zwodziciel/ zwodnik/ zwodcá Deceptor [...] v. Szálbierz. Kn 1458.
patrz: ZWODNIK
– Zwodziciel/ zwodnik/ zwodcá Deceptor [...] v. Szálbierz. Kn 1458.
patrz: ZWODZICIEL
– Potykam się z-niéprzyiaciélem/ bitwę zwodzę/ ztaczam. Praelium facio, committo: dimico praelio cum aliquo. Kn 799.
patrz: ZWODZIĆ
– Żylęniéc źiéle/ żyłowátego korzenia/ żyłom pomocne. Acidoton. Neuras [...]. Poterion, Phrynion [...]. Kn 1462.
patrz: ZYLENIEC, ZYLINIEC, ŻYLENIEC, ŻYLENIEC
– Żyłowáto/ Neruosè, Transtulit ad orationem Cicero. [...] Węzłowáto dicimus. Kn 1462.
patrz: ZYŁOWATO, ŻYŁOWATO, ŻYŁOWATO
– Żywokost/ kosztywał/ żywignat. Symphytum [...] Symphytum petraeum [...] Anonymos. Herba Scythica [...]. Kn 1464.
patrz: ZYWOKOST, ŻYWOKOST, ŻYWOKOST
– Żyzność/ Vbertas agrorum [...]. Vbertas soli [...] Fecunditas terrae [...]. Felicitas terrae [...]. Fecunditas restibilis [...]. żyzność na drugi rok zostáiąca Fertilitas loci [...] Fertilitas agrorum [...]. Bonitas terrae [...]. Kn 1465.
patrz: ZYZNOŚĆ, ŻYZNOŚĆ, ŻYZNOŚĆ
– Głuchy/ ktorégo nié słyszeć/ ábo źlé słyszeć. Niégłośny. Surda buccina. [...] Surdus ictus. [...] Subsurda vox. Kn 195.
patrz: ŹLE
– Brodawka źrzebięca/ Hippomanes [...]. Kn 45.
patrz: ŹREBIĘCY
– Zába/ Rana [...]. Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá ziemna krostáwa/ wiélka. Bufo [...]. Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá wodna/ Rana fluuiatilis, rana marina. [...] Rubeta [...] Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá ziemna krostáwa/ wiélka. Bufo [...]. Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá drzéwna/ ziélona/ máła. Dryophyta, dryophytes [...]. Calamita [...]. Omnium minima et viridissima. [...] Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Żábá dżdżowa/ Diopetes [...]. Kn 1355.
patrz: ŻABA
– Rzęsá/ rzęsá wodna/ żábia zob' / méch wodny/ Dźiérzęgá. Kn 970.
patrz: ŻABINIEC
– Zowią go żádnié/ ábo przézwano go nié pięknié. Kn 1450.
patrz: ŻADNIE
– Zádny v. Szpétny Kn 1364.
patrz: ŻADNY
– Żaglik/rybá morska. Nautilus : nauplius. Kn 1365.
patrz: ŻAGLIK
– żaglolotna nawá. Velifer malus. Kn 1365.
patrz: ŻAGLOLOTNY
– Zaglowy drąg/ Antenna [...] Malus velifer. Kn 1365.
patrz: ŻAGLOWY
– Zaglowa lina/ Versoria, vel vorsoria priscè Kn 1365.
patrz: ŻAGLOWY
– Zaglowy/ Velaris [...] velaris annulus Kn 1365.
patrz: ŻAGLOWY
– Zakowski/ Scholicus [...]. Kn 1371.
patrz: ŻAKOWSKI
– żál mi czégo/ Poenitet me consilij, instituti, rei: nihil me poenitet: poenitet me aliquid. [...] Quem non pudet, hunc poena dignu puto. v. Zlém rzekł. [...] żal mi niéco. Dolet mihi illud, quia. Dolet hoc cordi meo. [...] v. żałuię/ Lituię się. Kn 1373.
patrz: ŻAL
– Żal/ żałowánie/ żałość/ Ból/ tr. Poenitentia sera [...] Vulnus ex orbitate [...] Dolor [...] Gryzienie się [...]. Kn 1373.
patrz: ŻAL
– Żal/ i. vżalenie. v. Litość. Kn 1373.
patrz: ŻAL
– Po Oycu/ Brácié/ Stryiu/ etc. w-żáłobié chodzę. [...] Patrem mortuum lugeo, nigram vestem indutus [...] In luctu sum ob mortem fratris [...]. Kn 719.
patrz: ŻAŁOBA
– Żałobá/ list żáłobny/ żálobnicá/ suplikácyia. Libellus, [...] Libellum porrigere Caesari. Libelli supplices [...]. Kn 1375.
patrz: ŻAŁOBNICA
– Żałobno/ w-żałobié. [...] Lugubria indutus [...]. Kn 1375.
patrz: ŻAŁOBNO
– Załobny/ Funebris laudatio, [...] Funereus [...] Frons funerea [...] vide Pogrzebny. Kn 1376.
patrz: ŻAŁOBNY
– Żal/ żałowánie/ żałość/ Ból/ [...] Poenitetia sera, [...] Vulnus ex orbitate, [...] Vulnus inconsolabile [...] Dolor [...]. Gryzienie się. Kn 1373.
patrz: ŻAŁOŚĆ
– Żáłuję się ná kogo przed kiem/ &. v. Uskarżam się I. Kn 1376.
patrz: ŻAŁOWAĆ SIĘ
– Żałuję się ná kogo v práwá/ Deploro [...] Homo deplorabundus venit ad Praetorem. [...] Obwiniam kogo 2. Kn 1376.
patrz: ŻAŁOWAĆ SIĘ
– Żal/ żałowánie/ żałość/ Ból/ [...] Poenitetia sera, [...] Vulnus ex orbitate, [...] Vulnus inconsolabile [...] Dolor [...]. Gryzienie się. Kn 1373.
patrz: ŻAŁOWANIE
– Zanowiéc ziéle/ v. Janowiéc. Kn 1381.
patrz: ŻANOWIEC
– Żarliwość/ żárłoctwo/ v. Obżarstwo 1. 2. Kn 1389.
patrz: ŻARŁOCTWO
– Żarn rękoiéść/ Molile [...]. Molucru[m]. Kn 1389.
patrz: ŻARNA
– Żárnowy/ do żarn náléżący po Rzymsku. Pistrinensis, [...] po naszemu młyński ábo piékárski. Kn 1389.
patrz: ŻARNOWY
– Baraszkować/ vide Zartuię. Kn 14.
patrz: ŻARTOWAĆ
– Żárt (atio) żártowánie. Iocatio [...] Ioculatio [...] Ludus: Iocus [...]. Kn 1390.
patrz: ŻARTOWANIE
– Żarliwość/ od żarzęnia. v. Gorliwość Kn 1389.
patrz: ŻARZENIE
– Żarliwié/ od żarzenia. v. Gorąco 2. Kn 1389.
patrz: ŻARZENIE
– żądácz/ chciwiéc. Libidinosus gloriae. Kn 64.
patrz: ŻĄDACZ
– Ządny/ (vnde, nie żądno mi nic) v. Przyięmny/ Item, Pożądány. Kn 1364.
patrz: ŻĄDNO
– Zbik/ kot dziki/ zdeb´. Meles. Kn 1407.
patrz: ŻBIK
– Żébráctwo/ żébrániná/ żébráczy żywot. Mendicitas. Kn 1415.
patrz: ŻEBRACTWO
– Żebraczká/ [...] Qnaesitaria [...]. mendica [...]. Kn 1415.
patrz: ŻEBRACZKA
– Żébráctwo/ żébrániná/ żébráczy żywot. Mendicitas. Kn 1415.
patrz: ŻEBRACZY
– Rékordácyia/ żebránie vczciwe sług kościélnych z-śpiewániem od domu do domu. [...] Rogatio stipis qua fit a cantoribus templi per domos psallentibus. Kn 916.
patrz: ŻEBRANIE
– Żébráctwo/ żébrániná/ żébráczy żywot. Mendicitas. Kn 1415.
patrz: ŻEBRANINA
– Palę co/ żgę. Vro aliquid. [...] Vro flammis subiectis. [...] Vrit sol. [...]. Kn 661.
patrz: ŻEC
– Żegawká/ v. Pokrzywa 2. Kn 1417.
patrz: ŻEGAWKA
– Żeglárski/ Nauticus cantus: verbum nauticum. [...] Nauticus panis. [...] Nauticum velum [...] Naualis: socji nauales. [...] Nauicularius ornatus. [...]. Kn 1417.
patrz: ŻEGLARSKI
– Żeglarskie/ po żeglársku. [...] Nautarum more. Kn 1417.
patrz: ŻEGLARSKIE
– Żélézce strzały/ włocznié etc. Sicilices latae velitum [...] Sicila [...] v. Strzały żélézce. Kn 1418.
patrz: ŻELAZCE, ŻELEŚCIE, ŻELEZCE, ŻELEŹCE, ŻELEŹCE, ŻELIŚCIE
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: ŻELAZNY, ŻELAZNY, ŻELAŻNY
– Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
patrz: ŻELAZNY, ŻELAZNY, ŻELAŻNY
– Kuná żelazná/ Collare, is [...]. Kn 336.
patrz: ŻELAZNY, ŻELAZNY, ŻELAŻNY
– Żeńcá/ Messor. Kn 1419.
patrz: ŻENIEC, ŻEŃCA
– Żeńczy/ Messorius [...]. Messoria corbis. Falx messoria Kn 1419.
patrz: ŻEŃCZY
– Żérzéc/ aliis żercá. v. Dźiéwosłąb. Kn 1420.
patrz: ŻERCA, ŻERZEC
– Dźiéwosłąb/ swát/ drużbá/ żerzéc/ Pronubus. [...] Nuptiarum auspex. Kn 167.
patrz: ŻERCA, ŻERZEC
– Żłób/ Praesepe [...]. Praesepium [...] Praesepes [...]. Kn 1432.
patrz: ŻŁOB, ŻŁÓB, ŻŁÓB
– Żłobkuię v. Laskuię/ Wydrażam. Kn 1432.
patrz: ŻŁOBKOWAĆ
– żłobkowáto w-dłuż/ Imbricatim vndatae conchae [...]. Kn 1432.
patrz: ŻŁOBKOWATO
– żłobkowaty wéwnątrz/ Okrągłáwy. Rotundè cauus vel cauatus [...]. Kn 1432.
patrz: ŻŁOBKOWATY
– Żłód/ Conglaciatus imber [...]. Concretus imber [...]. żłód pada Gelicidium [...]. Kn 1433.
patrz: ŻŁOD, ŻŁÓD, ŻŁÓD
– Żołądkuię śię/ Idem Gniewam śię. Kn 1444.
patrz: ŻOŁĄDKOWAĆ SIĘ
– Żołduię/ żołnierską służę/ żółd wiodę. Mereo : mereo equo: mereo in bello stipendia: mereo cum aliquo: mereo aliquo Imperatore. [...]. Kn 1445.
patrz: ŻOŁDOWAĆ
– Żołdowanie v. żołnierska 2. Kn 1445.
patrz: ŻOŁDOWANIE
– Żołdak/ żołdownik/ i. żołdowy żołnierz. v. żołnierz pieniężny. Kn 1445.
patrz: ŻOŁDOWNIK
– Żołdak/ żołdownik/ i. żołdowy żołnierz. v. żołnierz pieniężny. Kn 1445.
patrz: ŻOŁDOWY
– Żołędny/ żołędźiowy/ żołędźiorodny. Glandifer [...] Glandifera quercus: glandifera aratio. Glandarius [...]. Glandaria silua. [...]. Kn 1445.
patrz: ŻOŁĘDNY
– Żołędny/ żołędźiowy/ żołędźiorodny. Glandifer [...] Glandifera quercus: glandifera aratio. Glandarius [...]. Glandaria silua. [...]. Kn 1445.
patrz: ŻOŁĘDZIOWY
– żołędźiowe świnié Kn 1445.
patrz: ŻOŁĘDZIOWY
– Żołna/ Merops [...]. Kn 1445.
patrz: ŻOŁNA
– Żołnierskié/Militariter grauis. [...] Militariter lautus. [...] Militariter armatus. [...] Militariter caesus. [...] Kn 1446.
patrz: ŻOŁNIERSKIE
– Żonę v. Pędzę. Kn 1448.
patrz: ŻONĄĆ
– Żołcę co/ Rutilo capillos [...]. Kn 1445.
patrz: ŻÓŁCIĆ
– Żołćiány/ żołćiowy. Felleus sudor [...]. Kn 1445.
patrz: ŻÓŁCIOWY
– Żółć/ Fel [...]. Kn 1445.
patrz: ŻÓŁĆ
– Żołtaczék ptak od żołtaczki choroby/ Charadrius [...]. Kn 1447.
patrz: ŻÓŁTACZEK
– Żołtáwy/ żołtoblády. Luteus pallor [...]. Lutea pellis [...]. Kn 1447.
patrz: ŻÓŁTAWY
– Żółtek/ Vitellus [...]. Luteum oui [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTEK
– żołtkowy. [...] ex vitello. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTKOWY
– Żołtáwy/ żołtoblády. Luteus pallor [...]. Lutea pellis [...]. Kn 1447.
patrz: ŻÓŁTOBLADY
– żołtobrzuch/ [...] quasi ventre beatus. Epulo, qui posthabita omnis rei familiaris cura Epicureorum more sine laboribus in quiete & rerum vbertate viuit. [...] v. Roskosznik. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOBRZUCH
– Żołtoczerwony/ żołtogorący. Ognistey fárby. Rutilus capillus. Rutila flamma [...]. Subrutilus color [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOCZERWONY
– Flauo capite. żołtogłowy. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOGŁOWY
– Żołtoczerwony/ żołtogorący. Ognistey fárby. Rutilus capillus. Rutila flamma [...]. Subrutilus color [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOGORĄCY
– Żołtość/ [...] Flauus color. Nam flauedo non dicitur, nec flauor. Luror [...]. In arquatis. bláda/ szpétna żołtość. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOŚĆ
– Żołtowłosy/ [...] qui flauam vel rutilam comam habet [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOWŁOSY
– Żołtoziélony/ v. Pápużásty. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁTOZIELONY
– Kocenki zołte/ Amarantus citrinus [...] Stoechas citrina. Kn 286.
patrz: ŻÓŁTY
– Żółwia skorupá/ [...] Chelonium [...]. Cortex [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁWI
– Żółwi/ Testudineus gradus [...]. Testudineum hexaclinon [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁWI
– Żółwi kámień/ Chelonitis [...]. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁWI
– Żółwioiad/ Chelonophagus [...]. żółwioiedź. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁWIOJAD
– Żółwioiad/ Chelonophagus [...]. żółwioiedź. Kn 1448.
patrz: ŻÓŁWIOJEDŹ
– Żorawki/ żorawiętá młode. Vipiones [...] Kn 1449.
patrz: ŻÓRAWEK, ŻURAWEK, ŻURAWEK
– Żorawki/ żorawiętá młode. Vipiones [...]. Kn 1449.
patrz: ŻÓRAWIĘ
– żoráwi kámięń/ ábo żorawnik Kn 1449.
patrz: ŻÓRAWNIK
– Żuchwá/ v. Czeluść I. Kn 1453.
patrz: ŻUCHWA
– Żułáwá/ Sulaua vel Zulaua vulgò Cromero. [...] Kn 1454.
patrz: ŻUŁAWA
– Bożnicá Zydowska/ Proseucha, [...] Śynagoga. Kn 43.
patrz: ŻYDOWSKI
– żydowski/ Iudaicus [...] Kn 1460.
patrz: ŻYDOWSKI
– Żydowskie iágody/ v. Bálsamká. Kn 1460.
patrz: ŻYDOWSKI
– Żylásty/ żylé podobny. [...] Venae vel neruo similis. Kn 1462.
patrz: ŻYLASTY
– Żyłá sucha/ białá bézkréwna. Nerwá [...] Neruus [...] Adde neruos quibus artus continentur, qui sicut venae et arteriae à corde etc. [...] Duplices sunt nerui, molles qui à cerebro: duri, qui à spinae medulla ortum habent. [...]. Kn 1461.
patrz: ŻYŁA
– Żyłká/ Neruulus. [...] Kn 1462.
patrz: ŻYŁKA
– Żyłowatość/ Neruosè [...]. Kn 1462.
patrz: ŻYŁOWATOŚĆ
– Żyłowáty/ Neruosus. [...] Venosus [...]. Kn 1462.
patrz: ŻYŁOWATY
– Żytny r-zány. Siligineus panis [...]. Kn 1462.
patrz: ŻYTNY
– żytny robak/ v. Robacy w żyćié. Kn 1462.
patrz: ŻYTNY
– Do żywego doiąć/ dobráć/ Ad viuum usque resecare.Viuo tenus falce eradi. Corpore tenus delibrandus cortex [...]. Kn 127.
patrz: ŻYWE
– Żywe/ substant. Viuum, substant. [...] v. Do żywego/ Zabiiám zá żywe. Kn 1463.
patrz: ŻYWE
– Aloe/ sok gęsty iák żywicá. Aloës herbae succus. Kn 6.
patrz: ŻYWICA
– Żywicą napuszczam, smolę. Kn .
patrz: ŻYWICA
– Bdélium drzéwo y żywicá iego/ Bdellium, [...] arbor Bactriana vel Saracenica, etiam Medica, Indica, Arabica, mole oleae, folio roboris, fructu caprisici. Kn 18.
patrz: ŻYWICA
– Żywokost/ kosztywał/ żywignat. Symphytum [...] Symphytum petraeum [...] Anonymos. Herba Scythica [...]. Kn 1464.
patrz: ŻYWIGNAT, ŻYWIGNAT, ŻYWYGNAT
– Żywiół/ Elementum [...]. Prima corpora: genitalia corpora [...]. Natura [...] Quatuor naturae ex quibus omnia constant. Kn 1463.
patrz: ŻYWIOŁ, ŻYWIOŁ, ŻYWIÓŁ
– Żywiołowy/ [...] Elementalis: elementarius. Kn 1463.
patrz: ŻYWIOŁOWY
– Żywopłón/ żywoziół/ żywa płónká/ chróśćiná ábo źiélsko. AEschynomene [...]. Kn 1464.
patrz: ŻYWOPŁON, ŻYWOPŁON, ŻYWOPŁÓN
– Żyworodny/ Viuiparus [...]. Viuipari pisces [...]. Kn 1464.
patrz: ŻYWORODNY
– Żywotospráwna gwiazdá/ v. Gwiazdá 9. Kn 1465.
patrz: ŻYWOTOSPRAWNY
– Żyzno/ Fecundè [...]. Kn 1465.
patrz: ŻYZNO